15😭我不累（p219-p248）
以下是《爸爸15 我不累（p219-p248）》的逐段逐句中文翻譯（維持原文段落結構與標點，專有名詞、人名、地名保留原文並加註說明，若為常見歷史專有名詞則附簡要說明）。翻譯力求忠實於原文語氣與敘事風格。
我不累（p219-p248） Tôi không mệt （p219-p248）
這篇故事以第一人稱敘述者 Phạm Văn Nhân（Nhân）（74歲南越老兵）為視角，採用回憶錄式非線性敘事，交織戰爭時期的戰場經歷、創傷記憶與戰後晚年生活。標題「我不累」來自蛙人訓練中教官的名言——「無論身體多累，精神絕對不能累。永遠不要說累。要抬起頭並露出笑容」，象徵主角歷經肢體殘疾、戰友死亡、家人離世，仍以堅韌精神面對人生的態度。故事充滿戰爭的荒謬、恐懼與死亡細節，同時展現戰後的自我救贖與對下一代的付出。
整體情節大綱
故事背景橫跨1964年至1990年代，主要地點為湄公河三角洲（福綏、邊和、春木、土地紅、隆新等地）、長山山脈、順化、峴港及老撾邊境。Nhân從年輕士兵經歷多次戰鬥、特種任務、誤殺創傷，到1975年受重傷殘疾；戰後逃難、回鄉，晚年以殘缺之軀開辦童軍單位、寫作出版近120本書（生存技能與童軍資料）、撫養兩個孫子，並堅持「我不累」。主題聚焦戰爭帶來的身心疲憊、道德困境與無名犧牲，以及倖存者如何在精神上拒絕「累」，轉化創傷為教育與創作的動力。
事件順序（按故事敘述順序，非嚴格時間線）
- 開頭：森林潛行與晚年失眠（p219–221） 74歲的Nhân回憶戰時在福綏與邊和之間的陰暗森林中帶隊潛行（腳尖著地、無聲前進）。坐在河邊觀察自然，幻想投手榴彈捕魚。夜晚睡樹叢，聽牛車聲警覺，戴紅外線夜視鏡用水椰葉探路避地雷。 現實中他失眠，沿繩梯爬升時想起前翻譯員在繩索撤離中死亡，陷入死亡噩夢。反思地雷危險（美軍啞彈改裝），並聯想到平隆-前江巡邏成為終生夢魘。
- 首次大戰：平吉戰役與逃兵（p221–223） 閃回1964年12月30–31日，直升機運送至平吉村增援第30別動軍。搜索美軍墜機時遭伏擊，指揮官與多名戰友陣亡。Nhân首次目睹越共衝鋒，恐懼到哭泣，戰後短暫逃兵未遂。
- 加入PRU與游擊戰（p223–224） 1965年底加入PRU（省級偵察單位，由CIA支持、省長指揮），專責情報、偵察與消滅越共基礎設施。 閃回1967年乘M-113裝甲車至春木，發現抓魚青年，後確認巴托村被「抹除」的慘況。Nhân逐漸習慣游擊戰生活。
- 埋伏戰與戰友犧牲（p224–227） 在福保村設伏，聽敵方擴音器宣傳。Bông小隊遭遇敵軍，戰友Năng與Thời中彈身亡，Năng拖屍。呼叫照明彈與砲擊後展開救援。 戰友Bảo喊出「捏碎他的蛋蛋」成為衝鋒口號。另一戰友Cảnh中彈昏迷，其兄已死，留下新婚遺孀。
- 海域登陸與更多死亡（p227–229） 閃回1968年隆田夜埋伏。另一次在Củ Mì-La Gi海域夜間登陸，船擱淺，眾人在浪中站立6小時，最終找回隊長Gia與副隊長Phước（Gia弟弟）的屍體。
- 與美軍合作、誤殺與法庭（p229–232） 學習英語擔任翻譯。長山山脈埋伏時誤殺平民男孩，男孩母親拒絕賠償金，只說「我只要我的孩子」。 出庭時Nhân辯護「兩人都沒穿軍服，我有權懷疑」；法官追問為何打死兩頭牛。事件留下深刻道德創傷。
- HALO高空跳傘與空襲（p232–240） 接受夜間HALO（高空低開）跳傘訓練（21,000英尺）。 長山任務中偵察KS-19「火龍」防空砲，目睹Vĩ上尉戰機被擊落，彈藥庫爆炸。戰鬥充滿高風險與友軍犧牲。
- 戰爭末期與重傷（p240–244） 多次轉單位。1975年2月20日在莫 tàu山區攻山時踩到地雷，失去右臂部分、右腳部分與三根手指，軍旅生涯結束。 醫院撤退期間經歷飢餓、搶劫，輾轉逃難，最後穿喪服回到家鄉。母親見到他時驚愕認不出。
- 戰後重生：童軍、寫作與家庭（p244–248，結尾） 戰後輾轉投靠姑姑、嬸嬸家（姑姑經濟較好但姑丈難相處，嬸嬸家貧有七個孩子）。妻子40多歲去世，兒子去年因腦血管意外去世，Nhân獨力撫養兩個孫子（大的讀小學二年級，小的讀幼稚園）。 1994年起開辦童軍單位，克服殘疾（用三根手指寫作），出版30本青少年生存技能書與90本童軍資料，還學習英語。 回想1967年蛙人訓練中教官的名言：「精神絕對不能累」。故事以Nhân堅定自問自答「我累不累？答案永遠是：我不累」結束，強調精神上的不屈與對生命的熱愛。
敘事特色
- 非線性結構：以74歲晚年的失眠與反思為框架，不斷切入戰場具體片段（潛行、地雷、埋伏、登陸、誤殺、空襲），再回到戰後生活，形成「身體累、精神不累」的對比。
- 情感層次：從年輕時的恐懼哭泣，到適應戰爭的麻木，再到戰後的創傷與自我療癒，最終昇華為平靜堅韌。
- 象徵元素：森林與地雷代表隱藏危險；「我不累」是精神支柱；寫作與童軍教育象徵將戰爭經驗轉化為對下一代的守護；殘缺的手指仍能寫書，體現韌性。
這篇故事是系列中篇幅較長、情感深度較重的一篇，與前幾篇（如《鴨蛋伯》、《坐在輪椅上賣彩券的老爺爺》）同樣聚焦戰後老兵的創傷與生存，但更強調「精神不累」的積極哲學與自我救贖。
👄👄👄👄
我不累（p219-p248）
最近我非常懷念從前的日子。我正走在福綏省和邊和省之間陰暗的森林裡。我帶領小隊，在樹蔭下穿梭，穿越一片片草地，鑽過帶刺的竹林，輕巧地穿過交錯纏繞的樹枝與藤蔓。如果隊裡有人踩到枯枝發出聲響，我就會回頭瞪他一眼，他立刻點頭如搗蒜，表示明白並認錯。我最討厭的就是走路發出聲音。要怎麼走才不會發出聲音呢？把腳尖輕輕放下地面，然後輕輕向前推腳尖，留出足夠空間放下腳跟。多練習就習慣了。
sir ald
我坐在一條小河邊休息，凝視著一群魚，其中有幾條大得像我的手臂。我多希望能扔一顆手榴彈下去，然後下去摸魚。有幾隻小鹿膽怯而謹慎地低頭嗅聞，抬頭看到我便立刻逃得無影無蹤。
.219.
對岸，一頭母野豬帶著一群小豬下來喝水，突然抬起頭，呼哧呼哧地嗅聞。接著好像聞到異樣氣味，它猛然轉身狂奔，小豬們也跟著一起逃跑。
直升機還沒完全著地，我們就已經跳了下去，迅速鑽進森林。森林掩護並保護著我們。夜晚，我們選擇一叢茂密的樹叢睡覺。在森林裡睡覺不需要守夜。在這荒無人煙的森林中，如果沒有小徑，即使有燈照也很難移動。夜幕降臨。森林的夜晚深沉幽暗。地面上有無數腐朽木頭發出的磷光。寒冷的風吹來，我突然驚醒，因為聽到不屬於森林的聲音。還是因為我太過警覺而產生幻覺？我豎起耳朵仔細聽。遠處傳來牛車咯吱咯吱的聲音。這個時間點的活動不可能是老百姓。我縮進雨披裡，躺著不動，腦中不停盤算。
我正沿著膠園的排水溝走向位於湄公河平原中央的Thới Sơn島，那裡溝渠縱橫交錯，到處是竹簽地雷和狙擊手。此時是午夜，我爬上岸，戴上紅外線夜視鏡。這種鏡子能看見黑暗中肉眼看不到的熱源。我用一根非常細的椰子水葉來探路。通常我會用茅草葉，但在這水鄉地區沒有茅草，所以只好用椰子水葉。一邊走一邊把椰子水葉向前伸出去再拉回來。如果葉子彎下去，就表示它勾到了細線。這條線的盡頭可能是一顆地雷或手榴彈。使用這種方法移動雖然慢，但相當安全。這是我在戰場上摸爬滾打一段時間後總結出的個人經驗。
.220.
又是一個失眠的夜晚。我正在自言自語講故事給自己聽。我正沿著繩梯晃蕩搖擺。直升機在我才爬到一半時就起飛了。前一位翻譯員就是在一次用繩梯撤離時，被防空砲擊中懸在半空的繩子而喪命。難道現在輪到我了？我摸索著警報按鈕，等著直升機裡有人探出頭來。
我陷入一場惡夢。死亡不會這麼快就來找我。
小徑光滑平整，沒有人的腳印。別動隊員的第六感讓我非常確定附近有地雷陷阱。腳下傳來極輕的聲響，我整個人瞬間僵住。我向整個小隊打手勢後退。我腳下是一種地雷。
閉上眼睛祈禱。我輕輕抬起腳。沒有爆炸。這是什麼地雷？
我抽出刺刀，輕輕撥開周圍的泥土。一條雙股電線。
.221.
我用刺刀一根一根地割斷電線。挖了一會兒，拉起一個簡單的電擊發裝置。一塊錫片在上，一塊錫片在下，連接著兩個電路端點，並連接到一顆12V電池。電線筆直通往最茂密的杜松灌木叢。我撥開杜松叢。赫然出現一枚超過一米高的175毫米炮彈。這是美軍砲兵打出的啞彈，被北越士兵撿來換上引信。
如果當時我腳步再重一點，整個小隊就會被炸得灰飛煙滅。
而且，如果我的刺刀同時碰到兩塊錫片呢？
我背脊發涼。那次在平隆-前江地區的巡邏行動，成了我一生的夢魘。
我已經是七十四歲的老人了。到了這個年紀，睡覺變得困難。我不知道自己是什麼時候睡著的。
通常是在人累到極點時才昏睡過去。
回想起當年的平嘉戰役，那種恐怖至今仍清晰如昨。那個乳臭未乾的小兵躲在橡膠樹後，發抖著像夢遊般不停開槍。我為什麼能在那次活下來？只能解釋為上帝庇佑了一隻迷途的小羊。
1964年12月30日，我們被直升機運送到平嘉村，支援第30別動軍營。
.222.
12月31日清晨，上級命令第4水陸兩棲陸戰營搜索前一天晚上在廣交被擊落的美國直升機，以及機上的四名美國人。橡膠林
我們第2連進入廣交種植園。這裡是樹木稀疏、地勢低平的地區。那些長期未經開採的橡膠林茂密荒蕪。我們花了一個小時找到飛機殘骸和四名美國人的屍體。正要走近飛機時，82毫米迫擊砲和DKZ無後座力砲的爆炸聲突然響起。
我轉頭看向身邊的指揮官請求指示。他的頭已經歪向一邊。中士Long、下士Báu在第一輪12.7毫米子彈中就倒下了。橡膠樹枝被子彈打得斷裂。我的後背黏黏的。是橡膠樹汁還是鮮血？我已經感覺不出來了。當我看到大批戴著偽裝樹葉的越共像螞蟻般在砲擊後衝上來時，我全身不停發抖。催促進攻的號角聲鑽進我的腦海。那是我從未體驗過的恐懼。
第1連和第3連前來支援。我們第2連有一些弟兄自願留下。我像一具沒有靈魂的行屍走肉，踉踉蹌蹌地走回村子。我找了一個隱蔽的地方癱倒下來痛哭。哭是因為親眼看到剛認識不久的朋友們慘死。哭是因為極度驚恐。昨天我還驕傲地自認是第4水陸兩棲陸戰營的一名士兵。
.223.
平嘉戰役之後，我開小差。我不想再回到部隊。開小差沒成功，1965年底，我的命運被「偵察單位」（Reconnaissance Unit - Thám sát Tinh）裡的人決定。這是一個加入省偵察單位PRU（Provincial Reconnaissance Unit）的特別單位，由CIA人員（在福綏省是澳洲人）招募、訓練、指揮並支付薪水，但又像地方軍一樣受當地省長調動。
PRU的任務是收集軍事情報、偵察、搜尋並摧毀越共的基礎設施。
我們以小隊或聯隊形式行動，潛入Đất Đỏ、Xuyên Mộc、Long Điền等重點地區。在這裡，我在戰場上比較主動，不用打大仗。我逐漸習慣了火藥味。我開始喜歡上這種游擊戰的打法。
行軍。行軍。在PRU期間的那些行軍行動，又一次在我的腦海中重現。
1967年一個秋天的早晨，我們搭乘澳洲戰鬥團的M-113裝甲車，澳洲士兵坐在車頂，我們則躲在密閉的車廂裡，前往Xuyên Mộc。到達地圖上標記的座標時，車子減速，我們彎腰跳下，迅速消失在森林中，車子則繼續前行，好像什麼事都沒發生。這是澳洲皇家軍隊投放別動隊的戰術。
佈置好隊形後，我們靜靜坐著。從早上聽到中午，只有鳥獸聲和樹葉沙沙聲，沒有任何越共的動靜。下午剛開始，我發現兩個年輕人正在戽水。池水已經乾了，一個人下去抓魚，另一個人繼續戽水，岸上放著一個變形的鋁盆。看起來他們已經很累了，但盆裡只有幾條小魚。
我站著不動，舉起手，先發制人地問：「你們是哪個單位的？」
「我們是Xuyên Mộc的老百姓，來抓魚的。」
我冷笑一聲。你們這個年紀，不是加入越共就是逃避兵役，證件呢？
行動室讓裝甲運兵車回頭接走這兩個俘虜，我們則繼續執行任務。根據地圖，我們朝Bà Tô村前進。地圖上顯示這個村子有不少房屋，但我們到達時已經沒有一棟房子，只剩下被燒得漆黑的柱子孤零零地立著。地面長滿了茅草和灌木。Bà Tô村已被抹除。地圖上的資料已經過時。
我們摸索著前往Phước Bửu村，找到一條通往村子的小徑，設下埋伏並躺下等待。接近晚上九點，聽到村裡隱約傳來手提擴音器的聲音。那聲音像是在呼籲全體民眾支持抗戰，繳納稻米糧食，並鼓勵青年加入陣線。
.225.
原來他們是從另一條路進村的。我們商量後決定截斷他們的退路。這裡的老百姓被命令不能養狗，所以我們能輕鬆地穿過每一棟房子和狹窄的巷弄。在殘月微弱的光線下，三個人影正朝我們走來。
從Mai Rùa山頂，用望遠鏡我們可以俯瞰Đất Đỏ和Long Tân地區的所有活動。
今天我的小隊沒有埋伏任務，所以負責去取水。我們走了四個小時，才找到山腳下一條小水源。水源所在地相當空曠，必須穿越一片空地，而這片空地正對著從Đất Đỏ通往Long Tân的道路。路上零星有人經過。雖然我們非常小心，穿越時還是撞見了一輛牛車。擔心暴露行蹤，那天晚上我們離開山頂，抹除所有痕跡。
Bông的小隊往Đất Đỏ移動。我和Hòa的小隊則往Long Tân前進。
走了大約一個多小時，從Đất Đỏ方向傳來槍聲，夾雜著M79榴彈發射器和手榴彈的爆炸聲。Bông的小隊遭遇敵人，Năng和Thời中彈。Năng是我的好朋友，我心急如焚地帶領小隊衝上前去救他們。
我們請求火力支援，每五分鐘投一枚照明彈，並要求砲兵提供掩護。每次聽到照明彈發射聲就找地方隱蔽，照明彈亮起時就瞪大眼睛觀察，照明彈熄滅後又摸黑前進。接近遭遇點時，我下令採取單人隊形展開。單人隊形的意思是，小隊最前面的人必須先找到前方一個可以作為戰鬥依托的障礙物，然後再前進，第二個人再貼到第一個人的位置。如此類推，第三個人接替第二個人的位置。
我在路邊的香蕉叢裡聽到微弱的呻吟聲。Thời躺在Năng身邊，但已經死了。Năng腸子外露，腿也斷了，卻仍奮力把朋友的屍體拖進香蕉叢。我們為Năng包紮傷口，找樹枝做擔架把兩人抬出來。躺在擔架上的Năng還有力氣破口大罵。三天後，我們得知Năng在頭頓軍醫院去世。
「投降吧！投降吧！你們已經被包圍了。」聽到這種喊話就知道是地方部隊。正規軍會用北方口音喊「活捉、抵抗就死」。
Bảo大聲回罵：「你們上來，老子捏爆你們的蛋蛋！」
全隊齊聲大喊：「捏爆他們的蛋蛋！捏爆他們的蛋蛋！」
日常的玩笑話變成了衝鋒的喊聲。
打仗像小孩子玩打仗遊戲一樣。這樣反而好。我們的緊張感減輕了許多。
整個晚上，這邊吹口哨、喊衝鋒，還夾雜著「投降吧」，那邊就回喊「捏爆他們的蛋蛋」。對方打一發B40火箭彈，這邊就喊「打歪了」「打得像小孩一樣」。
喊得最大聲的是Bảo和Cảnh。兩人一邊喊一邊跳上跳下。
.227.
到天亮時，我們的任務基本結束，只等車子來接我們回去。但區長又向小區請求讓我們留下，與地方軍協同作戰。整夜沒睡，現在又要擔任突擊引導隊。在居民區作戰，對我們這些習慣深入敵後的北越式突擊隊來說相當陌生。我們是偵察單位，不是步兵。
正在移動時，突然響起一聲槍響。槍聲來自牆後，無法判斷方向。Cảnh慢慢倒下，鮮血從頭上流下來。我和Bảo跑過去，Cảnh已經昏迷。
第二天，我們去Cảnh家參加葬禮。Cảnh的哥哥兩個月前剛剛去世，Cảnh是家裡剩下的唯一兒子，才剛結婚不久。Cảnh的遺體被安葬在妻子家鄉——楚海教區墓地。
1968年在Long Điền社Cầu Đá Thùng村的那次夜間埋伏，本來想為軍旅生涯留下快樂的回憶，最後卻仍逃不過戰爭的鐵律。
有一天晚上，我們接到命令在Củ Mì - La Gi海域登陸。那天下午，我們登上停在Cây Khế橋的兩艘海軍木船。這不是登陸艇，如果載太多人就無法靠近岸邊，只能停在水深到胸口的地方。
.228.
船駛出頭頓海域時，天色已黑。
天黑、雨大、浪高。到達La Gi時，因為正在退潮，海軍擔心擱淺，催促我們趕快跳下去。
「跳吧！Nhân，讓小隊跳下去！」Gia大哥大喊。
這次行動由Trần Văn Gia大哥擔任隊長指揮，他的親弟弟Trần Văn Phước擔任副隊長輔助。
我抱著衝鋒槍和小隊一起跳下，在水中翻了一圈。站起來時水已經到胸口。再往前走，水越來越深。我知道船已經擱淺在沙洲上。我向天開槍，大喊叫弟兄們不要跳。海浪聲和船的引擎聲蓋過了我的喊叫。大家全都跳了下來。在漆黑的夜晚，我們手牽著手，互相依靠，抵擋著巨大的浪頭。我們就這樣站在水中長達六個小時。一直沒聽到Gia大哥和Phước大哥的聲音。我心裡發冷，直覺不妙。他們兩人身材都很矮小。天快亮時，我們才找到他們兄弟兩人的遺體，分別躺在兩個方向。
這是一次沒有與敵人交火，卻充滿傷痛的行動。
那些被遺忘的死亡。
那些沒有人知道的戰鬥。
而我，最後也消失了。
Năng、Thời、Gia大哥、Phước大哥、Cảnh。我們曾經
.229.
並肩作戰，一起經歷那些殘酷野蠻的時刻。我們為彼此開槍殺敵。我們也為彼此哭泣。
我開始與美國人接觸。兩個越南人搭配四到六個美國人。最初我不會說英語。上學時我法語很好，英語只是第二外語。父親是法國人的翻譯，所以他讓我學法語。我們小隊的翻譯員是文職，不跟小隊一起行動。每次行動前，我會把常用句子寫成越南文，請他翻成英文，再請美國人示範發音，我跟著讀。經過六個月的自學和每天與美國人接觸，我成了一名翻譯，能用英語呼叫砲兵和協調空中支援。
Trường Sơn山脈出現在眼前。天空湛藍，中午的陽光刺眼。直升機正在尋找降落點。我們像幽靈般消失在森林裡，靜靜躺著。森林陰暗幽深，看不到任何人曾經來過的痕跡。我聽到猴群在樹梢移動的聲音。接著是一陣槍聲，隨後是猴子墜落的聲音。一個別動隊員大喊：「I got it, I got it」（我打中了！）。這是剛從步兵轉過來的別動隊員。你打中什麼了？他回答說，一個越共在樹上移動。真是難以置信，一個別動隊員竟然會犯這種低級錯誤。
.230.
經過一夜毫無收穫的埋伏後，小隊撤到田野等待直升機接我們回去。
我們選擇田野中央一棟離森林較遠、周圍空曠的房子，方便觀察又不用擔心被狙擊或突然襲擊。我和隊長Funk走進房子檢查。只有一位老太太在家，其他人去田裡幹活，要到傍晚才回來。我讓小隊分散在房子周圍，找隱蔽的地方坐下。我進廚房翻找有沒有吃的。我好想吃魚醬燜魚和冷飯。我已經吃膩了美軍的口糧。我經常翻找他們的食物，吃完後給他們幾十塊錢，是他們一碗河粉價格的兩倍。
廚房裡有辣魚醬燜魚，我盛了一碗飯坐下吃。正吃著，我聽到小隊有人開槍。我抓起槍和彈鏈跑出去，小隊的狙擊手說：「I've just killed one VC」（我剛剛殺死一個越共）。我把彈鏈掛在身上，背起背包說：「Check it out」（去檢查看看）。
按照他指的方向走去，我看到一個大約九、十歲的小男孩躺在田埂上死了，頭部被一顆子彈貫穿。那個狙擊手結結巴巴地說：「I am sorry... I am sorry」。他辯解說因為稻子很高，小男孩走在田埂上時只露出頭在稻穗上方，他以為是越共在爬行。我氣得全身發抖。你的槍有瞄準鏡，怎麼會分不清小孩的頭還是大人的頭？
.231.
孩子的母親在地上翻滾哭喊。她扔掉藥包。藥包裡散落出一瓶「Tiêu ban lộ」和幾包「Thần công tấn」。
小男孩發燒了一整夜，早上母親一早就去市場買藥給他。看到母親從河對岸下船，小男孩跑出來迎接。
我們只能從口袋裡掏出所有能拿得出的錢交給母親。一共200美元。我用最真誠的話對她說：「姑姑，請您先好好照顧孩子。以後請您到法院，我們會再賠償。這是我們單位的名稱……」
她說：「叔叔，我不要錢。我只要我的孩子。」
我們登上直升機回去。我知道那個狙擊手永遠無法理解那位母親的痛苦，對他來說這只是一場意外。我也無法翻譯那種痛苦。
我對那些美國人說：如果你們想讓自己的靈魂和肉體都活著，一起搭飛機回美國，你們就必須聽我的話。我就是越共。我的腦袋就是越共的腦袋在想事情。這裡的戰場不是你們的戰場，你們在這裡最多待幾年，我從小到大都在這裡，我一輩子都在這裡。這裡的戰場是我們的戰場。
每次回家，隔壁鄰居家那個叫Nho的小弟聽我講從直升機上跳下來打仗的故事，都聽得津津有味。他很想去。有一次我準備出任務時，Nho堅持要跟著去。我不讓他去，因為我無法保證他的生命安全。我推了他幾次，他都不肯回去。我只好去他家告訴他父母，叫他兒子回家。他爸爸說，他已經喜歡上了，叫他回來他還是會偷偷跑掉。拜託你幫幫他，給他找個比較安全、不用那麼多戰鬥的工作吧。你們單位有沒有什麼比較少打仗的工作？
既然如此，那就讓他一起去吧。Nho剛滿十八歲。Nho跟我一起在美軍第75別動空降單位做了兩年。到1969年，美國人陸續搭飛機回國。我們繼續作戰。我轉到Lôi Hổ，而Nho轉到特種部隊。幾個月後，我聽說Nho陣亡了。
戰爭。一個人的性命還不如一頭牛。
我正在位於檳榔的美國軍事法庭接受審判。美國中校審判長問我為什麼開槍打那個士兵。我回答：我是越南人，他也是越南人，我們聽得懂對方的話，為什麼我喊他停下來，還朝他前方打了三發警告彈，他還是不停？兩人都沒有穿軍服，又出現在我們的行動區域，所以我有權懷疑他們是敵軍。
五天前的一次行動中：Bảo大喊：「Nhân，那邊有兩個傢伙在逃跑。」
.233.
