怀念高棉靈魂

這篇文章《怀念高棉之魂》（ស្រណោះព្រលឹងខ្មែរ）由烏·薩林（Uth Sarin）撰寫，記錄了他於1972年至1973年間在紅色高棉地區的所見所聞與反思。以下為您進行逐步翻譯：

【書名、目錄與序言】

懷念

烏特·薩林（Uth Sarin） 著

高棉之魂

懷念高棉之魂

烏特·薩林先生 著（前初級中學教師、小學督學）

初版發行 4,000 冊，版權所有

謹以此書奉獻給我那曾為國家奉獻心力的兄長之英靈。

【目錄】

高棉之魂

頁碼

序言（甲）

穿越紅高棉控制區的旅程

紅高棉各機關辦公室的生活（第 28 頁）

【序言】（第 2 頁）

亞洲共產主義聯盟給高棉祖國和社會帶來的危害是如此巨大且現實，不容許任何一個高棉兒女再繼續保持冷漠、拉幫結派或互相爭執、意見分歧了。

我們每個人的時間，都與整個國家和社會的生死存亡息息相關。政治觀念上的錯誤可能會葬送自己國家的命運，因為我們這個弱小的民族，在印度支那地區的地理和政治處境比其他國家更為脆弱。我們的國家被亞洲共產主義陣營的狂風暴雨吹襲，經由北越的拉扯而捲入了他們的爭霸漩渦。我們不僅無法從中獲得任何利益，如果國家落入共產主義之手，更將無可避免地把整個國家社會推向死亡。

如果國家落入共產主義之手，我們將徹底失去領土，因為兩個社會主義越南的力量一旦結合（如果共產主義吞併了高棉，南越難道還能繼續抵抗共產主義嗎？），將能不費吹灰之力地吞併高棉的土地。

在今天，沒有任何一種新興的帝國主義和擴張主義（Expansionnisme）的思想，能比這種點燃社會主義革命戰火的思想，更具誘惑力和吸引力（Force d'attraction）。

依據「馬列主義」理論，仍懷有強烈民族主義思想的越南共產黨（越共）與北越，正步步逼近以吞併整個印度支那，這正符合了越南人自認比我們更強大、更聰明、更精明的能力。

對此危害，柬埔寨共產黨（紅高棉）能有什麼保證？柬埔寨共產黨能讓北越的佔領軍（Force d'occupation）從高棉領土上撤走嗎？

如果高棉落入共產主義之手，「新高棉社會」將失去民族實質（Essence nationale）與民族特性（Entité nationale）。新高棉社會將被改造為「馬克思主義社會」。

一旦失去了民族實質（特別是以佛教為核心的文化），高棉社會勢必會在不知不覺中被越南社會所同化，因為來自越南社會的吸引力將不可阻擋地壓倒高棉社會。這將是高棉民族生命的最後一口氣！！！

正是為了幫高棉內部問題釐清一些目標，並揭露國內共產主義分子帶來的巨大危險，我才冒險揭開我自己在紅高棉隊伍中度過九個月的親身經歷與回憶。

事實上，這本小書只是我個人的一本小小回憶錄（Album de souvenirs），或者是紅高棉地區的一份紀錄文件。

希望這份微薄的文件，能為當前高棉人與高棉人之間的和解與團結做出小小的貢獻。

1973 年 7 月 28 日 於金邊

烏·薩（U.S.）

【第一章：穿越紅高棉控制區的旅程】（第 5 頁）

1972 年 4 月 17 日至 18 日，我們在一間被遺棄的果園草屋裡過夜。「陣線」的游擊隊長負責我們的安全與行程，他拿了兩張塑料布給我們鋪在地上當作草蓆。

夜闌人靜，螢火蟲到處飛舞，閃爍著微弱的光芒。游擊隊長要求檢查我們的包包，擔心裡面藏有武器或無線電。他幾乎是用懇求的語氣叫我們不要抽菸，免得被「飛機」發現。在我們周圍，有 6 到 7 名游擊隊員輪流站崗。

隔天，4 月 18 日早上 5 點，游擊隊護送我們前往另一個村莊，距離甘丹省（Kandal）的幹篤縣（Kandout）大約 7 到 8 公里。

年初的早雨傾盆而下。到了村子，我們遇到了另一組兩名正在用餐的游擊隊員。我們與那些游擊隊員互致「革命兄弟情誼」的問候，他們也邀請我們一起用餐，但他們端詳我們的眼神十分專注，彷彿在我們身上看到了什麼奇怪的特徵，也許是不喜歡我們的穿著打盤或言行舉止。他們沒有盤問我們。而我們也遵守「保密原則」，不敢反過來盤問他們，甚至連村莊的名字都不敢問，因為在金邊潛伏並負責護送我們的一位「政治委員」曾提醒我們，絕對不要向任何人透露我們的真實姓名或職務。我們是在 1972 年 4 月 17 日晚上見到這位金邊市政治委員的，但我們並不知道這位「同志」的名字或原來的職務。在任何地方、任何情況下保持秘密，是我們在沿途所接受的紅高棉組織的第一條紀律。

晚上 8 點半，我們沿著長滿棕櫚樹和崖豆藤的高大稻田堤岸漫步，抵達了另一個村莊。該村的一名村民接著帶領我們繼續前行。我們隨行的隊伍增加到了 7 個人。我們不知道他們打算把我們帶到哪裡去。

我們人生新的一頁冒險篇章就此展開，正所謂「明知山有虎，偏向虎山行」，但我們對自己的隨機應變能力以及在國家問題上的坦蕩胸懷，仍抱持著一些信心。

自從我們因越共和北越對高棉領土的侵略而感到無比痛苦以來，看到紅高棉與越共、北越勾結來屠殺高棉同胞，更讓我們感到無比的劇痛。

到了半夜，我們抵達了巴地河（Tonle Bati）的斯昆市場（Skoun），此時手腳酥麻、疲憊不堪，因為這是我們第一次徒步走上 6 到 7 個小時。斯昆市場的陣線主席安排我們在一間店主早已逃離的華人店鋪裡休息。那一晚，我們睡得很香甜。

4 月 19 日至 20 日：

隔天早上，最先引起我們注意的是這個市鎮的冷清沒落。許多華人的大房子和店鋪都關門大吉。只有 7 到 8 戶人家還堅守在這裡。陣線主席是一個身材魁梧、長相乾淨、舉止氣派的華人子弟，他一邊抽著崖豆葉捲菸一邊做事。我們很好奇，為什麼這位同志不逃到幹篤市場或金邊去經商，反而留在這裡與紅高棉、越共和北越勾結？又或者他是想堅持留下來，伺機充當與「組織」做生意的中間商？

大約早上 6 點半，他們叫我們去一棟被遺棄的大房子裡吃早飯。在那裡，我們見到了「百人隊」（連隊）指揮官、營長以及另外兩位政治委員同志，並向他們致意。所有這些同志都對我們的到來表示高興與歡迎。其中有一位曾當過老師的政治委員給了我一支金葉牌香菸，並詢問我們沿途的安好。我們向他表示感謝，並等待其他提問，但那位同志卻反過來向我講述了他自己的一些生平：他曾是一位前教師，很早就「加入了革命運動」。在 1970 年 3 月 18 日政變事件後，他逃進了叢林加入革命力量，因為他曾經「暴露過面目」（他們的術語，意思是秘密敗露）一次。那位同志還告訴我們，他的另一個弟弟名叫 S.T.Ch.，也是一名初級中學教師，在 4 個月前也逃進叢林加入了他們的革命力量。

另一位可能是「連隊」政治委員的同志，與我們討論了「西哈努克國王」的問題。那位同志大概以為我們真的是在金邊工作、從西哈努克國王時代就「參加了他們抵抗運動」的紅高棉「核心骨幹」，所以他不小心透露說：組織現在不允許西哈努克回到柬埔寨，因為如果讓西哈努克回來，人民肯定會跑去投奔西哈努克，而我們（紅高棉）就真的只能拍拍屁股什麼都不剩了。

一聽到這話，我大吃一驚，因為起初我只是懷疑紅高棉和西哈努克國王怎麼可能合得來，畢竟一邊是共產主義，另一邊是國王和封建制度。還有很多點我們仍感到模糊不清，但我們不敢多問，那就是涉及柬埔寨民族統一陣線（FUNK）、柬埔寨王國民族團結政府（GRUNK）以及越共、北越之間的關係問題。

正因為我們想了解高棉問題的真相，也正因為看到紅高棉與越共、北越合夥屠殺高棉同胞而感到痛苦，我們才甘願冒著生命危險走進這火坑。我們唯一的武器就是讓自己適應環境的意志，以及熱愛高棉一切的願望，正如一位廉潔的「中間派高棉」傑出人士楚孟茂（Chhouk Meng Mao）先生每當提起「高棉之魂」時總會落淚一樣……

當看到那位同志不小心在我面前談到「西哈努克問題」時，金邊市的政治委員同志立刻把他叫到一旁悄悄耳語，大概是禁止他繼續談論這件事，或者是互相耳語說我們並不是紅高棉的「骨幹」也說不定。

下午 4 點，有兩個人騎著自行車來接我們前往克納德本村（Khnar Tbaeng），那裡距離斯昆市場大約 1.5 公里。沿途上，兩架 T-28 飛機才剛轟炸完飛返。

克納德本村也顯得非常冷清，很久才能遇到一個村民。許多瓦房都被遺棄了，屋頂和牆壁被炸彈炸得千瘡百孔。在兩棟房子的吊腳下，一隊大約 50 人的紅高棉軍隊正準備與 4 名年輕女子一起吃飯，我們推測這 4 名女子是軍醫。

這支部隊是第 15 區的區域部隊。指揮官同志熱情地接待了我們，拿了糕點和熟西瓜給我們吃，然後詢問我們金邊的情況、共和國的軍官以及美國人的情況。我們的回答是金邊沒有美國軍隊，這似乎讓他們不相信也不高興。他們利用交談的機會來煽動對我們共和國政權的革命憤怒。他們指責共和國是「美國人的走狗、帝國主義、資產階級、法西斯軍國主義、騎在人民頭上作威作福的壓迫者」。看到我們保持沉默、面無表情，那位同志才停止了他的說教。

4 月 20 日：

早上，另一位「通訊員」同志負責帶領我們繼續前進。差點忘了提，護送我們到巴地河斯昆的金邊市高級政治委員同志，此時已經返回金邊市。從克納德本村出發，我們有幸第一次騎上了本田（Honda）摩托車。我們穿過了許多小村莊，沿著金邊－貢布（Kampot）的鐵路線前進。通訊員同志告訴我們，我們已經進入茶膠省（Takeo）境內了。各個村莊開始有了熱鬧的正常生活氣息。沿路上，我們看到一連串的地道防空洞，農民照常勞作，沿途也有零星販賣糕點和小吃的小攤位。上午 11 點，我們穿過了靠近通往波雷塞縣（Borseith）小路的 3 號國道。國道兩旁的許多磚瓦房都被徹底炸毀，只剩下一堆堆散落的磚頭。國道有些路段被挖掘切斷。

我們在國道以南約 2 公里的一座寺廟前停下來休息。那裡有許多村民的牛車，他們有些是逃難的難民，有些是被紅高棉驅逐疏散到這裡的人。過了一會兒，一輛綁著樹葉偽裝的紅高棉吉普車開進了寺廟。在學校裡和僧侶的僧舍下，我們看到紅高棉軍隊或陣線士兵躺在尼龍吊床上有如密密麻麻的蝙蝠。

@@

中午 12 點，我們抵達了波雷塞縣市場。5 到 6 間賣雜貨的華人店鋪雖然開著門，但冷冷清清。通訊員同志帶我們去見該區的主席，他曾是一位前教師，曾在桑托莫（Santhormok）小學工作過，自 1966 年起就進入了叢林。我們無法查出他的原名，只知道他的革命名字（名叫「漢」Hom）。漢同志在讀完金邊市政治委員同志的信後，開始向我們詢問訊息，包括我們的真實姓名、在舊社會（這是他的原話）中的職業、家鄉和工作地點。隨後他給我們倒了茶，並帶我們去享用稀飯和魚乾。

正是這位漢同志控制著甘丹斯登縣（Kandal Stueng）的東高地區（Dangkao），他有一輛蘇式（Uaz）吉普車和多輛本田摩托車供其使用。他是一個身材矮小、結實、身高約 1.58 米、不苟言笑、年約 40 歲的男子。

下午 2 點，通訊員同志帶領我們繼續前進。漢同志寫了一封小信讓我們帶著，並告訴我們把這封信親手交給 305 機關的「杭」（Hang，革命化名）同志。我們穿過卡普洛村（Kat Phluk）和格桑村（Krasang），來到了實居省（Kampong Speu）逢（Phong）分區的威揚村（Veal Lvieng）。通訊員同志指導我們要用「Hoap」這個字來代替吃飯或進食，並且要習慣像大家一樣互相稱呼「同志」（Mit）。直到今天，我們只見到了 2 個越共，他們當時正在卡普洛格桑村坐著吃粿條。

抵達威揚村後，通訊員同志在將我們和漢同志的信交給特殊大區的「通訊機關」副負責人後，便轉身返回。通訊機關副負責人蒙同志（Mang，革命化名）帶領我們到一棟村民的房子裡休息，那裡被他們用作存放布料、煤油、鹽和塑料布等物資的倉庫。這個機關或小組負責安排將物資從大高、哥通地區（第 25 區）或巴地河斯昆運送過 4 號國道前往特殊大區。他們配備了三輛大卡車，全都是載客的改裝卡車（其中一輛大卡車上寫著「福興」Hok-Heng 的字號）、3 輛本田摩托車和 4 到 5 輛自行車，另外還有 3 頭大象供通訊小組運送物資之用。

1972 年 4 月 20 日至 5 月 12 日：

在最初的幾天裡，威揚村的農民對我們的到來表示熱烈歡迎。村裡的陣線委員會一起為我們準備了飯菜，甚至還組織了一場由村裡男童女童表演的小型文藝晚會來歡迎我們。這是我們第一次親眼目睹紅高棉革命組織的歌曲與舞蹈場面。對於農民同胞們的友好與關照，我們感到非常激動與高興，我們也以真誠與友好的心意向所有這些同胞表示感謝。農民同胞對我們的關照，似乎讓蒙同志和他的同事們對我們產生了一些嫉妒。

