10會同寺的鐘聲（p157–p172）
會同寺的鐘聲（p157–p172）
以下是《爸爸10.txt》（會同寺的鐘聲，p157–p182）這一章的重點故事情節摘要。我將內容提煉成清晰、可獨立敘述的段落重點，方便快速理解或口頭分享。這一章以書信體開頭，透過一位讀者「軍」的來信，引出他父親（一位越南共和國軍軍官）的生命故事，最終以「鐘聲」作為情感與留下的核心象徵。
1. 讀者軍的來信與家庭背景
- 作者在Facebook貼出〈前往順化〉後，讀者軍主動聯繫。
- 軍的父親是越南共和國軍軍官，今年79歲，目前與軍同住。
- 軍的父母雙方親戚共有10位軍官＋1位海軍士兵，1975年4月30日後全部去學習改造（最短3個月、最長8年，父親2年半）。
- 目前4個家庭移民美國（H.O.計畫），留下的家庭生活尚可。
- 小時候軍聽母親、姨姑們聊天，都是互相問「某某叔伯在改造營怎麼樣」。
- 軍和妹妹曾多次跟母親探監，有一次車壞掉，一家三口在寺廟屋簷過夜，母親討飯被拒，半夜搭貨車回西貢。
- 父親回來那天，全家驚訝（沒想到這麼早釋放），父親坐摩托三輪車回來，送軍兩把自製三弦琴，妹妹因陌生不肯讓抱。
2. 父親1960年的「同起之夜」逃亡
- 1960年1月初，父親從西貢師範大學回家探親，帶獎學金分給弟妹。
- 當晚父親突然夾起蓆子，拉著父親的手說：「走，孩子。」（小聲：逃）
- 父子倆沿溝邊跑進黑暗，跑到遠處椰子園。
- 父親攤開蓆子（像薄睡袋），父子倆擠進去防蚊防蛭，但誰也睡不著。
- 父親不斷探頭觀察，遠處傳來斷續鑼聲、木魚聲。
- 原來父親在鄉委會任職，知道朋友有革命活動，沒告密還幫忙說話。
- 當晚朋友通知「今晚起義」，父親來不及準備，正好兒子回家，父親帶他一起逃。
- 這是父親永遠記得的「同起之夜」（Đồng Khởi）。
- 第二天天亮回家，母親已準備飯菜，父親收拾東西，離開去堅祥省（Kiến Tường），靠童年好友（當省長）安排行政工作。
- 父親從那天起離家，直到1975年4月後才回鄉。回來時，革命朋友來訪，提起當年父親保護他們的事，父親也記得他們後來的恩情。
- 同起運動（越南語：Phong trào Đồng khởi／風潮同起）是由留在南越的越盟殘餘分子領導的一場運動，號召人們首先在越南南部的廣大農村地區和越南中南部沿海高地發動起義，反抗美國和南越。 這場運動從1959年底開始，於1960年達到頂峰，迅速蔓延到整個南方，瓦解了吳廷琰總統領導下的越南共和國農村政府結構，導致南越農村的很大一部分被越南共產黨所控制，促成了越南南方民族解放陣線的成立。
3. 父親晚年選擇留在越南的原因：會同寺的鐘聲
- 父親晚年住在檳椥會同寺（chùa Hội Tôn）旁的一個椰子園。
- 寺廟古老莊嚴，鐘聲每天清脆悠揚。
- 父親很喜歡聽鐘聲，做園藝時會等鐘聲響起，覺得親切又新奇。
- 出國的朋友寫信回來說：「我家附近有越南寺廟，整天聽鐘聲。」
- 但父親回：「那不是會同寺的鐘聲。」
- 所以父親最終沒有出國。
- 軍說：「所以爸留下來，是因為會同寺的鐘聲。現在我才知道。」
- 軍本來答應介紹作者見父親，但直到作者站在院子，他才告訴父親。
- 軍解釋：自己讀了很多戰爭資料，但從不敢問父親的事，不知怎麼開口。
整體章節核心情緒與主題（適合口述總結）
「一位共和國軍軍官，1960年帶兒子連夜逃亡躲避起義，1975年後改造兩年半回鄉，晚年住在檳椥會同寺旁種椰子。朋友們輪流勸他出國，他卻因為捨不得『會同寺的鐘聲』而選擇留下。這鐘聲，成了他對故鄉最深、最無法取代的牽繫。」
這一章與前幾章的貧病、苦難形成強烈對比，呈現另一種戰後選擇——不是被迫留下，而是主動選擇「留在能聽見故鄉聲音的地方」。鐘聲成為全章最溫柔、也最沉重的象徵。
如果需要更短的濃縮版（1分鐘口述）、特定段落放大，或與前幾章的情感對比分析，都可以再告訴我！
☝☝☝☝☝☝☝
這份文本的敘事視角確實稍微有些轉折，因為它是透過「軍哥（Anh Quân）」轉述他「父親（Ba của anh）」的故事。
為了讓你清楚理解，我們可以用**軍哥（敘述者）**為中心點來梳理這三代的關係：
1. 爺爺（軍哥的祖父）
身分：在1960年代初期擔任「會同社（Hội đồng xã）」的官員
。 關鍵事蹟：在1960年的「同起之夜（Đêm Đồng Khởi）」，他帶著當時還在讀大學的兒子（即文中的伯伯/父親）緊急逃往椰子林躲避抓捕
。他後來逃往建祥省（Kiến Tường）工作，直到1975年才回到家鄉 。
2. 伯伯 / 父親（主角，軍哥的爸爸）
身分：他在故事前半段被稱為「伯伯（Bác）」，但在故事背景中，他就是軍哥的親生父親
。他現年79歲 。 經歷：
青年時期：就讀西貢師範大學，後在隆慶（Long Khánh）擔任老師
。 軍旅生涯：1966年入伍，成為南越（越南共和國）步兵學校教官
。 勞改時期：1975年後在「展大（Trảng Lớn）」營區勞改兩年半
。 晚年：拒絕移民，留在檳椥（Bến Tre）的會恩寺（Chùa Hội Tôn）旁務農
。
3. 軍哥（傳遞故事的人，兒子）
身分：他是這篇故事的提供者，也是文中的「兒子（Con trai）」
。 關鍵事蹟：
小時候曾跟著母親去勞改營探望父親
。 父親從勞改營回來時，送給他兩把親手做的琴
。 長大後曾被父親帶著嘗試「出海」移民，但最後失敗折返
。 直到現在，他才真正理解父親當初為了「鐘聲」而選擇留下的深意
。
總結關係鏈：
爺爺：帶兒子（伯伯）躲過1960年的抓捕。
伯伯（父親）：故事的核心主角，經歷了戰亂、教職、從軍、勞改與務農。
軍哥（兒子）：負責向作者講述這段家族歷史的人。
之所以會有「伯伯」與「父親」稱呼混用的情況，是因為在越南語境中，作者在記錄長輩故事時會尊稱對方為「伯伯」，但在描述家庭關係時，他確實就是軍哥的爸爸。
請問還有哪部分的細節需要我幫您釐清嗎？
👅👅👅👅👅
Gemini 說了
這是一篇感人至深的人物記敘，講述了一位前南越軍官（文中稱為「伯伯」或「他」）在1975年政權更迭前後的人生轉折、勞改經歷，以及最終選擇留在故鄉檳椥（Bến Tre）的原因。
以下為這份檔案的完整中文翻譯：
會恩寺的鐘聲（Tiếng chuông chùa Hội Tôn）
在讀完我發表在臉書（Facebook）上那篇名為「到順化」（Đến Huế）的文章後，軍（Quân）哥給我傳了訊息 。他的父親也是一位越南共和國（Việt Nam Cộng Hòa）的軍官，今年79歲，目前與他同住 。在他父母的內親外戚中，共有10位軍官和1位海軍士兵 。雖然沒人直接參與第一線戰鬥，但在1975年4月30日之後，所有人都得參加「勞改」（học tập cải tạo）。去最少的人待了三個月，最久的待了八年，軍哥的父親則待了兩年半 。目前有四個家庭已根據 H.O 計劃(人道計畫)移居美國，留下來的人生活也都還算安穩 。
小時候，軍哥常聽到母親與嬸嬸、姑姑們見面時，總是在詢問叔伯舅舅們在勞改營裡的情況 。他和妹妹曾幾次跟著母親去探望父親 。有一次在探視途中長途巴士壞了，母子三人只好在寺廟的屋簷下借宿 。母親進寺廟想為飢餓的孩子討一碗白飯卻遭到拒絕，直到半夜有輛大卡車經過，他們才搭便車回到西貢（Sài Gòn）。
之後還有兩次去展造（Trảng Tảo）營地探望。他記得有一次，父親的手上包著布條 ，那是因為他在森林裡搬運木材建草棚時跌倒，掌心被尖銳的木樁深深刻入 。當父親回家的那天，全家人都感到驚訝，沒想到他能這麼早回來 。父親坐著一輛三輪機車回到家，送給他的禮物是兩把父親親手做的琴 。當時年幼的妹妹因為生疏而不讓父親抱 。
同起之夜與命運的轉折
軍哥說，如果我到西貢，他會介紹我跟伯伯見面 。伯伯會分享往事，但恐怕故事不像我之前遇到的那些人那麼豐富 。
那是在1960年1月初的一天。父親當時在西貢就讀師範大學，那天回老家探親 。他帶著剛領到的獎學金想給家裡的弟妹們 。他並不知道家鄉正在發生什麼事 。晚餐還沒來得及吃，爺爺就夾著一個編織睡袋（nóp），拉著父親的手說：「走吧，兒子。」「去哪裡，爸爸？」爺爺示意安靜，低聲說：「去躲起來。」