我轉頭看去，見到兩個人在樹林裡逃跑，手裡提著什麼東西。
「站住！」我大喊。他們還是繼續跑。我朝他們前方打了幾發警告彈，但還是沒能阻止。
我對Bảo說：「打他的腳。」Bảo舉起M79榴彈發射器，打了一發攔截彈。彈頭擊中其中一人的頭部，他跪倒在地。我們跑上前檢查。剩下那個人跪下求饒：「求求你們不要殺我。我是附近的地方軍，正在抓魚。」
我憤怒地說：「他媽的！當兵的怎麼聽到我喊停還要逃跑？」
「因為沒有帶證件，看到你們對老百姓很兇，所以害怕。」
「你們笨得要命，才會冤死。」
我為一個當兵的農民的恐懼感到惋惜。
審判長繼續問：「你們為什麼打死兩頭牛？」
整個小隊都愣住了，搖頭否認。他拿出一份地方哨所所長的請願書，上面有許多老百姓的簽名，指控我們有野蠻行為——殺人、殺牲畜、抓雞抓鴨，其中包括打死兩頭牛。我們否認。他說可能是我們的子彈打偏了。
法庭判決：我們必須賠償兩頭牛，共400美元，至於開槍打人一事則不予追究，因為是被射擊方自己的過錯。
.234.
現在已經很晚了。我閉上眼睛想驅散這些思緒，但腦袋卻異常清醒。
北越的反別動隊特工單位活動越來越有效率。別動隊搭乘直升機滲透的行動遇到越來越多困難。突然性、保密性、快速性都不再存在，因為北越已經掌握了規律並採取了對策。
夜間滲透的想法被提出來，但如果那樣，直升機在尋找降落點時就不安全。最後只剩下跳傘進入目標區的方式。
我必須去參加一期HALO（高空低開）跳傘訓練課程。專門學習夜間跳傘技術。
那些夜間飛行。與死神共舞。生死由天定。
飛機艙門緊閉，我們圍著攤開在地上的地圖站成一圈，聽飛行組員講解飛行路線和空中支援事宜。
凌晨一點。飛機開始爬升高度。1,000英尺……12,000英尺……13,000英尺……21,000英尺。（21,000英尺約等於7,000米）。
第一聲鈴響，指示摘下面罩並起立。
第二聲鈴響，依次走向艙門。
第三聲鈴響，機尾的紅燈轉為綠燈，我們衝出機艙。
.235.
雙腿併攏，雙手緊貼身體兩側，讓身體更低以增加地心引力，下降速度變成一支箭，頭朝下俯衝。越降越快。距離地面2,000英尺時我打開降落傘。地面一片漆黑。我調整姿勢準備著陸。雙眼緊閉。把生命完全交給大地。
天亮了。好像昨天整夜都沒睡。身體好像還在空中翻滾。神經像繃緊的弦。那些白天跳傘、那些夜晚跳傘。
一個冬天的夜晚，從第1突擊戰鬥團禁區，我、Điệp少尉、Trần Quang中士和Châu搭車前往峴港機場。美國海軍陸戰隊的C-130運輸機正在等待，把我們送往富牌機場。
我們的主要任務是偵察並找出最新型100毫米KS-19高射砲的部署位置。這是口徑最大的高射砲，能擊落B-52。它曾讓F-4「鬼怪」和F-100「超級軍刀」都必須小心翼翼。經過多次空襲，這門高射砲依然正常運作，時隱時現。我們稱它為「火龍」。
為了投放四名別動隊員，行動室必須動用11架飛機。
OV-10 Bronco Covey偵察機從早上就飛在上空，報告天氣允許滲透。六架H-34 Kingbee直升機將把四人小隊送入目標區。六架飛機將在六個不同地點降落，但只有一架會載著小隊跳傘。兩架Cobra和Huey武裝直升機正在盤旋待命支援。
Trường Sơn山脈高聳的山峰出現在眼前。山巒連綿不斷，仿佛永無止境。穿越Trường Sơn山脈後，直升機直接飛進寮國領土。Covey和四架武裝直升機低空飛行，六架H-34 Kingbee降低高度到群島上空以確定投放點。
武裝直升機不像往常那樣清場，而是只在上空盤旋掩護。兩架Kingbee橫向分開，逐漸下降，六架H-34運輸直升機依次在六個安全地點降落。載著我們小隊的直升機倒數第二架降落，把我們放在森林邊緣。一眨眼工夫，整個小隊就消失在森林裡。
山林寒冷、陰暗而神秘。我們涉過一條布滿石頭的小溪，石縫間有一些小魚探頭探腦。我因為腳下的水蛭而感到一陣寒意。
一聲清脆的槍響非常近，讓我們嚇了一跳。是不是北越軍在互相傳信，準備沿著我們的蹤跡追來？我們加快腳步，離開這個危險的地方。
在森林裡睡了一夜後，根據計劃，今天早上將進行一次空襲，製造假現場以引誘「火龍」現身作戰。
.237.
我們已經聽到它低沉而響亮的聲音。射擊方式很謹慎，好像怕浪費彈藥。Covey飛得高而慢，正在努力偵測高射砲的位置。一架F-100投下了三枚炸彈，可能已經發現目標。轉眼間，直升機群已經飛到我們頭頂。轟炸開始。一切都按照劇本進行。直升機正在緩緩拉起，可以清楚看到四個別動隊員假人吊在繩梯上晃蕩。
北越軍傳信的槍聲響起。我們的疑兵之計看來已經生效。我們四個人像四個幽靈繼續移動。地形因為岩石和陡坡變得越來越險峻。
第二個晚上，我們在一塊大石頭旁過夜。
太陽從遠處升起。側耳傾聽。引擎聲和車輛聲越來越清晰。人聲也非常近。我們正靠近一條「大道」。低沉的轟鳴聲像是載重車輛輪子陷入泥土的聲音。道路沿著山坡彎曲。四輛偽裝著樹枝的卡車正在爬坡。隱約聽到「一二三」的號子聲。我們躲在樹後。緊張的氣氛持續太久，反而讓我們變得麻木，不再像剛開始那樣嚇得冷汗直流。我叫Điệp立刻擬好情況報告。我打開通訊器與Covey聯絡。
兩架F-4 Phantom戰鬥機飛到高空盤旋。
Covey俯衝下來，發射了一枚火箭，升起一道白煙。
.238.
Covey發射了第二枚火箭。
一架F-4俯衝下來，掃射了一輪機砲並一次投下三枚炸彈。
爆炸聲震天動地。濃煙火光籠罩前方，然後向上翻騰。
第二架F-4掠過樹梢，投下炸彈。一連串凝固汽油彈正在焚燒目標。
剛才投下三枚炸彈的F-4正伴隨著噴射引擎的轟鳴聲拉起。
「砰！砰！」聲音緩慢而沉重，與Bofors 40高射砲的聲音和射擊方式完全不同。沒錯，就是它：100毫米KS-19「火龍」！
抬頭看去，一架F-4拖著一道黑煙。一聲驚天動地的爆炸聲傳來。黑煙柱直衝雲霄。那架F-4已被擊毀。
Covey從高空向目標發射火箭。
高射砲聲繼續沉重地響起。
跟隨第二次標靶煙之後，剩下的那架F-4一次投下四枚重磅炸彈，非常接近我們的位置。炸彈碎片飛進岩石堆。我們四人都感到呼吸困難，胸口劇痛。
陣地突然安靜下來。
Tango Echo（我們的呼號），這裡是Kilo Hotel，我馬上就到你們那裡，你們認出我了嗎？
我立刻聽出是Nguyễn Cao Vĩ上尉的聲音，他乘坐的O-2飛機剛剛出現，後面跟著四架直升機和兩架A-1 Skyraider攻擊機。
.239.
時間彷彿突然停止，然後又沸騰起來。Covey俯衝向西方目標。一道白煙升起。
第一架A-1俯衝下來，帶著鋼鐵與火焰覆蓋整個區域。同時，從西方傳來北越軍追擊飛機的槍聲。
第二架A-1發射20毫米機砲。
北越軍的火力壓制非常密集。
Vĩ上尉大喊：Tango Echo，我中彈了！我抬頭望去。那架O-2像一根黑色煙柱直衝地面，沒有看到飛行員的降落傘。
我的心猛地一緊。永別了，Nguyễn Cao Vĩ上尉。
這不是電影畫面。這不是地獄。這是我們正在承受的現實。
兩架武裝直升機正在向北方目標連續發射火箭。
一枚500磅炸彈震撼大地，落在西方目標。接著是大小不一的爆炸聲此起彼落響徹雲霄。彈藥庫被擊中了。
凝固汽油彈。集束炸彈。毀滅性炸彈。北方目標陷入一片火海。
空氣壓力讓人喘不過氣。Điệp少尉臉色發青，仰頭大口喘氣。Trần Quang臉色鐵黑。Châu雙手抱胸。通訊器裡的沙沙聲讓我猛然清醒，我伸展肩膀，深呼吸，然後繼續忍受這場轟炸。
.240.
彈藥庫的爆炸聲仍持續不斷。兩架A-1依然緊咬目標。我們已經聽不到「火龍」的聲音了。
我們用繩梯撤離。從高空向下看，我望向正在盤旋多圈尋找Vĩ上尉O-2殘骸的Covey。後來他的名字被用來命名西貢聯絡局的一座營房，就在進入新山一機場之前。
死神一次又一次把我排除在外。
從水陸兩棲陸戰隊我轉到PRU，然後又在遠程偵察、美軍別動空降單位之間輾轉，最後漂泊到Lôi Hổ，而戰爭的最後幾個月，我又出現在西貢西南與第60別動軍營一起。
Mỏ Tàu山區，那裡發生過許多規模不大但持續不斷的戰鬥。
1975年2月20日，我接到命令帶領一個中隊攻佔一座山頭。
前一天晚上，我夢見家裡中央有一口棺材，周围掛著黑白喪旗。第二天早上我整個人恍恍惚惚，很不舒服，無緣無故發脾氣。行軍時，中隊最前面帶路的是個新兵，他東張西望，我心裡很不耐煩，叫他退後讓我帶頭。我當兵一輩子帶頭不知道多少次，這對我來說很平常。一開始我還注意每一步，觀察每一叢樹、每一根草。幾個小時後，我開始走神。突然我驚醒過來。
.241.
我感覺到自己正站在一片地雷區上。
我站著不動，打手勢讓中隊後退。等中隊退出影響範圍後，我開始後退。厚厚的枯葉蓋住了我原來的腳印。退到第三步時。
爆炸聲響起，我被炸得飛起來，以半坐半躺的姿勢落下。右臂被炸得粉碎，像被壓榨機壓過的甘蔗。左手只剩下食指晃蕩著。右腿露出一截白森森的骨頭。
我的軍旅生涯就在這裡結束了。一個排雷專家，最終被自己的地雷擊倒。
失去了右臂的三分之一、右腿的三分之一。左手只剩三根手指。我在阮知方醫院接受傷口治療。傷口還沒癒合，阮知方醫院就隨順化撤退到Duy Tân總醫院。我和三名重傷兵一起躺在擔架上。一百多輛紅十字車被徵用運送傷兵，車隊綿延好幾公里。老百姓看到這情景更加喪失鬥志。
進入Duy Tân總醫院一個星期後，峴港也淪陷了。
醫生、護士都走了，醫院裡沒有一個工作人員。傷口沒有人照顧。而且還餓。餓了就得爬。我爬去找倉庫，找到了兩根拐杖。每個房間都只看到傷兵和傷兵。傷兵們爬到走廊上坐著。從倉庫方向走來幾個拿著藥的傷兵。看到我爬得那麼辛苦，其中一個說：「你坐在這裡，我進去幫你找拐杖。」
我把兩根拐杖夾在腋下，離開醫院。
在峴港我有姑姑和嬸嬸家。我和嬸嬸比較親，所以先去嬸嬸家。
我還不習慣拄拐杖，走幾十步就得休息。一個傷兵躺在人行道上。腿上打了石膏，但傷口露在外面，醫生切開了一塊石膏來護理。他爬到哪裡，蛆就掉到哪裡。新傷口如果二十四小時沒人照顧就會壞死。再走一段，看到幾個十三、四歲的小孩拿著手槍，見人就攔路搶劫。一個騎車載米的人被他們攔住，他們拿槍指著，他只好把口袋裡所有的錢都交出來。
從Duy Tân醫院到嬸嬸家有七公里。我走了半公里，斷腿處的血液就往下沉，變得青紫。一位騎自行車的先生經過，讓我搭便車。他身材瘦小，弓著背用力踩，滿頭大汗。載我到離嬸嬸家還有兩公里的地方就讓我下車，他要轉往別的方向。我等牛車。我身上沒錢，但知道到嬸嬸家後會付錢。
第二天，嬸嬸帶我去一家剛被解放軍接管的私人醫院。他們用鹽水清洗傷口。痛得要命，但我咬牙忍住。女護士一邊洗一邊生氣，因為看到我還穿著綠色傷兵服。她說：「還捨不得什麼啊，穿這麼久。」我說：「我是南方人，來這裡什麼都沒有，除了這套衣服我沒有別的。」回到嬸嬸家，我換上短褲，把衣服脫下來請嬸嬸洗，乾了再穿。
在嬸嬸家住了一個月，我實在過意不去。她丈夫不知是被困在哪裡還是已經戰死，留下七個嗷嗷待哺的孩子。我只好搬到姑姑家。姑姑家經濟條件比較好，但姑丈脾氣不好。姑丈看到我出現，什麼也沒說，只是用疏遠的眼神看我。到吃飯時，我自己規定只吃一碗飯，不准吃第二碗，也不吃菜。鍋裡還有許多飯，盤裡的魚醬燜魚我很想吃，但還是克制自己。只吃到不餓死就好。盡量讓自己的存在不要影響姑姑姑丈的飯食，不要成為他們的負擔。姑姑心疼我，但怕丈夫。我離開姑姑家那天，她偷偷塞了一千塊錢到我衣服口袋裡防身。
有命令要集中南方正在峴港的外地士兵和傷殘軍人。我聽到廣播就去報到，讓他們安排交通工具送我回南方。我到時第一輛車已經走了。必須留下來等第二批車。報到後我有飯吃。護士每天用鹽水幫傷兵清洗傷口、更換繃帶。他們提供米和菜。六、七個人一鍋飯，身體比較好的人煮給比較弱的人吃。我在那裡待了多久已經記不清了。只因為太渴望回家，所以覺得時間很長。等到湊滿100人時，他們給每人做了一套用白粗布縫的 bà ba 服（像喪服的布料）。我們穿上這套衣服，分成兩輛卡車，前往西貢。
晚上十點，車子經過隆慶，我要求下車。我走回家找父母。半夜敲門的聲音讓母親很害怕。她不敢開門。她把全家人都叫醒。大家都以為我已經死了。現在我出現在這裡，穿著喪服。「我是Nhân啊，我剛回來呢。」母親看著我，說不出話來。
1967年底，我去頭頓參加第3期蛙人訓練課程第三階段。在訓練期間，有一堂課我永遠記得。有一天，教官帶著所有學員到沙灘上，在滾燙的沙子上跑了三個小時。回來集合後，指揮官大尉問：「有誰累了嗎？」只有一個學員舉手說「我累了」。大尉讓所有人解散進去休息，只留下那個說累的人。他被繼續帶到海邊又跑了兩個小時。等他跑完，全班集合，大尉講了一堂心理課：「我知道你們都很累。但有一件事你們必須永遠記住：不管身體有多疲憊，精神絕對不能疲憊。所以，永遠不要說累。當你精疲力盡或慘敗時，也不要低頭。一定要努力抬起頭，露出笑容。」
抬起頭，露出笑容。
.245.
我出生在順化。七歲時，母親讓我參加童軍活動。每週一次，可以出去玩、唱歌。看到我很喜歡，也適合那些戶外煮食、急救、循跡找路、團隊活動，母親就讓我長期參加。我學會了看地圖……我一直參加到十歲，後來全家搬到巴地。在巴地，我加入聖體兒童團。這是童軍的一種變體，但更偏重天主教教義。
童軍的知識和技能在我行軍時幫了大忙。
從1970年起，每次休假回家，我都會去教堂借打字機，打資料給孩子們讀。
1994年，一位神父聽說我以前參加過童軍，就來找我商量開設一個童軍單位。我心想自己是殘障人士，怎麼做得來呢？小孩子本來就害怕和疏遠殘障人士。雖然這麼想，但我還是想試試看。我們招到了十幾個孩子。一開始我站在哪裡，孩子們就躲得遠遠的，至少五米。有孩子用害怕又好奇的眼神盯著我看。
我真心喜愛這些孩子。我非常細心地教他們當年我這個年紀時學過的東西。慢慢地，大家越靠越近。有一次看到我用殘肢拍手，孩子們也跟著拍。我笑著說：「不要學我，因為我沒有手才這樣拍。」孩子們笑了，他們喜歡像隊長一樣拍手。
1995年，一位朋友送我一台電腦。我用剩下的三根手指練習打字。我寫得非常投入。寫作幫助我忘掉悲傷。寫作時，我找回了真正的自己。
我看到新聞，知道一位外國女孩是唯一在芽莊Ô Kha山谷飛機失事中倖存的人，我既佩服又惋惜。佩服她堅強的意志和求生、逃生的技能。惋惜的是，如今沒有任何學校開設生存與逃生訓練課程，讓年輕人學習如何應對生活中可能發生的各種意外。從那時起，我萌生了寫一本普及型野外生存技能書籍的想法。
很多人認為，我們的國家哪裡還有能走五、七天都走不出去的原始森林。只要走個二、三十公里就會碰到村落、聚落、居民區或農場。說這種話的人，是還不了解森林。如果沒有技能和對野生自然的了解，任何一片森林都可能把你吞沒。
《野外生存》和《綜合專業技能》是我最得意的兩套書。這兩套書是我用一個老兵的心血寫成的。
.247.
我寫得很快，因為我投入了很多心力和時間在寫作上。鄉下的童年、在童軍活動的歲月、在軍校學習的課程，以及11年戰場的真實經歷，都是我取之不盡的寫作素材。（從1995年至今，Phạm Văn Nhân先生已經出版了30本針對青少年生活技能的書籍，以及90本童軍運動的教材。）
這個童軍單位現在已經有一百多名孩子。我不再親自指導他們。現在負責這個運動的是當年看到我就躲到五米外的那些孩子。我很高興自己做的事情有了成果。
我活得很現實，不做夢，不說「如果」，不說「要是」。
我的妻子在我四十多歲時去世。去年，我的兒子因腦溢血去世。我代替兒子撫養兩個孫子，大的讀小學二年級，小的讀幼稚園。他們的母親正在上學，學習一門手藝，以便將來能自力更生。
我每天還是上網學英語。我繼續印書，靠寫書、賣書賺錢。
我累不累？答案永遠是：我不累。
.248.
👄👄👄
這些日子我非常懷念從前。我正走在兩省福綏（Phước Tuy）和邊和（Biên Hòa）之間陰暗的森林裡。我帶頭領隊，在樹蔭下穿梭，穿越草地，鑽過帶刺的竹林，輕輕穿過交織的樹枝和藤蔓。隊伍裡誰踩到枯枝發出聲響，我就回頭瞪他一眼，他趕緊點頭表示明白並認錯。我最討厭走路發出聲音。要怎麼走才不發出聲音？把腳尖輕輕放下地面，輕輕往前推腳尖，留出足夠空間放腳跟。多練習就習慣了。
我坐在一條小河邊，望著一群魚，其中有條大如手臂。我真希望能扔一顆手榴彈，然後下去撈魚。有幾隻小鹿膽怯地低下頭嗅聞，抬頭看見我便立刻逃走。
.219.
對岸的小河邊，一頭野豬帶著小豬下來喝水，突然抬起頭，呼呼地嗅聞。然後好像聞到異味，它轉身狂奔，小豬們也跟著跑。
直升機還沒落地，我們就跳下去，迅速鑽進森林。森林掩護並保護我們。夜晚我們選擇一片茂密的樹叢睡覺。在森林裡睡覺不用守夜。在荒野森林中，如果沒有小徑，即使有燈也難以移動。夜幕降臨。森林夜晚深沉。地面上有無數腐朽木頭發出的磷光。寒風刺骨，我突然警覺，因為聽到不是森林的聲音。還是因為我太過警戒而產生幻覺？我豎起耳朵聽。遠處傳來牛車的咯吱聲。這個時間活動不可能是老百姓。我縮進雨披裡，躺著不動思考。
我正沿著橡膠園的排水溝走進崑山（Côn Thới Sơn），那是九龍江平原中一個四面環繞水渠的沙洲，到處是地雷和狙擊手。此時是半夜，我上岸，戴上紅外線夜視鏡。這種鏡子能看見夜裡肉眼看不到的熱源。我用一根非常細的水椰葉來探路。通常我用茅草葉，但在這水鄉沒有茅草，所以只好用水椰葉。一邊走一邊把水椰葉往前伸然後拉起來。如果水椰葉彎下去，就表示它勾到一根線。這根線的另一端可能是一顆地雷或手榴彈。使用這種方法移動雖然慢，但相當安全。這是我在戰場上摸爬滾打一段時間後得出的個人經驗。
又是一個失眠的夜晚。我正在自言自語。我正沿著繩梯搖晃顛簸。直升機在我才爬到一半時就起飛了。前面的翻譯員曾在一次用繩索撤離時被防空砲擊中懸在空中的繩子而死。難道現在輪到我了？我尋找警報按鈕。等直升機裡有人探出頭來。
我陷入惡夢。死亡沒有那麼快降臨到我身上。
小徑光滑，沒有人的腳印。別動隊的第六感讓我確信附近有地雷。我腳下的聲音非常輕微，我整個人僵住。我向全隊示意後退。我腳下是一種地雷。
閉眼祈禱。我輕輕抬起腳。沒有爆炸。這是什麼地雷？
抽出刺刀輕輕挖掘周圍。一根雙股電線。
.221.
我用刺刀一根一根剪斷。挖了一會兒，拉起一個簡單的電動引爆裝置。一片錫片在上，一片錫片在下，連接兩端電路到12V電池。電線一直延伸到最茂密的杜鵑灌木叢裡。我撥開杜鵑叢。一枚高達一米以上的175毫米炮彈赫然出現。這是美軍砲兵打出的啞彈，北越部隊拿來換上引信。
如果當時我腳步再重一點，全隊就會被抹除。
而且，如果我的刺刀同時碰到兩片錫片呢？
我後背發涼。那次在平隆（Bàng Long）- 前江（Tiên Giang）地區的巡邏行動，成了我終生的夢魘。
我已經是七十四歲的老人。到了這個年紀，睡覺變得很困難。我不知道自己是幾點睡著的。
通常是累得不行才昏睡過去。
回想起當年的平吉（Bình Giã）戰役，那種恐懼依然存在。那個乳臭未乾的小兵躲在橡膠樹後，像夢遊般不停開槍。我為什麼能在那次活下來？只能解釋為上帝庇護了一隻小羊。
1964年12月30日，我們被直升機運送到平吉村，增援第30別動軍營。
.222.