威揚村的農民生活非常貧困，菜餚和魚肉都不充足。這些同胞對「國王父親」（西哈努克）有著極深的感情。有許多長輩開口讚美「國王父親」，並抱怨說：「現在的老百姓太冷了，冷得就像失去了母雞的小雞」（失去了西哈努克國王）。農民們依然期盼著，一旦陣線軍隊攻佔金邊，西哈努克國王就能重新執掌權力。

至於通訊機關的主席蒙同志和詹（Chan）同志，他們則全都是共產黨骨幹。他們聯合起來隱瞞真相，不讓這個地區的農民知道。這是紅高棉組織集結力量的一種戰略手段。

隔天，一位名叫門（Maen）老奶奶的老婦人帶領我們去了一棟剛建好的新房子居住。我們得到了這位老奶奶以及其他鄰居長輩們熱情的照顧。幾乎每天鄰居們都會拿糕點、菸草、椰奶和崖豆葉送給我們。到了傍晚，同胞們總會聚在一起向我們問候，建立起了更加親密的友好與互信關係。

有時，我們會無比思念孩子、妻子、家人和親友，這讓我們對這場戰爭感到更加劇烈的痛苦——這場戰爭讓我們骨肉分離，這場戰爭給無辜的老百姓播下了各種苦難的種子。每當在路上遇到越共時，我們幾乎恨不得衝過去掐住他們的脖子把他們剁碎以洩心頭之恨！！

在威揚村居住的日子久了，讓我們感到越來越無聊和焦慮。

5 月 6 日，詹同志（革命化名）帶領儂蘇（Nong Suon）同志前往慰問我們，當時還有 5 名紅高棉戰士隨行保護安全。儂蘇是第 25 區（沙安、哥通縣）的政治委員，或者人們稱他為「第 25 區書記」（該地區的黨委書記）。

在與儂蘇的交談中，我藉機稱讚了儂蘇在進行革命時的英雄氣概與堅強精神，以及儂蘇在火葬場（Veal Meru）特別大會上的勇敢表現，那次事件導致儂蘇被監禁直到 1970 年。當天晚上，村裡的同胞們準備了飯菜來款待儂蘇「同志」以及我們所有人。負責運輸的機關主席詹同志告訴我們：「大概再過 4、5 天，同志你就可以出發前往『上級組織』（Angkar Loe）了。我已經發電報向底下的上級組織報告了關於你的事情。」

我聽到詹朋友說「有電報打來」時嚇了一跳，因為我沒想到紅色高棉組織會關心我到這種程度。

在接下來的日子裡，我們開始頻繁地在村莊北邊遇見雅貢（Yak Cong）和雅南（Yak Nam）[註：可能指北越軍人或游擊隊]，他們用自行車運送大米、蔬菜、雞鴨，還有迫擊炮彈。有時我們看到他們抬著傷員穿過村莊。村民向我們提供情報說，他們的大部隊從不經過村莊，只有經濟小組（即後勤人員）才會進出村莊購買糧食。

每當看到外國入侵者，我們就會想起國家的命運、民族的獨立，以及過去三年來人民所遭受的苦難等等。

至於紅色高棉呢？這正是關鍵所在！

在（柬曆）缺月（Khum Pheak）[註：柬埔寨曆法中的月份]的第七天和第八天，朋友詹陪同蘇（Suon）和我一起上去（指上級組織）。缺月八日和九日，大雨伴隨著強風暴傾盆而下，田裡到處積水。我們的心情複雜，懷念起從前在溫暖屋簷下體驗過的快樂與安寧。對我們而言，在這段時期將個人的安逸與愉悅混為一談，彷彿是對那些正因戰爭而受苦的農民的一種背叛。我們應該勇於做些什麼，為終結這場戰爭貢獻一份力量。

我們加入「黨」的隊伍的決定，可能會讓朋友們對我們有各種各樣的解讀。也許他們會把我們看作冒險家、瘋子、浪漫主義者，因為我們自以為能「扭轉乾坤」？或者他們會把我們視為西哈努克主義者？又或者指責我們是共產黨？

對我們來說，我們寧可保持沉默，也不願多說。

五月九日，兩架T-28飛機飛來，在卡普魯（Kart Phlok）寺廟以北投下了炸彈。

五月十日……無聊和胡思亂想越來越強烈地侵擾著我們。我們沒有書籍可看，沒有報紙可讀。我們斷絕了與外界、與金邊的聯繫。每天，我們只能通過收聽金邊、北京和華盛頓的廣播來獲取新聞。

聽到五月初金邊市遭受迫擊炮和122毫米火箭彈（共155枚）襲擊的消息，讓我們震驚不已。

五月十日晚，朋友芒（Mang）的朋友周怡（Chu Oai）[註：音譯]給我們看了一封信。信中，334區的政治專員，前中學教師桑林（Sam Rinn）同志，要求朋友芒在下午六點帶我們去榮譽講台見他。就在五月十日傍晚，33戰線（Region 33 Front）在卡普魯寺廟旁的老小學操場上，組織了一場盛大的「米迪恩」（Mi Dinh）[註：可能指群眾大會或政治集會]。

我們也參加了他們的「米迪恩」，但我們的朋友芒不知出於何種意圖，沒有帶我們去榮譽講台見紅色高棉領導人。

我們對這次「米迪恩」非常感興趣。大約有一萬多人參加，包括「人民」、柬埔寨民族解放人民武裝部隊、僧侶、紅色高棉幹部（幹部們身穿黑衣，從四面八方列隊走來，手持紅旗和紅色橫幅，走向學校操場）。婦女們站在講台前排。講台前架設了麥克風。講台內約有200張椅子排列成行。

起初，我們的注意力被紅色橫幅上的口號吸引。在眾多橫幅中，我們只看到一條紅布上寫著：「勝利！以國家元首諾羅敦·西哈努克親王為主席的柬埔寨民族團結陣線萬歲！」除此之外，沒有任何一條紅布條提到西哈努克親王。大部分口號都是關於人民和他們部隊的英雄事蹟，例如：

「勝利！英勇的柬埔寨民族解放人民武裝力量萬歲！」
「決心支持人民的英勇鬥爭！」
「勝利！人民政權萬歲！」
「決心把美帝國主義及其走狗從柬埔寨、老撾、越南的領土上全部消滅！」
「勝利！高棉、老撾、越南人民的戰鬥團結萬歲！」等等。

看到有兩條橫幅向胡榮（Hu Youn）先生表示歡迎，我們才知道胡榮先生肯定是這次儀式的主席。

我們努力尋找是否有北方的雅貢、雅南（北越人）來參加這次「米迪恩」盛會，但找來找去一個也沒看到。

電燈照亮了四周，看起來一點也不像農村。講台旁邊，他們為紅色高棉領導人修建了一座堅固的帶頂蓋的掩體。學校操場周圍也挖了許多小掩體供觀眾使用。信號組（防空警示）佈置在學校周圍。聽到警報聲，燈光必須熄滅，禁止吸煙。

晚上八點，我們聽到「米迪恩」籌備委員會主席高呼勝利口號，向胡榮先生致敬，他說：「勝利！胡榮同志，柬埔寨的優秀兒子！」掌聲雷動。同時，觀眾們也站起來，伸長脖子尋找胡榮先生。當我們看到胡榮先生本人就在講台前排舉手接受祝賀時，我們吃了一驚。

在「米迪恩」籌備主席的演講之後，胡榮先生上台發表了長篇演講，沒有準備稿子，持續了約三個小時。胡榮先生反覆強調他的立場是「不妥協、不讓步、不退縮」，他們將戰鬥直至取得最終勝利，無論要經歷怎樣的艱難困苦。他堅持「獨立自主、自力更生」為主要方針，但同時「也必須與老撾和越南人民團結一致，將美帝國主義趕出印度支那土地」。

胡榮先生演講之後，紅色高棉的「僧侶」、幹部、指揮官、政治委員，以及華裔和越裔平民代表相繼上台發言，支持他們的「革命」。用他們的說法，這叫做「發表感想」，一直持續到凌晨五點。他們的革命文藝晚會為觀眾和部隊助興，直到（凌晨）時分。

到目前為止，我們早已聽膩了他們的高調言論、他們的新詞彙、他們對政府、共和國政權、金邊社會（他們稱之為「舊社會」）的惡意誹謗和顛倒黑白的宣傳口號。

1972年（柬曆）缺月十二日至十四日：

我們於上午九點離開沃爾良（Veal Leueng）村，此前我們向那些在我們逗留於此的22天裡給予我們熱情支持的鄰居親友告別並表達了感謝。朋友詹的（某個）部門指派了一位同事（陪同我們）……

朋友詹的（某個）部門指派了一位同事給我們帶路。這一次，我們騎著自行車向北出發，沿著小徑和牛車路，穿過一個個寂靜的村莊。我們看到被炸彈炸毀的房屋、被炮彈和凝固汽油彈摧毀而倒塌的椰子樹、棕櫚樹、竹叢和枯萎的芒果樹。那是一幅令人心痛的戰爭景象。

我們在下午一點半左右到達了克朗索特（Chrang Chot）村，在一個建在溪邊茂密樹林下的偵察兵和通信員營地裡休息。這個營地在村子以南約300米處。我們吃了隨身攜帶的乾糧飯糰。在那裡，我們遇到了另外三名從斯昂（S'ang）和科赫通（Koh Thong）方向前往阿姆萊昂（Amleang）的戰線戰士。還有兩個剛從「上面」（上級組織）下來的年輕人告訴我們，他們的任務是運送物資，並來接「重要人物」。在4號國道的另一邊，有十一輛卡車在等著接那些大人物。我們猜想，他們可能是來接胡榮先生和他的同事們的，他們參加了10日晚在卡普魯（Kart Phlok）舉行的「米迪恩」集會。

我們的嚮導索恩（Son）同志和其他大約十名同伴，在下午四點半左右到達了4號國道附近的普特拉（Putra）寺廟。四五個偵察兵前去探查道路並在那裡警戒，為我們發出通過的信號。在我們兩側大約5公里處，有共和國軍隊（高棉共和國軍）的據點。

五點半左右，我們穿過了4號國道。偵察兵走在前面，示意我們停下來，因為牛車路上埋有地雷。偵察兵畫圈標記了地雷的位置，並示意我們踩著草叢繞過沙路。通過了大約300米後，我們騎上自行車，繼續前進，穿過稻田或越過溪流。

傍晚六點十五分，我們在戈羅米（Kok Romeat）寺廟停下來休息。戈羅米村是一個老村子，到處都是椰子樹、芒果樹、香蕉樹和菠蘿蜜樹。許多大瓦房都關著門。除了寺廟裡的六七位僧侶外，村莊一片寂靜。我們坐在一個大古池邊休息。夕陽的金色餘暉灑在我們東面的山頂上，讓我們懷念起那被戰爭……被越共的野心……所摧毀的和平。寺廟、高大古老（約有50年樹齡）的椰子樹、樹幹有牛車輪那麼粗的芒果樹、池塘……所有這些，都是村民們曾經安寧生活的靈魂！是柬埔寨民族靈魂的象徵！

12日夜至13日（柬曆缺月），我們在戈羅米村西邊靠近普雷羅米（Prey Romeat）溪邊的「尼魯薩」（Nirussa，可能指接待站或安全屋）營地過夜。13日早晨，我們繼續出發，穿過茂密的森林和開闊的平原，一路上很少遇到村莊或居民。下午兩點半左右，我們到達了通蒙（Tong Mong 或 Tong Hong?）村，距離4號國道約70公里。在路上，我們遇到了北方的雅貢（Yak Cong）和雅南（Yak Nam），他們用大象或GMC十輪卡車運送彈藥箱。從通蒙村開始，我們換乘北越雅南的十輪卡車，前往阿姆萊昂（Amleang）縣。在我們的左邊，奧拉爾（Oral）山高聳入雲。那是紅色高棉長期以來的戰略根據地。

5月14日早晨，我們從阿姆萊昂縣騎自行車出發，沿著省道向南行駛。路上，我們遇到了許多人，有紅色高棉戰士，也有「組織」（指紅色高棉）的人員，他們不停地上下往返於阿姆萊昂。所有人都穿著黑衣，圍著同樣的圍巾（格羅麻）。

下午兩點，我們到達了丹波寺（Wat Tang Po）。四點鐘，我們進入了磅清揚省（Kampong Chhnang）磅德拉拉縣（Kampong Tralach）佩姆普拉姆姆（Peam Pram Moum）區的唐克茂（Tang Khmau）村。嚮導索恩同志帶我們到305地區的「尼魯薩」休息，並告訴我們已經到達目的地。我們告訴那裡的「尼魯薩」人員，我們有一封信要親手交給305辦公室的「亨」（Heng）同志。但那裡的「尼魯薩」同志不讓我們直接去見「亨」同志，而是收下信轉交給他。我們等了將近一個小時，才看到那位「尼魯薩」同志回來，把一個信封交給了索恩同志。我們的嚮導笑著把信給我們看。

信上只有一行字：「請納格（Nag）同志安排一個合適的地方給從城裡來的知識分子朋友……因為我沒有辦法。」索恩同志補充說：「你們很幸運，有經濟部門直接安排接待。」於是，索恩同志帶我們去了「納格」同志（革命化名）的辦公室，它在唐克茂寺廟西側的溪邊。

我們到達時，遇到一群年輕婦女正在一棵大鳳凰樹下聚集「學習政治」。有一張長桌，既是吃飯的地方，也是開會的地方。所有這些婦女都是裁縫組的成員。過了一會兒，我們看到一個長相清秀的華裔青年面帶微笑地走過來和我們握手。納格同志問候了我們，並為沒有開車去接我們而道歉。他進一步說明，已經收到了詹朋友關於我們到來的電報。這位納格同志不是別人，正是前工程師、前地礦部長謝波塞（Sieng Posay）先生。

在這裡，我們第一次受到了納格同志的禮遇和照顧：我們有幸喝到了久違的咖啡加牛奶。納格同志指示那些裁縫組的女同志們，要為我們單獨準備飯菜。但後來，我們堅持和大家一起吃同樣的飯菜，只有一道菜。