父子倆在水渠邊快步奔跑 。父親沒有多問，在黑暗中深一腳淺一腳地摸索著前進 。爺爺雖未言明，但父親意識到發生了重大的事情 。爺爺希望父親陪在身邊有個伴，父親心疼爺爺，也就跟著走了 。兩人走到了一處遙遠且寂靜的椰子林 。在確認安全後，爺爺才鋪開睡袋 。
註解： 「Nóp」是一種用草蓆編織成的寢具，像一個兩端縫合、留有出入口的薄墊 。
睡袋長兩公尺、寬一公尺，兩個人鑽進去非常悶熱 。躺在裡面是為了防蚊蟲和水蛭，但兩人因為恐懼都睡不著 。父親躺在內側，爺爺在外側 。爺爺不時探頭觀察是否有人靠近，以便隨時逃跑 。父親也因緊張而徹夜未眠 。
當時遠近傳來陣陣警鈴聲和木魚聲 。爺爺當時在鄉公所任職，而他的朋友們正在參與革命活動 。爺爺知情但從未告密，甚至在他們被捕時出面回護 。因此，當輪到爺爺有危險時，那些朋友也秘密報信，說今晚會發動「同起起義」（đồng khởi）。消息下午才送到，全家措手不及，剛好父親又回到了家 。爺爺必須連夜逃亡，否則當晚就會被捕 。這是父親對「同起之夜」（Đêm Đồng Khởi）永生難忘的回憶 。
隔天清晨，父子倆回到家。祖母已準備好乾糧 。爺爺匆忙收拾行李，決定果斷離開 。飯後，爺爺告別妻兒，前往建祥省（Kiến Tường）。他在那裡有一位兒時好友擔任省長 ，並為他安排了一份行政工作 。爺爺從那天離開後，直到1975年4月後才回到家鄉 。
他回鄉的那天，當年革命陣營的朋友們來家裡探望，重提當年受他庇護的恩情 。爺爺也記住了在那場巨變後，他們給予他的那份情誼 。
青年時代與投筆從戎
小時候，父親看到舅舅們非常仰慕胡志明（Nguyễn Ái Quốc，阮愛國）。聽著舅舅們討論阮愛國的革命活動，父親也感到著迷 。家附近有一座寺廟，廟前廣場每天都有游擊隊在操練 。孩子們很喜歡，也模仿著扛起木柴跟在後面走 。父親看到後，找了上好的木材請木匠為孩子們做了幾把擬真的木槍，讓他們每天跟著游擊隊排隊練習 。
後來，孩子們被分配了任務。最熱鬧的是在椰子樹幹上貼旗幟 。在莊嚴且秘密的氣氛中，一個孩子拿著漿糊盆，一個塗漿糊，一個貼旗子 。每遇到一棵椰子樹就貼上一面，以此宣示這裡是革命區 。
幾年後，父親轉學到美萩（Mỹ Tho）的阮廷炤高中（Trường trung học Nguyễn Đình Chiếu）。每到開學，他會去領全學年的獎學金交給母親買衣服和日用品 。雖然只是高中生，但學校裡已分成了兩派 ：革命派與國家派。父親當時沒有政治意識，但他仰慕吳廷琰（Ngô Đình Diệm），因為他們有相同的宗教信仰 。
父親後來去西貢讀大學。師範專業畢業後，他回到隆慶省（Long Khánh）的高中任教 ，教授文史地課程 。
1966年中旬，父親被徵召入伍 。他進入守德步兵學校（Trường Bộ Binh Thủ Đức）受訓。因畢業成績優異，有權選擇單位，他便留校擔任教官 。1971年，父親申請退伍，回到原校任教 。一年後，他調往西貢教書 。
(待續... 若需要後續關於勞改營與回鄉生活的翻譯，請告訴我。)
您想讓我繼續翻譯關於他在勞改營（Trảng Lớn 營地）的艱苦歲月，以及他最後為何拒絕移民而選擇留在檳椥的原因嗎？
這是一份關於他在**展大（Trảng Lớn）勞改營的艱苦歲月，以及最終選擇留在檳椥（Bến Tre）**的完整翻譯：
展大勞改營的艱難歲月
1975年5月的第一週，學校通知必須去「報到」的成員名單
父親被送往展大（Trảng Lớn）勞改營，從營區望出去就能看見黑婆山（Núi Bà Đen）
戰爭剛結束，連部隊也過著窮苦的日子，更別提勞改員了
在醫務所的一個半月裡，他親眼見到同病房的三名重病患者（骨結核、糖尿病、痢疾）先後在深夜被草蓆裹著抬去埋葬
身體才漸漸康復
營中的人性光輝與技藝
勞改營中也有溫情的一面。一位名叫**祥（Tường）**的大尉常在晚上帶收音機來給勞改員聽戲（Tuồng, Cải lương）
為了排遣憂愁，父親發揮了驚人的創造力。他用鐵絲網磨成鋸子，用鋼條打造成鑿子
父親還參加了文藝隊的合唱團
回歸故里：拒絕在西貢生活
勞改結束後，父親在「愛國知識分子協會」的擔保下獲得了任教資格
面對教育局長與當地公安的驚訝與勸阻，他推說想念家鄉與父母
最終的抉擇：為何不移民？
1980年代中期，當年的同袍陸續回鄉，大家開始竊竊私語討論「離開」（出海移民）
父親也曾猶豫過。他擔心孩子長大後若再有戰爭，又得面臨從軍送命的風險
第一次，他嫌船太小
。 第二次，因為無法與聯絡人接頭，他帶著兒子折返
。 到了第四次（原定嘗試），他心灰意冷地對朋友說：「我不想走了。」
真正讓他留下來的原因，是他在園子裡聽到的**會同寺（Chùa Hội Tôn）**鐘聲
他想起朋友從國外寄信來說，雖然國外也有越南人的寺廟，也能聽到鐘聲，但那終究不是會恩寺的鐘聲
「原來，爸爸是為了這口鐘聲而留下來的。」 軍哥直到最近才明白這點
👅👅👅👅👅👅👅👅
（這份文本的敘事視角確實稍微有些轉折，因為它是透過「軍哥（Anh Quân）」轉述他「父親（Ba của anh）」的故事。
為了讓你清楚理解，我們可以用**軍哥（敘述者）**為中心點來梳理這三代的關係：
1. 爺爺（軍哥的祖父）
身分：在1960年代初期擔任「會同社（Hội đồng xã）」的官員
。 關鍵事蹟：在1960年的「同起之夜（Đêm Đồng Khởi）」，他帶著當時還在讀大學的兒子（即文中的伯伯/父親）緊急逃往椰子林躲避抓捕
。他後來逃往建祥省（Kiến Tường）工作，直到1975年才回到家鄉 。
2. 伯伯 / 父親（主角，軍哥的爸爸）
身分：他在故事前半段被稱為「伯伯（Bác）」，但在故事背景中，他就是軍哥的親生父親
。他現年79歲 。 經歷：
青年時期：就讀西貢師範大學，後在隆慶（Long Khánh）擔任老師
。 軍旅生涯：1966年入伍，成為南越（越南共和國）步兵學校教官
。 勞改時期：1975年後在「展大（Trảng Lớn）」營區勞改兩年半
。 晚年：拒絕移民，留在檳椥（Bến Tre）的會恩寺（Chùa Hội Tôn）旁務農
。
3. 軍哥（傳遞故事的人，兒子）
身分：他是這篇故事的提供者，也是文中的「兒子（Con trai）」
。 關鍵事蹟：
小時候曾跟著母親去勞改營探望父親
。 父親從勞改營回來時，送給他兩把親手做的琴
。 長大後曾被父親帶著嘗試「出海」移民，但最後失敗折返
。 直到現在，他才真正理解父親當初為了「鐘聲」而選擇留下的深意
。
總結關係鏈：
爺爺：帶兒子（伯伯）躲過1960年的抓捕。
伯伯（父親）：故事的核心主角，經歷了戰亂、教職、從軍、勞改與務農。
軍哥（兒子）：負責向作者講述這段家族歷史的人。
之所以會有「伯伯」與「父親」稱呼混用的情況，是因為在越南語境中，作者在記錄長輩故事時會尊稱對方為「伯伯」，但在描述家庭關係時，他確實就是軍哥的爸爸。
請問還有哪部分的細節需要我幫您釐清嗎？）**鐘聲
他想起朋友從國外寄信來說，雖然國外也有越南人的寺廟，也能聽到鐘聲，但那終究不是會同寺的鐘聲
「原來，爸爸是為了這口鐘聲而留下來的。」 軍哥直到最近才明白這點
這份翻譯至此結束。如果您需要針對特定段落進行更深度的解析，或者想了解文中提到的特定地名與歷史背景，隨時告訴我！
👅👅👅👅👅