12月31日清晨，上級命令第4海軍陸戰營搜索一架前晚在廣交（Quảng Giao）被擊落的美國直升機，以及機上四名美國人。我們第2連進入廣交莊園。這是樹木稀疏、低矮的地帶。那些長期未開採的茂密橡膠林。我們花了一小時找到飛機殘骸和四名美國人的屍體。正要接近飛機時，82毫米迫擊砲和DKZ無後座力砲的爆炸聲響起。
我看向旁邊的指揮官請求指示。他的頭已經歪向一邊。隆中士（Trung sĩ Long）、寶下士（Hạ sĩ Báu）在第一輪12.7毫米子彈中就倒下。橡膠樹枝被子彈打斷。我的後背黏黏的。是橡膠汁還是血？我已經感覺不出來。當我看到太多戴著偽裝樹葉的越共像螞蟻群般衝上來時，我的身體不停發抖。軍號聲衝進我的腦海。那是我從未體驗過的恐懼。
第1連和第3連前來增援。有些第2連的弟兄自願留下。我像行屍走肉般搖晃著走回村裡。我找了一個隱蔽處癱倒哭泣。哭是因為必須眼睜睜看著剛認識的朋友慘死。哭是因為害怕。昨天我還驕傲自己是第4海軍陸戰營的一名士兵。
.223.
平吉戰役後我逃兵。我不想再進攻擊戰。逃兵沒成功，1965年底我加入的命運被那些坐在偵察單位（Reconnaissance Unit - Thám sát Tinh）裡的人決定。這是一個被CIA（美國人，在福綏省是澳洲人）招募、訓練、指揮並支付薪水的別動隊，但又被置於當地省長指揮之下，就像地方軍一樣。
PRU（Provincial Reconnaissance Unit - 省級偵察單位）的任務是收集軍事情報、偵察、搜尋並消滅越共的基礎設施。
我們以小隊或聯隊形式行動，潛入土地紅（Đất Đỏ）、春木（Xuyên Mộc）、隆田（Long Điền）等縣的重點區域。在這裡我能在戰場上主動出擊，不必打大仗。我逐漸習慣了火藥味。我開始喜歡這種游擊戰的打法。
行軍。行軍。在PRU期間的那些行軍行動又浮現在我腦海。
1967年一個秋天的早晨，坐在澳洲戰鬥團的M-113裝甲運兵車上，澳洲兵坐在車頂，我們躲在封閉的車廂裡向春木行軍。到了地圖上標記的座標，車子減速，我們彎腰跳下，迅速消失在森林裡，車子繼續前進像什麼都沒發生。這是澳洲皇家軍隊投放別動隊的戰術。
佈置好隊形後我們靜靜坐著。從早上聽到中午，只有鳥獸聲和風吹樹葉的沙沙聲，沒有任何越共的動靜。下午初，我發現兩個年輕人在舀魚。水已經乾了，一個人下去抓，另一個人繼續舀，岸上是一個變形的鋁盆。看起來他們很累，但盆裡只有幾條小魚在跳動。
站住不動，舉起手。我先發制人問：你們是哪個單位的？
我們是春木的老百姓，來抓魚的。
我冷笑。你們這個年紀不去當越共就是逃避兵役，證件呢？
行動室叫裝甲運兵車回來接兩個俘虜，我們繼續任務。根據地圖我們朝巴托村（xóm Bà Tô）方向前進。地圖顯示這裡有不少房子，但到了現場卻一間房子都沒有，只剩下燒黑的柱子孤零零地立著。地面長滿茅草和灌木。巴托村已被抹除。地圖上的資料已經過時。
我們摸索到福保村（xóm Phước Bửu），找到一條小徑通往村子，設下埋伏等待。接近晚上九點，聽到村裡傳來手持擴音器的聲音。擴音器聲音像在呼籲全民支持抗戰，繳納糧食，並鼓勵青年加入陣線。
.225.
原來他們從另一條路進村。我們商量好切斷他們的退路。這裡的老百姓被命令不准養狗，所以我們很容易穿過每間房子、每條窄巷。在殘月微光下，三個人影正走過來。
從Mai Rùa山頂，用望遠鏡我們可以俯瞰土地紅和隆新（Long Tân）地區的所有活動。
今天我的小隊不用埋伏，所以任務是取水。走了四小時找到山腳下一條小水源。水源地相當空曠，必須穿越一片空地，這片空地正對從土地紅到隆新的道路。路上零星有人來往。穿越時雖然非常小心，我還是撞到一輛牛車。怕暴露，當晚我們離開山頂，抹除所有痕跡。
Bông的小隊移向土地紅。我和Hòa的小隊移向隆新。
走了超過一小時，從土地紅方向傳來槍聲，夾雜M79和手榴彈聲。Bông的小隊遭遇敵人，Năng和Thời中彈。Năng是我親密的朋友，我心急如焚帶頭領隊去找Năng和Thời出來。
我們要求照明彈支援，每五分鐘一發，並請求砲兵火力支援。每次聽到“啪”的聲音就找地方隱蔽，照明彈亮起時瞪大眼睛觀察，照明彈滅了就摸黑一步步前進。接近遭遇點時，我示意以單人隊形展開。單人隊形的意思是隊伍最前面的人必須找到前方一個可作為戰鬥支撐的障礙物，然後前進，第二個人再貼到第一個人身後。就這樣，第三個人接上第二個人的位置。
我聽到路邊香蕉叢裡傳來微弱的呻吟。Thời躺在Năng身邊，但已經死了。Năng腸子外露、腿斷，但還用力把朋友的屍體拖進香蕉叢。我們為Năng包紮。找樹做擔架抬兩人出來。躺在吊床上的Năng還有力氣咒罵。三天後聽說Năng在頭頓（Vũng Tàu）軍醫院去世。
“投降吧。投降吧。你們已被包圍。”一聽就知道是地方部隊。正規軍會用北方口音喊“投降活命，抵抗死路”。
Bảo大喊：“你們上來，老子捏碎你們的蛋蛋。”
大家齊聲喊：“捏碎他的蛋蛋。捏碎他的蛋蛋。”
這句日常嘲諷成了衝鋒的口號。
打敵人像小孩子玩假戰爭。這樣反而好。我們放鬆了不少。
整晚這邊吹口哨、喊衝鋒，伴隨著“投降吧”，那邊就喊“捏碎他的蛋蛋”。那邊打一發B40，這邊就喊“打歪了”、“打得像小孩子”。
喊得最大聲的是Bảo和Cảnh。兩個傢伙一邊喊一邊跳來跳去。
.227.
到早上我們的任務算結束了，只等車來接我們回去。但區長又向小區請求讓我們留下，配合地方軍作戰。整夜沒睡，現在又要帶隊突擊。在居民區作戰對我們這些深入敵後的北越式部隊來說相當陌生。我們是偵察單位，不是步兵。
正在移動時，一聲槍響。槍聲來自牆後，無法判斷方向。Cảnh慢慢倒下，血從頭上流下來。我和Bảo跑過去，Cảnh已經昏迷。
第二天我們到Cảnh家參加葬禮。Cảnh的哥哥兩個月前剛死，Cảnh是家裡剩下的獨子，剛結婚。Cảnh的遺體葬在妻子家鄉——楚海（Chu Hải）教區墓地。
1968年那次在隆田社Cầu Đá Thùng村的夜間埋伏，本以為會留下快樂的軍旅回憶，最終還是逃不過戰爭的規律。
一個夜晚我們接到命令在Củ Mì - La Gi海域登陸。那天下午我們登上兩艘停在Cây Khế橋的海軍木船。這不是登陸艇，如果載太多人就無法靠近岸邊，只能停在水深及胸的地方。
船開到頭頓海域時天色已黑。
天陰沉下雨，浪很大。到La Gi時，因為正在退潮，海軍催促我們趕快跳下去。
跳吧Nhân，叫小隊跳吧。Gia大喊。
這次行動由隊長Trần Văn Gia指揮，他的親弟弟Trần Văn Phước擔任副大隊長輔助。
我抱著衝鋒槍和小隊一起跳下，在水裡翻了一圈。站起來水深及胸。再往前走水更深。我知道船擱淺在沙洲上了。我向天開槍，叫弟兄們別跳。浪聲和船引擎聲蓋過我的喊叫。大家都跳下來了。在黑暗中我們手牽手，互相依靠抵抗大浪。我們就這樣站在水裡六小時。聽不到Gia和Phước的聲音。我全身發冷，直覺不妙。兩人身材都很矮小。天快亮時才找到兩兄弟的屍體，分別躺在兩個方向。
這是一次沒有遭遇敵人的行動，卻充滿死亡與悲傷。
那些被遺忘的死亡。
那些沒人知道的戰鬥。
而我最終也消失了。
Năng、Thời、Gia兄、Phước兄、Cảnh。我們曾經在一起，共同經歷那些殘酷野蠻的時刻。我們為彼此開槍射殺。我們為彼此哭泣。
我開始與美國人接觸。兩個越南人配四到六個美國人。最初我不會說英語。上學時我法語很好，英語是第二外語。我父親是法國人的翻譯，所以他指導我學法語。我們小隊的翻譯員是文職，不跟小隊行動。每次行動前我把常用句子寫成越南語，請他翻成英語，再請美國人發音，我跟著讀。經過六個月自學和每天與美國人接觸，我成為一名能用英語呼叫砲兵和協調的翻譯員。
.230.
長山山脈出現在眼前。天空湛藍，中午陽光刺眼。直升機尋找降落場。我們像幽靈般消失在森林裡，靜靜躺著。陰暗的森林彷彿從未有人類經過。我聽到樹頂猴群移動的聲音。然後一陣槍聲響起，接著是猴子墜落的聲音。一個別動隊員大喊：“I got it, I got it”（我打中了）。這是剛從步兵轉來的別動隊員。你打中什麼了？他回答，一個越共在樹上移動。真讓人難以置信，一個別動隊員竟然這麼糊塗。
經過一夜毫無收穫的埋伏後，小隊撤到田野等待直升機接回。
我們選擇田野中間一間離森林較遠、周圍空曠的房子，便於觀察而不怕被狙擊或突然襲擊。我和隊長Funk進屋檢查。只有一位老太太。屋裡的人都下田了，傍晚才回來。我叫小隊散開在房子周圍，選擇隱蔽位置。我進廚房翻找有沒有吃的。我很想吃魚醬和冷飯。我已經厭倦美國食物了。我常翻找食物吃，付給他們幾十塊錢，是買一碗河粉的兩倍。
廚房裡有辣魚醬，我盛了一碗飯坐下吃。正吃著我聽到小隊有人開槍。我抓起槍和彈帶跑出去，狙擊手說：“I've just killed one VC”（我剛殺了一個越共）。我把彈帶掛身上，背起背包說“Check it out”。（檢查看看）
按照他指的方向，到達現場我看到一個約九、十歲的男孩躺在田埂上死了，頭被一顆子彈貫穿。那個狙擊手結結巴巴地說：“I am sorry... I am sorry”。他辯解說稻子很高，男孩走在田埂上時只露出頭在稻穗上方，他以為是越共爬過來。我氣得全身發抖。你的槍有瞄準鏡，為什麼分不清小孩的頭還是大人的頭？
孩子的母親在地上翻滾。她扔下藥包。藥包裡散出“Tiêu ban lộ”和幾包“Thần công tấn”。
男孩發燒整夜，早上母親去市場給孩子買藥。看到母親下船過河，男孩跑出來迎接。
我們只能從口袋裡掏出所有錢交給母親。總共200美元。我用最真誠的話說：“姐姐暫時拿去照顧孩子。以後姐姐可以上法庭，我們會再賠償。這是我的單位名稱……”
姐姐說：叔叔啊，我不要錢。我只要我的孩子。
我們登上直升機回去，我知道那個狙擊手永遠無法理解母親的痛苦，對他來說這只是一場意外。我無法翻譯那種痛苦。
我對美國人說：如果你們想讓靈魂和肉體都活著，一起坐飛機回美國，你們就得聽我的。越共就是我。我用越共的腦袋思考。這戰場不是你們的戰場，你們在這裡最多幾年，我從小到大都在這裡，這輩子都在這裡。這戰場是我們的戰場。
每次回家，鄰居家名叫Nho的弟弟聽我講吊直升機打仗的故事都聽得津津有味。他很想去。有一次我準備行動時Nho堅持要跟。我不讓他去，因為無法保證他的生命安全。我推他回家他不肯。我去他家告訴他父母叫兒子回家。他爸說，他喜歡就隨他，叫他回家他又溜走。請你幫忙給他找個比較安全、少打仗的工作。你們單位沒有少打仗的工作。
那就算了，讓他去吧。Nho剛滿十八歲。Nho跟我一起在美國第75別動空降單位做了兩年。到1969年美國人搭機回國。我們繼續戰鬥。我回Lôi Hổ，Nho轉到特種部隊。幾個月後我聽說Nho死了。
戰爭。一個人的命比不上一頭牛的命。
我正在美國在檳知（Bến Tre）的軍事法庭受審。美國首席法官中校問我為什麼開槍打那個士兵。我回答：我是越南人，他也是越南人，彼此聽得懂，所以我喊他停下並朝他前方開了三槍警告，他還是不停。兩人都沒穿軍服，又在我們行動區域，所以我有權懷疑他們是敵軍。
五天前的一次行動中：Bảo大喊：Nhân，那邊有兩個傢伙逃跑。
我看過去，看到兩個傢伙在樹林裡逃跑，手裡提著什麼東西。
站住！我大喊。他們還是跑。我朝他們前方開了幾槍警告，但還是擋不住。
我對Bảo說：打他的腳。Bảo舉起M79打了一發迎頭彈。彈頭打中其中一人頭部，他跪倒。我們跑上去檢查。剩下那人跪下求饒：“別殺我。我是附近的地方軍，正在抓魚。”
我生氣地說：該死，當兵的聽到我喊停還跑？
因為沒帶證件，看到你們太凶所以害怕。
你們太笨才枉死。
我為那個農民當兵的恐懼感到惋惜。
首席法官繼續問：你們為什麼打死兩頭牛？
全隊愣住搖頭。他拿出地方軍營長的請願書，上面有許多村民簽名，指控我們有野蠻行為——殺人、殺牲畜、抓雞抓鴨，其中包括打死兩頭牛。我們否認。他說可能是我們的子彈打偏了。
法庭判決：我們必須賠償兩頭牛共400美元，至於打死人的事則不予追究，因為是被害人自己的錯。
現在幾點了？我閉眼想趕走思緒，但腦袋異常清醒。
北越的反別動隊特工單位活動越來越有效率。別動隊搭直升機滲透的行動遇到很多困難。突然、秘密、快速的要素已不存在，因為北越已掌握規律並採取反制措施。
夜間滲透的想法被提出，但這樣直升機在尋找降落場時就不安全。只剩下跳傘到目標區的方式。
我必須去上一個控制跳傘（HALO - High Altitude Low Opening）的訓練課程。深入學習夜間跳傘技術。
那些夜間飛行。與死神共舞。生死由天定。
機艙門緊閉，我們圍著地板上攤開的地圖站著，聽飛行員說明飛行路線和空中支援工作。
凌晨一點。飛機開始爬升。1,000英尺……12,000英尺……13,000英尺……21,000英尺。（21,000英尺相當於7000米）。
第一聲鈴響，示意脫下面罩並起立。
第二聲鈴響，依次走向艙門。
第三聲鈴響，機尾紅燈轉綠，我們衝出機艙。
併攏雙腿，兩手貼緊身體，讓身體更低以增加地面引力，速度越快越像一支箭，頭朝下俯衝。越降越快。距離地面2,000英尺時我開傘。地面一片漆黑。我做好落地準備。雙眼緊閉。把性命交給地面。
天亮了。好像整夜我都沒睡。身體像在空中翻滾。我的神經像繃緊了。那些白天跳傘。那些夜間跳傘。
一個冬夜，從第1突擊戰鬥團禁區，我、Điệp少尉、Trần Quang中士和Châu被車送到峴港機場。美國海軍陸戰隊的C-130正在等候，把我們送到富排（Phú Bài）機場。
我們的主要任務是偵察並發現最新型防空砲的位置：100毫米KS-19，這是口徑最大的防空砲，能擊落B-52。它曾讓F-4「Phantom」或F-100「Super Sabre」都必須小心。經過多次空襲，這門防空砲依然正常運作，時隱時現。我們稱它為“火龍”。
為了投放四名別動隊，行動室必須動用11架飛機。
Bronco OV-10 Covey從早上就飛上空偵察，報告天氣允許滲透。六架H-34 Kingbee將把四人小隊送入目標區。六架同時在六個不同降落場降落，但只有一架載有小隊跳傘。兩架Cobra和Huey Gunship在空中盤旋待命支援。
長山山脈高聳的山峰出現。山巒連綿不絕。穿過長山山脈後直升機直飛進入老撾領土。Covey和四架武裝直升機低空飛行，六架Kingbee降低高度以確定投放場。
武裝直升機不像平常那樣清理降落場，只在空中盤旋待戰。兩架Kingbee橫向分開，逐漸下降，就這樣依次，六架H-34運兵直升機已在六處安全降落。載我們小隊的直升機倒數第二架降落，把我們放到森林邊緣。一眨眼間全隊消失在森林裡。
山林寒冷、陰暗而神秘。我們穿越布滿石頭的小溪，有些小魚在石縫中探頭。我走在冰冷的溪水裡，因為腳下的水蛭而感到寒意。
一聲清脆的槍聲非常近，讓我們嚇一跳。北越軍在互相傳訊來追蹤我們的痕跡嗎？我們走得很快，避開這個危險地方。
經過一夜森林睡眠，按照計劃今天早上會有一場空襲，製造假現場以引“火龍”出動。
我們已經聽到它低沉而響亮的聲音。開火很謹慎，好像怕浪費子彈。Covey飛得高但慢，正在努力發現防空砲位置。F-100投下三枚炸彈，可能已看到目標。轉眼間直升機群已在頭頂。射擊開始。一切按劇本進行。直升機正逐漸拉高時，能清楚看到四個別動隊假人吊在繩索上晃動。
北越軍傳訊的槍聲響起。我們的疑兵之計應該有效了。我們四人像四個幽靈繼續移動。地形因石頭和陡坡而越來越險峻。
第二夜我們睡在一塊大石頭旁。
太陽升起，遠處朦朧。側耳傾聽。引擎聲、車聲越來越清楚。人聲嘈雜非常近。我們正靠近一條“大路”。轟鳴聲像是載重車輪陷進泥裡。道路彎向山坡。四輛偽裝樹葉的卡車正在上坡。隱約聽到“嘿唷”的號子聲。我們躲在樹後。緊張局面持續到讓我們變得麻木，不再像最初那樣嚇得冒冷汗。我叫Điệp立刻準備電報報告情況。我打開通訊機聯絡Covey。
兩架F-4 Phantom飛到高空盤旋。
Covey俯衝，一枚白色煙火箭射出。
Covey射出第二枚煙火箭。
一架F-4俯衝掃射一輪機炮並一次投下三枚炸彈。
聲音震動天地。煙火籠罩前方然後竄上高空。
第二架F-4掠過樹梢投下炸彈。凝固汽油彈正在焚燒目標。
剛投下三枚炸彈的F-4正伴隨著噴射引擎的轟鳴拉起。
“砰”“砰”。聲音緩慢，完全不同於Bofors 40的聲音和射擊方式。正是它：100毫米KS-19“火龍”！
抬頭看到F-4拖著一條黑煙。一聲震天巨響傳來。煙柱竄起。F-4已被擊毀。
Covey從高空向目標發射火箭。
防空砲聲繼續沉重響起。
跟隨第二次指示煙之後，剩下的F-4一次投下四枚震天動地的炸彈，非常靠近我們的位置。炸彈碎片飛進岩石。我們四人都喘不過氣，胸口劇痛。
陣地突然安靜下來。
Tango Echo（我們小隊代號），這裡是Kilo Hotel，我馬上到你那裡，你認出我了嗎？
我立刻認出Nguyễn Cao Vĩ上尉在剛出現的O-2機上的聲音，後面跟著四架直升機和兩架A-1 Skyraider。
時間突然凝固，然後又沸騰起來。Covey俯衝向目標西方。白色煙柱升起。
第一架A-1俯衝，帶著鋼鐵與火焰覆蓋區域。同時，從西方，北越軍的槍聲追著飛機。
第二架A-1的20毫米機炮聲。
北越軍的壓力太密集。
Vĩ上尉大喊。Tango Echo我中彈了。我抬頭望去。O-2像一根黑煙柱直衝地面，沒看到飛行員的降落傘。
我的心揪緊。永別了，上尉Nguyễn Cao Vĩ。
這不是電影場面。不是地獄。這是我們正在承受的一切。
兩架Gunship正向北方目標連續發射火箭。
一枚500磅炸彈震動地面擊中西方目標。接著是大小不一的爆炸聲響徹雲霄。彈藥庫被炸中了。
凝固汽油彈。集束炸彈。毀滅炸彈。北方目標陷入火海。
空氣壓力沉重得讓人喘不過氣。Điệp少尉臉色發青，仰頭呼吸。Trần Quang臉黑得像碳。Châu雙手抱胸。機器裡的沙沙聲讓我清醒，我做伸展動作，深呼吸，然後繼續承受。
彈藥庫依然響個不停。兩架A-1依然緊盯目標。已經聽不到“火龍”的聲音了。
我們用繩索撤離。從高空我望向Covey正在盤旋多圈尋找Vĩ上尉O-2的殘骸。後來他的名字被用來命名西貢聯絡處的一個營區，就在進新山一機場前。
死神一次又一次把我排除在外。
從海軍陸戰隊我轉到PRU，然後輾轉於各偵察單位、美國別動空降隊，漂流到Lôi Hổ，最後戰爭日子我又出現在西寧順化（Tây Nam Huế）與第60別動軍營在一起。
莫 tàu山區，那裡發生許多不大但持久的戰鬥。
1975年2月20日我接到命令帶中隊攻佔一座山頭。
前一晚我夢見家裡中間有一副棺材蓋，周圍是黑白喪旗。早上我感到恍惚不舒服，無緣無故發脾氣。在行軍路上中隊領頭的是個新兵，他東張西望，我很煩，叫他退後讓我領頭。我當兵一輩子領頭不知道多少次，這對我來說很正常。一開始我注意每一步，觀察每叢樹、每根草。幾小時後我腦袋恍惚。突然我驚醒。
我感覺自己正站在一片地雷區。
我站住不動，示意中隊後退。中隊退出影響範圍後，我開始後退。厚厚的枯葉蓋住，我看不到自己的舊腳印。到第三步。
爆炸聲把我掀起，我以半坐半躺的姿勢落下。右臂被壓得粉碎像被機器壓過的甘蔗。左手只剩兩根手指晃蕩。右腳露出白森森的骨頭。
我的軍旅生涯在此結束。一個排雷專家卻被自己的地雷擊倒。
失去三分之一右臂、三分之一右腳。左手只剩三根手指。我在阮知方（Nguyễn Tri Phương）醫院治療傷口。傷口還沒癒合，阮知方醫院就撤到順化總醫院Duy Tân。我躺在擔架上與三名重傷兵同車。一百多輛紅十字車被徵用運送傷兵，車隊綿延好幾公里。老百姓看到這景象更加喪失鬥志。
進入總醫院一個星期後，峴港也淪陷。
醫生、護士都走了，醫院沒剩任何員工。傷口沒人照顧。而且餓。餓了就得爬。我爬去找倉庫，找到兩根拐杖。每個房間都只看到傷兵與傷兵。傷兵坐到走廊上。從倉庫方向走來幾個拿藥的傷兵。看到我爬得太辛苦，一個傷兵說你坐在這裡，我進倉庫幫你找拐杖。
我把兩根拐杖夾在腋下，走出醫院。
在峴港我有姑姑家和嬸嬸家。我跟嬸嬸比較親，所以先去嬸嬸家。
我走拐杖還不習慣，走幾十步就休息。一個傷兵躺在人行道上。腿打石膏但傷口露在外，醫生切掉一部分石膏來照顧傷口。他爬到哪裡，蛆就掉到哪裡。新傷口，24小時沒照顧就會壞死。再走一段，看到幾個十三、四歲的小孩拿著手槍，誰走過就攔住搶劫。一個剛載米過來的人被他們攔在車前，舉槍，載米的人只好把口袋裡所有錢都給他們。
從Duy Tân醫院到嬸嬸家七公里。我走半公里，血就往下積到斷腳，瘀青。一位騎自行車的先生讓我搭便車。他身材瘦小，弓背用力踩，汗流浹背。載我到離嬸嬸家兩公里的地方就放我下來，他得轉其他方向。我等牛車。我沒錢，但知道到嬸嬸家會付錢。
第二天嬸嬸帶我去新接管的私人解放醫院。他們用鹽水洗傷口。痛得要命但我咬牙忍。護士一邊洗一邊生氣，因為看到我穿著綠色傷兵服。她說，還捨不得什麼呢，一直穿著。我說，我是南方人，來這裡什麼都沒有，除了這套衣服沒別的。回到嬸嬸家我穿短褲，把衣服脫下請嬸嬸洗，等乾了再穿。
在嬸嬸家一個月，看到嬸嬸實在可憐。丈夫不知被困在哪裡還是戰死沙場，七個小孩嗷嗷待哺。我只好回姑姑家。姑姑家經濟較好，但姑丈脾氣不好。姑丈看到我出現什麼都沒說，看我的眼神很疏遠。到吃飯時我自己規定只吃一碗飯，不准吃第二碗，不吃菜。飯鍋裡還有很多，盤裡的魚醬看著很想吃我也克制自己。只吃到不餓死就好。無論如何，不能讓我的存在影響姑姑家的飯食，不能成為姑姑家的負擔。姑姑心疼我但怕丈夫。我離開姑姑家那天，姑姑偷偷塞進我衣袋一千塊防身。
有命令集中南方在峴港的士兵和傷殘軍人。我聽到廣播就去報到，讓他們安排交通工具回南方。我到時一輛車已經走了。必須留下等第二趟車。報到後我得到食物。護士每天用鹽水洗傷口、換繃帶給傷兵。他們發米、菜。六、七個人一鍋飯，身體好一點的煮給弱一點的吃。我在那裡待多久已記不清了。因為我太盼望回家，所以覺得非常久。到湊滿100人時，他們給每人縫一套用白粗布做的 bà ba 衣服，像喪服。我們穿上這套衣服，人數平均分成兩輛卡車，開回西貢。
晚上十點車經過隆慶（Long Khánh），我請求下車。我走回家。半夜敲門聲讓母親害怕。母親不敢開門。母親把全家叫醒。大家以為我已經死了。現在我出現，穿著喪服。我是Nhân，我剛回來。母親看著我說不出話。
1967年底我去頭頓參加第3期蛙人訓練課程第三階段。在訓練期間有一堂課我永遠記得。有一天教官帶全班學員到海灘在熱沙上跑三小時。回來集合後，指揮官大尉問有誰累嗎？只有一個學員舉手說我累。大尉解散讓大家進去休息，除了剛說我累的那個人。他繼續被帶到海邊再跑兩小時。等他跑完，全班集合，大尉講了一堂心理學課：我知道你們都很累。但有一件事你們必須永遠記住：無論身體多累，精神絕對不能累。所以，永遠不要說累。當你筋疲力盡或慘敗時也絕對不要低頭。要努力抬起頭並露出笑容。
抬起頭並露出笑容。
我出生在順化。七歲時母親讓我參加童軍活動。每週一次出去玩、唱歌。看到我喜歡，適合戶外煮食、急救、跟蹤找路、團隊活動，母親就讓我長期參加。我學會看地圖……我參加到十歲，家人搬到巴地（Bà Rịa）。到巴地我加入聖體兒童運動。這是童軍的變體，但更注重天主教教義。
童軍的知識和技能在我行軍時很有幫助。
從1970年起，每次行動後休假回家，我就去教堂借打字機打資料給孩子們讀。
1994年，一位神父聽說我以前參加過童軍，就來找我商量開一個童軍單位。我想自己是殘障怎麼做得來。小孩子本來就怕和避開殘障人士。雖然這麼想，但我還是想試試。我們招到十幾個孩子。一開始我站在哪裡，孩子們就退開五米。有孩子瞪大眼睛看我，帶著害怕又好奇的表情。
我真心愛這些孩子。我仔細教導他們當我像他們這個年紀時學過的事。慢慢地他們靠近我。有一次看到我用手肘拍手，孩子們也跟著拍。我笑說，別學隊長，因為隊長沒有手才這樣拍。孩子們笑了，他們喜歡像隊長那樣拍手。
1995年，一位朋友送我一台電腦。我用剩下的三根手指練習打字。我寫得很投入。寫作幫助我忘記悲傷。寫作時我找回自己。
讀到新聞，一位在芽莊Ô Kha山谷飛機失事中唯一生還的外國女孩，我既佩服又惋惜。佩服她的堅強意志和求生、逃生技能。惋惜現在還沒有任何學校開設生存、逃生訓練課程給年輕人，以應付生活中可能發生的各種意外。從那時起我萌生寫一本大眾化野生生存技能書籍的想法。
很多人認為我們的國家哪裡還有能走五、七天走不出去的荒野森林。只要三、三十公里就會碰到村落、部落、居民區、農場。這麼說是你還不了解森林。如果沒有技能和對荒野自然的了解，任何森林都可能吞沒你們。
《荒野生存》和《綜合專業技能》是我最滿意的兩套書。我用一個老兵的心血寫的兩套書。
我寫得很快，因為我投入很多心力和時間寫作。鄉下童年、童軍活動、軍校課程，以及11年戰場的真實經歷，是我取之不盡的寫作資本。（從1995年至今，Phạm Văn Nhân醫生已出版30本關於青少年生活技能的書，以及90本童軍運動資料。）
這個童軍單位現在有一百個孩子。我不再直接指導孩子們。現在負責運動的是當年看到我就退開五米的那些孩子。我很高興自己做的事有了成果。
我活得實際，不做夢，不奢望，不假設“如果”。
我妻子四十出頭就去世。去年我兒子因腦血管意外去世。我代替兒子撫養兩個孫子，大的讀小學二年級，小的讀幼稚園。他們的母親正在學習一門手藝以便自力更生。
我每天還是上網學英語。我還是印書，從寫書、賣書賺錢。
我累不累？答案永遠是：我不累。
.248.