5月14日至26日：

這段高棉文（柬埔寨語）歷史回憶錄的中文翻譯如下，這部分內容主要記錄了作者與多位赤柬高層及撤離金邊的知識分子會面，並參與一場政治大會的真實過程：

那哥（Neak）同志交給我們一個新的尼龍吊床，並叮囑我們要嚴守秘密，隱瞞自己的真實姓名、職務和家鄉，絕不能讓任何人知道，只有上級組織除外。

5 月 15 日晚上 7 點，我們在巴薩區（Bor Seth）附近曾見過的赤柬核心人物、當時負責農村與合作社建設的內政部長胡榮（Hou Yuon）**先生，與另一位名為**索喬（Sok Chok）的政要一同前來探望並問候我們。索喬在西哈努克的陣線政府中擔任國家安全部副部長，同時也是特殊大區（305分區）的主管。

同在 5 月 15 日下午 4 點，我們與特殊大區宣傳部門的三名成員進行了輕鬆的交談，他們分別是：工程師**春·索邦（Chhun Sok Boun，化名「索」）**、前初級中學教師**謝·德蔡（Siek Tek Chhay，化名「通」）**，以及前教師**肯·皮坎（Khoen Phikan，化名「仁」）**。當天，前電氣工程師門·尼托（Men Nitho，化名「東」）也前來熱情地與我們打招呼。在這個大區的經濟部門裡，我們陸續遇到了許多赤柬的幹部，他們大多是過去來自金邊的政府公務員或大學生。當時組織還沒有分配任何具體工作給我們。每天，我們除了忙於接待訪客，就是閱讀那哥同志交給我們的各種資料，包括陣線雜誌、《革命工人工報》、《革命人民報》等。由於我們沒有被允許前往鄰近村莊走動的自由，日子變得越來越枯燥乏味。

在村裡，有人告訴我們，鄭·沙坤賓（Cheng Sayakhombun）先生就住在距離我們大約 500 或 600 公尺遠的當ខ្មៅ村（Tang Khmau）東邊。他和妻兒一起生活在村民的村落裡。「組織」雖然負責供養鄭·沙坤賓的家庭，但目前還不敢分配任何職務給他。

5 月 21 日晚上 6 點，那哥同志帶我們去河邊與胡榮先生一同共進晚餐。正是在這個時候，我們遇見了**航（Hang）**同志（我們事後多方查證他過去的真實姓名與職務，但都一無所獲）。出席的還有特殊大區副主管**羅·加托（Ros Cheatho，化名「加」）**、前工程師**阮·恩（Nguon Eng，化名「蒂」）**、曾在柬埔寨皇家鐵路局工作的**貴·溫（Koy Om，化名「蒂布」）**，以及另外 3 或 4 名我們叫不出名字的赤柬骨干。這頓豐盛的特別晚餐，是由謝波塞（那哥）的妻子、航同志的妻子以及裁縫組的女同志們共同操辦的。胡榮先生身邊始終跟隨著一名來自拉達那基里省（Ratanakiri）的「高地高棉人（原住民）」保鏢，寸步不離地保護他的安全。

5 月 22 日，我們與佐·仁（Chuch Rin，化名「克林」）進行了討論。他是前中學教師，現任西南大區文化部門主管，其辦公地點設在阿姆梁（Amleang）區中心附近。由於食物物資嚴重匱乏，加上我們不分晝夜都生活在茂密的樹林底下，我的健康狀況開始一天天惡化。這種無所事事的空閒狀態，更讓我們的焦慮與無聊與日俱增。

更糟糕的是，大多數赤柬核心骨幹那種高度依仿紅衛兵的政治傾向，以及極端激進的左翼意識形態，讓我們感到無比沮喪。在與這些「赤柬骨幹」進行了一連串的深入討論後，更讓我們感到絕望：柬埔寨這兩個陣營（金邊共和國政府與赤柬陣線）之間，恐怕根本沒有任何進行談判與妥協的可能。漸漸地，我們開始看清了赤柬的真實面目。

那些我們過去苦苦思索卻找不到合理答案的問題，如今在這些親身經歷的答案中交織浮現。對我們而言，我們始終堅持唯一的立場：「柬埔寨傳統社會與共產主義是格格不入的。」在此之前，我們就曾試著去思考過柬埔寨民族社會與這股赤色意識形態之間的巨大衝突。

1972 年 5 月 26 日至 6 月 3 日：

5 月 26 日傍晚，那哥同志叫我們收拾行李，準備去參加一場「知識分子大會」。我們從那哥同志那裡領到了一個蚊帳、一套黑衣褲和一個黑色背包（Sac à dos）。下午 5 點，羅·加托同志來接我們，帶我們前往當ខ្មៅ村北邊的一所「政治」學校參加大會。在那裡，我們見到了許多從金邊政壇消失的重要大人物。當時正與胡榮先生站著交談的**諾羅敦·富里薩拉親王（Prince Norodom Phurissara）**，一看到我們便主動走過來與我們握手。隨後，我們也向在場的其他「同志」們致意致敬，其中包括：尊·醇（Chuon Chuen）醫生及其夫人、迪·弗（Dy Phut，化名「佐」）醫生、清·卡昂（Chieng Kaon）先生、博·蔡（Phouk Chhay，化名「南」）**先生、佐文（化名克林）先生、門·尼托（化名東）先生、阮·恩（化名尼）先生、前法官**占·波法（Chan Bopha，化名「坤」）**先生、前教師**游·坦（You Than，化名「波」）**先生、謝·德蔡（化名通）先生、工程師**東·卡（Doung Kha）**先生、教師**甸·皮坎（Dien Phikan，化名「仁」）先生，以及其他知識分子，總共大約有 50 到 60 人。

在政治學校的周圍，他們搭建了五、六個棚子作為住宿區，並設有一個大型食堂。一組女同志專門負責為所有參會的知識分子準備伙食與藥品。他們安排的每日日程表如下：

* **凌晨 03:30**：吃稀飯或米飯（早餐）

* **上午 07:00 - 11:00**：在學校教室內進行大會討論

* **上午 11:30**：享用午餐

* **下午 14:00 - 17:00**：在學校教室內進行大會討論

* **下午 17:30**：享用晚餐

* **晚上 20:00 - 21:00 或 22:00**：各小組進行批評與自我批評，也就是他們所謂的「生活會（ប្រជុំជីវភាព）」。

這場大會是由金邊城市陣線委員會負責籌辦，其成員編制如下：

1. **諾羅敦·富里薩拉親王**（化名「根」）：主席

2. **尊·醇 醫生**（化名「本」）：副主席

3. **羅·加托 先生**（化名「加」）：委員，負責新聞宣傳

4. **阮·恩 先生**：委員，工人與勞工工會代表

5. **博·蔡 先生**：委員，學生與知識分子代表

6. **喬·波納麗 女士（Khieu Ponnary，波爾布特首任妻子）**：委員，民主婦女代表

赤柬的這支部隊（特殊大區）其職責是掌控金邊周邊及金邊市區的土地，功能就如同我們共和國體制下的特殊軍事區（RMS）。

5 月 27 日上午 7 點，羅·加托同志上台宣布大會議程，並將全體參會成員分編成多個小組，隨後將發言權交給了富里薩拉親王。富里薩拉親王發表了歡迎詞並預祝大會圓滿成功後，便請胡榮先生上台演說。

在這場知識分子大會中，他們事先並沒有透露任何議程表。首先，胡榮先生對國際局勢進行了分析，探討國際局勢如何影響他們的「革命」。他是採用馬克思列寧主義的分析方法（Méthode marxiste léniniste d'analyse des événements sociaux）來剖析這些社會事件，並聲稱這種方法具有崇高的「科學性」。

接著，胡榮先生分析了國內形勢，談到了寮國、柬埔寨、越南三國人民之間的聯盟與戰鬥團結，特別是北越共產黨（越共）與赤柬之間的同盟關係。胡榮先生向與會者闡明了革命（即赤柬）在國內和國際舞台上的立場。

在國內形勢方面，胡榮先生公開承認，在 1970 至 1971 年間，北越軍隊（越共，在赤柬的政治術語中，繼中華人民共和國和阿爾巴尼亞之後，根據第三立場將北越稱為「第七號同志」）確實曾掠奪柬埔寨村民的財產、壓迫並暗殺柬埔寨人，甚至奪取赤柬幹部的權力。那是因為當時赤柬的力量還很弱小、缺乏武器，也沒有強大的軍隊。北越共產黨在當時強行搜刮、掠奪了大量柬埔寨人民的財產和金錢來供養他們自己的軍隊，比如在斯安和戈通大區就是如此。直到 1971 年底，赤柬（柬埔寨解放軍）才終於成功反抗並奪回主導權，不再受北越共產黨的控制。

胡榮先生說：「現在，我們堅持獨立、自主、自力更生的重大立場。北越軍隊必須無條件尊重柬埔寨人民，尊重柬埔寨的『組織』，並協助我們戰鬥，將美帝國主義及其走狗趕出去。」

當時我提出了一個問題：「組織是否對留在柬埔寨領土上的北越外國軍隊感到擔憂？又準備了哪些應對措施？」胡榮先生回答說，組織對此確實有一些擔憂，但組織已經做好了萬全的防範與應對準備。胡榮先生還高度讚揚了他們的革命組織在國際舞台上的地位，甚至聲稱連中國共產黨和朝鮮勞動黨都表示要向我們（赤柬）學習。

然而，胡榮先生的回答和結論依然無法消除我們的疑慮，未能讓我們產生信任。

在接下來的幾天裡，大會開放參會者進行相互討論、交換意見並提出各種問題。博·蔡先生針對他們軍隊的戰果發表了一份報告。1972 年 6 月 2 日傍晚，羅·加托先生起草並宣讀了一份聯合聲明，題為《金邊市知識分子大會決議》。當天下午 6 點，主辦方舉行了閉幕宴會。

我差點忘了提到，5 月 29 日那天，剛在 5 月 28 日逃離金邊的政府高官柴·春（Chey Chum）先生也前來參加了這場大會。

在 6 月 2 日的晚上，現場舉辦了一場文藝晚會，由特殊大區文工團帶來表演，節目包括傳統舞蹈、阿雅（Ayai，柬埔寨傳統說唱喜劇）、歌曲和小曲劇。在阿雅和喜劇表演中，我們觀察到其內容極具重複性，核心思想千篇一律、毫無新意，例如歌曲《我們的民兵》、舞蹈《促進生產》、前進的兒童等等。阿雅說唱必須完全依照他們編寫和創作的台詞來唱，絕對不允許有任何即興的脫軌發言。其核心內容完全是在奉承無產階級、農民階級和勞工階級，鼓動他們站起來鬥爭，消滅封建地主、資本家、反動派和美帝國主義等剝削階級，好讓被剝削階級（Les exploités）的心中永遠「燃燒著憤怒的火焰」。柬埔寨傳統藝術中所蘊含的溫柔、和平與人道主義特質，如今全被扭曲成了殘酷與激進的政治宣傳工具。赤柬的核心骨幹大概是企圖把「馬克思主義」的框架強行套入柬埔寨的傳統文化之中吧！這讓我們感覺自己彷彿是在觀看中國共產黨或北越共產黨的革命舞蹈。

這一切，看在眼裡，實在令人為柬埔寨殘存的民族靈魂感到無比悲哀與同情！！！

這段高棉文（柬埔寨語）歷史回憶錄的中文翻譯如下，詳細記錄了作者在 1972 年至 1973 年內戰期間，進入赤柬機關辦公室後的集體生活體制、行政區劃以及赤柬內部「鐵的紀律」：

赤柬辦公室（機關）的生活

（1972 年 6 月 3 日至 1973 年 15 月 1 日）

在 1972 年 6 月 3 日，我們被「組織」分派到特殊大區的宣傳與文化部（辦公室）工作。接替今年 4 月初自縊身亡的智坤安（Chi Kim An）先生擔任該部主管的春·索邦（Chhun Sok Boun）同志（前工程師），帶領我們前往「斯雷安東村（Phum Sre Andong）」。我們的辦公室建在一個地勢較高的小山丘上，那是一個被廢棄的老村莊，位於斯雷安東寺西邊約 500 公尺處，緊鄰斯雷安東的公共墓地。

當我們抵達時，那裡的其他成員對我們展現出極大的關注與照顧。我們的團隊共有 13 名成員，大多數是工程師和教育工作者，直接隸屬於羅·加托（Ros Cheatho）同志的管轄。羅·加托同志是特殊大區的第三號核心人物，地位僅次於索喬（Sok Chok）同志和航（Hang）同志。

辦公室主管向我們詳細講解了組織的紀律、集體生活的制度，以及我們每天必須完成的日常任務。這 13 名成員被分編成 3 個小組。主管挑選了對組織最忠誠、政治立場最堅定的同志擔任組長。每個小組每週必須開會一次，互相監督和審查彼此的立場，這被稱為「生活會（ប្រជុំជីវភាព）」，或者叫批評與自我批評會議。大家約定將週四晚上定為「小組會」，週日晚上則定為「大組會」（即全體成員共同參加的會議）。

機關的選址與布局

各個辦公室（機關）都必須建在遠離村民村落、緊鄰水源（如河流、溪流、池塘、水井等）的茂密樹林中，並且要靠近某個開闊的空地。他們在參天大樹下建造貼近地面的低矮茅草屋，有的茅屋用作休息睡覺的宿舍，有的用作廚房，還有一些用作辦公場所。

在特殊大區宣傳部的辦公室裡，配備了印刷字體、打字機、油印機、鋼筆、油印墨水以及各種文件資料等。在辦公茅屋附近，他們挖了許多防空洞（Bunker）和小型壕溝，以便在飛機前來投擲炸彈時進行躲避。所有成員，不論男女老少，幾乎都能熟練辨識在柬埔寨領空飛行的各種型號的飛機。只要聽到遠處傳來的轟鳴聲，大約 10 歲的孩子就能立刻分辨出那是偵察機，還是 T-28 轟炸機。

重要「幹部（編制內人員）」的辦公室大多建在遠離小村莊的荒僻森林中，距離作為他們後盾或根據地的「基本群眾村」大約 1500 公尺。根據觀察，他們的基地大多選在既有茂密樹林又緊鄰小型稻田的地方，這樣既能隱蔽不被飛機發現，又能確保有充足的空氣流通。

赤柬的行政區劃

柬埔寨共產黨將他們所控制的區域劃分為以下幾個大區（ភូមិភាគ）：

1. 西南大區：包括貢布省（Kampot）、國公省（Koh Kong）、西哈努克市、柬埔寨西拉（Kampong Seila）、茶膠省（Takeo）、磅清揚省（Kampong Chhnang）、磅士卑省（Kampong Speu）、烏棟（Oudong）以及干丹省（Kandal）的一部分。