**同起運動（Đồng Khởi Movement）** 的歷史背景如下： ### 1. 時間與名稱 - 發生時間：主要從1959年底開始，高潮在**1960年1月**（尤其是1月17日被視為紀念日）。 - 越南語名稱：**Phong trào Đồng Khởi**，直譯為「同時起義」或「總起義/協同起義」運動。 - 常被稱為「南方革命的轉折點」或「點燃南方抗美鬥爭的火種」。 ### 2. 直接起因 - 1950年代後期，南越吳廷琰（Ngô Đình Diệm）政權加強反共鎮壓： - 1959年5月頒布**10/59法令**（Luật 10/59），公開宣佈共產黨為非法，允許大規模逮捕、處決涉嫌共產黨人或同情者。 - 鄉村「戰略村」政策、白色恐怖、強迫遷移、沒收土地等措施，讓農民極度不滿。 - 北越（越南勞動黨）內部壓力：1959年1月召開第15次中央委員會擴大會議（簡稱15屆中全會），通過決議： - 允許南方革命力量**使用暴力**推翻美—吳政府。 - 結合政治鬥爭與武裝鬥爭，發動群眾起義。 - 這是從「和平統一」轉向「武裝鬥爭」的關鍵轉折。 ### 3. 爆發地點與過程 - **首發地**：**檳椥省（Bến Tre）**莫蓋縣（Mỏ Cày）定水社（Định Thủy）、福協社（Phước Hiệp）、平慶社（Bình Khánh）。 - **時間**：1960年1月17日凌晨，當地「行動隊」起義，攻佔民衛總部，繳獲武器，控制鄉村。 - 迅速蔓延：幾天內擴散到鄰近的**墥簪（Giồng Trôm）**、**盛富（Thạnh Phú）**、**巴知（Ba Tri）**等縣，接著擴及整個檳椥省、中部高原與南越其他地區。 - 特點：以農民為主體，結合政治宣傳與武裝行動，摧毀鄉村基層政權（鄉長、惡霸被清算），建立革命政權。 - 最著名象徵：**長髮軍（Đội quân tóc dài）**——由女性組成的武裝力量，在檳椥起義中扮演重要角色，後來成為南方抗美象徵（由阮 Thị定領導，她後來成為越南人民軍首位女將軍）。 ### 4. 歷史意義與後果 - **戰略轉折**：從防禦轉為進攻，瓦解吳廷琰政權在農村的控制，大片鄉村落入越共（越南南方民族解放陣線前身）手中。 - **直接促成**：1960年12月20日，在西寧省新立社（Tân Lập, Châu Thành）正式成立**越南南方民族解放陣線**（Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam，簡稱民族解放陣線或越共陣線）。 - **象徵**：標誌南方革命從低潮走向高潮，為後來的抗美救國戰爭奠定基礎。越南官方視之為「南方革命的春天」或「點燃抗美鬥爭的火炬」。 ### 5. 與作品《我是爸爸的女兒／爸爸》系列的關聯 - 在書中，「同起之夜」（Đêm Đồng Khởi）是父親帶兒子連夜逃亡的關鍵回憶，發生在1960年1月。 - 這反映了運動爆發時鄉村的恐慌氛圍：鄉委會幹部、地方官員收到風聲後連夜逃跑，擔心被起義群眾或革命力量清算。 - 故事中父親選擇逃亡並最終離開家鄉去堅祥省工作，也間接說明了「同起運動」對南越鄉村基層政權的巨大衝擊。 總結一句話：**同起運動是1960年南越農村大規模武裝起義的總稱，以檳椥為起點，推翻吳廷琰鄉村統治，促成民族解放陣線成立，成為越南抗美戰爭的重要轉折點。** 如果您想看更詳細的時間線、地圖、或特定人物（如阮 Thị定）的角色，我可以繼續補充！
👅👅👅👅👅👅
會同寺鐘聲的意義（在《爸爸10.txt》這一章中）
在這篇作品裡，「會同寺的鐘聲」（tiếng chuông chùa Hội Tôn）不是單純的背景音效，而是整章最核心、最溫柔的象徵與情感結晶。它代表了以下幾層意義：
1. 故鄉最熟悉、最無法取代的聲音
- 會同寺（chùa Hội Tôn）位於檳椥省周城縣（huyện Châu Thành）魁山社（xã Quới Sơn）的一座古老莊嚴寺廟（建於18世紀中葉，由僧人Long Thiền開山）。
- 寺廟坐落在椰林中，鐘聲每天清脆悠揚、莊嚴聖潔。
- 對父親來說，這鐘聲是「家鄉的聲音」——每天做園藝時，他會停下來等鐘聲響起，覺得親切、新奇、安心。
- 出國的朋友寫信說「我家附近有越南寺廟，整天聽鐘聲」，父親卻回：「那不是會同寺的鐘聲。」
- 這句話道盡了「鐘聲」的獨一無二：它不只是任何寺廟的鐘，而是特定一座寺、特定一個地方、特定一段人生的鐘聲。
2. 選擇留在越南、留在故鄉的根本理由
- 1975年後，許多共和國軍友人勸父親出國（有安全路線、妹妹已成功去澳洲）。
- 父親一度猶豫，但最終說：「我不願意走。」
- 軍（兒子）到最後才明白：父親留下來，不是因為政治、經濟或恐懼，而是因為捨不得會同寺的鐘聲。
- 鐘聲成為父親晚年生活的精神支柱：每天聽鐘聲，就覺得自己還活在故鄉、還活在熟悉的時光裡。
- 如果離開越南，就永遠聽不到「那個鐘聲」——這是任何國外寺廟的鐘都無法取代的鄉愁。
3. 對比戰爭創傷與個人堅守的溫柔象徵
- 前幾章充滿貧病、斷指、猜忌、失蹤、牛欄共生等沉重苦難。
- 這一章卻以「鐘聲」帶來一絲安靜、莊嚴、療癒的氛圍。
- 鐘聲象徵：
- 時間的連續性：戰爭結束、改造歸來、歲月流轉，鐘聲依然如昔。
- 心靈的歸屬：在動盪年代，鐘聲讓父親找到內心的平靜與根。
- 不離不棄的選擇：父親沒有選擇「逃離苦難」，而是選擇「留下來聽鐘聲」，這是一種對故土最深沉的愛與堅守。
總結一句話
會同寺的鐘聲，在這篇作品裡，是父親對故鄉最純粹、最私密的依戀。它不是政治符號，也不是宗教教條，而是「家鄉的聲音」——一旦離開，就再也聽不見的、無法替代的聲音。這鐘聲讓父親選擇留下，也讓整章從戰爭的沉重中，昇華出一份溫柔的鄉愁與安住。
如果您想看會同寺的實際照片、鐘聲的描述，或是與其他越南文學中「鐘聲」意象的比較（例如很多詩歌、小說用鐘聲象徵和平、回憶、輪迴），我可以再幫您補充！
👅👅👅👅👅👅👅
Tiếng chuông chùa Hội Tôn p157-p182 Sau khi đọc đoạn viết "Đến Huế" tôi đăng trên Facebook, anh Quân nhân tin. Ba anh cũng là một sỹ quan Việt Nam Cộng Hòa, năm nay ông 79 tuổi, hiện ông sống với anh. Bên nội là năm, bên ngoại là sáu, tống cộng anh em của ba mẹ có mười sỹ quan và một lính hải quân. Không ai tác chiến trực tiếp nhưng sau ngày 30/4/1975 tất cả đều đi học tập cải tạo. Người đi ít nhất ba tháng, người lâu nhất là tám năm, ba anh đi hai năm rưỡi. Hiện tại bốn gia đình đang định cư tại Mỹ theo diện H.O; những gia đình ở lại cuộc sống đều ón. Hồi bé, câu chuyện anh nghe được từ mẹ và các dì, các cô khi gặp nhau là hỏi han về tình hình các cậu, các chú, các dượng trong trại học tập. Anh và em gái đã vài lần cùng mẹ đi thăm ba. Một lấn trên đường thăm ba vé xe đò bị hỏng, ba mẹ con tỉnh tá túc ở mái hiên nhà chùa. Mẹ vào nhà chùa xin một bát cơm trắng cho hai con dang đói nhưng nhà chùa từ chối, đến gần nửa đêm có xe tải đi qua, họ cho quá giang về Sài Gòn. Hai lần sau đi thăm ba ở trại Trảng Tảo. Anh còn nhớ một lần tay ba cột giẻ. Lòng bàn tay ba bị đâm sâu vào cọc nhọn do bị ngã khi vác gỗ trong rừng về dựng lán. Ngày ba về, cả nhà ngạc nhiên, không ai nghĩ ba được về sớm thế. Ba về nhà trên một chiếc xích lô máy. Quả cho anh