這篇文章的重要故事情節
這是一篇越南共和國（南越）老兵Phạm Văn Nhân（文中自稱Nhân）的回憶錄，記述他從年輕時參加戰爭到晚年（74歲）的經歷與心路。全文以“不累”為核心，交織戰場回憶、創傷、戰友之死、個人殘疾與戰後生活，展現一個老兵堅韌不屈的精神。
主要情節線索：
- 早期戰鬥與平吉戰役（1964）：首次大規模戰鬥，目睹戰友慘死，產生極大恐懼，之後短暫逃兵。
- 加入PRU省級偵察單位（1965後）：參與小規模游擊、偵察、埋伏行動，學會獨立作戰與與美軍合作，逐漸適應戰場。
- 多次危險行動與戰友犧牲：包括夜間行動、遭遇地雷、誤殺平民兒童、船難導致隊長兄弟溺死、埋伏戰中Cảnh陣亡等，充滿死亡與悲傷。
- 與美軍合作及法庭事件：擔任翻譯，處理誤殺事件，在美軍軍事法庭為射殺可疑人員辯護。
- 高風險HALO夜間跳傘與長山山脈任務：參與偵察北越先進防空砲（KS-19），目睹空戰、友軍飛行員犧牲，經歷極度危險的滲透與空襲。
- 戰爭末期受傷（1975）：在莫 tàu山區踩到地雷，失去右臂部分、右腳部分及手指，結束軍旅生涯。
- 戰後逃難與重生：從峴港醫院撤退，歷經飢餓、搶劫，輾轉回鄉；戰後投入童軍教育、寫作（出版多本生存技能與童軍書籍），撫養孫子，持續學習，始終以“不累”面對人生。
全文強調戰爭的殘酷、戰友情誼、個人創傷與戰後的平和心態，透過細膩的戰場細節與晚年反思，傳達“精神永不疲憊”的信念。
☝☝☝☝☝
這篇檔案標題為**〈我不累〉（Tôi không mệt），出自《爸爸15》（Bố 15）系列。這是一位曾在越南共和國（南越）特種部隊服役、現已高齡 74 歲的長者范文仁（Phạm Văn Nhân）**的回憶錄。
以下為該文章的逐段逐句中文翻譯：
逐段逐句翻譯
第一部分：叢林的記憶與潛行技巧
最近我瘋狂地懷念過去。我正走在福綏省（Phước Tuy）與邊和省（Biên Hòa）之間陰暗的森林裡。我帶領著小隊，在林蔭下穿梭，越過草地，鑽過棘竹林，輕巧地穿過雜亂的樹枝與藤蔓。隊伍中誰要是踩到枯枝發出聲響，我一回頭瞪眼，他便會趕緊點頭示意明白並認錯。我最忌諱發出聲響。要如何走路才不發出聲音？將腳尖輕輕放下，緩緩向前推，製造出足夠放下腳跟的空間。練習久了就會變成習慣。
我坐在小河邊休息，看著成群像手腕那麼大的魚。我多希望能扔顆手榴彈下去撈魚。幾隻鼠鹿（Cheo reo）畏縮謹慎地低頭嗅聞，抬頭看見我便立刻逃得無影無蹤。在小河對岸，一隻山豬帶著一群小豬下來喝水，突然抬頭警戒地噴鼻嗅聞。接著像是察覺到異味，牠轉身奔逃，小豬們也跟著跑開。
第二部分：戰場上的生死瞬間
直升機起落架還沒觸地，我們就跳了下來，迅速隱入林中。森林隱藏並保護了我們。入夜後，我們選擇一處茂密的樹叢睡覺。睡在森林裡不需要站崗。在荒無人煙的森林中，如果沒有小徑，即使有燈光也難以移動。夜幕降臨，森林深邃。地面上有無數腐爛木頭發出的磷光。寒風刺骨，我猛然警覺，因為聽到了不屬於森林的動靜。或者是因為我太過警覺而產生的幻想？我豎起耳朵傾聽。遠處傳來牛車咯吱咯吱的聲音。這個時間活動的不可能是平民。我縮進雨蓬（Poncho）裡，靜臥盤算。
我正坐在橡皮艇上順著溝渠進入泰山島（Cồn Thới Sơn），這是湄公河三角洲的一個沙洲，溝渠縱橫，到處都是地雷、尖樁和狙擊手。此時是午夜，我上岸後戴上紅外線夜視鏡。這種眼鏡可以看到肉眼在黑暗中看不見的熱源。我用一根纖細的水椰子葉柄來探路。平時我用白茅草葉，但在這片水域沒有，所以我必須用水椰子葉。邊走邊將葉柄向前伸然後拉起。如果葉柄彎下，代表它勾到了線。這條線的盡頭可能是一顆地雷或手榴彈。這種方法移動雖慢但相當安全。這是長年征戰累積下來的個人經驗。
又是一個失眠的夜晚。我正在對自己訴說故事。我正在繩梯上劇烈搖晃。當我才爬到一半時，直升機就起飛了。前任翻譯員在一次繩索撤離中，因防空砲火擊中懸在空中的繩索而喪生。難道現在輪到我了？我尋找警報按鈕。等待直升機裡有人探頭出來。我陷入了噩夢。死亡並沒有那麼快降臨在我身上。
第三部分：與地雷博弈
那條小徑平滑且無人跡。突擊兵的第六感告訴我這裡肯定有詭雷。腳下的聲響極輕，我整個人僵住了。我示意全隊後撤。我腳下踩著某種地雷。閉眼祈禱。我輕輕抬起腳。沒炸。這是什麼雷？
我拔出刺刀輕輕挖掘周圍。是一條雙芯電線。挖了一會兒，拉出一個簡單的觸發裝置。兩片鐵片上下相疊連接電路，並連著一顆 12V 電池。電線直通進最茂密的刺竹林。我撥開竹叢。一枚高度超過 1 公尺的 175 毫米砲彈赫然聳立。這是美軍發射後未爆的啞彈，北越部隊拿來更換引信使用。如果那時我腳踩重一點，全隊都會被抹滅。而且，如果我的刺刀同時碰到那兩片鐵片呢？我後背發涼。
（因文章篇幅較長，以下繼續翻譯後半段重要章節）
第四部分：平嘉戰役（Bình Giã）與逃亡
在龍安省（Long An）平隆（Bàng Long）與前江省（Tiền Giang）的那次巡邏成為了我終身的陰影。回想起多年前的平嘉戰役，恐懼依然存在。1964 年 12 月 30 日，我們被直升機載往平嘉村（Bình Giã）支援第 30 突擊營。隔天清晨，我們第 4 海軍陸戰營奉命去尋找墜毀的美軍直升機與四名美軍屍體。
我們進入廣交（Quảng Giao）橡膠園。找到屍體後，突然 82 毫米迫擊砲炸響。我身旁的指揮官頭已歪向一邊殉職。我看到無數全身偽裝的越共像螞蟻一樣衝上來。那是我從未體會過的恐懼。我像個丟了魂的軀殼回到村裡，找個隱密處痛哭。哭是因為目睹剛認識的朋友慘死，哭是因為膽怯。
平嘉戰役後，我當了逃兵。但逃不掉，1965 年底我加入了省級巡邏隊（Provincial Reconnaissance Unit - PRU），這是一個由 CIA 招募培訓的精銳特種部隊。在這裡我習慣了煙硝味，開始喜歡上游擊戰。
第五部分：戰爭的殘酷與無奈
我記得與美軍合作的經歷。一開始我不會說英文。透過六個月的自學，我成了翻譯員，能用英文引導砲火支援。
有一次在田間，我們的小隊射手開槍殺死了一個九到十歲的小男孩。那士兵道歉說他以為是越共在爬，因為稻草很高。我氣得發抖，你的槍有瞄準鏡難道分不出小孩和大人？小男孩的母親痛不欲生，她說：「先生，我不要錢，我只要我的孩子。」我無法翻譯那種痛苦。我告訴那些美國人：「如果你們想靈魂與肉體一起回美國，就得聽我的。我就是越共，我懂他們在想什麼。這戰場不是你們的，是我們的。」
1975 年 2 月 20 日，在順化（Huế）西南方的磨島山（Mỏ Tàu），我帶隊進攻。我不小心踩到了地雷。爆炸將我拋起，我的右手粉碎、左手剩下三指、右腿露出白骨。我的軍旅生涯就此結束。一個地雷專家最終被地雷擊倒。
第六部分：戰後的餘生與「我不累」
戰爭結束後，我帶著殘缺的身體回鄉。當時家裡人都以為我死了，看著穿著像喪服的白布衣服出現的我，母親驚愕得說不出話。
我回想起在「蛙人訓練營」時，教官曾教導：「無論體力多麼疲憊，精神絕對不能累。」1994 年，我克服殘疾，受邀開啟了童軍活動。雖然孩子們起初害怕我這傷兵，但最終我們建立了深厚感情。
自 1995 年起，我用剩下的三根手指練習打字，出版了 30 本關於青少年生活技能的書。雖然妻子和兒子相繼離世，我仍獨自撫養兩個孫子。我每天上網學英文，寫書賺錢。
當有人問我累不累時，我的答案永遠是：「我不累。」
本篇文章重要故事情節總結
特種兵的技能與洗禮：作者詳述了在叢林中潛行的技巧（如腳尖著地）、利用植物探測詭雷的方法，展現了作為一名資深突擊隊員的專業與謹慎。
戰場的慘烈記憶：描述了 1964 年平嘉戰役的恐怖景象，以及後來加入 PRU 特種部隊的經歷。最令人心碎的情節是美軍士兵誤殺越南男童，作者深刻體會到戰爭對平民與士兵靈魂的摧殘。
受傷與殘障的轉折點：1975 年，地雷專家范文仁在順化戰場被地雷炸斷手腳。他在混亂的撤退與艱苦的復健中生存下來，甚至經歷了戰後貧困的社會歧視。
不屈的精神堡壘：作者晚年投身於童軍教育與寫作，將戰爭中習得的生存技能轉化為青少年的生活教材。儘管身患重殘且遭遇家人離世，他依然秉持「精神不累」的座右銘，積極生活。
請問您需要我繼續翻譯其他章節，或是針對特定內容進行深入分析嗎？
☝☝☝☝☝
爸爸15
我不累（p219-p248）
Tôi không mệt （p219-p248）
Dạo này tôi nhớ da diết ngày xưa. Tôi đang đi trong rừng âm u giữa hai tỉnh Phước Tuy và Biên Hòa. Tôi dẫn đầu toán, len lỏi dưới tán rừng, vượt qua những trảng cỏ, chui qua rừng tre gai, nhẹ nhàng xuyên qua các cành cây và dây leo chằng chịt. Tên nào trong toán dẫm phải cành khô gây tiếng động là tôi quay lại trừng mắt nhìn, hắn vội gật gật đấu như hiểu ý và nhận lỗi. Tôi kỵ nhất là đi gây tiếng động. Đi thế nào để không gây tiếng động? Đặt nhẹ mũi bàn chân xuống đất, đẩy nhè nhẹ mũi chân về phía trước, tạo một khoảng trống đủ đặt gót chân. Tập nhiều thành quen.
sir ald
Tôi ngồi nghỉ bên một dòng sông nhỏ ngắm nhìn đàn cá có con to bằng bắp tay. Tôi ước gì có thể thảy một trái lựu đạn rồi xuống mò cá. Một vài con cheo reo rụt rè thận trọng cúi đầu đánh hơi, ngẩng lên thấy tôi vội phóng mất
.219.
dạng. Bên kia con sông nhỏ, một con heo rừng dẫn đàn con xuống uống nước bỏng ngắng đầu, khịt khịt đánh hơi. Rồi như đánh thấy hơi lạ, nó quay mình vùng chạy đàn heo con chạy theo.
Càng trực thăng chưa kịp chạm đất, chúng tôi đã nhảy xuống, lán thật nhanh vào trong rừng. Rừng che giấu và bảo vệ chúng tôi. Đêm đến chúng tôi chọn một chòm cây rậm để ngủ. Đêm ngủ trong rừng không phải canh gác. Giữa khu rừng hoang vu nếu không có một con đường mòn thì có đèn soi cũng khó mà di chuyến. Màn đêm sập xuống. Rừng đêm sâu thẳm. Trên mặt đất có vô vàn ánh sảng lân tình của những cây củi mục. Làn gió buốt lạnh, Tôi chợt tỉnh giác vì có tiếng động không phải của rừng. Hay là do tôi cảnh giác quá mà tưởng tượng ra. Tôi căng tai lên nghe. Tiếng lóc xóc xe bò ở khá xa vọng lại. Hoạt động vào giờ này không thể là người dân. Tôi thu mình vào tấm poncho, nằm im suy tính.
Tôi đang ngồi trên xuống cao su men theo con mương đi vào côn Thới Sơn, một cù lao giữa đồng bằng Sông Cửu Long với kênh mương chằng chịt, có vô vàn mìn chông và lính bắn tỉa. Lúc này là nửa đêm, tôi lên bờ, mang kính hồng ngoại vào. Loại kính này có thể nhìn thấy những nguồn phát ra nhiệt mà trong đêm tối mắt thường không thấy được. Tôi dùng một cọng lá dừa nước rất mảnh để dò đường. Thường thì tôi dùng lá tranh nhưng ở vùng sông
.220.
nước này không có lá tranh nên tôi phải dùng cọng lá dừa nước. Vừa đi vừa đưa cọng lá dừa nước về phía trước rồi kéo lên. Nếu cọng dừa nước oần xuống có nghĩa là nó vướng một sợi dây. Đầu sợi dây này có thể là một trái mìn hay trái lựu đạn. Sử dụng phương pháp này di chuyến chậm nhưng khá an toàn. Đây là kinh nghiệm của riêng tôi có được sau một thời gian lăn lôn trên chiến trường.
Lại một đêm mất ngủ. Tôi đang tự kể chuyện cho mình. Tôi đang chao lắc quăng quật theo dây thang. Trực thăng cất cánh khi tôi mới leo tới nửa chừng. Người thông dịch trước đã chết trong một lần triệt xuất bằng dây câu vì đạn phòng không bắn lên trúng sợi dây lơ lửng giữa trời. Không lẽ giờ lại tới lượt tôi. Tôi tìm nút báo động. Chờ một cái đầu trong trực thăng ló ra.
Tôi chìm vào cơn ác mộng. Chết không đến với tôi nhanh chóng như thế.
Con đường mòn trơn láng không dấu chân người. Giác quan thứ sáu của người biệt kích cho tôi biết chắc chắn có bẫy mìn đâu đây. Tiếng động dưới chân rất nhẹ, người tôi đóng băng. Tôi ra hiệu cả toán lùi lại. Dưới chân tôi là một loại mìn nào đó.
Nhắm mắt cầu nguyện. Tôi nhấc khẽ chân lên. Không nổ. Loại mìn gì đây?
Rút lưỡi lê ra nhè nhẹ bươi móc xung quanh. Một sợi dây điện đôi.
.221.
Tôi dùng lưỡi lê cắt từng sợi một. Đào bới một lúc, kéo lên một bộ phận kích điện đơn giản. Một miếng thiếc trên và một miếng thiếc dưới nối hai đầu mạch điện kết nối với cục pin 12V. Sợi dây điện chạy thẳng vào trong bui duối um tùm nhất. Tôi vạch bụi duối ra. Sựng sững một trái đan pháo 175 ly cao hơn 1 mét. Đây là đan do pháo binh Mỹ bắn lép, bộ đôi Bắc Việt lấy đem thay ngòi nổ.
Cả toán sẽ bị xóa số nếu lúc đó tôi ấn chân mạnh chút nữa.
Và, nếu lưỡi lê của tôi chạm cùng lúc vào cả hai miếng thiếc?
Tôi lạnh gáy. Lần đi tuần tra ở vùng Bàng Long - Tiên Giang đó trở thành nỗi ám ảnh suốt đời tôi.
Tôi đã là ông già tuổi bảy mươi tư. Tuổi của giấc ngủ đến khó nhọc. Tôi không biết mình ngủ lúc mấy giờ.
Thường là thiếp đi khi người đã mệt lả.
Nhớ lại trận Bình Giã năm nào nỗi kinh hoàng vẫn còn đó. Cậu lính sữa run rẩy nấp sau gốc cao su xả súng như trong cơn mộng du. Tại sao tôi có thể sống sót trong lần đó. Chỉ có thể giải thích được rằng, Chúa đã chở che cho một con cừu non.
Ngày 30.12 năm 1964 chúng tôi được trực thăng vận đổ xuống làng Bình Giã tiếp ứng cho tiểu đoàn 30 biệt động quân.
222.
Rạng sáng ngày 31.12 lệnh trên yêu cầu Tiểu đoàn 4 Thủy quân lục chiến hành quân tìm xác một chiếc trực thăng của Hoa Kỳ cùng bốn người Mỹ bị bắn rơi trong Quảng Giao vào đêm hôm trước. rừng cao su
Đại đội 2 chúng tôi tiến vào đồn điền Quảng Giao. Đây là vùng đất rừng thưa, đối thấp. Những cánh rừng cao su rậm rạp bỏ hoang lâu không khai thác. Chúng tôi nhìn thấy xác máy bay và xác bốn người Mỹ sau một tiếng đồng hồ tìm kiếm. Đang tiến lại máy bay thì tiếng đạn cối 82 ly và DKZ trực xa nổ vang.
Tôi nhìn sang người chỉ huy bên cạnh xin lệnh chỉ đạo. Đầu anh đã ngoẹo sang một bên. Trung sĩ Long, hạ sĩ Báu gục xuống ngay từ loạt đạn 12,7 ly đầu tiên. Những cành cao su bị đạn chém gãy. Lưng tôi nhớp nháp. Mủ cao su hay là máu, tôi không cảm nhận được nữa. Người tôi run lên lẩy bẩy khi thấy quá nhiều Việt cộng giắt lá ngụy trang xông lên như đàn kiến sau trận pháo kích. Tiếng kèn thúc quân dội vào óc tôi. Nỗi sợ hãi tôi chưa từng biết đến.
Đại đội 1 và đại đội 3 vào tiếp ứng. Một số anh em đại đội 2 tình nguyện ở lại. Tôi lảo đảo như cái xác không hồn đi về làng. Tôi tìm một chỗ kín đáo gục xuống khóc. Khóc vì phải chứng kiến những người bạn vừa mới quen đã chết tức tưởi. Khóc vì khiếp đảm. Mới hôm qua tôi còn kiêu hãnh là một người lính của Tiểu đoàn 4 Thủy quân lục chiến.
223.
Sau trân Bình Giã tôi đào ngũ. Tôi không muốn tỉnh loan phòng. Đào ngũ không xong, cuối năm 1965 tôi gia mạng mình bị quyết định bởi những người ngồi trong Reconnaissance Unit - Thám sát Tinh). Đây là một đơn nhập vào Lực lượng thám sát PRU (Provincial vị biệt kích được những nhân viên CIA (người Mỹ, ở Phước Tuy là người Úc) tuyển mộ, huấn luyện, điều hành và trả lương, nhưng lại bị đặt dưới sự điều động của tỉnh trưởng sở tại y như lính địa phương quân.
Nhiệm vụ của PRU là thu thập tin tức tình báo quân sự, dò thám, tìm kiếm và tiêu diệt hạ tầng cơ sở của Việt cộng.