2. 東部大區：包括桔井省（Kratie）、柴楨省（Svay Rieng）、波羅勉省（Prey Veng）和磅湛省（Kampong Cham）。

3. 西北大區：包括磅同省（Kampong Thom）、暹粒省（Siem Reap）、奧多棉吉省（Oddar Meanchey）、班迭奇馬（Banteay Chhmar）。

4. 菩薩-馬德望-拜林大區。

5. 特殊大區：（這是在 1971 年底才新成立的，專門用來控制金邊市及其周邊地區）。目前，特殊大區將其指揮部和管理機構設在西南大區內，位於磅士卑省與磅清揚省交界處的庇姆波拉比莫分區（Peam Prabei Mum）南邊的磅德拉拉區（Kampong Tralach），並將部分行政人員安置在磅士卑省（巴薩區）和干丹省（干丹斯登區、斯安區、戈通區）。

6. 柏威夏省、上丁省、蒙多基里省和拉達那基里省：由柬埔寨共產黨的「中央委員會（គណៈមជ្ឈិម）」直接管轄。

從地理和戰略地圖上我們可以理解，為什麼「中央委員會」要親自接管這些邊遠大區。因為這些省份全都是極為堅固的戰略根據地，並且與越南、寮國和泰國接壤。

每個大區往下再細分為「分區（តំបន់）」、「縣（ស្រុក）」、「鄉（ឃុំ）」和「村（ភូមិ）」。每個大區的書記或主席在其轄區內擁有極大的權力，全權負責當地的政治、行政、經濟、社會事務和軍事。這些「大區書記」或「大區主席」既是「中央委員會」的成員，同時也在西哈努克的「柬埔寨王國民族團結政府（GRUNK）」中兼任職務。他們是老牌的「赤柬核心」知識分子，很久以前就「投身於柬埔寨共產主義運動」，是黨內的「正式黨員」。

在西南大區，重要的赤柬政要包括：大區主席兼衛生部副部長胡榮（Hou Yuon）先生、擔任西南大區軍隊政治委員的博·蔡（Phouk Chhay，化名「南」）先生、擔任文化與宣傳部主管的佐·仁（Chuch Rin，化名「克林」）先生（前中學教師），以及西南大區軍隊總指揮官塔莫（Ta Mok，革命化名）。他們的大本營設在阿姆梁（Amleang）地區，在那裡出版發行一份名為《革命人民》的報紙，由佐·仁同志親自領導。這個西南大區是所有大區中面積最大、軍事力量最強，且擁有最核心領導「編制」的地區。

根據博·蔡先生在 1972 年 5 月底向大會提交的報告，西南大區每月的行政和軍事人員開支高達 200 多萬瑞爾（Riel），每位赤柬員工每月的津貼為 135 瑞爾。

特殊大區則由索喬（Sok Chok，化名「文」）負責，他兼任大區主席和國家安全部副部長。其下還有航（Hang，革命化名）同志和羅·加托（Ros Cheatho，化名「加」）同志。

「中央委員會」中的赤柬重要政要，大多是 1962 年至 1968 年間從金邊失蹤的知識分子，主要包括：

• 喬森潘（Khieu Samphan）：柬埔寨王國民族團結政府副首相兼國防部部長，以及「柬埔寨民族解放人民武裝部隊」總司令。

• 沙洛特紹（Saloth Sar，即波爾布特，第一號核心）：柬埔寨共產黨總書記。

• 英薩利（Ieng Sary）：柬埔寨共產黨第二號人物。

• 宋成（Son Sen）：第四號人物。

• 貴敦（Koy Thuon）：財政部副部長。

• 胡寧（Hou Nim）：宣傳部部長。

• 符英（Tiv Ol）：內政部副部長，負責農村與合作社建設。

• 喬波納麗（Khieu Ponnary）：教育部、文化與青年部副部長。

• 朱切（Chou Chet）：衛生部副部長。

• 索特洛（Sok Thlok）：國家安全部副部長。

• 博托斯庫馬（Pok Doeuskomar）：外交部副部長。

其中，宋成先生和博托斯庫馬先生在金邊當局宣布他們失蹤後，實際上還在金邊市內秘密潛伏了一整年。這是我們從叢林裡的赤柬高級政要那裡得到的消息。

至於在叢林中喪生的重要赤柬編制人員，則有烏奇·文（Ouch Ven）先生（教師，死於腸傷寒）和智坤安（Chi Kim An）先生（工程師，在斯雷安東村自殺身亡）。

在宣傳部辦公室裡，我們生活在一群擁有狹隘、極端左傾社會主義革命觀點的同志圈子裡。這些成員大多是年輕人，曾加入過金邊的秘密「柬埔寨共產主義青年盟（យុវកក）」，並且曾是受到北京扶持的「柬埔寨學生協會（AGEK）」的成員。

特殊大區的文工團（藝術部）位於斯雷律西村（Phum Sre Russey）西南方約 600 公尺處。那裡有 70 多名年幼的青少年和藝術指導員，他們大多數是農民的孩子，也有一些是赤柬核心核心高層的子女，例如英薩利的女兒和謝波塞（那哥）的女兒等。

在宣傳部辦公室以東約 3 公里、洪棕櫚村（Phum Hong Tnot）以西約 800 公尺處，建有特殊大區的大型中央醫院，座落在一個廢棄老村莊的溪流旁。這所醫院可以同時容納數百名傷病員住院治療。正是在這所醫院裡，尊·醇（Chuon Chuen）醫生、迪·尊（Dy Chun）醫生、沙·揚卡昂（Sa Yaing Kaon）教授和阮·恩（Nguon Eng）工程師在那裡工作，並由一些剛從河內（北越）受訓歸來的赤柬醫生協助。

大區經濟部設在當ខ្មៅ村（Tang Khmau）西北方、緊鄰當ខ្មៅ寺河畔的地方。謝波塞（Sieng Pou Se，化名「那哥」）負責大區的經濟以及少數車輛物資的使用，包括路虎（Land Rover）越野車和大卡車等。緊鄰經濟部東側和南側，搭建了許多棚子，用來安置那些剛從金邊逃出來、且政治傾向僅限於阵线框架（即西哈努克支持者）的「新來客（ភ្ញៀវចំណូលថ្មី）」。

這些「新來客」會先被組織放在這裡進行「思想甄別與改造（បន្លំសតិអារម្មណ៍）」，他們沒有隨意走動的自由，組織也不會分配任何重大任務給他們，除了讓他們開墾土地、種植農作物或進行少量的雞鴨養殖，以維持自己的基本生活。其他辦公室的成員通常帶著嘲諷的口吻，將這個地方稱為「陣線村（ភូមិរណសិរ្ស）」。門·托（Men Tho）和謝波塞負責監管和監視這些新來客。在 1972 年 11 月 12 日這天，我們在這裡與薩博（Sak Boun）先生、一位名叫蘇美蘭（Su Me Ram）的女子以及另外兩名少尉軍官進行了討論。

二、組織的紀律

組織的紀律極其嚴酷。這是一種共產主義的紀律，被稱為「鐵的紀律（Discipline de fer）」。他們透過一套馴化體制（Système de dressage），將手下的青年和編制人員一步步、越來越嚴格地改造培育成符合標準的共產主義者（Un communiste）。中央委員會撰寫了大量的教材文件，作為這套思想學習的核心方針。

對於那些內部仍然愛戴西哈努克國王的辦公室成員和戰士，組織在當時還不敢公開表明其真正的終極意圖。他們只拿「在民族統一陣線框架下進行鬥爭」的原則來進行培訓和教育，也就是所謂的民族革命原則（Révolution nationale）。他們欺騙大眾說：「我們挺身進行這場革命，是為了將國家從美帝國主義的枷鎖中解放出來。」

然而，隨後他們便一步步將思想推進到民主革命理論，開始煽動階級鬥爭，將其渲染為柬埔寨社會中不可調和的生死衝突。他們攻擊封建制度、反動派和資本家。雖然他們不會正面直斥西哈努克，但也從未在任何場合宣傳或推崇過他。在某些赤柬的核心編制內部，他們甚至開始公開批判西哈努克的「封建本質」。

任何赤柬編制人員如果敢公開讚美西哈努克國王，就會被視為革命的反對者。在他們眼裡，儘管西哈努克親王已經流亡北京，但他依然是封建體制的象徵。

在對待普通群眾（大眾）方面，赤柬組織最核心的紀律就是絕對不能破壞「群眾路線」。每個赤柬成員在與人民相處時，都必須保持絕對的溫和、謙遜與禮貌。在群眾面前，必須徹底剷除「官僚主義」和「特權階級思想」。他們經常引用毛澤東的名言：「人民是水，我們是魚。」

每一位（社會主義）革命者都必須將自己定位為人民的僕人，全心全意為人民服務，並將自己改造得和普通百姓一樣，以便向群眾學習，因為「群眾是永不枯竭的知識泉源」。他們提出口號：「向群眾學習，為群眾服務。」但同時他們也秉持另一個立場，那就是「不能盲目尾隨群眾（不能過度陷入尾巴主義）」。

在日常生活方面——無論是睡覺、走路、吃飯還是穿衣，他們都極力保持與普通農民一致。對待農民階級的態度和言辭必須永遠保持溫和、謙卑。正因如此，赤柬強制所有人穿著黑色服裝、脖子繫上水布。每天的伙食也絕對不能比普通群眾更豐盛或更美味。他們經常提醒大家，不要忘記那些支持他們革命的貧苦大眾的生活現狀。

另一方面，這種強制不准「追求美味與享受」的作法，也是他們的戰略戰術之一。其目的是為了讓所有人習慣承受各種艱難困苦，並藉此改造自己的身體與思想，使自己徹底「無產階級化（Prolétaire）」。因此，在各個機關辦公室裡，大家很少有福氣能同時吃到兩道菜。

赤柬「組織」嚴厲禁止任何人侵犯人民的財產。任何調戲、侵犯農家閨女的行為都會受到極其嚴厲的懲罰。根據長期的觀察，這些紀律在他們內部確實得到了相當嚴格且有效的執行。

另一個對農民群眾非常奏效的「心理戰術（Psychological action）」，就是主動幫助貧苦農民解決疾苦。如果村裡有農民生病，特別是貧苦農民，赤柬成員經常會主動登門送藥或幫忙打針，不論是深夜還是狂風暴雨。在犁田、拔秧、插秧、收割或打穀的季節，每個辦公室都會定期指派成員前往農田協助村民。這種深入基層「與人民打成一片」並「為人民服務」、與群眾建立親密關係的作法，正是他們培育赤柬編制人員的理論實踐。

這種心理戰術在普通群眾身上產生的效果，確實比單純的口頭理論灌輸更加深遠、有效。村落基層的普通農民雖然對「社會主義革命」的理論一竅不通，但透過這種親密接觸所產生的情感紐帶，便會立刻開始愛戴並支持這個「組織」。

在機關內部

在所有的辦公室裡，赤柬成員都過著集體生活（Collectivité）。大家必須服從集體的紀律（組織紀律）、遵守集體所設定的工作時間，並執行集體所提出的週計劃與月計劃。

不論是普通成員還是主管，辦公室裡的所有人都必須做出同樣的勞動奉獻。這種體力勞動被視為自我「改造」、使自己無產階級化並轉化為擁有勞動節奏的工人的第一要務，以便能承受革命過程中可能遇到的各種考驗。體力勞動可以洗滌並淬鍊出一種全新的革命思想，即無產階級思想和社會主義思想。

赤柬成員經常互相告誡：「我們的革命道路接下來依然是充滿曲折與痛苦的。」（正如毛澤東所說，革命的道路永遠是曲折的，絕不是一條直線）。任何成員都不允許剝削他人的勞動力，所有人（除了一些極少數的赤柬核心核心政要外）都必須按照輪班表，自己種菜、種地瓜、挑水、劈柴以及舂米。

除了維持辦公室生計的日常勞作外，每位成員都有其面對的核心任務，例如在印刷廠工作等。組織嚴厲禁止成員之間使用「叔叔、阿姨」等傳統稱呼，而是幾乎一律使用「同志（មិត្ត - Friend/Comrade）」這個詞。雖然哥哥、姐姐、叔叔、阿姨、爺爺、奶奶等稱呼有時仍會使用，但總體而言，「同志」的使用頻率要高得多。他們經常教導大家，要加強彼此之間的「政治情感」，而非「個人私情」。

組織一貫引導大家努力剷除被他們斥為「反動要素」的「個人主義」與個人特質，要求大家必須牢固樹立「大公無私的集體精神」和「集體主義」立場，將集體利益置於個人利益之上。如果哪位成員容易情緒波動、容易發脾氣，就會被指責為「個人主義根深蒂固」。

在這種「個人主義」的標籤下，往往還會被扣上「自由主義」的罪名。所有這些特質都被視為反革命、剝削階級和反動派的產物。在每次的生活會上，大家總是會針對「吃、睡、行、言」等方面的「自由主義」展開互相批評。這意味著有些同志可能吃飯超過了規定的配額、或者睡懶覺起不來、或者說話滔滔不絕而沒能保守秘密等等。

互相監督是每位成員應盡的義務，而剷除上述這些個人特質，也是為了將成員培育為合格的「社會主義者（Un Socialiste）」。這是將人「馴化」並改造為如同「機器人、自動傀儡（Un robot, un automate）」的一步，完全違背了人類發展的自然規律。

組織也引導大家必須徹底根除荒淫放蕩的壞習慣，包括女人、酗酒和賭博等。在對待女人和賭博、以及各種偷盜搶劫行為上，赤柬組織確實做到了嚴厲禁止與根絕。至於酒類雖然仍有部分殘存，但在很大程度上，赤柬組織已經成功遏制並消除了酒後鬧事和放蕩的現象。

在赤柬的社會中，嚴厲禁止男子重婚或娶兩個妻子。

農村裡的農民也和辦公室裡的成員一樣，有責任在自己的小組或大組內互相監督彼此的一舉一動，以便進行互相教育，這在共產主義的術語中被稱為「自我建設（កសាង）」。他們每週會舉行一次小組或大組會議，即生活會。

在生活會上，大家進行互相批評與自我批評，將自己以及同組同志的缺點、過錯、優點與缺點毫無保留地揭露出來。正是這種自我批評與互相批評的機制，強迫著赤柬成員或當地村民不得不互相盯哨、彼此監督。而這種自我批評與批評，正是馬克思列寧主義最核心、排名第一的運作工具。