là hai cây đàn ba tự làm được. Em gái anh không cho ba bé vì lạ. Nếu em vào Sài Gòn, anh giới thiệu cho em gặp ba. Ông sẽ kế thôi nhưng e là câu chuyện không được phong phú như những người em từng gặp. Đó là một ngày đầu tháng 1 năm 1960. Bác đi học Đại học Sư phạm ở Sài Gòn, hôm đó về thăm nhà. Bác mang học bóng vừa được nhận cho các em ở nhà. Bác không biết ở quê đang xảy ra chuyện gì. Bữa cơm tối không kịp ăn, ba kẹp vào nách cái nóp, kéo tay bác, đi con. Đi đâu cha? Cha ra hiệu nói khẽ, đi trốn. Hai cha con đi như chạy trên bờ mương. Bác không hỏi thêm cha câu gì nữa, bước thấp bước cao lần mò trong bóng tối. Cha không nói nhưng bác ý thức được là có chuyện hệ trọng. Cha muốn bác đi cùng cho có bạn. Bác thương cha nên cứ thế mà đi. Hai cha con đi ra một khu vườn dừa có lẽ đã rất xa. Vườn dừa thanh vắng, im lìm. Nghe ngóng một lúc, biết chắc ở đây an toàn cha mới trải nóp ra. Nóp là một vật dụng được đan bằng cót, giống như chiếc đệm mỏng được may hai đầu lại, chừa cái miệng để chui vào chui ra. Chiếc nóp dài hai mét, rộng một mét, hai cha con chui vào rất ngộp. Năm cho đỡ muỗi và tránh vắt chứ không ai ngủ được vì lo sợ. Bác nằm trong, cha nằm ngoài. Chốc chốc cha lại ló đầu ra quan sát xem có ai tới không để còn biết đường mà chạy. Bác cũng hồi hộp không ngủ được. Tiếng kẻng, tiếng mõ nghe văng vẳng khi xa khi gắn. Cha đang làm một chức vụ trong hội đồng xã. Các bạn của cha hoạt động cách mạng. Cha biết nhưng không chỉ điểm. Cha bênh vực họ khi họ bị bắt. Bởi thế mà đến lượt cha, các bạn cũng bí mật báo tin cho cha biết đêm nay sẽ đóng khởi. Tận buổi chiều họ mới báo tin nên cả nhà không kịp chuẩn bị. Vừa lúc đó bác về. Cha phải nhanh chóng chạy trốn nếu không sẽ bị bắt ngay trong đêm. Đó là một kỷ niệm bác nhớ mãi về đêm Đồng Khởi. Mờ sáng hôm sau hai cha con đi về nhà. Mẹ đã chuẩn bị sẵn cơm nước, đồ ăn. Cha gấp rút thu xếp đồ đạc. Đã đi là đi cho dứt khoát. Sau bữa cơm gia đình, cha từ giã vợ con. Cha đi sang tỉnh Kiến Tường. Ở đó cha có người bạn thân từ hồi còn nhỏ tuổi là tỉnh trưởng. Ông sắp xếp cho cha một công việc hành chính. Cha đi từ buổi sáng đó cho tới qua tháng tư năm 1975 mới quay về quê nhà. Ngày cha quay về, những người bạn bên cách mạng đến nhà thăm cha, họ nhắc lại chuyện năm xưa được cha che chở. Cha cũng ghi nhớ ân tình họ đã dành cho cha sau bao biến cố xảy ra. Hồi nhỏ bác thấy những người cậu của mình ái mộ ông Nguyễn Ái Quốc. Nghe các cậu trao đổi với nhau những câu chuyện về hoạt động của Nguyễn Ái Quốc bác mê lắm. Gần nhà bác có ngôi chùa, trước sân chùa có một đội du kích hàng ngày tập một - hai - một - hai. Bọn trẻ rất thích, cũng bắt chước, mỗi đứa vác một cây củi trên vai xếp hàng dài theo sau các chú một - hai - một - hai. Thấy hay quá, cha tìm loại gỗ tốt kêu thợ mộc đóng cho mỗi đứa trẻ một cây súng gỗ giống như thật, vác lên vai hàng ngày tập luyện hàng ngang, hàng dọc theo đội du kích. Sau đó bọn trẻ được giao việc. Sôi nổi nhất là việc dán cờ vào gốc cây dừa. Với một không khí rất nghiêm trang và bí mật, một đứa cấm tô hố, một đứa quét hồ vào cây, một đứa dán cờ vào thân cây. Gặp cây dừa nào dán cờ vào cây dừa đó. Dán cờ để khẳng định đây là vùng cách mạng. Vài năm sau, bác chuyển sang học Trường trung học Nguyễn Đình Chiếu ở Mỹ Tho. Gắn ngày tựu trường là qua trường lấy học bổng cho cả niên khóa, về đưa cho mẹ mua sắm quần áo, đó dùng. Tuy mới bậc trung học nhưng học sinh trong trường đã chia thành