Chúng tôi hành quân theo từng toán, hoặc liên toán, len lỏi vào các vùng trọng điểm của quận Đất Đỏ, Xuyện Mộc, Long Điền... Ở đây tôi được chủ động trên chiến trường, không phải đụng các trận lớn. Tôi quen dần mùi thuốc súng. Tôi bắt đầu thích thú với lối đánh du kích.
Hành quân. Hành quân. Những chuyến hành quân trong thời gian ở PRU phát trở lại trong đầu tôi.
Một sáng mùa thu năm 1967, trên chiếc xe M-113 của chiến đoàn Úc Đại Lợi, lính Úc ngồi trên mui, chúng tôi trốn trong lòng xe bít bùng hành quân Xuyên Mộc. Đến tọa độ đã chấm trên bản đồ, xe chạy chậm lại, chúng tôi lom khom nhảy xuống, nhanh chóng biến vào rừng, xe
.224.
tiếp tục chạy như không có gì xảy ra. Đây là một chiến thuật thả biệt kích của quân đội Hoàng gia Uc.
Dàn xong đội hình chúng tôi ngồi im. Lắng nghe, quan sát, từ sáng tới trưa, chỉ có tiếng chim thú và tiếng gió xào xạc trên tán cây, chăng có động tĩnh gì của Việt cộng. Đầu giờ chiều tôi phát hiện ra hai thanh niên đang tát cá. Nước đã cạn, một người xuông bắt, một người vẫn tiếp tục tát, trên bờ là cái chậu nhôm méo mó. Có vẻ như thăm mệt rồi mà trong chậu chỉ loe ngoe vài con cá.
Đứng im, giơ tay lên. Tôi hỏi phủ đầu: Chúng mày đơn vị nào.
Dạ chúng em là dân Xuyên Mộc đi bắt cá.
Tôi cười gằn. Tuổi tụi bây không đi Việt cộng thì cũng trốn quân dịch, giấy tờ đâu.
Phòng hành quân cho thiết vận xa quay lại đón hai tù binh còn chúng tôi tiếp tục nhiệm vụ. Theo bản đồ chúng tôi hướng về xóm Bà Tô. Trên bản đồ cho thấy đây là một xóm có khá nhiều ngôi nhà nhưng khi đến nơi không còn một ngôi nhà nào, chỉ còn lại những cột nhà cháy đen thui trơ trọi. Mặt đất phủ đầy cỏ tranh và cây bụi. Xóm Bà Tô đã bị xóa sổ. Dữ liệu trên bản đồ đã lạc hậu.
Chúng tôi lần mò về xóm Phước Bửu, tìm một con đường mòn dẫn vào xóm, phục kích và nằm chờ. Gần chín giờ đêm nghe tiếng loa cầm tay văng vẳng trong xóm. Tiếng loa nghe như kêu gọi toàn dân ủng hộ kháng chiến bằng cách nộp thóc gạo lương thực và khuyến khích thanh
.225.
niên gia nhập Mặt trận. Vậy là chúng nó vào xóm bằng con đường khác. Chúng tôi bàn nhau chăn đường rút. Dân ở đây lệnh không được nuôi chó nên chúng tôi dễ dàng len lỏi qua từng ngôi nhà, từng ngõ hẹp. Dưới ánh sáng mờ của vầng trăng khuyết ba bóng hình đang tiến lại.
Từ trên đỉnh núi Mai Rùa, bằng ống nhòm chúng tôi có thể quan sát bao quát các hoạt động diễn ra ở vùng Đất Đỏ và Long Tân.
Hôm nay toán của tôi không đi phục kích nên có nhiệm vụ đi lấy nước. Đi bốn tiếng đồng hồ tìm được mạch nước nhỏ nằm dưới chân núi. Địa điểm mạch nước khá trống trải, có một khoảng trống phải vượt qua, khoảng trống này phơi mặt ra con đường từ Đất Đỏ đi Long Tân. Trên đường lác đác người qua lại. Khi băng qua, dù rất thận trọng, tôi vẫn đụng phải một xe bò. Sợ bị lộ, đêm đó chúng tôi rời đỉnh núi, xóa mọi dấu vết.
Toán của Bông di chuyển về Đất Đỏ. Toán của tôi và Hòa đi về Long Tân.
Đi được hơn tiếng đồng hồ thì có tiếng súng từ hướng Đất Đỏ, lẫn tiếng M79 và lựu đạn. Toán của Bông đụng địch, Năng và Thời bị trúng đạn. Năng là bạn thân tôi, tôi nóng lòng dẫn đầu toán tìm đưa Năng và Thời ra.
Chúng tôi yêu cầu chi viện hỏa châu, năm phút bằn một trái và đề nghị pháo binh yểm trợ. Mỗi lần nghe tiếng để pa là tìm chỗ núp, khi pháo bật sáng căng mắt ra quan sát, pháo sáng tắt lại dò dẫm từng bước. Gần điểm đụng
.226.
đô, tôi ra hiệu triển khai đội hình từng người một. Đội hình từng người một nghĩa là người đi đầu của toán phải kiếm cho ra một vật cản phía trước có thể làm điểm tựa chiến đấu rồi mới tiến lên, sau đó người thứ hai lên thé vào người thứ nhất. Cứ thế, người thứ ba tiếp vào chỗ người thứ hai.
Tôi nghe tiếng rên nhỏ trong bụi chuối ven đường. Thời năm bên Năng nhưng đã chết. Năng bị lòi ruột, gãy chân nhưng vẫn ráng kéo xác bạn giấu vào bụi chuối. Chúng tôi băng bó cho Năng. Tìm cây làm cáng khiêng hai đứa ra. Năm trong võng Năng vẫn còn đủ sức chửi thể. Ba ngày sau được tin Năng đã chết trong Viện quân y Vũng Tầu.
“Đầu hàng đi. Đầu hàng đi. Các anh đã bị bao vây”. Nghe vậy là biết bộ đội địa phương. Bộ đội chính quy sẽ hô “Hàng sống, chống chết” bằng tiếng Bắc.
Bảo hô to: “Chúng mày lên đây ông bóp dái chúng mày”.
Đồng loạt hô: “Bóp dái nó. Bóp dái nó".
Câu trêu chọc hàng ngày thành tiếng hô xung trận.
Đánh địch mà như trẻ con chơi trận giả. Vậy mà hay. Chúng tôi bớt căng thẳng.
Suốt đêm bên này thổi tu-huýt, hô xung phong, kèm theo là “Đầu hàng đi” thì bên kia hô “Bóp dái nó”. Bên kia bắn một trái B40 thì bên này hô “Xí hụt”, “Bắn dở như con nít".
Hô to nhất là Bảo và Cảnh. Hai thằng vừa la vừa nhảy
loi choi,green برامج العرية عامة
.227.
Đến sáng thì nhiệm vụ của chúng tôi coi như hết, chị chờ xe đến đưa về. Vậy nhưng ông quận trưởng lại xin tiểu khu cho chúng tôi ở lại phối hợp tác chiến với địa phương quân. Suốt đêm thức trắng giờ lại làm toán dẫn chiếm. Đánh trong khu dân cư là cách đánh khá xa lạ với đầu thọc sâu vào xóm dân cư mà quân Bắc Việt dạng chúng tôi. Chúng tôi là đơn vị thám sát chứ không phải bộ binh.
Đang di chuyến thì một tiếng súng vang. Tiếng súng dôi từ bức tường nên không định hướng được từ phía nào. Cảnh từ từ gục xuống, máu tuôn trên đầu xuống có Tôi và Bảo chạy lại, Cảnh đã hôn mê.
Hôm sau chúng tôi đến nhà Cảnh dự lễ tang. Anh trai Cảnh vừa chết cách đây hai tháng, Cảnh là con trai duy nhất còn lại trong gia đình, vừa cưới vợ. Thi hài Cảnh được chôn tại quê vợ - nghĩa trang giáo xứ Chu Hải.
Chuyến đi phục kích đêm ở xóm Cầu Đá Thùng thuộc xã Long Điền năm 1968 đó tưởng để lại kỷ niệm vui đời lính nhưng cuối cùng không tránh được quy luật chiến tranh.
Một đêm chúng tôi được lệnh đổ bộ lên vùng biển Củ Mì - La Gi. Chiểu đó chúng tôi lên hai chiếc tàu cây của lực lượng hải thuyên đậu tại cầu Cây Khế. Đây không phải là thuyền đổ bộ, nếu chở nhiều người thì không thể vào được gần bờ mà chỉ dừng lại ở chỗ mực nước ngang ngực.
228.
Thuyền chạy ra vùng biển Vũng Tàu thì trời sụp tối.
Trời nối giống và mưa lớn, sóng dâng cao. Đến La Gi, vì nước đang ròng, sợ mắc cạn tại Hải thuyền hối thúc chúng tôi nhảy ra nhanh.
Nhảy đi Nhân, cho toán nhảy đi. Anh Gia hét lớn.
Cuộc hành quân này anh Trần Văn Gia là đội trưởng chỉ huy, cùng với em trai ruột là Trần Văn Phước đại đội phó phụ tá.
Tôi ôm khẩu tiểu liên cùng toán nhảy xuống bị lộn một vòng trong nước. Đứng lên thì nước ngang ngực. Bước tới thì nước càng sâu. Tôi biết tàu đã vướng cồn cát. Tôi bắn chỉ thiên, kêu anh em đừng nhảy xuống. Tiếng sóng và động cơ tàu át tiếng hét của tôi. Mọi người nhảy xuống hết. Trong đêm tối chúng tôi nắm tay nhau, tựa vào nhau chống lại những con sóng lớn. Chúng tôi đứng như thế trong nước sáu tiếng đồng hồ. Không nghe tiếng anh Gia và anh Phước. Tôi lạnh người, linh tính chẳng lành. Hai anh rất nhỏ con. Đến gần mờ sáng đi tìm thấy xác hai anh em nằm hai hướng.
Một chuyến hành quân không có đụng độ địch nhưng tang tóc đau thương.
Những cái chết bị quên lãng.
Những trận đánh không ai biết đến.
Và tôi rồi cũng biến mất.
Năng, Thời, anh Gia, anh Phước, Cảnh. Chúng ta từng
.229.
bên nhau, cùng trải qua những giờ khắc tàn bạo, da man Chúng ta bắn giết vì nhau. Chúng ta khóc cho nhau.
Tôi bắt đầu làm quen với người Mỹ. Hai người Việt di với bốn đến sảu người Mỹ. Thời gian đầu tôi chưa nói được tiếng Anh. Thời đi học, tôi học giỏi tiếng Pháp, tiếng Anh là sinh ngữ phụ. Bố tôi là thông dịch viên cho người Pháp nên ông hướng cho tôi học tiếng Pháp. Ngườ thông dịch cho toán tôi là dân sự, không theo toán đi hành quân. Trước mỗi đợt hành quân tôi viết ra mẫu câu thông dụng bằng tiếng Việt, nhờ anh chuyen qua tiếng Anh và nhờ tại Mỹ phát âm, tôi đọc theo. Sau sáu tháng tự học và hàng ngày tiếp xúc với người Mỹ tôi trở thành một thông dịch viên, có thể gọi pháo binh và điều không bằng tiếng Anh. những
Dây Trường Sơn hiện ra trước mặt. Bầu trời xanh ngắt, ánh năng vào trưa chói chang. Trực thăng tìm bãi đáp. Biến mất vào rừng như những bóng ma, chúng tôi nằm yên. Cánh rừng âm u như không thấy dấu vết của con người từng qua đây. Tôi nghe tiếng di chuyển của bầy khỉ trên ngọn cây. Rồi một loạt súng nổ, tiếp theo là tiếng rơi của con khi. Một tên biệt kích la lên “ I got it, I got it" (Tôi đã hạ được nó). Đây là tên biệt kích mới từ bộ binh qua. Mày bắn được cái gì. Hắn trả lời, một Việt cộng di chuyển trên cây. Thật không tin nổi, một tên biệt kích mà nhẩm lẫn như vậy.
.230.
Sau một đêm phục kích mệt mỏi không thu được kết quả, toán rút ra cánh đồng chờ trực thăng đón về.
Chúng tôi chọn một căn nhà giữa cánh đồng, khá xa cánh rừng, chung quanh trống trải để dễ quan sát mà không sợ bị bắn tia hay tập kích bất ngờ. Tôi và toán trưởng Funk đi vào nhà kiếm tra. Chỉ có một bà già, Những người trong nhà đi làm đồng, chiều mới về. Tôi bảo toán tản ra chung quanh nhà, chọn chỗ ngồi khuất. Tôi vào bếp lục xem có đồ ăn không. Tôi thèm ăn món cá kho và cơm nguội. Tôi đã quá ngán đồ Mỹ. Tôi thường lục lọi đó ăn và trả cho họ vài chục đồng, gấp đôi số tiến một bát phở.
Trong bếp có món cá kho cay, tôi xới bát cơm ngồi ăn. Đang ăn tôi nghe tiếng súng do người trong toán bắn. Tôi xách súng và dây đạn chạy ra, người bắn tỉa của toán nói: "I've just killed one VC" (Tôi vừa giết một Việt cộng). Tôi mang dây dạn vào người, xốc ba lô lên và nói "Check it out". (Kiểm tra xem)
Theo hướng anh ta chi, đến nơi tôi thấy một bé trai chừng chín - mười tuổi nằm chết trên bờ ruộng, đầu bị một viên đạn xuyên thủng. Tên bắn tỉa lắp bắp: “I am sorry... I am sorry". Hắn phân bua do lúa cao, khi cậu bé đi trên bờ thì chỉ ló cái đầu trên ngọn lúa, hắn tưởng Việt cộng bò vào. Tôi giận run người. Súng của mày có ống ngắm mà sao mày không phân biệt được đầu con nít hay đầu người lớn.
.231.
Người mẹ lăn lộn. Bà ném bịch thuốc. Trong bich thuốc làn ra chai "Tiêu ban lộ" và mấy gói "Thần công tấn"
Thằng bé sốt suốt đêm, sáng sớm người mẹ đi chơ mua thuốc cho con. Thấy mẹ xuống đò ngoài bên sông cậu bé chạy ra đón.
Chúng tôi chỉ còn cách móc trong túi ra được bao nhiêu tiền thì giao cho người mẹ. Tất cả 200 đô. Tôi nói
với chỉ lời thành thật nhất: "Chi cấm tam tiên lo cho cháu.
Sau này chị hãy kiên lên tòa án, chúng tôi sẽ bồi thường thêm. Đây là tên đơn vị tôi..."
Chi nói: Chú ơi con không cần tiến. Con chỉ cần con của con.
Chúng tôi lên trực thăng về, tôi biết tên bắn tia không thế nào hiểu nỗi đau người mẹ, với nó đó là một việc xảy ra ngoài ý muốn. Tôi không thế thông dịch được nỗi đau đó.
Tôi nói với tụi Mỹ: Nếu tụi bay muốn sống cả linh hồn lẫn thể xác, đi chung một chiếc máy bay về Mỹ thì tụi bay phải nghe lời tao. Việt cộng là tao. Đầu óc Việt cộng nghĩ sao là tao nghĩ vậy. Chiến trường này không phải là chiến trường của tụi bay, tụi bay ở đây giỏi lắm vài năm, tao ở đây từ nhỏ tới lớn, suốt đời tao ở đây. Chiến trường này là chiến trường của tụi tao.
Mỗi lần về nhà, người em hàng xóm tên Nho nghe tôi kể chuyện đu trực thăng uýnh nhau nó khoái lắm. Nó
-232.
muốn đi. Một lần tôi chuẩn bị hành quân thì Nho nhất quyết đòi đi theo. Tôi không cho đi vì không thể bảo đảm được mạng sống cho nó. Tôi đuối về Nho không chịu về, Tôi qua nhà báo ba mẹ nó kêu con trai vé. Ba Nho nói, nó thích rồi, kêu về nó lại trốn đi. Nhờ con giúp nó bằng cách kiếm công việc gì đó tương đối an toàn, bớt đi tác chiến. Đơn vị con không có công việc gì ít đi tác chiến.
Vậy thôi, cho nó đi luôn. Nho vừa mười tám tuổi. Nho làm với tôi hai năm ở đơn vị 75 biệt kích dù Mỹ. Tới năm 1969 những người Mỹ lên máy bay về nước. Chúng tôi tiếp tục chiến đấu. Tôi về Lôi Hổ còn Nho chuyển sang đơn vị lực lượng đặc biệt. Mấy tháng sau tôi nghe tin Nho đã chết.
Chiến tranh. Mạng một con người thua mạng một con bò.
Tôi đang có mặt trong phiên xử của tòa án quân sự Mỹ ở Bến Tre. Trung tá chánh án người Mỹ hỏi tại sao tôi bắn người lính đó. Tôi thưa: Tôi là người Việt, anh ta cũng là người Việt, hiểu tiếng nói nhau, vậy tại sao tôi kêu dừng lại và bắn ba phát đón đầu anh ta vẫn không dừng. Hai người không mặc quân phục, lại đang ở trong vùng hành quân của chúng tôi cho nên tôi có quyền nghi ngờ họ là địch quân.
Năm ngày trước trong một buổi hành quân: Bảo la lên: Nhân, có hai thằng bỏ chạy trong kia.
.233.
Nhìn sang, tôi thấy hai thằng bỏ chạy trong rằng cây, tay xách một cái gì đó.
Đừng lại. Tôi kêu lớn. Chúng vẫn chay. Tôi bán máy viên đan lừa đồn trước mặt chúng, nhưng vẫn không ngăn được.
Tôi nói với Bảo: Chân nó lại. Bảo đưa cây M79 lên bán một phát đón đầu. Viên đạn trúng vào đầu một trong hai tên, nó khụy xuống. Chúng tôi chạy lên xem xét. Tên còn lại quỳ lạy: "Xin đừng giết tôi. Tôi là lính địa phương đóng đón gần đây, đang đi tát cá".
Tôi tức giận: ĐM, lính sao nghe tao kêu lại bỏ chạy?
Tại vì không đem theo giấy tờ, thấy các ông dữ dân quá nên sợ.
Tụi bay ngu quá nên chết oan.
Tôi nuối tiếc cho nỗi sợ hãi của một nông dân đi lính.
Ông chánh án hỏi tiếp: Tại sao các anh bắn chết hai con bò?
Cả toán ngớ ra lắc đầu. Ông ta chìa ra lá đơn của viên trưởng đồn địa phương có hàng loạt chữ ký của người dân, họ thưa chúng tôi có những hành vi man rợ - bân người và gia súc, bắt gà, bắt vịt trong đó có bắn chết hai con bò. Chúng tôi phủ nhận việc này. Ông ta nói có lẽ đạn của các anh bị lạc.
Tòa tuyên phạt: Chúng tôi phải bồi thường hai con bò là 400 đô, còn chuyện bắn người thì bỏ qua vì do lỗi của bên bị bắn.
.234.
Mây giờ rồi. Tôi nhắm mắt xua đi dòng ý nghĩ nhưng đầu óc tỉnh táo lạ thường.
Những đơn vị đặc công chống biệt kích của Bắc Việt hoạt động ngày càng hiệu quả. Những chuyến xâm nhập băng trực thăng của các toán biệt kích gặp nhiều khó khăn. Yếu tố bất ngờ, bí mật, nhanh chóng không còn, vì phía Bắc Việt đã nắm được quy luật và có biện pháp chống lại.
Ý tưởng xâm nhập vào ban đêm được đưa ra, nhưng nếu như thế trực thăng sẽ không an toàn khi tìm bãi đáp. Chỉ còn cách nhảy dù xuống mục tiêu.
Tôi phải đi học một khóa huấn luyện nhảy dù điều khiến (HALO). Học chuyên sâu về kỹ thuật nhảy đêm.
Những chuyến bay đêm. Đánh đu với tử thần. Sống chết do trời định.
Cánh cửa máy bay khép kín, chúng tôi đứng chụm lại quanh tấm bản đồ được trải xuống sàn để nghe phi hành đoàn thuyết trình về lộ trình bay và công tác không yếm.
Một giờ đêm. Máy bay bắt đầu nâng cao độ. 1.000 bộ... 12. 000 bộ... 13.000 bộ... 21.000 bộ. (21.000 bộ tương đương 7000 mét).
Hồi chuông thứ nhất, ra hiệu bỏ mặt nạ dưỡng khí và đứng dậy.
Hồi chuông thứ hai, đi lần ra phía cửa.
Hồi chuông thứ ba, ngọn đèn đỏ sau đuôi máy bay chuyển qua màu xanh, chúng tôi lao ra khỏi má bay.
.235.
Khép chân lại, xuôi hai tay cặp sát hông, để thân người thấp sức hút của mặt đất càng mạnh, tốc độ rơi càng hóa thành một mũi tên, chúi đầu lao xuống. Càng xuống nhanh. Cách mặt đất 2,000 bộ tôi mở dù. Dưới mặt đất một màu đen mù mịt. Tôi lấy thế chuẩn bị tiếp đất. Hai mắt nhắm nghiền. Phó mặc sinh mạng cho mặt đất.
Trời sáng rồi. Hình như suốt đêm qua tôi không ngủ. Cơ thể tôi như đang nhào lộn giữa không trung. Thắn kinh tôi như đang căng ra. Những chuyến nhảy ngày. Những chuyến nhảy đêm.
Một đêm mùa đông, từ khu cấm căn cứ Chiến đoàn 1 xung kích, tôi, thiếu úy Điệp, Trung sĩ Trần Quang và Châu được xe đưa ra phi trường Đà Nẵng. Chiếc C-130 của Thủy quân lục chiến Hoa Kỳ đang đợi đưa chúng tôi ra phi trường Phú Bài.
Nhiệm vụ chính của chúng tôi là thám sát và phát hiện chỗ đặt khẩu phòng không loại mới nhất: khẩu 100 ly KS. 19, là loại pháo phòng không có cỡ nòng lớn nhất, có thể bắn hạ cả B52. Nó là cây súng đã khiến cho cả F-4 "Phantom" hay F-100 "Supe Sabre” phải kiêng dè. Sau bao lần bị không kích, khẩu phòng không ấy vẫn hoạt động bình thường, lúc ẩn lúc hiện. Chúng tôi gọi nó là Con rồng lửa.
Để thả bốn người biệt kích, phòng hành quân đã phải huy động 11 chiếc máy bay.
Chiếc Bronco OV-10 Covey đã bay lên bao vùng từ sáng, báo về thời tiết cho phép xâm nhập. Sáu chiếc H-
.236.
34 Kingbee sẽ đưa toán bốn người vào mục tiêu. Cả sáu chiếc cùng đáp xuống đất bằng sáu bãi đáp khác nhau nhưng chỉ có một chiếc là có toán nhảy. Hai chiếc Cobra và Huey Gunship dang bay vòng vòng chờ phối hợp.
Những ngọn núi cao của dây Trường Sơn sừng sững hiện ra. Núi tiếp nối trùng trùng điệp điệp như không bao giờ dứt. Băng qua dãy Trường Sơn trực thăng thẳng tiến vào lãnh thổ nước Lào. Chiếc Covey và bốn trực thăng vô trang đang bay tầm thấp, sáu chiếc Kingbee hạ dán xuống quần đảo để xác định bãi thả.
Trực thăng võ trang không dọn bãi như thường lệ, mà chỉ bay vòng vòng ứng chiến phía trên. Hai chiếc Kingbee tách ngang, đáp dần xuống đất và cứ thế tuần tự, sáu trực thăng chở quân H-34 đã đáp sáu nơi an toàn. Trực thăng chở toán chúng tôi xuống áp chót, đồ chúng tôi sát bìa rừng. Trong tích tắc cả toán biến vào rừng.
Núi rừng lạnh lẽo, âm u và bí ẩn. Chúng tôi băng ngang con suối lô nhô đá, có những chú cá thập thò kẽ đá. Tôi đi trong ớn lạnh bởi đàn vắt dưới chân.
Một tiếng súng nổ chát chúa thật gần khiến chúng tôi giật mình. Quân Bắc Việt truyền tin cho nhau để lần theo dấu vết chúng tôi chăng? Chúng tôi đi thật nhanh, tránh nơi nguy hiểm này.
Sau một đêm ngủ rừng, theo kế hoạch sáng nay sẽ có một cuộc không kích tạo dựng hiện trường giả cốt để “Con rồng lửa” nhập trận.
.237.