每位成員必須針對自身及同志進行審查的五大核心立場包括：

• 勞動立場

• 政治立場

• 團結立場

• 思想（意識形態）立場

• 組織（紀律）立場

在大組會議期間，他們會審查整個團隊的整體綜合立場，而不是針對某個具體的個人。在審查完團隊的各項立場後，大家便開始著手制定下週的集體計劃。

在這套批評與自我批評的運作中，赤柬組織引導並告誡大家，絕不允許將批評與自我批評當作報復私仇、互相攻擊的武器。他們教導大家要把這種機制當作互相教育、互相糾正的手段，當作消滅各種思想疾病的「去病良藥」，例如「個人主義、自由主義、官僚主義、專制主義、機關主義」等疾病。

進行批評的人和接受批評的人都必須「永遠保持頭腦冷靜」，切忌情緒激動或發脾氣。自我批評與批評必須永遠建立在組織路線和群眾路線的基礎之上。

赤柬（特別是編制人員）的另一項重大紀律就是保守秘密。辦公室成員必須對自身、辦公室以及組織的秘密守口如瓶。正因如此，每個人都必須擁有一個新名字（化名），必須隱瞞自己的真實姓名，絕不能讓任何人知道，除非是上級組織因官方需要而正式詢問。

如果有其他人——不論是同一個陣營裡的戰士，還是農民兄弟——想要打聽辦公室的具體位置、自己的真名、原先的「階級成分」或出生家鄉，一律不准透露。這項紀律每週都會被重新提起並強調，且如同其他日常活動一樣受到嚴密的監控。

這段高棉文（柬埔寨語）歷史回憶錄的後半部分中文翻譯如下。這段珍貴的文獻進一步揭示了赤柬（紅色高棉）如何透過極端的組織崇拜、體力勞動的階級改造、嚴厲的黨內政訓以及「借殼上市」後吞併西哈努克陣線的政治權謀，逐步建立起其恐怖的集體主義機器：

在組織體制中，他們同樣貫徹了極為嚴苛的服從關係：下級組織必須服從上級組織。村委員會聽從鄉委員會的命令，鄉委員會聽從縣委員會的指揮，縣委員會服從分區委員會，分區委員會服從大區委員會，而各大區則必須聽從中央委員會（柬埔寨共產黨中央委員會）的最高政令。

每一位成員都必須無條件地將自己交給組織進行「思想建設（改造）」，必須對「組織」寄予絕對的信任。因為組織被神格化為擁有一雙如同「主宰者」般、永遠不會犯錯的慧眼。這是黨對個人實施的絕對獨裁條款，彰顯了黨對萬事萬物擁有無邊無際的至高權力。這正是走向「無產階級專政」（Dictature prolétarienne）的具體步驟。

每一位成員在對組織保持絕對信任的同時，還必須捍衛組織的榮譽，絕不允許在背後攻擊、批評組織。如果有人在執行組織的路線後卻換來了糟糕的反效果，大家絕不能指責是組織「定錯了方向」，而必須將錯誤歸咎於執行者個人——是個人在執行過程中產生了偏差、出現了能力不足。這種體制不可避免地導致了一個後果：經常會出現某個赤柬編制人員因違反紀律或獨攬大權，而假借「組織」的名義來裝神弄鬼、作威作福。所謂的「組織」，本質上就是柬埔寨共產黨及其大大小小的分支機構，從村、鄉、縣、分區、大區委員會，一直延伸到中央最高層。

各辦公室機關之間被嚴厲禁止擅自串門或隨意走動。否則，該成員就會在生活會上被單獨揪出來接受批評與「思想建設（改造）」，罪名是犯了「自由主義」以及違反了保密條款。

正因如此，各個機關辦公室的成員之間很少有聯繫，也無法相互交換意見。組織刻意做出這種制度安排，就是為了壓制並圍堵任何可能暗中背叛組織的潛在地下力量。

在各個機關的生活中，他們經常提醒大家要堅持「獨立自主、自力更生」的立場，也就是每個機關辦公室都必須自己想辦法解決生存問題。組織每月僅向每位成員發放 135 瑞爾的基本生活津貼。每個機關都必須自己去採集食物（大多是自己抓螃蟹、抓田螺、採野菜），必須根據自身的人力物力「掀起生產大躍進」，並在各自的機關範圍內盡一切可能養殖雞、鴨、豬。

三、體力勞動

體力勞動被組織視為每位成員雷打不動的第一要務。共產主義者必須在體力勞動的洪爐中接受迫切的「淬鍊與鍛造」。對於那些編制內的知識分子而言，他們的勞動內容被強制要求與基層村民完全一致。

在機關內部，不論男女、不論是知識分子還是純粹的農民子弟，所有人一律平等：都必須輪流挑水、砍柴、生火做飯、打掃機關庭院、去田裡挖螃蟹、挑水澆菜、碾米、舂米，以及餵食雞、鴨、豬。所有這些雜務都按照輪班表定期執行，大家在心態上不敢表現出任何不滿或狹隘。在內部很少看到彼此推諉、偷懶或抗命不做的現象，每個人在履行某項體力勞動時都必須展現出各自的隱忍與耐力。任何在這些勞動中表現出懶惰或拖延的成員，都會在小組或大組的生活會上遭到其他同志的無情批判。

• 生產大躍進工作：上級組織引導每個機關必須學會自己解決生活物資問題，不要過度依賴普通農民，因為基層群眾自己也面臨嚴重的物资匱乏。每個機關都自行開墾荒地、建立菜園，種植芥菜、番茄、辛香料、空心菜、葫蘆、冬瓜、茄子、辣椒、地瓜、玉米和豆類等。還有一些特殊的赤柬機關，例如特殊大區的文工團（藝術部），團裡的年輕孩子們會結伴爬上棕櫚樹採集棕櫚汁，將其熬煮成糖，供自己的機關內部使用。 在雞、鴨、豬等牲畜的養殖上，所有機關也都竭盡全力地擴大編制與規模。

雖然各機關都養了雞鴨豬，但日常伙食依舊極其物質匱乏與清苦。這一方面是因為組織引導大家要「學會勤儉節約」、學會忍飢挨餓，必須徹底剷除想要「追求美味」的階級「物慾思想」；另一方面，則是因為我們所居住的大區是一個極度缺乏魚蝦肉類的地方，在這裡甚至連青蛙都極難捕捉。兩三個鴨蛋就必須搭配一大鍋芥菜煮成湯，供全辦公室 13 個人分食。很多時候，桌上往往只有一盆清燉芥菜，裡面見不到任何魚肉蹤影。在叢林裡，有些赤柬成員一整年下來僅能吃到三、四次鮮魚，而且分量根本微不足道。

• 為人民服務工作：每位赤柬成員都必須深刻理解並融入「群眾觀點」，必須緊緊依靠群眾、與人民綁在一起。幫助人民解決疾苦——特別是幫助「基本群眾（貧下中農）」——是上級組織最核心關注的第一要務。每當村民們要修築堤壩、挖掘池塘、鋪設道路或建造房屋時，駐紮在該村附近的赤柬成員就會輪流前往協助，並且幹得極為賣力。在插秧、拔秧、收割和打穀的農忙季節，他們也會定期換班下田幫忙。對於那些最貧困的農民，組織給予的生存協助也是最多的。

這是一個非常值得關注的現象。赤柬組織將體力勞動提升到首要立場的戰略高度，其核心目的在於：

1. 讓各個階層的編制內成員為未來的種種艱難困苦做好準備，養成熱愛體力勞動的習慣，這是邁向建立社會主義國家（Une nation socialiste）的核心基石。

2. 讓成員與編制人員深入基層、貼近人民，了解群眾的需求與疾苦，並藉此機會向人民學習。在勞動技術層面上，赤柬奉行「群眾是永不枯竭的知識泉源」。

3. 仿照工廠工人的唯物主義紀律（Discipline matérialiste），在小組與大組中培育出服從組織、遵守紀律的集體精神。

4. 迫使每位成員或編制人員進行自我「淬鍊」，以徹底剷除體內殘留的「非革命、非無產階級要素」，尤其是大多數知識分子身上根深蒂固的小資產階級成分。如果不能讓身體與勞動緊密結合，這個人就不可能真正熱愛人民，骨子裡依舊會殘存著剝削他人勞動的剝削階級思想——而這正是反動派、封建地主和資產階級的核心意識形態。

根據唯物主義理論，只有工人、無產階級才是創造世界、建設各個社會主義社會的真正主人。工人和無產階級階級在每個社會中所做出的奉獻與代價是最大的。因此，從民主的本質來看，國家政權理所當然應該牢牢掌握在這一階級的手中。這正是馬克思列寧主義的核心觀點。

5. 沿著馬克思列寧主義的軌跡，培育唯物主義、現實主義與科學主義精神，徹底消滅那些為反動階級、剝削階級服務的唯心主義思想（Idéalisme，這是赤柬的官方說法）。此外，體力勞動也是一劑良藥，有助於消除目光短淺或狹隘的觀點（Étroitesse de vue）。

政治教育

赤柬對政治教育（政訓）投入了極大的關注。在他們的邏輯中，政治力量是核心的第一力量，軍事力量僅僅是服務於政治力量的工具。所有編制內的赤柬成員都必須強制接受政治教育。他們的學習場所遍布政治學校、各機關辦公室，以及各種集會、大會和常態性的生活會。

在政治學校的教育方面，當前的赤柬組織實際上極度缺乏具備優良政治素質與文化素養的「編制幹部」。胡榮本人在 1972 年 5 月底的知識分子大會上也公開承認了這一點。在每位幹部前往某個崗位擔當負責人之前，都必須接受長達一年到至少三年不等的長期培訓與考察，並且必須在組織的週邊運動中服務多年，例如在「柬埔寨共產主義青年盟（យុវកក）」或「柬埔寨民主婦女協會（សនកប）」中經受考驗。

每位幹部都必須具備純潔、無瑕的生活道德與政治道德，其核心條款包括：

1. 全心全意熱愛、尊重並服務人民、工人與農民；絕不對人民實施獨裁統治，絕不恐嚇威脅群眾，對待百姓必須永遠保持謙遜、溫和與禮貌。

2. 絕對忠誠並捍衛人民的利益，絕不侵犯人民的私有財產，哪怕是一顆辣椒或一小罐大米也絕不拿取；絕不恐嚇索要人民的財務，不論是採取強硬還是溫和的手段；絕不收受群眾的賄賂。

3. 如果對人民犯了錯，必須公開向人民賠罪道歉。

4. 說話、睡覺、走路、站立、端坐、飲食和開玩笑時，都必須保持文雅，嚴格遵循人民的傳統習俗。

5. 絕不允許對女性集體有任何侵犯或逾矩的流氓行為。

6. 絕不飲酒暴食，杜絕任何具有流氓放蕩色彩、不符合革命軍人形象的行為。

7. 嚴禁參與任何形式的賭博。

8. 絕不私自碰觸人民或組織的公款與集體財產。

9. 必須對階級敵人懷有強烈且隨時可以「點燃的熊熊怒火」。

10. 必須像普通百姓一樣親自參與體力勞動。

11. 必須永遠尊重集體與組織的決議。絕不允許搞個人專斷獨裁的工作作風。

12. 必須在陣線組織內部，本著誠懇、渴望建設集體團結與內部高度統一的精神，始終做好批評與自我批評；絕不允許在組織背後互相攻擊，或為了爭奪權力與影響力而暗中挑撥離間。

13. 必須具備高度的革命自覺性，獨立自主地推進革命，絕不能依賴他人或指望外國人來越俎代庖。必須深刻理解：這場革命是柬埔寨人民自己的革命，必須由柬埔寨人民親手完成，國家的命運必須由自己掌控，絕不能躺在別國的身上指望外國人替自己打仗。

14. 必須具備主人翁精神，學會自行解決所有關乎人民精神生活與物質生活的各項難題。

15. 必須堅信，我們的鬥爭過程雖然充滿艱難險阻，但最終必將取得絕對的勝利。

在這些政治教育學校裡，赤柬組織展現了高超的權謀技巧。他們能夠根據每位成員不同的政治思想覺悟水平（他們常稱之為「政治自覺性」），靈活地挑選不同的政治文件來進行引導和灌輸。

這意味著，對於那些內心深處仍然依戀西哈努克國王（即僅限於陣線編制）、同時對社會主義體制感到恐懼的成員，組織往往只拿「陣線級別」的文件來敷衍教育，或者乾脆把這類成員留在各自的機關內部進行基層培訓。隨後，他們再透過各類文件，潛移默化地將思想往赤色理論推進，這些核心文件包括：

• 《柬埔寨社會的階級劃分》

• 《階級鬥爭》

• 《群眾觀點》

• 《確立無產階級立場》

• 《批評與自我批評》（Critique et auto-critique）

• 《錯誤與正確的榮譽感》

• 《幹部的必備素養》等。

而對於那些符合所有條件的正式成員（核心幹部）——即柬埔寨共產黨的正式黨員（Membre du parti communiste khmer），其教育和學習的深度則會進一步向極端的社會主義意識形態（Plis socialiste）和共產主義制度推進。並且，這類核心層級的政訓內容被列為高級機密，絕不允許任何「陣線級別」或普通級別的成員知曉。赤柬組織正是指派這些具備黨員身份的核心幹部，前往各個區域充當骨幹，出任機關主管或軍隊中的政治委員。

在赤柬組織的特殊大區中，負責政治編制教學與思想灌輸的教官主要包括：謝波塞、羅·加托、索喬、智坤安（剛於 1972 年 4 月初自縊身亡）以及革命化名為「航」的同志。 而在西南大區，主要的政治教官則是胡榮、博·蔡和佐·仁。

各機關內部的學習與政訓，通常由正、副主管親自主持，帶領大家討論文件中所闡述的各項指導方針。所有人拿來學習的所有文件，一律出自其共產黨中央委員會（中央核心）。機關內部的政訓並沒有固定的時間表，有時一個月組織一次，有時兩個月組織一次，全看工作閒暇程度而定。

除了文件學習外，他們將每週日固定舉行的「生活會（批評與自我批評會議）」視為一項極為偉大的政治教育與理論實踐審查。在生活會上，大家互相批判最多的就是體內的「個人主義」與「自由主義」殘餘。他們極力剷除這些人性特質，其核心目的就是為了「馴化」人類，將人改造為一個沒有絲毫怨言、只會絕對服從並執行組織紀律的工具——一個專為這套社會主義體制運轉的「國家機器」。