hai phe. Phe cách mạng và phe quốc gia. Bác chưa có ý thức chính trị gì, nhưng bác mến mộ ông Ngô Đình Diệm, vì ông cùng tôn giáo với mình. Bác lên Sài Gòn học dại học. Tốt nghiệp ngành sư phạm, bác về dạy học tại trường trung học tỉnh Long Khánh. Bác dạy môn văn sử dia. Đến giữa năm 1966, bác bị gọi đi nhập ngũ. Bác vào học trường Bộ Bình Thủ Đức. Tốt nghiệp thứ hạng cao, được quyền chọn đơn vị, bác ở lại trường công tác trong ban huấn luyện. Năm 1971 bác xin giải ngũ. Tiếp tục về trường cũ dạy. Về trường cũ dạy được một năm, bác chuyến về dạy ở Sài Gòn. Tuần đầu tiên của tháng 5 năm 1975, nhà trường thông báo thành phần phải đi trình diện. Trong số nhà trưởng bác là giáo sư, sỹ quan ngoại ngạch. Vì thế bác phải đi trình diện. Cách mạng cho rằng những người như bác là xấu, phải học tập cải tạo tư tưởng cho sạch sẽ. Những người ăn lương của Mỹ, tay sai cho Mỹ, không biết thương yêu lao động, phải lao động cho biết giá trị của lao động, biết được quá trình sản xuất ra của cải vật chất. Bác đi học tập tại trại cải tạo Trảng Lớn. Ở trong trại, nhìn ra là thấy núi Bà Đen. Ai học tập ở trại Tràng Lớn cũng khắc sâu trong đầu hình ảnh núi Bà Đen. Hàng ngày, các bác vào rừng chặt cây, khai hoang. Có những cây thân to tới mức hai, ba người ôm không xuố cũng bị chặt. Chặt hết cây to, cây nhỏ vào mùa mưa. Hết mùa mưa, cây khỏ, là châm lửa đốt lấy tro làm phân bón cho cây trồng. Rừng thành đồi trọc. Rừng thành rây trồng bắp, trống săn. Chiến tranh vừa kết thúc, bộ đội cũng đói khổ thì nói gì tới cải tạo viên. Đói quá, sức khỏe suy kiệt nhanh, năm đầu tiên bác bị một trận ốm nặng. Bác bị cảm nhưng không có thuốc uống, người cử là dân. Anh em bảo lên trạm xá nhưng bác sợ. Bác nghe kể trên đó bán lắm. Trạm xá trước là cái gara nhà binh được cải tạo lại. Mùa khô nước suối cạn, nước giếng cạn, vệ sinh sơ sài, bệnh nhân kiết lỵ năm tại đó không ai dọn. Một người cùng phòng với bác, cũng là bác sỹ, nói rằng, nốt ngày nay mà anh Vân không lên trạm xá thì vô phương cứu chữa. Bác vẫn không chịu. Sáng hôm sau anh em lấy võng cáng bác chạy. Võng cáng bệnh nhân lên trạm xá là một cái võng rách te tua, nhớp nháp, hàng ngày được dùng để mang thực phẩm cho nhà bếp. Nếu bình thường, bác không chịu nằm lên cái võng đó vì ghê, nhưng giờ yếu quá, không cự được nữa. Tại sao để tới tình hình này mới chịu lên? Bác sĩ hỏi. Tôi tính là tôi lướt qua được. Anh nhám rối, anh không thể nào lướt qua được. Có ai cản không cho anh đi không? Không ai cản tôi. Tại tôi không muốn đi. Anh có bệnh không lo chữa sao mà về được. Bác sĩ trẻ. Anh khám bệnh, cho thuốc, hàng ngày theo dõi tình trạng bệnh tiến triển đến đâu. Anh ân cần với tất cả bệnh nhân. Vào trạm xá, bác biết có cô y tá thương bệnh nhân. Giờ nghỉ, cô lén ra khỏi đơn vì vào rừng hái những nắm lá thuốc mà cô biết có thể chữa bệnh gì. Cô mang về đun cho bệnh nhân bị bệnh đó uống. Bác nằm cùng ba bệnh nhân nặng. Mỗi người nằm trên một tấm ván. Một người lao xương, thân hình giống như bộ xương. Một người bị tiểu đường, da tím băm, sắn sùi. Một người kiết lị, nằm một chỗ, không mặc quần nữa, mặc cho nước rỉ ra. Cả ba người lần lượt được bó vào chiếu khiêng đi chôn trong ba đêm. Hôm sau, một người bị kiết lị khác lại được cáng tới. Sau một tháng rưỡi nằm ở trạm xá, sức khỏe bác hồi phục. Sau này vợ con đến thăm, bác mới biết ngoài kia vợ con cũng đói, phải ăn cơm độn, có khi ăn bo bo. Thương vợ con quá, bác cố gắng học tập tốt để sớm