Chúng tôi đã nghe thấy tiếng nó chắc đục và có âm vang xa rộng. Cách bán dè dặt như sợ tốn đạn. Chiếc Covey bay cao nhưng chậm, đang có sức phát hiện vị trí
khẩu phòng không. Chiếc F-100 cắt một lúc ba trái bom, có lẽ do đã thấy được mục tiêu. Trong phút chốc đoàn trực thăng đã ở trên đầu. Cuộc xạ kích bắt đầu. Diễn tiến đúng như kịch bản. Trực thăng đang cất dần lên, trông thấy rõ bốn biệt kích hình nộm đu tòn teng trên dây câu.
Tiếng súng bắn truyền tin của quân Bắc Việt vang lên. Ké nghi binh của chúng tôi chắc đã có hiệu quả. Bón chúng tôi như bốn bóng ma tiếp tục di chuyển. Địa thế mỗi lúc thêm hiểm trở bởi đá và dốc đứng.
Đêm thứ hai chúng tôi ngủ lại bên tảng đá.
Mặt trời ló lên mờ xa. Lắng tai nghe. Tiếng động cơ, tiếng xe mỗi lúc một rõ. Tiếng người lao xao rất gần. Chúng tôi đang ở rất gần một “đại lộ”. Tiếng gầm rú như là tiếng xe đang chở nặng bị lún bánh. Con đường cong vòng ra sườn núi. Những chiếc xe tải ngụy trang cành lá. Bốn chiếc xe tải đang lên dốc. Nghe văng vẳng tiếng hò dô ta. Chúng tôi nấp sau gốc cây. Tình hình căng thẳng kéo dài đến độ làm cho chúng tôi trở nên chai lỳ, không còn sợ toát mồ hôi như ban đầu. Tôi bảo Điệp soạn ngay bức điện báo tình hình. Tôi bật máy liên lạc với Covey.
Hai chiếc F4 Phantom đến lượn vòng trên cao.
Covey sà xuống, một trái rocket được bắn ra, cột khói trắng bốc lên.
-238.
Covey bán trái rocket thứ hai.
Chiếc F4 lao xuống khac một loạt đại bác và cắt một lúc ba trái bom.
Tiếng nó rung chuyển đất trời, Khói lửa bao trùm trước mặt rồi cuốn lên cao.
Chiếc F4 thứ hai xẹt qua đầu ngọn cây dội bom xuống. Loat napalm dang thiêu hủy mục tiêu.
Chiếc F4 vừa ghim thêm ba trái bom đang lao lên cùng tiếng gầm rú của động cơ phản lực.
“Phẩm” “Phẩm”. Từng tiếng chậm rãi, khác hẳn âm thanh và cách bắn của Bofors 40. Chính xác là nó rồi: Khấu 100 ly KS-19 Con rồng lửa!
Nhìn lên thấy chiếc F4 kéo theo lần khói đen. Một tiếng nổ vang trời dội đến. Cột khói bốc cao. Chiếc F4 đã bị phá hủy.
Chiếc Covey từ trên cao phóng rocket vào mục tiêu.
Tiếng pháo phòng không tiếp tục nặng nề, vang dội.
Theo sau trái khói chỉ điểm lần hai, chiếc F4 còn lại cắt một lúc bốn trái long trời lở đất, thật gần chỗ chúng tôi. Tiếng bom văng vào các tảng đá. Cả bốn chúng tôi khó thở, đau ran ở ngực.
Trận địa đột nhiên yên tĩnh.
Tango Echo (tên toán chúng tôi), đây là Kilo Hotel, tôi sẽ đến với bạn trong tích tắc, bạn nhận ra tôi chưa.
Tôi nhận ra ngay tiếng nói của đại úy Nguyễn Cao Vĩ trên chiếc O-2 vừa xuất hiện, theo sau bốn trực thăng cùng với hai chiếc A-1 Skyraider.
.239.
Thời gian đột nhiên ngưng đọng rồi sôi sục trở lại. Covey lao xuống mục tiêu hướng tấy. Trái khói trắng bốc lên.
Chiếc A-1 đầu tiên lao xuống mang theo thép và lứa bao trùm khu vực. Cùng lúc, từ hướng tây, loạt súng quân Bắc Việt đuổi theo máy bay.
Tiếng đại bác 20 li từ chiếc A-1 thứ hai.
Áp lực quân Bắc Việt bao quanh quá dày.
Tiếng đại úy Vì hét lên. Tango Echo tôi đã bị trúng dan. Tôi ngang đầu nhìn lên. Chiếc 0-2 như một cột khói
den si lao thẳng xuống đất, không thấy dù của phi công.
Tìm tôi thắt lại. Vĩnh biệt anh, đại úy Nguyễn Cao Vĩ.
Đây không phải là một cảnh phim. Không phải là địa ngục. Đây là những gì chúng tôi đang chịu đựng.
Hai chiếc Gunship đang xạ kích hàng loạt rocket xuống mục tiêu phía Bắc.
Một trái bom 500 cân rung chuyển mặt đất vào mục tiêu hướng Tây. Tiếp theo là hàng loạt tiếng nổ to nhỏ xen kẽ rên trời. Kho đạn đã bị trúng bom.
Bom napalm. Bom chùm. Bom hủy diệt. Mục tiêu hướng Bắc chìm trong biển lửa.
Áp lực không khí đè nặng gây khó thở. Thiếu úy Điệp mặt tái xanh ngửa cổ hít thở. Trần Quang mặt đen sì. Châu tay ôm lấy ngực. Tiếng xè xè trong máy làm tôi bừng tỉnh, tôi làm động tác vươn vai, hít thở rồi tiếp tục chịu trận.
.240.
Kho đạn vẫn âm vang không dứt. Hai chiếc A-1 vẫn bám sát mục tiêu. Không còn nghe thấy tiếng Con rồng lửa.
Chúng tôi triệt xuất bằng dây câu. Từ trên cao tôi nhìn về phía chiếc Covey dang quần đảo nhiều vòng tìm xác chiếc 0-2 của đại úy Vi. Tên của anh sau đó được đặt cho một doanh trai của Sở Liên lạc ở Sài Gòn, trước công vào phi trường Tân Sơn Nhất.
Thần chết loại tôi ra, hết lần này tới lần khác.
Từ Thủy quân lục chiến tôi về PRU, rồi lăn lộn với các đơn vị Viễn thám, biệt kích dù Mỹ, trôi dạt về Lôi Hổ và những ngày tháng cuối cùng cuộc chiến tôi lại có mặt tại Tây Nam Huế cùng với tiểu đoàn đoàn 60 Biệt động quân.
Vùng núi Mỏ Tàu, nơi diễn ra những trận đánh không lớn nhưng dai dẳng.
Ngày 20/2/1975 tôi được lệnh dẫn trung đội tiến chiếm một ngọn đồi.
Đêm hôm trước tôi mơ thấy một cái nắp quan tài ở giữa nhà, chung quanh lá cờ tang màu đen trắng. Sáng hôm sau tôi thấy bần thần khó chịu, cáu gắt vô cớ. Trên đường hành quân người dẫn đầu trung đội là một tân binh, anh ta nhìn lơ láo, tôi bực mình, bảo anh ta lùi xuống để tôi đi đầu. Cả đời lính tôi đi đầu không biết bao nhiêu lần, việc này với tôi là bình thường. Ban đầu tôi để ý từng bước chân, quan sát từng bụi cây, ngọn cỏ. Sau vài giờ đầu óc tôi lơ đãng. Bỗng tôi giật mình, sực tỉnh.
.241.
Tôi cảm nhận được mình đang đứng trên một bãi mìn,
Tôi đứng yên, ra dẫu cho trung đội lùi lại. Khi trung đôi đã ra khỏi vùng ảnh hưởng, tôi bước lui. Lá khô phủ dày tôi không nhìn thấy dấu chân cũ của mình. Đến bước thứ ba.
Tiếng nó hất tung và tôi rơi xuống trong tư thế nửa nằm nửa ngồi. Cánh tay phải dập nát như khúc mía đã qua máy ép. Bàn tay trái lủng lẳng hai ngón tay trỏ. Chân phải thò ra một ống xương trắng hếu.
Cuộc đời binh nghiệp tôi kết thúc tại đây. Một chuyên viên mìn bảy lại bị chính mìn bảy đánh gục.
Mất 1/3 cánh tay, 1/3 chân phải. Bàn tay trái còn ba ngón. Tôi năm điều trị vết thương ở bệnh viện Nguyễn Tri Phương. Vết thương chưa héo thì bệnh viện Nguyễn Tri Phương Huế di tản vào Tổng y viện Duy Tân. Tôi nằm trên cáng cùng một xe với ba thương binh nặng. Hơn một trăm xe hồng thập được huy động tản thương binh kéo dài mấy cây số. Người dân nhìn cảnh đó hắn thêm mất tinh thần.
Vào Tổng y viện được một tuần thì Đà Nẵng cũng mất.
Bác sĩ, y tá bỏ đi, bệnh viện không còn một nhân viên nào. Vết thương không được ai chăm sóc. Và đói. Đói thì phải lết. Tôi lết đi tìm kho kiếm hai cái nạng. Nhìn vào phòng nào cũng chỉ thấy thương binh với thương binh. Thương binh ra ngồi ngoài hành lang. Từ phía kho đi lại vài thương binh tay cẩm thuốc. Thấy tôi bò khổ sở quá,
.242.
một thương binh bảo tôi ngồi đấy anh vào kho tim nang giúp cho.
Tôi kẹp hai cái nạng vào nách, ra khỏi bệnh viện.
Ở Đà Nẵng tôi có nhà bà cô và bà thím. Tôi thân với thím hơn nên đi về nhà thím trước.
Tôi đi nạng chưa quen, vài chục bước lại nghỉ. Một thương binh nằm lết trên vỉa hè. Chân bó bột nhưng vết thương hở nên bác sĩ cắt một khoảng bột để chăm sóc vết thương. Cậu ấy lết tới đâu giòi rơi ra tới đó. Vết thương mới, sau hai tư giờ không được chăm sóc là hoại tử. Đi thêm đoạn nữa thấy những thằng nhóc cỡ tuổi mười ba, mười bốn cầm súng lục, ai đi ngang cũng ngoắc lại, trấn tiến. Một người vừa chở gạo đi tới, chúng chặn trước xe, giơ súng, ông chở gạo phải đưa cho chúng toàn bộ số tiến vét được trong túi.
Từ bệnh viện Duy Tân về nhà thím bảy cây số. Tôi đi được nửa cây số thì máu tụ xuống chân cụt, bầm tím. Một ông đi xe đạp ngang qua cho đi nhờ. Ông nhỏ con, gồng lưng đạp, mồ hôi nhễ nhại. Chở tôi về cách nhà thím hai cây số thì thả tôi, ông phải rẽ hướng khác. Tôi chờ xe thổ. Tôi không có tiền nhưng biết chắc về nhà thím sẽ trả tiền.
Ngày hôm sau thím đưa tôi ra bệnh viện tư nhân giải phóng mới tiếp quản. Họ rửa vết thương bằng nước muối. Đau điếng và xót nhưng tôi cắn răng chịu. Cô y tá vừa rửa vừa cáu gắt khi thấy tôi mặc trên người bộ đồ xanh thương binh. Cô bảo, còn tiếc nuối gì nữa mà mặc hoài. Tôi nói, tôi là người trong miền Nam, ra đây không
.243.
có gì hết, tôi không có bộ đồ nào nữa ngoài bộ này. Về nhà thím tôi mặc quần đùi, cởi bộ đồ ra nhờ thím giật, chờ khô lại mặc.
Ở nhà thím một tháng thấy thương thím quả. Chồng không biết kẹt lại đâu đó hay đã chết ở chiến trường, bảy đứa con nheo nhóc. Tôi buộc phải về nhà cô. Nhà cô kinh tế khá hơn nhưng ông dượng khó tính. Dượng thấy tôi xuất hiện không nói gì, nhìn tôi đẩy xa cách. Đến bữa ăn tôi tự quy định chỉ ăn một chén cơm, không được ăn chén thứ hai, không ăn thức ăn. Cơm còn nhiều trong nói, đĩa cá kho nhìn rất thèm tôi cũng cố giữ mình. Ăn để đủ không chết đói. Có làm sao để sự có mặt của mình ở đây không ảnh hưởng đến nổi cơm của cô dượng, không trở thành gánh nặng cho cô dượng. Cô thương tôi nhưng sợ chồng. Ngày rời nhà cô đi, cô lén giấu vào lai áo tôi một ngàn đồng phòng thân.
Có lệnh tập trung binh sĩ, thương phế binh trong Nam đang ở ngoài Đà Nẵng. Tôi nghe loa thông báo thì đến trình diện để họ lo phương tiện cho về Nam. Tôi đến thì một xe đã đi. Phải ở lại chờ cho tới khi đủ chuyến xe thứ hai. Qua trình diện tôi được nuôi ăn. Y tá hàng ngày rửa nước muối, thay băng vết thương cho các thương binh. Họ cho gạo, rau. Sáu, bảy người một nồi cơm, người khỏe hơn nấu cho người yếu hơn. Ở đó bao lâu tôi không nhớ chính xác nữa. Vì tôi quá trông ngóng ngày về nên cảm thấy rất lâu. Tới khi gom được 100 người thì họ may cho
.244.
mỗi người một bộ đồ bà ba bằng vải xô trắng, loai vai may áo tang. Chúng tôi mặc bộ quần áo đó vào, số người chia đều lên hai xe tải, đi về Sài Gòn.
Mười giờ đêm xe qua Long Khánh, tôi xin xuống. Tôi đi về nhà ba mẹ. Tiếng kêu cửa nửa đêm khiến mẹ sợ. Me không dám mở cửa. Mẹ thức cả nhà dây. Mọi người nghĩ rằng tôi đã chết. Giờ tôi hiện ra dây, trong bộ áo tang. Con là Nhân đây, con mới về nè. Mẹ nhìn tôi không nói được lời nào.
Cuối năm 1967 tôi đi học khóa 3 Người Nhái giai đoạn 3 tại Vũng Tàu. Trong thời gian huấn luyện có một bài học tôi ghi nhớ mãi. Một hôm huấn luyện viên dẫn cả các khóa sinh ra biến cho chạy trên cát nóng ba tiếng đồng hồ. Sau đó về trường tập hợp lại, ông đại úy chỉ huy trưởng hỏi có ai mệt không. Chỉ một khóa sinh giơ tay lên nói tôi mệt. Đại úy giải tán cho tất cả vào trong nghỉ, trừ người vừa nói tôi mệt. Anh ta tiếp tục được đưa ra biển chạy tiếp hai tiếng đồng hồ. Đợi anh ta chạy xong, cả lớp tập hợp, đại úy giảng một bài về tâm lý học: Tôi dư biết các anh mệt. Nhưng một điều quan trọng các anh phải luôn nhớ: Dù mệt mỏi về thể xác đến đâu thì tinh thần cũng không được mệt. Như vậy, đừng bao giờ nói đến mệt. Khi nào đuối sức hoặc thất bại ê chề cũng đừng gục đầu xuống. Hãy cố gắng ngẩng đầu lên và nở nụ cười.
Ngẩng đầu lên và nở nụ cười.
.245.
Tôi sinh ra ở Huế. Bảy tuổi mẹ cho tôi tham gia sinh hoat Phong trào Hướng đạo. Mỗi tuần một buổi được đi chơi, ca hát. Thấy tôi thích thú, phù hợp với các hoạt nấu ăn ngoài trời, cứu thương, tìm đường theo dấu vết, động nhóm, mẹ cho tham gia lâu dài. Tôi được học cách đọc bản đó... Tôi sinh hoạt cho tới mười tuổi, khi gia đình chuyển vào Bà Rịa. Vào Bà Rịa tôi gia nhập phong trào thiếu nhi thánh thể. Một biến thể của hướng đạo nhưng nặng về giáo lý Công giáo hơn.
Kiến thức và kỹ năng Hướng đạo sinh giúp ích tôi khi hành quân.
Từ năm 1970, mỗi đợt được nghi hành quân đi về nhà là tôi ra nhà thờ mượn máy đánh chữ gỡ tài liêu cho các em đọc.
Năm 1994, vị linh mục nghe tiếng tôi trước đây có sinh hoạt Hướng đạo, ông đến bàn bạc với tôi mở một đơn vị Hướng đạo. Tôi nghĩ mình tàn tật sao làm được việc đó. Các em nhỏ vốn sợ và xa lánh người tàn tật. Nghĩ vậy nhưng tôi cũng muốn thử xem. Chúng tôi kêu được chục em. Ban đầu tôi đứng đâu là các em dạt cách xa năm mét. Có em nhìn tôi chằm chằm với vẻ sợ hãi xen lẫn tò mò.
Tôi yêu các em nhỏ chân thành. Tôi tỉ mẩn hướng dẫn các em những việc khi bằng tuổi các em mình đã được học. Từ từ xích lại gần nhau. Có lần thấy tôi vỗ tay vào cùi
.246.
cho các em cũng vô theo. Tôi cười, đừng bật chước trường, vì trưởng không có tay mới võ vậy. Các em cười, các em thích võ tay như trưởng.
Năm 1995, tôi được người bạn tặng chiếc máy vi tính. Tôi tập gõ phím bằng ba ngón tay còn lại. Tôi viết say sưa. Viết giúp tôi quên đi nỗi buồn. Khi viết tôi tìm lại được chính mình.
Đọc tin biết một cô gái nước ngoài, người duy nhất sống sót sau tai nạn máy bay ở thung lũng Ô Kha - Nha Trang tôi vừa khâm phục vừa tiếc rẻ. Khâm phục vì ý chíkiên cường và kỹ năng mưu sinh, thoát hiểm của cô. Tiếc rẻ vì ngày nay chưa có một trường lớp nào mở những khóa huấn luyện về sinh tốn, thoát hiểm cho lớp trẻ để ứng phó với mọi tình huống bất trắc có thể xảy ra trong cuộc sống. Từ đó tôi nung nấu ý tưởng viết một cuốn sách có tính đại chúng về kỹ năng sinh tồn nơi hoang dã.
Nhiều người cho rằng đất nước của chúng ta làm gì còn những cánh rừng hoang dã đi năm, bảy ngày không ra khỏi. Chỉ cần dăm, ba chục cây số là đụng buôn, làng, bản, mường, khu dân cư, trang trại. Nói như thế là bạn chưa hiểu gì về rừng. Nếu không có kỹ năng và sự am hiểu về thiên nhiên hoang dã thì bất cứ cánh rừng nào cũng có thế nhấn chìm các bạn.
“Sinh tồn nơi hoang dã” và “Kỹ năng chuyên môn tổng hợp" là hai bộ sách tôi tâm đắc. Hai bộ sách tôi viết bằng tâm huyết người lính.
.247.
Tôi viết nhanh, vì tôi dành nhiều tâm sức và thời gian cho việc viết. Tuổi thơ ở quê, những năm tháng sinh hoạt hướng đạo, những khóa học ở quân trường, và thực tế 11 năm chiến trường là vốn sống cho tôi viết mãi. (Từ năm 1995 tới nay bác Pham Văn Nhân đã xuất bản 30 đầu sách về kỹ năng sống cho tuổi thanh thiếu niên, 90 cuốn tài liệu cho phong trào Hướng đạo).
Đơn vị hướng đạo này gắn một trăm em. Tôi không trực tiếp hướng dẫn các em nữa. Phụ trách phong trào bây giờ là những em ngày xưa thấy tôi là lùi xa năm mét. Tôi vui vì việc mình làm có kết quả.
Tôi sống thực tế, không mơ mộng, không ước gì, không giá như.
Vợ tôi mất khi tuổi vừa qua bốn mươi. Năm ngoái đứa con trai tôi mất vì tai biến mạch máu não. Tôi thay con trai nuôi dạy hai đứa cháu nội, đứa lớn học lớp hai, đứa nhỏ đi mẫu giáo. Mẹ của bọn trẻ đang đi học lấy một cái nghề để có thể tự mưu sinh.
Tôi vẫn lên mạng học thêm tiếng Anh mỗi ngày. Tôi vẫn in sách, kiếm được tiền từ viết sách, bán sách.
Tôi có mệt không. Câu trả lời sẽ luôn là: Tôi không mệt.
.248.爸爸15
我不累（p219-p248）
Tôi không mệt （p219-p248）
Dạo này tôi nhớ da diết ngày xưa. Tôi đang đi trong rừng âm u giữa hai tỉnh Phước Tuy và Biên Hòa. Tôi dẫn đầu toán, len lỏi dưới tán rừng, vượt qua những trảng cỏ, chui qua rừng tre gai, nhẹ nhàng xuyên qua các cành cây và dây leo chằng chịt. Tên nào trong toán dẫm phải cành khô gây tiếng động là tôi quay lại trừng mắt nhìn, hắn vội gật gật đấu như hiểu ý và nhận lỗi. Tôi kỵ nhất là đi gây tiếng động. Đi thế nào để không gây tiếng động? Đặt nhẹ mũi bàn chân xuống đất, đẩy nhè nhẹ mũi chân về phía trước, tạo một khoảng trống đủ đặt gót chân. Tập nhiều thành quen.
sir ald
Tôi ngồi nghỉ bên một dòng sông nhỏ ngắm nhìn đàn cá có con to bằng bắp tay. Tôi ước gì có thể thảy một trái lựu đạn rồi xuống mò cá. Một vài con cheo reo rụt rè thận trọng cúi đầu đánh hơi, ngẩng lên thấy tôi vội phóng mất
.219.
dạng. Bên kia con sông nhỏ, một con heo rừng dẫn đàn con xuống uống nước bỏng ngắng đầu, khịt khịt đánh hơi. Rồi như đánh thấy hơi lạ, nó quay mình vùng chạy đàn heo con chạy theo.
Càng trực thăng chưa kịp chạm đất, chúng tôi đã nhảy xuống, lán thật nhanh vào trong rừng. Rừng che giấu và bảo vệ chúng tôi. Đêm đến chúng tôi chọn một chòm cây rậm để ngủ. Đêm ngủ trong rừng không phải canh gác. Giữa khu rừng hoang vu nếu không có một con đường mòn thì có đèn soi cũng khó mà di chuyến. Màn đêm sập xuống. Rừng đêm sâu thẳm. Trên mặt đất có vô vàn ánh sảng lân tình của những cây củi mục. Làn gió buốt lạnh, Tôi chợt tỉnh giác vì có tiếng động không phải của rừng. Hay là do tôi cảnh giác quá mà tưởng tượng ra. Tôi căng tai lên nghe. Tiếng lóc xóc xe bò ở khá xa vọng lại. Hoạt động vào giờ này không thể là người dân. Tôi thu mình vào tấm poncho, nằm im suy tính.
Tôi đang ngồi trên xuống cao su men theo con mương đi vào côn Thới Sơn, một cù lao giữa đồng bằng Sông Cửu Long với kênh mương chằng chịt, có vô vàn mìn chông và lính bắn tỉa. Lúc này là nửa đêm, tôi lên bờ, mang kính hồng ngoại vào. Loại kính này có thể nhìn thấy những nguồn phát ra nhiệt mà trong đêm tối mắt thường không thấy được. Tôi dùng một cọng lá dừa nước rất mảnh để dò đường. Thường thì tôi dùng lá tranh nhưng ở vùng sông
.220.
nước này không có lá tranh nên tôi phải dùng cọng lá dừa nước. Vừa đi vừa đưa cọng lá dừa nước về phía trước rồi kéo lên. Nếu cọng dừa nước oần xuống có nghĩa là nó vướng một sợi dây. Đầu sợi dây này có thể là một trái mìn hay trái lựu đạn. Sử dụng phương pháp này di chuyến chậm nhưng khá an toàn. Đây là kinh nghiệm của riêng tôi có được sau một thời gian lăn lôn trên chiến trường.
Lại một đêm mất ngủ. Tôi đang tự kể chuyện cho mình. Tôi đang chao lắc quăng quật theo dây thang. Trực thăng cất cánh khi tôi mới leo tới nửa chừng. Người thông dịch trước đã chết trong một lần triệt xuất bằng dây câu vì đạn phòng không bắn lên trúng sợi dây lơ lửng giữa trời. Không lẽ giờ lại tới lượt tôi. Tôi tìm nút báo động. Chờ một cái đầu trong trực thăng ló ra.
Tôi chìm vào cơn ác mộng. Chết không đến với tôi nhanh chóng như thế.
Con đường mòn trơn láng không dấu chân người. Giác quan thứ sáu của người biệt kích cho tôi biết chắc chắn có bẫy mìn đâu đây. Tiếng động dưới chân rất nhẹ, người tôi đóng băng. Tôi ra hiệu cả toán lùi lại. Dưới chân tôi là một loại mìn nào đó.
Nhắm mắt cầu nguyện. Tôi nhấc khẽ chân lên. Không nổ. Loại mìn gì đây?