他們在成員心中培育起服從紀律節奏、工作節奏和生活節奏的機械式思維，而這些節奏完全是照搬他們奉為模範的工廠工人紀律。他們正在實施一套無產階級化（勞動化）的理論，利用黨的至高權威一步步將其強行套在每個人頭上。這正是「無產階級專政的第一階段」（Phase primaire de la dictature prolétarienne）。

透過群眾集會進行政治教育：我們都知道，集會是社會主義者非常重要的一所政訓學校。赤柬領導人在此時已經開始公開亮出他們的「正統招牌」。 在漫天飛舞的紅旗與橫幅上，赫然寫著彰顯「黨」絕對領導地位的各類標語，例如：

• 「只有柬埔寨共產黨才能領導革命取得最終的徹底勝利！」

• 「柬埔寨共產黨對柬埔寨革命行使絕對的領導權！」

1972 年 9 月 30 日晚上 7 點，在當ខ្មៅ村北邊。天空正下著綿綿細雨，大喇叭裡傳出震耳欲聾的威嚴命令，要求所有同志放下衣袖、扣緊領口、摘下帽子，準備向「黨旗」致敬。全場觀眾在命令下陷入死一般的寂靜……。

伴隨著《向黨旗致敬》的樂曲聲響起，台上的帷幕緩緩拉開，一分布大約 4 公尺寬的巨大紅布赫然顯現，紅布正中央赫然印著鐮刀與鐵錘交錯的金色標誌。我轉向左右兩側，看到身邊的同志們全都神情肅穆地握緊拳頭行舉手禮。我也跟著他們一樣緊握拳頭致敬，隨後轉過身去，用一種只有我們兩個政治觀點相同的人才能聽懂的法語，對著我的朋友低聲耳語道：「這就像有一把尖刀，直接刺進了我的心臟……我覺得自己彷彿活在蘇聯（烏托邦）一樣。」

我的朋友連忙向我使眼色，示意我小聲一點，千萬不要命懸一線。隨後不久，趁著周圍其他人正全神貫注地聆聽特殊大區副主席的演講時，我們兩個人互相碰了碰，身體一步步向外挪動，失魂落魄、輕飄飄地逃離了會場，內心深處被疊加了又一層沉重的絕望。

我的大半生裡，從未有哪一個時刻像現在這樣，對這個國家的前途命運感到如此徹底的絕望。

透過召開大會進行政治教育：每當召開各類大會（如知識分子大會等）時，赤柬的核心高層或其幹部總是會聚在一起，圍繞著他們在執行黨的方針路線時所遭遇的種種困難或偏差展開激烈討論。

他們的大會分為公開和秘密兩種性質。在公開大會上，他們會把各項議題放在「民族統一陣線」的框架下來討論，刻意隱瞞、絕口不談「共產黨」的真正存在以及黨的終極政治綱領。 而在共產黨「黨員」的核心圈子裡，大會內部的各項討論則具有絕對的機密性。因為他們在那裡討論的是真正的黨的政治綱領、核心戰略以及黨的運作方法。除了正式黨員或核心骨幹外，任何其他層級的普通成員都絕對無權參與這類高級別的秘密大會。

五、村、鄉、縣、分區、大區政府的組織編制

時至今日，赤柬對村、鄉、縣、省和大區的行政區劃，基本上與我們共和國體制下的編制大同小異。雖然他們設立的、與我們行政省份相對應的「分區和大區」邊界在當時還未完全定型，但實際上，赤柬的每個「分區（តំបន់）」在面積上與我們的「縣」相當，而每個「大區（ភាគ）」則完全對應我們國家的行政大區（Régions administratives）。

每個村、鄉、分區和大區，均由各自的村、鄉、縣、分區、大區委員會實施領導。在日常口語中，大家通常簡稱為村委會、鄉委會、分區委。

各個委員會的內部結構編制如下：

• 主席

• 副主席

• 委員（人數多寡不一，分別全權負責經濟、社會事務、文化和軍事等領域）。

在鄉、縣和分區這一級別中，黨都會指派一名政治委員，內部通稱為「黨委書記」（หรือ 秘書）。「黨委書記」在委員會中擁有至高無上的核心權力，因為他代表著黨的意志，負責全權監督和審查整個委員會的一舉一動。在一些普通群眾對革命理論還一竅不通的鄉村裡，黨一定會指派一名黨的政治委員常駐在委員會身邊。這些政治委員或「書記」，清一色全部是具備黨籍的黨內正式成員。

相比之下，委員會中的其他成員（分區和大區委員會除外），有些在當時甚至還沒有加入共產黨，他們僅僅是被組織視為「積極分子（骨幹人員）」，或者是長期支持其革命、並接受過赤柬深度政治教育的基層代表。甚至在一些村、鄉級別的「陣線委員會」中，部分主席或委員此時依然被矇在鼓裡，僅僅停留在陣線的思維框架內，單純地認為他們挺身鬧革命，最終只是為了把國家大權重新交還給西哈努克國王。對於這類陣線型委員會成員，赤柬組織在暗中設下了嚴密的監控防線，並經常對他們實施循序漸進的政訓，企圖將他們連拉帶拽地拉攏跳躍到社會主義革命的層級。

在 1970 年底一直到 1971 年年中，基層村、鄉、縣級別的陣線委員會在成員組成上極其混亂。大批「西哈努克派（保皇派）」在基層組織——即村、鄉、縣以及部分分區委員會中，佔據了大量的要職。這批成員是在北越軍隊（越共）大規模武裝擴張擴散時期，被北越人強行推舉上去的，因此他們普遍缺乏深度的政治教育與意識形態洗禮。

但在上級組織中，例如在某些分區委員會裡，赤柬則牢牢掌握了排他性的絕對控制權，核心領導層中的所有成員清一色全部是黨的正式黨員。而要成為一名正式黨員，每個人必須至少在其運動中服役 2 到 3 年以上，並且必須全盤通過組織設定的所有嚴苛政審條款。

赤柬在吞併西哈努克陣線力量的過程中，運用了一套極其高超的政治權謀戰術。

起初，在 1970 年和 1971 年，當北越共產黨軍隊在大肆進行武裝擴張與領土蠶食時，這支外國共產黨軍隊借用了西哈努克國王在民間的巨大威望作為「擋箭牌（政治資產）」，以此在他們所控制的柬埔寨基層群眾中尋找靠山與支持力量。在那個時期，赤柬自身的軍事力量和政治力量實際上都極其弱小。因此，不論是北越軍隊還是柬埔寨本土的共產主義者，都心照不宣地改弦易轍，瘋狂拉攏、收編民間的西哈努克支持者。因為在廣大的農村地區，西哈努克的個人威望依然根深蒂固，大批農民和商人依然盲目愛戴國王，這迫使赤柬的领导人們不得不集體潛伏在「柬埔寨民族統一陣線」這塊招牌（擋箭牌）底下。

柬埔寨共產黨中央委員會透過北京這一紐帶，成功將西哈努克誘騙進了自己設下的政治陷阱。一旦陰謀得逞、大權在握，赤柬便開始殘酷地榨乾西哈努克身上殘存的所有政治利用價值（榨乾其身上的最後一滴油水）。

時至今日（1972-1973年），西哈努克的陣線力量已經在不知不覺中，被全盤架空並轉化為柬埔寨共產黨的政治附庸。無論是政治編制還是軍事編制，赤柬的人馬已經全面接管了陣線中大大小小的所有機構，將原先的西哈努克派系成員趕盡殺絕或徹底清洗替代。那些曾經的西哈努克支持者，如今不是被清洗，就是被迫轉化為了赤柬分子。如今，自從赤柬開始向公眾揭開其神秘面紗以來，其編制人員便開始鋪天蓋地、極其猖獗地在民間強制推行社會主義理論教育。

從今往後，在柬埔寨的歷史走向中，不論是君主制的陰魂還是西哈努克的政治幽靈，都將徹底失去前來糾纏、左右我們的影響力。歷史的車輪已經滾滾向前，絕無倒退的可能。這片土地上，最終只剩下兩股針鋒相對、決一死戰的政治力量：自由的柬埔寨共和國體制（藍高棉）與共產主義力量（紅高棉）。

在當前抵抗印度支那共產主義擴張的血腥戰爭中，柬埔寨民族迫切需要重新整頓並確立一個全新的國家立場——這正是「3月18日革命（朗諾將軍發動政變推翻西哈努克）」的第二階段任務。唯有如此，我們才能具備自身的力量，去抗衡並抵禦共產主義革命在整個印度支那半島所產生的巨大吞噬與磁吸效應。

為了避免柬埔寨的命運最終淪為歷史上被瓜分分崩離析的「波蘭慘劇」，柬埔寨內部的左翼知識分子們應當立刻拋棄在政治上那些不切實際的空想與幻想，回歸現實，共同前來協助重整我們的民族社會，在我們柬埔寨人自己的大家庭圈子裡，用柬埔寨人的方式去追求繁榮、文明與福祉。因為，只有柬埔寨人自己的政權，才能真正代表柬埔寨民族的真正意志，而這個政權本身，本就應當是資本主義體制與社會主義優點在歷史發展中所揉合而成的完美結晶。

柬埔寨的民族靈魂...

(註：全篇歷史文獻翻譯至此完整結束)

👄👄👄👄👄👄👄

 ស្រណោះព្រលឹងខ្មែរ

ដោយលោក អ៊ុត-សារិន

អតីត សាស្ត្រាចារ្យមធ្យមសិក្សាបឋមភូមិ អធិការ បថមសិក្សា

បោះពុម្ពលើកទី ១ ចំនួន ៤.០០០ ក្បាល

រក្សាសិទ្ធ

ជូនចំពោះវិញ្ញាណក្ខន្ធរបស់បងប្រុសខ្ញុំ ដែលធ្លាប់បានបម្រើគតិជាតិ

មាតិកា

ស្រណោះព្រលឹងខ្មែរ

ចំណងជើង

ទំព័រ

អារម្ភកថា

-ក-

ដំណើរឆ្លងកាត់តំបន់ខ្មែរក្រហម

ជីវិតនៅតាមមន្ទីរ ការិយាល័យ ខ្មែរក្រហម

២៨

អារម្ភកថា

ធំធេង គ្រោះថ្នាក់មាតុភូមិ និងសង្គមខ្មែរមកពីបក្សសម្ព័ន្ធកុម្មុយនិស្តអាស៊ី មានទំហំ និងជាក់ស្តែងពេកពុំអនុញ្ញាតិឱ្យកូនខ្មែរម្នាក់ៗនៅព្រងើយកន្តើយ ពួក ឬទាស់ទែងខ្វែងគំនិតគ្នាតទៅទៀតបានទេ ។ ប្រកាន់បក្ស

ពេលវេលារបស់យើងម្នាក់ៗទាក់ទងទៅនឹងអាយុជីវិត នៃប្រទេសជាតិ និង សង្គមជាតិទាំងមូល ។ ការភ័ន្តច្រឡំក្នុងទស្សនៈនយោបាយអាចកាត់ថ្លៃជីវិតប្រទេស ជាតិខ្លួនឯង ព្រោះប្រជាជាតិដ៏តូចរបស់យើងមានស្ថានភាពភូមិសាស្ត្រ និងនយោបាយ ស្រួយជាងប្រជាជាតិដទៃទៀតក្នុងភូមិភាគឥណ្ឌូចិននេះ ហើយប្រជាជាតិរបស់យើង ត្រូវបានកំលាំងព្យុះនៃប្លុកកុម្មុយនិស្តអាស៊ីប្រទាញ តាមរយះយួនខាងជើងឱ្យចូលទៅ ក្នុងរង្វង់លានប្រកួតរបស់គេ ដែលយើងមិនត្រឹមតែពុំអាចទាញយកផលប្រយោជន៍អ្វី សោះប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងនាំសង្គមជាតិទៅរកសេចក្តីស្លាប់សឹងចៀសមិនផុតទៀតផង ប្រសិនបើប្រទេសជាតិធ្លាក់ទៅក្នុងកណ្តាប់ដៃកុម្មុយនិស្ត ។

បើប្រជាជាតិធ្លាក់ទៅក្នុងកណ្តាប់ដៃកុម្មុយនិស្ត យើងនឹងបាត់បង់ ទឹកដីតែម្តង ព្រោះកំលាំងយៀកណាមសង្គមនិយមទាំងពីររួមគ្នា ( បើកុម្មុយនិស្តលេបខ្មែរបាន ហើយ តើយៀកណាមខាងត្បូងអាចទប់ទល់នឹងកុម្មុយនិស្តតទៅទៀតបានដែរឬទេ ) អាចលេបទឹកដីខ្មែរដោយមិនបាច់ទំ ពារ ។

សព្វថ្ងៃនេះ គ្មានគំនិតចក្រពត្តិនិយម និងគំនិតរាតត្បាតទឹកដីនិយម ( Expansionnisme) បែបថ្មីណាមួយមានសម្ផស្សស្នេហ៍ នឹងកំលាំងស្រូប (Force d'attraction) ជាជាងគំនិតបញ្ឆេះភ្លើងសង្គ្រាម បដិវត្តសង្គមនិយមនេះទេ ។

តាមរយះទ្រឹស្តី « ម៉ាក្សីស្ត ឡេនីនិស្ត » យួនយៀកកុង- យៀកណាមខាងជើងដែល នៅមានគំនិតជាតិនិយមខ្លាំងនៅឡើយ ឈានមកលេបទឹកដីឥណ្ឌូចិនទាំងមូល សមនិង ជាតិយួនជាពូជសាសន៍ខ្លាំង ឆ្លាត ពូកែ ជាងយើងទៀតផង ។

តើបក្សកុម្មុយនិស្តខ្មែរ អាចមានអ្វីអះអាងបានចំពោះគ្រោះថ្នាក់នេះ? តើ បក្សកុម្មុយនិស្តខ្មែរអាចឱ្យទ័ពត្រួតត្រា (Force d'ocupation) របស់យួនខាងជើង ដកថយពីទឹកដីខ្មែរបានទេ?