được về. Buổi tối, đại úy Tường thường xuống nói chuyện với các cải tạo viên. Ban ngày đại úy làm việc tại tiểu đoàn, tối đến đại úy mang radio đến cho các cải tạo viên nghe chương trình tuống, cải lương. Ban đầu có người còn e dè, thận trọng nhưng dần dà cảm nhận được anh đại úy thương anh em cải tạo thật lòng. Lâu ngày mến nhau. Tối nào đại úy không xuống là anh em mong. Có lần đại úy Tường nói, tôi thương các anh lắm, chúng ta vì chiến tranh mà gặp nhau ở đây. Cha mẹ tôi hồi đó mà lanh chân cũng đã kịp ẩm tôi xuống tàu Hải Phòng và giờ tôi cũng giống như các anh đây thôi. Sau khi cải tạo lao động thì cải tạo tư tưởng. Các bác vào rừng chặt gỗ, chật tranh về làm hội trường học chính trị. Những anh cải tạo viên trước đây là kiến trúc sư được gọi vào lo việc thiết kế, những người tay ngang thi làm những việc phụ. Bác được giao cắt các đoạn gỗ theo kích thước kiến trúc sư đã vẽ. Các anh là tay sai cho Mỹ mà khéo tay quá. Cán bộ khen. Tôi ham một cái hòm đựng quần áo các anh có làm được không? Làm được. Nhưng phải có nguyên vật liệu. Một người trả lời. Ở đây tiểu đoàn cấp cuốc, xẻng. Các dụng cụ khác thì cải tạo viên tự chế tác. Thế là các bác làm cưa, đục. Cái cưa được làm bằng cách lấy dây thép gai, loại dẹp, chặt hết các ngạnh, dũa dài. Các cộng thép cắt khúc, dùng búa tán một đầu, mài riết thành cái đục. Một đoạn lõi đồng được mài dưới nền xi măng ngày này sang ngày khác, sau đó lấy đá đập dẹp một đầu, tháo múi kẽm gai đục lỗ là có cây kim, chỉ thì tước lấy sợi bao cát. Tiếp theo là gỡ tôn Mỹ, dập, gò thành cải va li có khóa. Mây anh cán bộ mê lắm. Làm cho anh này xong, anh khác lại nhờ. Làm những công việc đó cũng giúp khuây khỏa đầu óc, quên bớt phiền muộn. Bác còn biết dùng vỏ bình ác quy điêu khắc thành tượng Đức Mẹ và tràng hạt. Tượng đức mẹ bác cho vào túi áo. Đêm đêm bác lấy ra ngắm nhìn, thám thì cấu nguyện. Sau này về nhà, bác lấy hình Đức Mẹ làm mặt dây chuyến cho con trai deo. Bác được xếp vào thành phần ít nguy hiểm. Bác ở trong ban hợp ca đội văn nghệ. Đội văn nghệ có ban nhạc với đủ các nhạc cụ cơ bản. Violon, ghi ta, trống. Đếu do các trại viên tự làm lây. Bác làm hai cây đàn. Đàn ghi ta và măngđôlin. Đản măngđôlin làm bằng nhôm. Đàn ghi ta làm bằng ván ép. Phím đàn bằng vỏ máy bay. Cần đàn, cần phím thì bác nhờ những người giỏi hơn chỉ cho. Cái mandolin bác nhờ anh Nguyễn Đức Quang hướng dẫn tỉ mỉ. Ban nhạc hoàn thiện, đêm đầu tiên tấu lên bài "Bác vẫn cùng chúng cháu hành quân", sau đó là "Như có Bác Hồ trong ngày vui đại thắng". Trưởng ban nhạc là anh Nguyễn Đức Quang. Thấy anh Quang có tài nổi bật họ rà lại hồ sơ của anh, sau đó anh được biên chế ra Phú Quốc. Một anh họa sĩ cũng tên Quang thì từ tội nhẹ lên tội nặng vì bị nâng quan điểm khi vẽ tranh chưng tết. Anh về cành mai có những cảnh mai rớt trên tấm thảm đỏ. Có cải tạo viên muốn lập công, báo lên trên, quy tôi anh là bôi bác ngôi sao vàng. Vào dịp tết, các cải tạo viên trong các trại được qua lại thăm hỏi nhau. Bác gặp Phan Công Thanh là người dạy cùng trường cũ. Bác từng đến nhà Thanh chơi mấy lần khi đi dạy ở Long Khánh. Em trai Thanh mười tám tuổi cũng phải vào quân đội, sau khi bác và Thanh vào được một năm. Hai đứa gặp nhau ở đây thì thương nhau lăm. Thanh cho bác biết chuyện của gia đình mình. Hôm trước Thanh được giao chỉ tiêu ra nghĩa địa làm có cho các mả. Làm một lúc Thanh thấy chóng mặt, chân tay lạnh toát. Thanh ngói xuống ở ngôi mà đang nhó có dỡ. Thanh