Rút lưỡi lê ra nhè nhẹ bươi móc xung quanh. Một sợi dây điện đôi.
.221.
Tôi dùng lưỡi lê cắt từng sợi một. Đào bới một lúc, kéo lên một bộ phận kích điện đơn giản. Một miếng thiếc trên và một miếng thiếc dưới nối hai đầu mạch điện kết nối với cục pin 12V. Sợi dây điện chạy thẳng vào trong bui duối um tùm nhất. Tôi vạch bụi duối ra. Sựng sững một trái đan pháo 175 ly cao hơn 1 mét. Đây là đan do pháo binh Mỹ bắn lép, bộ đôi Bắc Việt lấy đem thay ngòi nổ.
Cả toán sẽ bị xóa số nếu lúc đó tôi ấn chân mạnh chút nữa.
Và, nếu lưỡi lê của tôi chạm cùng lúc vào cả hai miếng thiếc?
Tôi lạnh gáy. Lần đi tuần tra ở vùng Bàng Long - Tiên Giang đó trở thành nỗi ám ảnh suốt đời tôi.
Tôi đã là ông già tuổi bảy mươi tư. Tuổi của giấc ngủ đến khó nhọc. Tôi không biết mình ngủ lúc mấy giờ.
Thường là thiếp đi khi người đã mệt lả.
Nhớ lại trận Bình Giã năm nào nỗi kinh hoàng vẫn còn đó. Cậu lính sữa run rẩy nấp sau gốc cao su xả súng như trong cơn mộng du. Tại sao tôi có thể sống sót trong lần đó. Chỉ có thể giải thích được rằng, Chúa đã chở che cho một con cừu non.
Ngày 30.12 năm 1964 chúng tôi được trực thăng vận đổ xuống làng Bình Giã tiếp ứng cho tiểu đoàn 30 biệt động quân.
222.
Rạng sáng ngày 31.12 lệnh trên yêu cầu Tiểu đoàn 4 Thủy quân lục chiến hành quân tìm xác một chiếc trực thăng của Hoa Kỳ cùng bốn người Mỹ bị bắn rơi trong Quảng Giao vào đêm hôm trước. rừng cao su
Đại đội 2 chúng tôi tiến vào đồn điền Quảng Giao. Đây là vùng đất rừng thưa, đối thấp. Những cánh rừng cao su rậm rạp bỏ hoang lâu không khai thác. Chúng tôi nhìn thấy xác máy bay và xác bốn người Mỹ sau một tiếng đồng hồ tìm kiếm. Đang tiến lại máy bay thì tiếng đạn cối 82 ly và DKZ trực xa nổ vang.
Tôi nhìn sang người chỉ huy bên cạnh xin lệnh chỉ đạo. Đầu anh đã ngoẹo sang một bên. Trung sĩ Long, hạ sĩ Báu gục xuống ngay từ loạt đạn 12,7 ly đầu tiên. Những cành cao su bị đạn chém gãy. Lưng tôi nhớp nháp. Mủ cao su hay là máu, tôi không cảm nhận được nữa. Người tôi run lên lẩy bẩy khi thấy quá nhiều Việt cộng giắt lá ngụy trang xông lên như đàn kiến sau trận pháo kích. Tiếng kèn thúc quân dội vào óc tôi. Nỗi sợ hãi tôi chưa từng biết đến.
Đại đội 1 và đại đội 3 vào tiếp ứng. Một số anh em đại đội 2 tình nguyện ở lại. Tôi lảo đảo như cái xác không hồn đi về làng. Tôi tìm một chỗ kín đáo gục xuống khóc. Khóc vì phải chứng kiến những người bạn vừa mới quen đã chết tức tưởi. Khóc vì khiếp đảm. Mới hôm qua tôi còn kiêu hãnh là một người lính của Tiểu đoàn 4 Thủy quân lục chiến.
223.
Sau trân Bình Giã tôi đào ngũ. Tôi không muốn tỉnh loan phòng. Đào ngũ không xong, cuối năm 1965 tôi gia mạng mình bị quyết định bởi những người ngồi trong Reconnaissance Unit - Thám sát Tinh). Đây là một đơn nhập vào Lực lượng thám sát PRU (Provincial vị biệt kích được những nhân viên CIA (người Mỹ, ở Phước Tuy là người Úc) tuyển mộ, huấn luyện, điều hành và trả lương, nhưng lại bị đặt dưới sự điều động của tỉnh trưởng sở tại y như lính địa phương quân.
Nhiệm vụ của PRU là thu thập tin tức tình báo quân sự, dò thám, tìm kiếm và tiêu diệt hạ tầng cơ sở của Việt cộng.
Chúng tôi hành quân theo từng toán, hoặc liên toán, len lỏi vào các vùng trọng điểm của quận Đất Đỏ, Xuyện Mộc, Long Điền... Ở đây tôi được chủ động trên chiến trường, không phải đụng các trận lớn. Tôi quen dần mùi thuốc súng. Tôi bắt đầu thích thú với lối đánh du kích.
Hành quân. Hành quân. Những chuyến hành quân trong thời gian ở PRU phát trở lại trong đầu tôi.
Một sáng mùa thu năm 1967, trên chiếc xe M-113 của chiến đoàn Úc Đại Lợi, lính Úc ngồi trên mui, chúng tôi trốn trong lòng xe bít bùng hành quân Xuyên Mộc. Đến tọa độ đã chấm trên bản đồ, xe chạy chậm lại, chúng tôi lom khom nhảy xuống, nhanh chóng biến vào rừng, xe
.224.
tiếp tục chạy như không có gì xảy ra. Đây là một chiến thuật thả biệt kích của quân đội Hoàng gia Uc.
Dàn xong đội hình chúng tôi ngồi im. Lắng nghe, quan sát, từ sáng tới trưa, chỉ có tiếng chim thú và tiếng gió xào xạc trên tán cây, chăng có động tĩnh gì của Việt cộng. Đầu giờ chiều tôi phát hiện ra hai thanh niên đang tát cá. Nước đã cạn, một người xuông bắt, một người vẫn tiếp tục tát, trên bờ là cái chậu nhôm méo mó. Có vẻ như thăm mệt rồi mà trong chậu chỉ loe ngoe vài con cá.
Đứng im, giơ tay lên. Tôi hỏi phủ đầu: Chúng mày đơn vị nào.
Dạ chúng em là dân Xuyên Mộc đi bắt cá.
Tôi cười gằn. Tuổi tụi bây không đi Việt cộng thì cũng trốn quân dịch, giấy tờ đâu.
Phòng hành quân cho thiết vận xa quay lại đón hai tù binh còn chúng tôi tiếp tục nhiệm vụ. Theo bản đồ chúng tôi hướng về xóm Bà Tô. Trên bản đồ cho thấy đây là một xóm có khá nhiều ngôi nhà nhưng khi đến nơi không còn một ngôi nhà nào, chỉ còn lại những cột nhà cháy đen thui trơ trọi. Mặt đất phủ đầy cỏ tranh và cây bụi. Xóm Bà Tô đã bị xóa sổ. Dữ liệu trên bản đồ đã lạc hậu.
Chúng tôi lần mò về xóm Phước Bửu, tìm một con đường mòn dẫn vào xóm, phục kích và nằm chờ. Gần chín giờ đêm nghe tiếng loa cầm tay văng vẳng trong xóm. Tiếng loa nghe như kêu gọi toàn dân ủng hộ kháng chiến bằng cách nộp thóc gạo lương thực và khuyến khích thanh
.225.
niên gia nhập Mặt trận. Vậy là chúng nó vào xóm bằng con đường khác. Chúng tôi bàn nhau chăn đường rút. Dân ở đây lệnh không được nuôi chó nên chúng tôi dễ dàng len lỏi qua từng ngôi nhà, từng ngõ hẹp. Dưới ánh sáng mờ của vầng trăng khuyết ba bóng hình đang tiến lại.
Từ trên đỉnh núi Mai Rùa, bằng ống nhòm chúng tôi có thể quan sát bao quát các hoạt động diễn ra ở vùng Đất Đỏ và Long Tân.
Hôm nay toán của tôi không đi phục kích nên có nhiệm vụ đi lấy nước. Đi bốn tiếng đồng hồ tìm được mạch nước nhỏ nằm dưới chân núi. Địa điểm mạch nước khá trống trải, có một khoảng trống phải vượt qua, khoảng trống này phơi mặt ra con đường từ Đất Đỏ đi Long Tân. Trên đường lác đác người qua lại. Khi băng qua, dù rất thận trọng, tôi vẫn đụng phải một xe bò. Sợ bị lộ, đêm đó chúng tôi rời đỉnh núi, xóa mọi dấu vết.
Toán của Bông di chuyển về Đất Đỏ. Toán của tôi và Hòa đi về Long Tân.
Đi được hơn tiếng đồng hồ thì có tiếng súng từ hướng Đất Đỏ, lẫn tiếng M79 và lựu đạn. Toán của Bông đụng địch, Năng và Thời bị trúng đạn. Năng là bạn thân tôi, tôi nóng lòng dẫn đầu toán tìm đưa Năng và Thời ra.
Chúng tôi yêu cầu chi viện hỏa châu, năm phút bằn một trái và đề nghị pháo binh yểm trợ. Mỗi lần nghe tiếng để pa là tìm chỗ núp, khi pháo bật sáng căng mắt ra quan sát, pháo sáng tắt lại dò dẫm từng bước. Gần điểm đụng
.226.
đô, tôi ra hiệu triển khai đội hình từng người một. Đội hình từng người một nghĩa là người đi đầu của toán phải kiếm cho ra một vật cản phía trước có thể làm điểm tựa chiến đấu rồi mới tiến lên, sau đó người thứ hai lên thé vào người thứ nhất. Cứ thế, người thứ ba tiếp vào chỗ người thứ hai.
Tôi nghe tiếng rên nhỏ trong bụi chuối ven đường. Thời năm bên Năng nhưng đã chết. Năng bị lòi ruột, gãy chân nhưng vẫn ráng kéo xác bạn giấu vào bụi chuối. Chúng tôi băng bó cho Năng. Tìm cây làm cáng khiêng hai đứa ra. Năm trong võng Năng vẫn còn đủ sức chửi thể. Ba ngày sau được tin Năng đã chết trong Viện quân y Vũng Tầu.
“Đầu hàng đi. Đầu hàng đi. Các anh đã bị bao vây”. Nghe vậy là biết bộ đội địa phương. Bộ đội chính quy sẽ hô “Hàng sống, chống chết” bằng tiếng Bắc.
Bảo hô to: “Chúng mày lên đây ông bóp dái chúng mày”.
Đồng loạt hô: “Bóp dái nó. Bóp dái nó".
Câu trêu chọc hàng ngày thành tiếng hô xung trận.
Đánh địch mà như trẻ con chơi trận giả. Vậy mà hay. Chúng tôi bớt căng thẳng.
Suốt đêm bên này thổi tu-huýt, hô xung phong, kèm theo là “Đầu hàng đi” thì bên kia hô “Bóp dái nó”. Bên kia bắn một trái B40 thì bên này hô “Xí hụt”, “Bắn dở như con nít".
Hô to nhất là Bảo và Cảnh. Hai thằng vừa la vừa nhảy
loi choi,green برامج العرية عامة
.227.
Đến sáng thì nhiệm vụ của chúng tôi coi như hết, chị chờ xe đến đưa về. Vậy nhưng ông quận trưởng lại xin tiểu khu cho chúng tôi ở lại phối hợp tác chiến với địa phương quân. Suốt đêm thức trắng giờ lại làm toán dẫn chiếm. Đánh trong khu dân cư là cách đánh khá xa lạ với đầu thọc sâu vào xóm dân cư mà quân Bắc Việt dạng chúng tôi. Chúng tôi là đơn vị thám sát chứ không phải bộ binh.
Đang di chuyến thì một tiếng súng vang. Tiếng súng dôi từ bức tường nên không định hướng được từ phía nào. Cảnh từ từ gục xuống, máu tuôn trên đầu xuống có Tôi và Bảo chạy lại, Cảnh đã hôn mê.
Hôm sau chúng tôi đến nhà Cảnh dự lễ tang. Anh trai Cảnh vừa chết cách đây hai tháng, Cảnh là con trai duy nhất còn lại trong gia đình, vừa cưới vợ. Thi hài Cảnh được chôn tại quê vợ - nghĩa trang giáo xứ Chu Hải.
Chuyến đi phục kích đêm ở xóm Cầu Đá Thùng thuộc xã Long Điền năm 1968 đó tưởng để lại kỷ niệm vui đời lính nhưng cuối cùng không tránh được quy luật chiến tranh.
Một đêm chúng tôi được lệnh đổ bộ lên vùng biển Củ Mì - La Gi. Chiểu đó chúng tôi lên hai chiếc tàu cây của lực lượng hải thuyên đậu tại cầu Cây Khế. Đây không phải là thuyền đổ bộ, nếu chở nhiều người thì không thể vào được gần bờ mà chỉ dừng lại ở chỗ mực nước ngang ngực.
228.
Thuyền chạy ra vùng biển Vũng Tàu thì trời sụp tối.
Trời nối giống và mưa lớn, sóng dâng cao. Đến La Gi, vì nước đang ròng, sợ mắc cạn tại Hải thuyền hối thúc chúng tôi nhảy ra nhanh.
Nhảy đi Nhân, cho toán nhảy đi. Anh Gia hét lớn.
Cuộc hành quân này anh Trần Văn Gia là đội trưởng chỉ huy, cùng với em trai ruột là Trần Văn Phước đại đội phó phụ tá.
Tôi ôm khẩu tiểu liên cùng toán nhảy xuống bị lộn một vòng trong nước. Đứng lên thì nước ngang ngực. Bước tới thì nước càng sâu. Tôi biết tàu đã vướng cồn cát. Tôi bắn chỉ thiên, kêu anh em đừng nhảy xuống. Tiếng sóng và động cơ tàu át tiếng hét của tôi. Mọi người nhảy xuống hết. Trong đêm tối chúng tôi nắm tay nhau, tựa vào nhau chống lại những con sóng lớn. Chúng tôi đứng như thế trong nước sáu tiếng đồng hồ. Không nghe tiếng anh Gia và anh Phước. Tôi lạnh người, linh tính chẳng lành. Hai anh rất nhỏ con. Đến gần mờ sáng đi tìm thấy xác hai anh em nằm hai hướng.
Một chuyến hành quân không có đụng độ địch nhưng tang tóc đau thương.
Những cái chết bị quên lãng.
Những trận đánh không ai biết đến.
Và tôi rồi cũng biến mất.
Năng, Thời, anh Gia, anh Phước, Cảnh. Chúng ta từng
.229.
bên nhau, cùng trải qua những giờ khắc tàn bạo, da man Chúng ta bắn giết vì nhau. Chúng ta khóc cho nhau.
Tôi bắt đầu làm quen với người Mỹ. Hai người Việt di với bốn đến sảu người Mỹ. Thời gian đầu tôi chưa nói được tiếng Anh. Thời đi học, tôi học giỏi tiếng Pháp, tiếng Anh là sinh ngữ phụ. Bố tôi là thông dịch viên cho người Pháp nên ông hướng cho tôi học tiếng Pháp. Ngườ thông dịch cho toán tôi là dân sự, không theo toán đi hành quân. Trước mỗi đợt hành quân tôi viết ra mẫu câu thông dụng bằng tiếng Việt, nhờ anh chuyen qua tiếng Anh và nhờ tại Mỹ phát âm, tôi đọc theo. Sau sáu tháng tự học và hàng ngày tiếp xúc với người Mỹ tôi trở thành một thông dịch viên, có thể gọi pháo binh và điều không bằng tiếng Anh. những
Dây Trường Sơn hiện ra trước mặt. Bầu trời xanh ngắt, ánh năng vào trưa chói chang. Trực thăng tìm bãi đáp. Biến mất vào rừng như những bóng ma, chúng tôi nằm yên. Cánh rừng âm u như không thấy dấu vết của con người từng qua đây. Tôi nghe tiếng di chuyển của bầy khỉ trên ngọn cây. Rồi một loạt súng nổ, tiếp theo là tiếng rơi của con khi. Một tên biệt kích la lên “ I got it, I got it" (Tôi đã hạ được nó). Đây là tên biệt kích mới từ bộ binh qua. Mày bắn được cái gì. Hắn trả lời, một Việt cộng di chuyển trên cây. Thật không tin nổi, một tên biệt kích mà nhẩm lẫn như vậy.
.230.
Sau một đêm phục kích mệt mỏi không thu được kết quả, toán rút ra cánh đồng chờ trực thăng đón về.
Chúng tôi chọn một căn nhà giữa cánh đồng, khá xa cánh rừng, chung quanh trống trải để dễ quan sát mà không sợ bị bắn tia hay tập kích bất ngờ. Tôi và toán trưởng Funk đi vào nhà kiếm tra. Chỉ có một bà già, Những người trong nhà đi làm đồng, chiều mới về. Tôi bảo toán tản ra chung quanh nhà, chọn chỗ ngồi khuất. Tôi vào bếp lục xem có đồ ăn không. Tôi thèm ăn món cá kho và cơm nguội. Tôi đã quá ngán đồ Mỹ. Tôi thường lục lọi đó ăn và trả cho họ vài chục đồng, gấp đôi số tiến một bát phở.
Trong bếp có món cá kho cay, tôi xới bát cơm ngồi ăn. Đang ăn tôi nghe tiếng súng do người trong toán bắn. Tôi xách súng và dây đạn chạy ra, người bắn tỉa của toán nói: "I've just killed one VC" (Tôi vừa giết một Việt cộng). Tôi mang dây dạn vào người, xốc ba lô lên và nói "Check it out". (Kiểm tra xem)
Theo hướng anh ta chi, đến nơi tôi thấy một bé trai chừng chín - mười tuổi nằm chết trên bờ ruộng, đầu bị một viên đạn xuyên thủng. Tên bắn tỉa lắp bắp: “I am sorry... I am sorry". Hắn phân bua do lúa cao, khi cậu bé đi trên bờ thì chỉ ló cái đầu trên ngọn lúa, hắn tưởng Việt cộng bò vào. Tôi giận run người. Súng của mày có ống ngắm mà sao mày không phân biệt được đầu con nít hay đầu người lớn.
.231.
Người mẹ lăn lộn. Bà ném bịch thuốc. Trong bich thuốc làn ra chai "Tiêu ban lộ" và mấy gói "Thần công tấn"
Thằng bé sốt suốt đêm, sáng sớm người mẹ đi chơ mua thuốc cho con. Thấy mẹ xuống đò ngoài bên sông cậu bé chạy ra đón.
Chúng tôi chỉ còn cách móc trong túi ra được bao nhiêu tiền thì giao cho người mẹ. Tất cả 200 đô. Tôi nói
với chỉ lời thành thật nhất: "Chi cấm tam tiên lo cho cháu.
Sau này chị hãy kiên lên tòa án, chúng tôi sẽ bồi thường thêm. Đây là tên đơn vị tôi..."
Chi nói: Chú ơi con không cần tiến. Con chỉ cần con của con.
Chúng tôi lên trực thăng về, tôi biết tên bắn tia không thế nào hiểu nỗi đau người mẹ, với nó đó là một việc xảy ra ngoài ý muốn. Tôi không thế thông dịch được nỗi đau đó.
Tôi nói với tụi Mỹ: Nếu tụi bay muốn sống cả linh hồn lẫn thể xác, đi chung một chiếc máy bay về Mỹ thì tụi bay phải nghe lời tao. Việt cộng là tao. Đầu óc Việt cộng nghĩ sao là tao nghĩ vậy. Chiến trường này không phải là chiến trường của tụi bay, tụi bay ở đây giỏi lắm vài năm, tao ở đây từ nhỏ tới lớn, suốt đời tao ở đây. Chiến trường này là chiến trường của tụi tao.
Mỗi lần về nhà, người em hàng xóm tên Nho nghe tôi kể chuyện đu trực thăng uýnh nhau nó khoái lắm. Nó
-232.
muốn đi. Một lần tôi chuẩn bị hành quân thì Nho nhất quyết đòi đi theo. Tôi không cho đi vì không thể bảo đảm được mạng sống cho nó. Tôi đuối về Nho không chịu về, Tôi qua nhà báo ba mẹ nó kêu con trai vé. Ba Nho nói, nó thích rồi, kêu về nó lại trốn đi. Nhờ con giúp nó bằng cách kiếm công việc gì đó tương đối an toàn, bớt đi tác chiến. Đơn vị con không có công việc gì ít đi tác chiến.
Vậy thôi, cho nó đi luôn. Nho vừa mười tám tuổi. Nho làm với tôi hai năm ở đơn vị 75 biệt kích dù Mỹ. Tới năm 1969 những người Mỹ lên máy bay về nước. Chúng tôi tiếp tục chiến đấu. Tôi về Lôi Hổ còn Nho chuyển sang đơn vị lực lượng đặc biệt. Mấy tháng sau tôi nghe tin Nho đã chết.
Chiến tranh. Mạng một con người thua mạng một con bò.
Tôi đang có mặt trong phiên xử của tòa án quân sự Mỹ ở Bến Tre. Trung tá chánh án người Mỹ hỏi tại sao tôi bắn người lính đó. Tôi thưa: Tôi là người Việt, anh ta cũng là người Việt, hiểu tiếng nói nhau, vậy tại sao tôi kêu dừng lại và bắn ba phát đón đầu anh ta vẫn không dừng. Hai người không mặc quân phục, lại đang ở trong vùng hành quân của chúng tôi cho nên tôi có quyền nghi ngờ họ là địch quân.
Năm ngày trước trong một buổi hành quân: Bảo la lên: Nhân, có hai thằng bỏ chạy trong kia.
.233.
Nhìn sang, tôi thấy hai thằng bỏ chạy trong rằng cây, tay xách một cái gì đó.
Đừng lại. Tôi kêu lớn. Chúng vẫn chay. Tôi bán máy viên đan lừa đồn trước mặt chúng, nhưng vẫn không ngăn được.
Tôi nói với Bảo: Chân nó lại. Bảo đưa cây M79 lên bán một phát đón đầu. Viên đạn trúng vào đầu một trong hai tên, nó khụy xuống. Chúng tôi chạy lên xem xét. Tên còn lại quỳ lạy: "Xin đừng giết tôi. Tôi là lính địa phương đóng đón gần đây, đang đi tát cá".
Tôi tức giận: ĐM, lính sao nghe tao kêu lại bỏ chạy?
Tại vì không đem theo giấy tờ, thấy các ông dữ dân quá nên sợ.
Tụi bay ngu quá nên chết oan.
Tôi nuối tiếc cho nỗi sợ hãi của một nông dân đi lính.
Ông chánh án hỏi tiếp: Tại sao các anh bắn chết hai con bò?
Cả toán ngớ ra lắc đầu. Ông ta chìa ra lá đơn của viên trưởng đồn địa phương có hàng loạt chữ ký của người dân, họ thưa chúng tôi có những hành vi man rợ - bân người và gia súc, bắt gà, bắt vịt trong đó có bắn chết hai con bò. Chúng tôi phủ nhận việc này. Ông ta nói có lẽ đạn của các anh bị lạc.
Tòa tuyên phạt: Chúng tôi phải bồi thường hai con bò là 400 đô, còn chuyện bắn người thì bỏ qua vì do lỗi của bên bị bắn.
.234.
Mây giờ rồi. Tôi nhắm mắt xua đi dòng ý nghĩ nhưng đầu óc tỉnh táo lạ thường.
Những đơn vị đặc công chống biệt kích của Bắc Việt hoạt động ngày càng hiệu quả. Những chuyến xâm nhập băng trực thăng của các toán biệt kích gặp nhiều khó khăn. Yếu tố bất ngờ, bí mật, nhanh chóng không còn, vì phía Bắc Việt đã nắm được quy luật và có biện pháp chống lại.
Ý tưởng xâm nhập vào ban đêm được đưa ra, nhưng nếu như thế trực thăng sẽ không an toàn khi tìm bãi đáp. Chỉ còn cách nhảy dù xuống mục tiêu.
Tôi phải đi học một khóa huấn luyện nhảy dù điều khiến (HALO). Học chuyên sâu về kỹ thuật nhảy đêm.
Những chuyến bay đêm. Đánh đu với tử thần. Sống chết do trời định.
Cánh cửa máy bay khép kín, chúng tôi đứng chụm lại quanh tấm bản đồ được trải xuống sàn để nghe phi hành đoàn thuyết trình về lộ trình bay và công tác không yếm.