បើខ្មែរថ្នាក់ទៅក្នុងកណ្តាប់ដៃកុម្មុយនិស្ត « សង្គមខ្មែរថ្មី » និងអស់ខ្លឹមសារ ជាតិ (Essesce nationale) អស់គោលចរិកជាតិ (Entité nationale) ។ សង្គម ខ្មែរថ្មីរតូវប្រែក្លាយទៅតាម « សង្គមម៉ាក្សីស្ត » ។

បើអស់ខ្លឹមសារជាតិហើយ (មានព្រះពុទ្ធសាសនាជាអាទិ៍) សង្គមខ្មែរច្បាស់ ជារលាយចូលទៅក្នុងសង្គមជាតិយួនដោយមិនដឹងខ្លួន ព្រោះកំលាំងស្រូបពីសំណាក់ សង្គមយួនត្រូវតែគ្របសង្កត់ទប់មិនឈ្នះមក លើសង្គមខ្មែរ ។ នេះហើយជាដង្ហើមចុង ក្រោយនៃជីវិតខ្មែរ !!!

គឺក្នុងគោលបំណងជួយបំភ្លឺគោលដៅខ្លះៗ នៅក្នុងផ្ទៃក្នុងបញ្ហាខ្មែរ និងចង់ឆ្លុះ៖ បង្ហាញនូវគ្រោះថ្នាក់ធំ១ លេចចេញមកពីពួកកុម្មុយនិស្តនៅក្នុងប្រទេស ទើបខ្ញុំប្រថុយ បើកកកាយនូវអនុស្សាវរីយ៍ផ្ទាល់ខ្លួន ដែលខ្ញុំបានជួបប្រទះ៖ បានហែលឆ្លងខ្លួនឯងនៅ ក្នុងជួរខ្មែរក្រហម ក្នុងរយះពេលប្រាំបួនខែ ។

តាមពិតកូនសៀវភៅតូចនេះ គ្រាន់តែជាកំរងអនុស្សាវរីយ៍ (Album de souvenirs) ផ្ទាល់ខ្លួនមួយតូចប៉ុណ្ណោះ៖ ឬជាកំរងឯកសារពីតំបន់ខ្មែរក្រហម ។

សូមឱ្យកូនឯកសារនេះបានក្លាយទៅជាវិភាគទាន

ដ៏ស្តួចស្តើងមួយក្នុងការ

បង្រួបបង្រួមរវាងខ្មែរ និងខ្មែរក្នុងកាលះទេសះបច្ចុប្បន្ននេះ ។ ធ្វើនៅភ្នំពេញ ថ្ងៃទី ២៨ កក្កដា ១៩៧៣

អ.ស.

ដំណើរឆ្លងកាត់តំបន់ខ្មែរក្រហម

។ ថ្ងៃ ១៧-១៨ មេសា ១៩៧២ យើងបានទទួលដំណេកនៅក្នុងខ្ទមចំការដែលគេបោះបង់ចោល ។ មេកងឈ្លប « រណសិរ្ស » ជាអ្នកទទួលខុសត្រូវលើសន្តិសុខ និង ដំណើរ យើងខ្ញុំបានយកសំពត់កៅស៊ូពីរផ្ទាំងអោយយើងក្រាលលើដី ធ្វើជាកន្ទេល រាត្រីស្ងាត់ជ្រងំ អំពិលអំពែកហើរព្រោងព្រាតឃើញកូនពន្លឺភ្លឹបភ្លែតៗ ។ មេ កងឈ្លប សុំឆែកកាបូបយើងក្រែងមានអាវុធ ឬវិទ្យុក្នុងនោះ ។ គេស្ទើរសុំ កុំជក់បារី ក្រែង « ឆ្នាំង» មើលឃើញ ។ នៅជំវិញយើង កងឈ្លប ៦ ឬ ៧ ទាក់ ផ្លាស់វេនគ្នាយាម។

ព្រឹកឡើង ថ្ងៃ ១៨ មេសា វេលាម៉ោង ៥ កងឈ្លបជូនដំណើរយើង ទៅកាន់ភូមិមួយទៀត នៅចំងាយប្រមាណ ៧ ឬ ៨ គ.ម ពីស្រុកកន្ទួតក្នុង ខេត្តកណ្តាល ។ ភ្លៀងដើមឆ្នាំធ្លាក់ជោកជំរហូលដល់ភូមិ យើងជួបប្រទះកង ឈួបមួយក្រុមទៀត មានពីរនាក់កំពុងបរិភោគអាហារ ។ យើងបានស្វា គមន៍ « ភាតរភាពបដិវត្តន៍ ជាមួយកងឈ្លបទាំងនោះ៖ ហើយពួកគេបាន « ហៅយើងអោយចូលរួមអាហារជាមួយពួកគេ តែពួកគេសំលឹងយើងដោយយកចិត្ត ទុកដាក់ ដូចមានអាការៈចំលែកអ្វីម៉្យាងនៅក្នុងខ្លួនយើង ប្រហែលជាគេមិនពេញចិត្ត និង របៀបស្លៀកពាក់ឬអាកប្បកិរិយារបស់យើងក៏មិនដឹង ។ គេមិនសួរដេញដោល យើងទេ ។ ចំណែកយើងវិញ យើងក៏រក្សា «លក្ខណ៍ការសម្ងាត់» មិនហ៊ានដេញ

ដោលសួរគេវិញដែរ សូម្បីតែឈ្មោះភូមិក៏យើងមិនហ៊ានស្នើសូរ ព្រោះ៖ « ស្នងការ នយោបាយ » ធ្វើការបង្កប់ខ្លួននៅទីក្រុងភ្នំពេញ ម្នាក់ដែលជូនដំណើរយើង បាន ក្រើនរំលឹកកុំអោយ យើងបង្ហើបប្រាប់ឈ្មោះពិតប្រាកដ ឬ មុខងាររបស់យើងអោយ នរណាដឹងអោយសោះ ។ យើងបានជួបស្នងការនយោបាយ ក្រុងនេះនៅរាត្រីថ្ងៃទី ១៧ មេសា ១៩៧២ តែយើងពុំស្គាល់ឈ្មោះ៖ ឬ មុខងារដើមរបស់ « មិត្ត» នេះ៖ ទេ ។ រឿង រក្សាការសំងាត់គ្រប់ទីកន្លែង និងគ្រប់កាលៈទេសៈជាវិន័យទីមួយរបស់អង្គការខ្មែរ ក្រហមដែលយើងបានទទួលតាមផ្លូវ ។

នៅម៉ោង ៨ កន្លះយប់យើងបានចូលមដល់ភូមិមួយទៀត ដោយ ដើរតាមភ្លឺ ស្រែខ្ពស់ ១ សម្បូណ៍ទៅដោយដើមត្នោតនិងដើមសង្កែ ។ អ្នក ស្រុកម្នាក់នៅក្នុង ភូមិនេះបានជូនដំណើរយើងបន្តទៅមុខទៀត ។ ក្រុមរួម ដំណើររបស់យើងកើនបានគ្នា ៧ ? នាក់ ។ យើងពុំដឹងថាគេមានបំណងនាំ យើងទៅដល់ណា ទំព័រផ្សងព្រេងមួយបែបថ្មីរបស់យើងបានបើកឡើង មិនខុសពីពាក្យពោលថា ដើរទៅចូលរូងខ្លា » ទេ តែយើងមានជំនឿខ្លះ៖ ១ ទៅលើសមត្ថភាពដោះកូនរបស់យើង និងទៅលើសន្តានចិត្តជ្រះថ្លាផ្ទាល់ខ្លួន ក្នុងបញ្ហាជាតិ ។

បន្ទាប់ពីយើងមានការឈឺចាប់ និងអំពើរឈ្លានពានរបស់យៀកកុង និងយៀក ណាមខាងជើងមកលើទឹកដីខ្មែរមក យើងរឹតតែមានការឈឺចាប់ពើតខ្លាំងណាស់ទៅ ទៀតក្នុងរឿងឃុបឃិតរបស់ខ្មែរក្រហម ជាមួយយៀក កុង យៀកណាមខាងជើង ។

ដល់ពាក់កណ្តាលអធ្រាតយើងបានមកដល់ផ្សារស្គន់ ទន្លេបាទីហេវហត់រសេះ៖ រសោះដៃជើង ព្រោះគឺជាលើកទីមួយដែលយើងធ្វើដំណើរដោយជើងចំនួន ៦ ឬ ៧

ម៉ោង ។ ប្រធានរណសិរ្សនៅផ្សារស្គន់រៀបចំអោយយើង សំរាកនៅផ្ទះទៀមចិនមួយ ដែលម្ចាស់បានបោះបង់ចោល ។ យប់នោះយើង បានទទួលដំណេកលក់ស្កប់ស្កល់ ។

ថ្ងៃ ១៥-២០ មេសា :

ព្រឹកឡើងការចាប់អារម្មណ៍ដំបូងរបស់យើង គឺសភាពស្ងាត់ជ្រងំរបស់ទីប្រ ជុំជននេះ ។ ផ្ទះ៖ធំ១ ទៀមចិនជាច្រើនត្រូវបិទទ្វាចោល ។ មានគ្រួសារ ៧ ឬ ៨ គ្រួសារ ប៉ុណ្ណោះដែលក្រាញនៅទីនេះ ។ ប្រធានរណសិរ្សជាកូនចៅចិនមាឌធំដំបងរូបរាងស្អាត ឬកពាសង្ហា បឺតបារីសង្កែធ្វើវាហ៏ ។ យើងឆ្ងល់ថាហេតុអ្វីក៏មិត្តនេះមិនរត់ទៅនៅរកស៊ី ឯផ្សារកន្ទួត ឬភ្នំពេញបែរជា នៅឃុបឃិតនិងខ្មែរក្រហមយៀកកុង-យៀកណាមខាង ជើងឯណេះទៅវិញ? ឬមួយក៏ក្រាញចាំឆ្លៀតធ្វើឈ្មួញកណ្តាលរកស៊ីជាមួយ « អង្គការ » ទេដឹង ? ។

ម៉ោងប្រមាណ ៦ កន្លះព្រឹក គេហៅយើងទៅបរិភោគបាយនៅលើផ្ទះធំមួយ ដែលម្ចាស់បោះបង់ចោល ។ នៅទីនោះយើងបានជួបប្រទះនិង សំដែងការគួរសមជា មួយមិត្តមេបញ្ជាការ « កងរយ » (កងអនុសេនាធំ) មេបញ្ជាការកងវរសេនាតូច និង មិត្តស្នងការនយោបាយពីរនាក់ទៀត ។ មិត្តទាំងអស់នោះ សំដែងទឹកចិត្ត សោមនស្សរីករាយចំពោះវត្តមានរបស់យើង នៅក្នុងជួររបស់គេ ។ មានស្នងការ នយោបាយម្នាក់ អតីតជាគ្រូបង្រៀន បានហុចបារីសញ្ញាស្លឹកមាសមកខ្ញុំមួយហើយសួរ សុខទុក្ខរបស់យើងនៅតាមផ្លូវ ។ យើងក៏សំដែងអំណរគុណតបតទៅគេវិញ ហើយរង់ ចាំសំនួរដទៃទៀត តែ មិត្តនោះបែរជានិយាយពីជីវប្រវត្តិខ្លះ៖ ១ របស់គេប្រាប់ខ្ញុំទៅវិញ គឺតេជា អតីតគ្រូបង្រៀនធ្លាប់ « ជាប់នឹងចលនាបដិវត្តន៍» នេះជាយូរមកហើយ ។

ក្រោយព្រឹត្តិការណ៍ ១៨ មីនា ១៩៧០ គេក៏រត់មករួមកំលាំងនៅក្នុងព្រៃ ព្រោះមិត្ត នោះធ្លាប់ « បែកមុខបែកមាត់ » ( ភាសារបស់គេមានន័យថា : បែកការណ៍សំងាត់ > ម្តងរួចមកហើយ ។ មិត្តនោះបានប្រាប់មកយើងទៀតថា ប្អូនប្រុសរបស់គេម្នាក់ ទៀតជាសាស្ត្រាចារ្យមធ្យមសិក្សាបឋមភូមិឈ្មោះ ស.ត.ឆ. បានរត់ចូលមករួមកំលាំង បដិវត្តន៍របស់គេចំនួន ៤ ខែមុននេះដែរ ។

មិត្តម្នាក់ទៀត ប្រហែលជាស្នងការនយោបាយ « កងរយ » បានពិភាក្សា ជាមួយយើងពីបញ្ហា « ស្តេចសីហនុ » ។ មិត្តនោះប្រហែលជាយល់ថា យើងពិតជា « ស្នួល » ខែរក្រហមធ្វើការនៅក្រុងភ្នំពេញ ធ្នាប់ « ជាប់ចលនាតស៊ូ » របស់គេតាំងពី ជំនាន់ស្តេចសីហនុ បានជាមិត្តនោះធ្លោយ សហរ អង្គការមិនអោយសើបម ស្រុកខ្មែរក្នុងពេលឥឡូវនេះទេ ព្រោះបើអោយសីហនុមកច្បាសជាប្រជាជនរត់ទៅរក សីហនុហើយ ចំណែក យើងវិញ យើងពិតជាបោសគូថទទេ ។

ឮសំដីនេះភ្លាម ខ្ញុំភ្ញាក់ព្រើត ព្រោះដំបូងខ្ញុំគ្រាន់តែសង្ស័យថាខ្មែរ ក្រហម និង ស្តេចសីហនុ ម្តេចទៅជាត្រូវរូវនឹងគ្នាទៅរួច បើម្ខាងជាកុម្មុយនិស្ត ម្ខាងទៀតជាស្តេច ជាសក្តិភូមិ ។ នៅមានចំនុចជាច្រើនទៀតដែលយើងនៅស្រពិចស្រពិល តែយើងមិន ហ៊ានបង្ហើបសួរ គឺចំណុចទាក់ទង និង រណសិរ្ស និងរាជរដ្ឋាភិបាល រួបរួមជាតិកម្ពុជា និង យៀកកុង-យៀក ណាមខាងជើង ។

ព្រោះតែយើងចង់ដឹងពីការពិត នៅក្នុងបញ្ហាខ្មែរ និងព្រោះតែឈឺចាប់នឹង រឿងខ្មែរក្រហមចូលហ៊ុន និងយៀកកុង-យៀកណាមខាងជើង ក្នុងការកាប់សំលាប់ ខ្មែរគ្នាឯង ទើបយើងប្រថុយខ្លួនឆ្នើមមាចដើរចូលភ្លើង ដោយមានអាវុធម៉្យាង គឺឆន្ទះ៖