tựa lưng vào bảng ghi tên người chết. Bất giác Thanh ngoái lại nhìn. Tên em trai mình. Phan Công Ý. Đúng tên họ, tên đệm, đúng cả ngày tháng năm sinh. Trước đó mẹ đến thăm Thanh, mẹ nói với Thanh là không biết em Ý bị đưa đi đâu, lâu rồi không có giấy đi thăm nuôi em. Thành phố Hồ Chí Minh đang thiếu bác sĩ, kỹ sư, giáo viên. Bác được Hội Trí Thức Yêu Nước bảo lãnh cho vé đi dạy học. Thấy giáo của chế độ cũ phải đào tạo lại. Thấy giáo của chế độ cũ, tư tưởng chế độ cũ vẫn còn trong đấu, phải dạy lại tư tưởng mới. Bác đi học lớp sư phạm bối dưỡng. Giảng viên ngoài Bắc vào dạy. Dạy về triết học Mác - Lenin, chủ nghĩa Mác - Lenin. Những môn này trong trại bác đã học kỹ lắm rồi. Giờ lại học nữa nên bác giỏi lăm. Bài thu hoạch bác viết lần nào cũng được khen. Hối trong trại nghe họ giảng về cách mạng bác thấy hay quá. Các bác nói với nhau, các ông cách mạng tốt quá, thánh thiện quá, như các ông linh mục ở nhà thờ, như đại đức thượng tọa ở chùa. Mình vì mọi người, mọi người vì mình. Xã hội công bình, ai cũng như ai. Xã hội thế là tốt rối, quá yên lòng rồi. Sáu tháng học xong, bác lên gặp bà Trưởng phòng Giáo dục quận 10 nhận công tác. Bà phân công cho bác dạy gần nhà. Bác không muốn nhận nhiệm sở tại Sài Gòn, Bác xin về Bến Tre. Bà tỏ thái độ sửng sốt. Sao anh kỳ cục vậy. Ở quê khổ sở người ta muốn lên thành phố. Anh ở thành phố sắp có việc làm mà đòi về quê. Tôi thấy chuyện này lạ lắm nha. Bà khuyên bác nên ở lại nhận nhiệm sở và sẽ có số hộ khấu tại quận 10. Bác nói: Bên phường họ vận động tôi đi kinh tế mới. Vì thế tôi chọn hồi hương. Anh xin về Bến Tre hả? Phải, quê tôi Bến Tre. Xã, huyện nào? Tôi ở xã Quế Sơn, huyện Châu Thành. Như vậy anh biết cô Ngoan không? Tôi là bạn thân của cô Ngoan. Thôi chiều ý anh, tôi cho anh về Bến Tre. Tôi viết giấy giới thiệu với cô Ngoan rồi anh về đó muốn dạy ở đâu cũng được. Dạ thôi. Bác không muốn đi dạy nữa. Nhưng không dám nói thẳng ra. Bác lấy cớ về quê. Trong lòng bác lúc này chỉ muốn về quê làm một người nông dân. Bác thấy mình không còn phù hợp với việc đi dạy. Khi bác mới ở trại về, có anh Vũ Dứt Khoát là công an khu vực ngoài Bắc vào được phân công theo dõi bác. Anh qua nhà những người hàng xóm hỏi han về bác, sau đó ghé nhà bác. Thấy bác làm đơn xin hồi hương, anh Khoát đến cự nự. Sao anh kỳ vậy, ở thành phố sướng, về quê khổ. Gia đình tôi ở quê tôi biết lắm. Anh ở lại đi, sắp có hộ khẩu rồi. Những ngày sau đó anh đến nhà thuyết phục bác ở lại. Bác viện ra đủ lý do. Tôi xa quê nhiều năm rồi. Tôi muốn về quê gán ba mẹ. Lúc đó bác không tha thiết gì ở thành phố nữa. Vợ bác trước làm nhân viên hành chính ở Bộ Giáo dục, giờ họ chuyến cô đi làm chỗ xa, cô không chịu, cũng đã nghỉ việc. Gia đình bác dọn về quê. Ngày chia tay, anh Vũ Dứt Khoát mang đến tặng bác một cái cuốc, một cái xẻng và đôi giày bố mang làm vườn. Về làm vườn bác thấy vui. Hợp với tâm hồn mình. Dừa đã có sẵn trong vườn. Bác đào mương, móc bờ, vun đất, làm cỏ, xúc bùn tấp lên gốc cây. Hồi đó dừa được giá lắm. Có thời điểm một trái dừa đối được ba, bốn lon gao. Ngoài dừa ra, bác còn trống khoai mỡ, chuối, mít. Công việc làm vườn không hở tay. Khi làm vườn, bác mang chiếc áo nhà binh. Chiếc áo may từ bao dựng cát. Kỷ niệm mang về từ trại cải tạo. Áo bằng bao cát đơn sơ nhưng rất tốt. Đang ướt mồ hôi gió thổi qua một chốc là khô. Cải tạo viên nào cũng tự may cho mình một, hai cái ảo như thế. Mặc đi lao động tốt. Nhúng nước xong giữ phơi hai