Một giờ đêm. Máy bay bắt đầu nâng cao độ. 1.000 bộ... 12. 000 bộ... 13.000 bộ... 21.000 bộ. (21.000 bộ tương đương 7000 mét).
Hồi chuông thứ nhất, ra hiệu bỏ mặt nạ dưỡng khí và đứng dậy.
Hồi chuông thứ hai, đi lần ra phía cửa.
Hồi chuông thứ ba, ngọn đèn đỏ sau đuôi máy bay chuyển qua màu xanh, chúng tôi lao ra khỏi má bay.
.235.
Khép chân lại, xuôi hai tay cặp sát hông, để thân người thấp sức hút của mặt đất càng mạnh, tốc độ rơi càng hóa thành một mũi tên, chúi đầu lao xuống. Càng xuống nhanh. Cách mặt đất 2,000 bộ tôi mở dù. Dưới mặt đất một màu đen mù mịt. Tôi lấy thế chuẩn bị tiếp đất. Hai mắt nhắm nghiền. Phó mặc sinh mạng cho mặt đất.
Trời sáng rồi. Hình như suốt đêm qua tôi không ngủ. Cơ thể tôi như đang nhào lộn giữa không trung. Thắn kinh tôi như đang căng ra. Những chuyến nhảy ngày. Những chuyến nhảy đêm.
Một đêm mùa đông, từ khu cấm căn cứ Chiến đoàn 1 xung kích, tôi, thiếu úy Điệp, Trung sĩ Trần Quang và Châu được xe đưa ra phi trường Đà Nẵng. Chiếc C-130 của Thủy quân lục chiến Hoa Kỳ đang đợi đưa chúng tôi ra phi trường Phú Bài.
Nhiệm vụ chính của chúng tôi là thám sát và phát hiện chỗ đặt khẩu phòng không loại mới nhất: khẩu 100 ly KS. 19, là loại pháo phòng không có cỡ nòng lớn nhất, có thể bắn hạ cả B52. Nó là cây súng đã khiến cho cả F-4 "Phantom" hay F-100 "Supe Sabre” phải kiêng dè. Sau bao lần bị không kích, khẩu phòng không ấy vẫn hoạt động bình thường, lúc ẩn lúc hiện. Chúng tôi gọi nó là Con rồng lửa.
Để thả bốn người biệt kích, phòng hành quân đã phải huy động 11 chiếc máy bay.
Chiếc Bronco OV-10 Covey đã bay lên bao vùng từ sáng, báo về thời tiết cho phép xâm nhập. Sáu chiếc H-
.236.
34 Kingbee sẽ đưa toán bốn người vào mục tiêu. Cả sáu chiếc cùng đáp xuống đất bằng sáu bãi đáp khác nhau nhưng chỉ có một chiếc là có toán nhảy. Hai chiếc Cobra và Huey Gunship dang bay vòng vòng chờ phối hợp.
Những ngọn núi cao của dây Trường Sơn sừng sững hiện ra. Núi tiếp nối trùng trùng điệp điệp như không bao giờ dứt. Băng qua dãy Trường Sơn trực thăng thẳng tiến vào lãnh thổ nước Lào. Chiếc Covey và bốn trực thăng vô trang đang bay tầm thấp, sáu chiếc Kingbee hạ dán xuống quần đảo để xác định bãi thả.
Trực thăng võ trang không dọn bãi như thường lệ, mà chỉ bay vòng vòng ứng chiến phía trên. Hai chiếc Kingbee tách ngang, đáp dần xuống đất và cứ thế tuần tự, sáu trực thăng chở quân H-34 đã đáp sáu nơi an toàn. Trực thăng chở toán chúng tôi xuống áp chót, đồ chúng tôi sát bìa rừng. Trong tích tắc cả toán biến vào rừng.
Núi rừng lạnh lẽo, âm u và bí ẩn. Chúng tôi băng ngang con suối lô nhô đá, có những chú cá thập thò kẽ đá. Tôi đi trong ớn lạnh bởi đàn vắt dưới chân.
Một tiếng súng nổ chát chúa thật gần khiến chúng tôi giật mình. Quân Bắc Việt truyền tin cho nhau để lần theo dấu vết chúng tôi chăng? Chúng tôi đi thật nhanh, tránh nơi nguy hiểm này.
Sau một đêm ngủ rừng, theo kế hoạch sáng nay sẽ có một cuộc không kích tạo dựng hiện trường giả cốt để “Con rồng lửa” nhập trận.
.237.
Chúng tôi đã nghe thấy tiếng nó chắc đục và có âm vang xa rộng. Cách bán dè dặt như sợ tốn đạn. Chiếc Covey bay cao nhưng chậm, đang có sức phát hiện vị trí
khẩu phòng không. Chiếc F-100 cắt một lúc ba trái bom, có lẽ do đã thấy được mục tiêu. Trong phút chốc đoàn trực thăng đã ở trên đầu. Cuộc xạ kích bắt đầu. Diễn tiến đúng như kịch bản. Trực thăng đang cất dần lên, trông thấy rõ bốn biệt kích hình nộm đu tòn teng trên dây câu.
Tiếng súng bắn truyền tin của quân Bắc Việt vang lên. Ké nghi binh của chúng tôi chắc đã có hiệu quả. Bón chúng tôi như bốn bóng ma tiếp tục di chuyển. Địa thế mỗi lúc thêm hiểm trở bởi đá và dốc đứng.
Đêm thứ hai chúng tôi ngủ lại bên tảng đá.
Mặt trời ló lên mờ xa. Lắng tai nghe. Tiếng động cơ, tiếng xe mỗi lúc một rõ. Tiếng người lao xao rất gần. Chúng tôi đang ở rất gần một “đại lộ”. Tiếng gầm rú như là tiếng xe đang chở nặng bị lún bánh. Con đường cong vòng ra sườn núi. Những chiếc xe tải ngụy trang cành lá. Bốn chiếc xe tải đang lên dốc. Nghe văng vẳng tiếng hò dô ta. Chúng tôi nấp sau gốc cây. Tình hình căng thẳng kéo dài đến độ làm cho chúng tôi trở nên chai lỳ, không còn sợ toát mồ hôi như ban đầu. Tôi bảo Điệp soạn ngay bức điện báo tình hình. Tôi bật máy liên lạc với Covey.
Hai chiếc F4 Phantom đến lượn vòng trên cao.
Covey sà xuống, một trái rocket được bắn ra, cột khói trắng bốc lên.
-238.
Covey bán trái rocket thứ hai.
Chiếc F4 lao xuống khac một loạt đại bác và cắt một lúc ba trái bom.
Tiếng nó rung chuyển đất trời, Khói lửa bao trùm trước mặt rồi cuốn lên cao.
Chiếc F4 thứ hai xẹt qua đầu ngọn cây dội bom xuống. Loat napalm dang thiêu hủy mục tiêu.
Chiếc F4 vừa ghim thêm ba trái bom đang lao lên cùng tiếng gầm rú của động cơ phản lực.
“Phẩm” “Phẩm”. Từng tiếng chậm rãi, khác hẳn âm thanh và cách bắn của Bofors 40. Chính xác là nó rồi: Khấu 100 ly KS-19 Con rồng lửa!
Nhìn lên thấy chiếc F4 kéo theo lần khói đen. Một tiếng nổ vang trời dội đến. Cột khói bốc cao. Chiếc F4 đã bị phá hủy.
Chiếc Covey từ trên cao phóng rocket vào mục tiêu.
Tiếng pháo phòng không tiếp tục nặng nề, vang dội.
Theo sau trái khói chỉ điểm lần hai, chiếc F4 còn lại cắt một lúc bốn trái long trời lở đất, thật gần chỗ chúng tôi. Tiếng bom văng vào các tảng đá. Cả bốn chúng tôi khó thở, đau ran ở ngực.
Trận địa đột nhiên yên tĩnh.
Tango Echo (tên toán chúng tôi), đây là Kilo Hotel, tôi sẽ đến với bạn trong tích tắc, bạn nhận ra tôi chưa.
Tôi nhận ra ngay tiếng nói của đại úy Nguyễn Cao Vĩ trên chiếc O-2 vừa xuất hiện, theo sau bốn trực thăng cùng với hai chiếc A-1 Skyraider.
.239.
Thời gian đột nhiên ngưng đọng rồi sôi sục trở lại. Covey lao xuống mục tiêu hướng tấy. Trái khói trắng bốc lên.
Chiếc A-1 đầu tiên lao xuống mang theo thép và lứa bao trùm khu vực. Cùng lúc, từ hướng tây, loạt súng quân Bắc Việt đuổi theo máy bay.
Tiếng đại bác 20 li từ chiếc A-1 thứ hai.
Áp lực quân Bắc Việt bao quanh quá dày.
Tiếng đại úy Vì hét lên. Tango Echo tôi đã bị trúng dan. Tôi ngang đầu nhìn lên. Chiếc 0-2 như một cột khói
den si lao thẳng xuống đất, không thấy dù của phi công.
Tìm tôi thắt lại. Vĩnh biệt anh, đại úy Nguyễn Cao Vĩ.
Đây không phải là một cảnh phim. Không phải là địa ngục. Đây là những gì chúng tôi đang chịu đựng.
Hai chiếc Gunship đang xạ kích hàng loạt rocket xuống mục tiêu phía Bắc.
Một trái bom 500 cân rung chuyển mặt đất vào mục tiêu hướng Tây. Tiếp theo là hàng loạt tiếng nổ to nhỏ xen kẽ rên trời. Kho đạn đã bị trúng bom.
Bom napalm. Bom chùm. Bom hủy diệt. Mục tiêu hướng Bắc chìm trong biển lửa.
Áp lực không khí đè nặng gây khó thở. Thiếu úy Điệp mặt tái xanh ngửa cổ hít thở. Trần Quang mặt đen sì. Châu tay ôm lấy ngực. Tiếng xè xè trong máy làm tôi bừng tỉnh, tôi làm động tác vươn vai, hít thở rồi tiếp tục chịu trận.
.240.
Kho đạn vẫn âm vang không dứt. Hai chiếc A-1 vẫn bám sát mục tiêu. Không còn nghe thấy tiếng Con rồng lửa.
Chúng tôi triệt xuất bằng dây câu. Từ trên cao tôi nhìn về phía chiếc Covey dang quần đảo nhiều vòng tìm xác chiếc 0-2 của đại úy Vi. Tên của anh sau đó được đặt cho một doanh trai của Sở Liên lạc ở Sài Gòn, trước công vào phi trường Tân Sơn Nhất.
Thần chết loại tôi ra, hết lần này tới lần khác.
Từ Thủy quân lục chiến tôi về PRU, rồi lăn lộn với các đơn vị Viễn thám, biệt kích dù Mỹ, trôi dạt về Lôi Hổ và những ngày tháng cuối cùng cuộc chiến tôi lại có mặt tại Tây Nam Huế cùng với tiểu đoàn đoàn 60 Biệt động quân.
Vùng núi Mỏ Tàu, nơi diễn ra những trận đánh không lớn nhưng dai dẳng.
Ngày 20/2/1975 tôi được lệnh dẫn trung đội tiến chiếm một ngọn đồi.
Đêm hôm trước tôi mơ thấy một cái nắp quan tài ở giữa nhà, chung quanh lá cờ tang màu đen trắng. Sáng hôm sau tôi thấy bần thần khó chịu, cáu gắt vô cớ. Trên đường hành quân người dẫn đầu trung đội là một tân binh, anh ta nhìn lơ láo, tôi bực mình, bảo anh ta lùi xuống để tôi đi đầu. Cả đời lính tôi đi đầu không biết bao nhiêu lần, việc này với tôi là bình thường. Ban đầu tôi để ý từng bước chân, quan sát từng bụi cây, ngọn cỏ. Sau vài giờ đầu óc tôi lơ đãng. Bỗng tôi giật mình, sực tỉnh.
.241.
Tôi cảm nhận được mình đang đứng trên một bãi mìn,
Tôi đứng yên, ra dẫu cho trung đội lùi lại. Khi trung đôi đã ra khỏi vùng ảnh hưởng, tôi bước lui. Lá khô phủ dày tôi không nhìn thấy dấu chân cũ của mình. Đến bước thứ ba.
Tiếng nó hất tung và tôi rơi xuống trong tư thế nửa nằm nửa ngồi. Cánh tay phải dập nát như khúc mía đã qua máy ép. Bàn tay trái lủng lẳng hai ngón tay trỏ. Chân phải thò ra một ống xương trắng hếu.
Cuộc đời binh nghiệp tôi kết thúc tại đây. Một chuyên viên mìn bảy lại bị chính mìn bảy đánh gục.
Mất 1/3 cánh tay, 1/3 chân phải. Bàn tay trái còn ba ngón. Tôi năm điều trị vết thương ở bệnh viện Nguyễn Tri Phương. Vết thương chưa héo thì bệnh viện Nguyễn Tri Phương Huế di tản vào Tổng y viện Duy Tân. Tôi nằm trên cáng cùng một xe với ba thương binh nặng. Hơn một trăm xe hồng thập được huy động tản thương binh kéo dài mấy cây số. Người dân nhìn cảnh đó hắn thêm mất tinh thần.
Vào Tổng y viện được một tuần thì Đà Nẵng cũng mất.
Bác sĩ, y tá bỏ đi, bệnh viện không còn một nhân viên nào. Vết thương không được ai chăm sóc. Và đói. Đói thì phải lết. Tôi lết đi tìm kho kiếm hai cái nạng. Nhìn vào phòng nào cũng chỉ thấy thương binh với thương binh. Thương binh ra ngồi ngoài hành lang. Từ phía kho đi lại vài thương binh tay cẩm thuốc. Thấy tôi bò khổ sở quá,
.242.
một thương binh bảo tôi ngồi đấy anh vào kho tim nang giúp cho.
Tôi kẹp hai cái nạng vào nách, ra khỏi bệnh viện.
Ở Đà Nẵng tôi có nhà bà cô và bà thím. Tôi thân với thím hơn nên đi về nhà thím trước.
Tôi đi nạng chưa quen, vài chục bước lại nghỉ. Một thương binh nằm lết trên vỉa hè. Chân bó bột nhưng vết thương hở nên bác sĩ cắt một khoảng bột để chăm sóc vết thương. Cậu ấy lết tới đâu giòi rơi ra tới đó. Vết thương mới, sau hai tư giờ không được chăm sóc là hoại tử. Đi thêm đoạn nữa thấy những thằng nhóc cỡ tuổi mười ba, mười bốn cầm súng lục, ai đi ngang cũng ngoắc lại, trấn tiến. Một người vừa chở gạo đi tới, chúng chặn trước xe, giơ súng, ông chở gạo phải đưa cho chúng toàn bộ số tiến vét được trong túi.
Từ bệnh viện Duy Tân về nhà thím bảy cây số. Tôi đi được nửa cây số thì máu tụ xuống chân cụt, bầm tím. Một ông đi xe đạp ngang qua cho đi nhờ. Ông nhỏ con, gồng lưng đạp, mồ hôi nhễ nhại. Chở tôi về cách nhà thím hai cây số thì thả tôi, ông phải rẽ hướng khác. Tôi chờ xe thổ. Tôi không có tiền nhưng biết chắc về nhà thím sẽ trả tiền.
Ngày hôm sau thím đưa tôi ra bệnh viện tư nhân giải phóng mới tiếp quản. Họ rửa vết thương bằng nước muối. Đau điếng và xót nhưng tôi cắn răng chịu. Cô y tá vừa rửa vừa cáu gắt khi thấy tôi mặc trên người bộ đồ xanh thương binh. Cô bảo, còn tiếc nuối gì nữa mà mặc hoài. Tôi nói, tôi là người trong miền Nam, ra đây không
.243.
có gì hết, tôi không có bộ đồ nào nữa ngoài bộ này. Về nhà thím tôi mặc quần đùi, cởi bộ đồ ra nhờ thím giật, chờ khô lại mặc.
Ở nhà thím một tháng thấy thương thím quả. Chồng không biết kẹt lại đâu đó hay đã chết ở chiến trường, bảy đứa con nheo nhóc. Tôi buộc phải về nhà cô. Nhà cô kinh tế khá hơn nhưng ông dượng khó tính. Dượng thấy tôi xuất hiện không nói gì, nhìn tôi đẩy xa cách. Đến bữa ăn tôi tự quy định chỉ ăn một chén cơm, không được ăn chén thứ hai, không ăn thức ăn. Cơm còn nhiều trong nói, đĩa cá kho nhìn rất thèm tôi cũng cố giữ mình. Ăn để đủ không chết đói. Có làm sao để sự có mặt của mình ở đây không ảnh hưởng đến nổi cơm của cô dượng, không trở thành gánh nặng cho cô dượng. Cô thương tôi nhưng sợ chồng. Ngày rời nhà cô đi, cô lén giấu vào lai áo tôi một ngàn đồng phòng thân.
Có lệnh tập trung binh sĩ, thương phế binh trong Nam đang ở ngoài Đà Nẵng. Tôi nghe loa thông báo thì đến trình diện để họ lo phương tiện cho về Nam. Tôi đến thì một xe đã đi. Phải ở lại chờ cho tới khi đủ chuyến xe thứ hai. Qua trình diện tôi được nuôi ăn. Y tá hàng ngày rửa nước muối, thay băng vết thương cho các thương binh. Họ cho gạo, rau. Sáu, bảy người một nồi cơm, người khỏe hơn nấu cho người yếu hơn. Ở đó bao lâu tôi không nhớ chính xác nữa. Vì tôi quá trông ngóng ngày về nên cảm thấy rất lâu. Tới khi gom được 100 người thì họ may cho
.244.
mỗi người một bộ đồ bà ba bằng vải xô trắng, loai vai may áo tang. Chúng tôi mặc bộ quần áo đó vào, số người chia đều lên hai xe tải, đi về Sài Gòn.
Mười giờ đêm xe qua Long Khánh, tôi xin xuống. Tôi đi về nhà ba mẹ. Tiếng kêu cửa nửa đêm khiến mẹ sợ. Me không dám mở cửa. Mẹ thức cả nhà dây. Mọi người nghĩ rằng tôi đã chết. Giờ tôi hiện ra dây, trong bộ áo tang. Con là Nhân đây, con mới về nè. Mẹ nhìn tôi không nói được lời nào.
Cuối năm 1967 tôi đi học khóa 3 Người Nhái giai đoạn 3 tại Vũng Tàu. Trong thời gian huấn luyện có một bài học tôi ghi nhớ mãi. Một hôm huấn luyện viên dẫn cả các khóa sinh ra biến cho chạy trên cát nóng ba tiếng đồng hồ. Sau đó về trường tập hợp lại, ông đại úy chỉ huy trưởng hỏi có ai mệt không. Chỉ một khóa sinh giơ tay lên nói tôi mệt. Đại úy giải tán cho tất cả vào trong nghỉ, trừ người vừa nói tôi mệt. Anh ta tiếp tục được đưa ra biển chạy tiếp hai tiếng đồng hồ. Đợi anh ta chạy xong, cả lớp tập hợp, đại úy giảng một bài về tâm lý học: Tôi dư biết các anh mệt. Nhưng một điều quan trọng các anh phải luôn nhớ: Dù mệt mỏi về thể xác đến đâu thì tinh thần cũng không được mệt. Như vậy, đừng bao giờ nói đến mệt. Khi nào đuối sức hoặc thất bại ê chề cũng đừng gục đầu xuống. Hãy cố gắng ngẩng đầu lên và nở nụ cười.
Ngẩng đầu lên và nở nụ cười.
.245.
Tôi sinh ra ở Huế. Bảy tuổi mẹ cho tôi tham gia sinh hoat Phong trào Hướng đạo. Mỗi tuần một buổi được đi chơi, ca hát. Thấy tôi thích thú, phù hợp với các hoạt nấu ăn ngoài trời, cứu thương, tìm đường theo dấu vết, động nhóm, mẹ cho tham gia lâu dài. Tôi được học cách đọc bản đó... Tôi sinh hoạt cho tới mười tuổi, khi gia đình chuyển vào Bà Rịa. Vào Bà Rịa tôi gia nhập phong trào thiếu nhi thánh thể. Một biến thể của hướng đạo nhưng nặng về giáo lý Công giáo hơn.
Kiến thức và kỹ năng Hướng đạo sinh giúp ích tôi khi hành quân.
Từ năm 1970, mỗi đợt được nghi hành quân đi về nhà là tôi ra nhà thờ mượn máy đánh chữ gỡ tài liêu cho các em đọc.
Năm 1994, vị linh mục nghe tiếng tôi trước đây có sinh hoạt Hướng đạo, ông đến bàn bạc với tôi mở một đơn vị Hướng đạo. Tôi nghĩ mình tàn tật sao làm được việc đó. Các em nhỏ vốn sợ và xa lánh người tàn tật. Nghĩ vậy nhưng tôi cũng muốn thử xem. Chúng tôi kêu được chục em. Ban đầu tôi đứng đâu là các em dạt cách xa năm mét. Có em nhìn tôi chằm chằm với vẻ sợ hãi xen lẫn tò mò.
Tôi yêu các em nhỏ chân thành. Tôi tỉ mẩn hướng dẫn các em những việc khi bằng tuổi các em mình đã được học. Từ từ xích lại gần nhau. Có lần thấy tôi vỗ tay vào cùi
.246.
cho các em cũng vô theo. Tôi cười, đừng bật chước trường, vì trưởng không có tay mới võ vậy. Các em cười, các em thích võ tay như trưởng.
Năm 1995, tôi được người bạn tặng chiếc máy vi tính. Tôi tập gõ phím bằng ba ngón tay còn lại. Tôi viết say sưa. Viết giúp tôi quên đi nỗi buồn. Khi viết tôi tìm lại được chính mình.
Đọc tin biết một cô gái nước ngoài, người duy nhất sống sót sau tai nạn máy bay ở thung lũng Ô Kha - Nha Trang tôi vừa khâm phục vừa tiếc rẻ. Khâm phục vì ý chíkiên cường và kỹ năng mưu sinh, thoát hiểm của cô. Tiếc rẻ vì ngày nay chưa có một trường lớp nào mở những khóa huấn luyện về sinh tốn, thoát hiểm cho lớp trẻ để ứng phó với mọi tình huống bất trắc có thể xảy ra trong cuộc sống. Từ đó tôi nung nấu ý tưởng viết một cuốn sách có tính đại chúng về kỹ năng sinh tồn nơi hoang dã.
Nhiều người cho rằng đất nước của chúng ta làm gì còn những cánh rừng hoang dã đi năm, bảy ngày không ra khỏi. Chỉ cần dăm, ba chục cây số là đụng buôn, làng, bản, mường, khu dân cư, trang trại. Nói như thế là bạn chưa hiểu gì về rừng. Nếu không có kỹ năng và sự am hiểu về thiên nhiên hoang dã thì bất cứ cánh rừng nào cũng có thế nhấn chìm các bạn.
“Sinh tồn nơi hoang dã” và “Kỹ năng chuyên môn tổng hợp" là hai bộ sách tôi tâm đắc. Hai bộ sách tôi viết bằng tâm huyết người lính.
.247.
Tôi viết nhanh, vì tôi dành nhiều tâm sức và thời gian cho việc viết. Tuổi thơ ở quê, những năm tháng sinh hoạt hướng đạo, những khóa học ở quân trường, và thực tế 11 năm chiến trường là vốn sống cho tôi viết mãi. (Từ năm 1995 tới nay bác Pham Văn Nhân đã xuất bản 30 đầu sách về kỹ năng sống cho tuổi thanh thiếu niên, 90 cuốn tài liệu cho phong trào Hướng đạo).
Đơn vị hướng đạo này gắn một trăm em. Tôi không trực tiếp hướng dẫn các em nữa. Phụ trách phong trào bây giờ là những em ngày xưa thấy tôi là lùi xa năm mét. Tôi vui vì việc mình làm có kết quả.
Tôi sống thực tế, không mơ mộng, không ước gì, không giá như.
Vợ tôi mất khi tuổi vừa qua bốn mươi. Năm ngoái đứa con trai tôi mất vì tai biến mạch máu não. Tôi thay con trai nuôi dạy hai đứa cháu nội, đứa lớn học lớp hai, đứa nhỏ đi mẫu giáo. Mẹ của bọn trẻ đang đi học lấy một cái nghề để có thể tự mưu sinh.
Tôi vẫn lên mạng học thêm tiếng Anh mỗi ngày. Tôi vẫn in sách, kiếm được tiền từ viết sách, bán sách.
Tôi có mệt không. Câu trả lời sẽ luôn là: Tôi không mệt.
.248.
留言
張貼留言