mươi phút khô ngay. Mấy ông bộ đội hàng xóm mới của bác khoái chiếc áo này lắm. Ba mẹ vợ bác có 6 héc ta đất trồng dừa. Nhà nước lấy một phần đất làm nhà hát của huyện. Đất còn lại chia làm bốn phán. Ba phân chia cho ba gia đình có công với cách mạng, một phần còn lại của vợ chống bác. Áp này trước là vùng xôi đậu. Hàng xóm bác giờ là một ông bộ đội, một bà giao liên năm vùng và ông Năm Thăng là dân tập kết lấy vợ người dân tộc Thái nay về làm trong đảng ủy xã. Hàng ngày ông Năm Thắng lên xã, có ghé nhà bác. Ông đến thì bác dừng cuốc, vào nhà pha trà nói chuyện vui vẻ. Ông có ý thăm dò gì hay không bác không biết. Láng giếng sống lâu ngày hiểu nhau. Những năm 1982-1985 các bạn đi học tập cải tạo lần lượt trở về. Bạn đạp xích lô, bạn đi dựng cột ăngten. Gặp lại nhau lúc này là thì thẩm chuyện ra đi. Một người bạn thân cứ tới đến lại gọi bác đi uống cà phê vỉa hè bản chuyện. Ông nói có đường dây ra đi an toàn. Em gái của ông đã đi thành công ở Úc. Sang tới nơi mới đưa tiến. Ông rú bác đi cùng. Bác về nói với vợ, hai vợ chồng cùng thở dài. Không biết nghĩ thế nào cho xuôi. Những ngày giữa tháng tư năm 1975, anh vợ bác trực rada ở chiến hạm, biết rõ tình thế, anh kêu cả gia đình xuống chiến hạm ra khơi nhưng không ai chịu đi. Mỗi người đều có lý do ở lại. Vợ chống bác không muốn xa ba mẹ giả. Các anh chị thì tự tin rằng đang có công việc tốt, có tài khoản ngân hàng, yên tâm với cuộc sống về già. Chiến tranh kết thúc. Trút được gánh nặng chết chóc. Chế độ nào mình văn là mình. Miền Bắc hay miền Nam thì vẫn là công dân Việt Nam. Tinh thần mình vẫn là tỉnh thắn của một công dân Việt Nam. Sao lại phải đi. Không ai muốn rời bỏ quê hương. Sau đó thì nhà nào cũng có người đi học tập cải tạo. Anh ruột bác đi lâu nhất, hơn tám năm. Một người anh rể sau này được bảo lãnh sang Mỹ nhưng không đi. Anh lầm lũi đạp xe ba gác. Anh chết trong nỗi buồn. Về Bến Tre sống giữa vườn dừa bác cảm thấy hạnh phúc. Bác được sống lại tuổi trẻ của mình. Nhưng lúc này, từng người bạn đến thuyết phục bác đi. Lời khuyên của họ khiến vợ chống bác phải suy nghĩ. Luyến tiếc cảnh sống hiện tại nhưng cũng sợ con lớn lên, nếu còn chiến tranh, con lai phải đi lính. Không phải đi lính thì ở nhà cũng khổ. Đưa con ra khỏi đất nước để tránh cảnh chết chóc. Vây là bác đồng ý với ông bạn ra đi. Đợt đi đầu tiên bác chê tàu nhỏ. Con tàu do người ban tự đóng. Đợt tiếp theo, bác dắt con trai quay về vì lý do không bắt được liên lạc với người hướng dẫn. Tới lần thứ tư, trong lòng bác đã nản lắm rồi, bác đành nói thật với bạn: Tao không muốn đi. Khu vườn bác ở bên ngôi chùa Hội Tôn. Một ngôi chùa cổ uy nghiêm, cổ kính nằm giữa vườn dừa. Mỗi ngày tiếng chuông vang dộng thánh thót. Bác rất thích nghe tiếng chuông. Bác làm vườn và chờ đợi tiếng chuông ngân. Tiếng chuông thân thương mỗi lần nghe đều có cảm giác lạ lẫm. Đi ra nước ngoài, bác không còn được nghe tiếng chuông chùa. Sau này bạn viết thư về, nhà tao ở gần ngôi chùa của người Việt, nghe tiếng chuông suốt ngày đêm. Nhưng không phải là tiếng chuông chùa Hội Tôn. Vậy là ba ở lại vì tiếng chuông chùa. Giờ anh mới biết điều này. Hẹn với em vậy nhưng anh vẫn chưa nói với ba. Em vào đây, tới khi em hẹn cụ thể hai giờ chiều nay đến nhà anh cũng chưa nói. Khi em nhân đã đứng dưới sân anh mới nói. Sao vậy anh. Bởi vì anh không biết nói với ba thế nào. Anh đọc nhiều tư liệu về chiến tranh, thế nhưng chuyện của ba chưa khi nào dám hỏi. .172.
留言
張貼留言