សំរបសំរួលខ្លួនឯងទៅតាមស្ថានភាព និង ឆន្ទះស្រឡាញ់អ្វីដែលជាខ្មែដូចដែលលោក ឈូក ម៉េងម៉ៅ វរជន « ខ្មែរ កណ្តាល» ស្អាតស្នំមួយរូប ធ្លាប់ស្រក់ទឹកភ្នែកពេលណា លោករំលឹកពី « ព្រលឹងខ្មែរម្តងៗ »....។

កាលបើយើងឃើញមិត្តផ្លោះធ្លោយហ៊ាននិយាយពី «បញ្ហាសីហនុ» នៅចំពោះ មុខខ្ញុំមិត្តស្នងការក្រុងភ្នំពេញក៏ហៅមិត្តនោះទៅខ្សឹបស្ងាត់ៗ ប្រហែលជាគេហាមប្រាម មិនអោយនិយាយរឿងនេះតទៅទៀត ឬគេខ្សឹបប្រាប់គ្នាគេថាមិនមែន « ស្នួល » ខ្មែរ ក្រហមក៏មិនដឹង ។

នៅម៉ោង ៤ រសៀល មានមនុស្សពីរនាក់ យកកង់មកបញ្ជី៖យើងទៅកាន់ ភូមិខ្ទារត្បែង ចំងាយប្រមាណ ១ គ.ម កន្លះពីផ្សារស្គន់ ។ នៅតាមផ្លូវយន្តហោះ តេ ២៨ ពីរគ្រឿងទើបតែវិលត្រឡប់មកពីទំលាក់គ្រាប់បែក ។

ភូមិខ្នារត្បែងក៏មានសភាពស្ងាត់ជ្រងំ យូរៗគេជួបប្រទះអ្នកស្រុកម្នាក់ ។ ផ្ទះ៖ ក្បឿងជាច្រើនត្រូវគេបោះបង់ចោល និងត្រូវគ្រាប់បែកធ្លុះធ្លាយ ដំបូល ជញ្ជាំង ។ នៅក្រោមផ្ទះពីរខ្នងកងទ័ពខ្មែរក្រហមមួយក្រុម មានគ្នា ប្រមាណ ៥០ នាក់កំពុងរៀប ចំបរិភោគបាយជាមួយ និងយុវនារី៤នាក់ ដែលយើងសន្និដ្ឋានថាជាពេទ្យសំរាប់កងទ័ព

។

កងទ័ពនេះជាកងទ័ពនេះជា កងទ័ពប្រចាំតំបន់ ១៥. មិត្តមេបញ្ជាការទទួល យើងដោយរាក់ទាក់ គេយកនំនិងឪឡឹកទុំមកអោយយើងបរិភោគ រួចក៏សាកសួរយើង ពីស្ថានភាពនៅទីក្រុងភ្នំពេញ ពីនាយទាហានសាធារណរដ្ឋ ពីអាមេរិកាំង ។ ចំលើយ របស់យើង ថាគ្មានទ័ពអាមេរិកាំងនៅភ្នំពេញទេ ហាក់ដូចធ្វើអោយគេមិនជឿ និងមិន

ពេញចិត្តសោះ ។ តេឆ្លៀតឱកាសកំពុងសន្ទនាគ្នា ដើម្បីបំផុសកំហឹងរបស់គេ កំហឹង បដិវត្តន៍ចំពោះរបបសាធារណរដ្ឋយើង ។ គេចោទថាជា «ឆ្កែបំរើអាមេរិកាំង ជាចក្រ ពត្រ ជាពួកមូលធននិយម យោធានិយមហ្វាស៊ីស ជិះជាន់សង្កត់សង្កិន ឃើញយើងនៅ ស្ងៀមធ្វើមុខស្មើ មិត្តនោះក៏ផ្អាកធម៌ទេសនារបស់គេ ។

ថ្ងៃ ២០ មេសា :

ព្រឹកឡើងមិត្ត « នីរសា» ម្នាក់ទៀតទទួលភារៈ៖ ជូនដំណើរយើង ទៅទៀត ។ យើងភ្លេចជំរាបថា មិត្តស្នងការនយោបាយធំក្រុងភ្នំពេញ ដែលជូនដំណើរយើងមក ដល់ស្គន់ទន្លេបាទី ត្រូវបានវិលត្រឡប់ចូលក្រុងភ្នំពេញវិញ ។ ពីខ្នារត្បែងតទៅយើង មានភ័ព្វវាសនាបានជិះម៉ូតូហុងដាម្តង ។ យើងបានឆ្លងកាត់ភូមិតូចជាច្រើន ហើយ សរសៀតាមផ្លូវរថភ្លើងភ្នំពេញ-កំពត មិត្តនីរសា បានប្រាប់យើងថា យើងចូលក្នុងដែន ដីខេត្តតាកែវហើយ ។ ភូមិនានាចាប់មានជីវិតអ៊ូអរជាធម្មតា ។ នៅតាមផ្លូវ យើងជួបប្រទះលេណដ្ឋានជាហូរហែ ប្រជាកសិករប្រកបការងារដូចប្រក្រតី ការលក់ ដូរ នំ ចំណីបន្តិចបន្តួច មានចប់តាមផ្លូវ ។ នៅម៉ោង ១១ យើងបានឆ្លងផ្លូវជាតិ លេខ ៣ ក្បែរផ្លូវលំឆ្ពោះទៅស្រុក បរសែត ។ ផ្ទះថ្មជាច្រើនខ្នងនៅអមផ្លូវជាតិ ត្រូវ បាក់បែកខ្ទេចអស់ នៅសល់តែគំនរឥដ្ឋរប៉ាត់រប៉ាយ ។ ថ្នល់ជាតិ ត្រូវជីកគាស់ កាត់ផ្តាច់ ដោយអន្លើ ។

យើងបានមកឈប់សំរាកនៅមុខវត្តមួយនៅខាងត្បូងថ្នល់ជាតិ ចំងាយប្រ មាលា ២ គ.ម ។ នៅទីនោះមានរទេះបងប្អូនអ្នកស្រុកជាច្រើន ដែល រត់ភៀសខ្លួន ឬពួកខ្មែរក្រហមជម្លៀសមកដល់ទីនេះ ។ បន្តិចក្រោយមកមានឡានស្សីបខ្មែរក្រហម

មួយគ្រឿងចងស្លឹកឈើ បើកមកឈប់នៅក្នុងវត្ត ។ នៅក្នុងសាលារៀន និងនៅក្រោម កុដិព្រះសង្ឃ យើងប្រទះឃើញកងទ័ពខ្មែរក្រហម ឬខ្មែររណសិរ្សដេកលើអង្រឹងនីឡុង ព្រោងព្រាតដូចហ្វូងប្រចៀវ ។

នៅម៉ោង ១២ ថ្ងៃត្រង់ យើងបានមកដល់ទីរួមផ្សារបរសែត ។ ទៀមចិន លក់ឥវ៉ាន់ ៥ ឬ ៦ នៅបើកទ្វាស្ងាត់ជ្រងំ ។ មិត្តន៍រសាបាននាំយើងទៅជួបប្រធាន តំបន់ដែលជាអតីតគ្រូបង្រៀនធ្លាប់ធ្វើការនៅសាលាបថម សិក្សាសន្ធរម៉ុក ហើយដែល បានចេញទៅនៅព្រៃ តាំងពីឆ្នាំ ១៩៦៦ ។ យើងពុំអាចស្រាវជ្រាវរកឈ្មោះដើម ឃើញទេ យើងគ្រាន់តែស្គាល់ឈ្មោះ៖ បដិវត្តន៍របស់គេប៉ុណ្ណោះ (ឈ្មោះហំ > មិត្តហ៍ក្រោយពីបានអានលិខិត របស់មិត្តស្នងការនយោបាយក្រុងភ្នំពេញហើយ ក៏ចាប់ ផ្ដើមសួរពត៌មានពីយើង ពីឈ្មោះពិតប្រាកដរបស់យើង ពីអាជីវកម្មនៅក្នុងសង្គមចាស់ ( នេះជាសំដីរបស់គេ) ពីស្រុកកំណើត ពីទីកន្លែងធ្វើការ ។ បន្ទាប់មកគេក៏ចាក់ទឹក តែហុចមកអោយយើង ព្រមទាំងនាំយើងទៅស្រស់ស្រូបបបរស និង ត្រីងៀត ។ គឺមិត្ត ហំនេះហើយដែលជាអ្នកត្រួតត្រាតំបន់ដង្កោ ស្រុកកណ្តាលស្ទឹង មានឡានអ៊ុ ស៊ុយ ស៊ុយមួយ និង ម៉ូតូហុងដាជាច្រើនសំរាប់ប្រើការ ។ គឺជាបុរសមាឌទាប មាំ កំពស់ប្រមាណ ១.៥៨ ម មិនសូវនិយាយស្តីមានអាយុប្រមាណ ៤០ ឆ្នាំ ។

នៅម៉ោង ២ រសៀល មិត្តនីរសាដែលបានជូនដំណើរយើងបន្តទៅ មុខទៀត ។ មិត្តហំបានសរសេរកូនសំបុត្រមួយអោយយើងកាន់ហើយប្រាប់ថា អោយយក លិខិត នេះទៅប្រគល់អោយមិត្តហង់ ឈ្មោះបដិវត្តន៍ នៅ មន្ទីរ៣០៥ ផ្ទាល់ដៃ ។ យើងធ្វើដំណើរកាត់តាមភូមិកាត់ភ្លុក-ក្រសាំង មក ដល់ភូមិវាលល្អៀងក្នុងសង្កាត់ផុង

ក្នុងខេត្តកំពង់ស្ពឺ ។ មិត្តន៍រសាបានណែនាំ យើងអោយប្រើពាក្យ «ហូប» ជំនួសពាក្យបរិភោគ ឬ ញ៉ាំ ហើយអោយទំលាប់ប្រើពាក្យ « មិត្ត » ដូចគេដូចឯង ។ មកទល់នឹងថ្ងៃនេះ៖ យើងបានជួប យៀកកុងតែ ២ នាក់ប៉ុណ្ណោះ ដែលកំពុងអង្គុយស៊ី គុយទាវនៅភូមិក្រសាំង កាត់ភ្លុក ។

មកដល់ភូមិវាលល្អៀង មិត្តនីរសា បន្ទាប់ពីបានប្រគល់យើងនិងលិខិតមិត្ត ហំ អោយអនុប្រធាន « មន្ទីរនីរសា » នៃភូមិភាគពិសេសហើយក៍ វិលត្រលប់ក្រោយវិញ ។ មិត្តមាំង (ឈ្មោះបដិវត្តន៍) ជាអនុប្រធានមន្ទីរ នីរសា នាំយើងទៅសំរាកនៅក្នុង ផ្ទះអ្នកស្រុកមួយខ្នង ដែលគេយកធ្វើជា ឃ្លាំងផ្ទុកឥវ៉ាន់ មាន សំពត់ ប្រេងកាត អំបិល សំពត់កៅស៊ូ ជាដើម ។ មន្ទីរ ឬក្រុមនេះមានភារះសំរាប់ចាត់ចែងដឹកជញ្ជូន ឥវ៉ាន់ ពីតំបន់ស្លាងកោះធំ (តំបន់ ២៥ ឬ ពីស្គន់ ទន្លេបាទី យកទៅភូមិភាគពិសេសដោយ ឆ្លងកាត់តាមផ្លូវលេខ ៤ ។ មានឡានធំបីដែលសុទ្ធជាឡានរត់ឈ្នួល (ឡានរត់ឈ្នួល ធំមួយ មានដាក់យីហោ ហុក-ហេង) ម៉ូតូហុងដា ៣ គ្រឿងនិងទោចក្រយាន ៤ ឬ ៥ ទៀតព្រមទាំង ដំរី ៣ ក្បាលទុកសំរាប់អោយក្រុមនីរសា ប្រើប្រាស់ក្នុងការដឹកជញ្ជូន ឥវ៉ាន់ ។

ថ្ងៃ ២០ មេសាដល់ថ្ងៃ ១២ ខុសភា ១៩៧២ :

នៅថ្ងៃដំបូង ប្រជាកសិករនៅក្នុងភូមិវាលល្អៀង ទទួលអបអរសាទរ និង យើងខ្លាំងណាស់ ។ គណៈកម្មការរណសិរ្សភូមិបាននាំគ្នារៀបចំបាយទឹកម្ហូបចំណីទទួល យើង ព្រមទាំងរៀបចំរាត្រី សិល្បះតូចមួយសំដែង ដោយ កុមារា-កុមារីនៅក្នុងភូមិ ជូនជាកិត្តិយសដល់យើងទៀតផង ។ គឺជាថ្ងៃដំបូង ដែលយើងបានឃើញទិដ្ឋភាពនៃ

ចំរៀង និង របាំរបស់អង្គការបដិវត្ត ខ្មែរក្រហម ។ យើងមានក្តីរំភើប និង សោមនស្ស ជាខ្លាំង ចំពោះមេត្រីភាព និងការយកចិត្តទុកដាក់របស់បងប្អូនប្រជាកសិករហើយ យើងក៏បានថ្លែងអំណរគុណដោយទឹកចិត្តស្វាមីភក្តី និង មេត្រីភាពតបតទៅរកបងប្អូន ទាំងអស់នោះវិញ ។ ការយកចិត្តទុកដាក់របស់បងប្អូនប្រជាកសិករមកលើរូបយើង ហាក់ធ្វើអោយមិត្តមាំង និង សហការីរបស់គេច្រណែននឹងយើងខ្លះៗដែរ ។

ប្រជាកសិករនៅភូមិវាលល្អៀង មានជីវភាពក្រខ្សត់ខ្លាំងណាស់ ម្ហូបចំណី ត្រី សាច់ ពុំមានគ្រប់គ្រាន់ទេ ។ បងប្អូនទាំងនោះ៖នៅជំពាក់ចិត្ត ទៅលើ « សម្តេចម៏ » យ៉ាងជ្រៅ ។ មានចាស់ទុំជាច្រើននិយាយសរសើរពី « សម្តេចឪ » ហើយត្អូញត្អែរថា « សព្វថ្ងៃនេះរាស្ត្រគ្នារងាណាស់ រងាដូចកូន មាន់បាត់មេ » «បាត់សម្តេចសីហនុ) ប្រជាកសិករនៅតែសង្ឃឹមថា សម្តេចសីហនុនឹងវិលមកកាន់អំណាចវិញនៅពេលណា ដែលកងទ័ពរណសិរ្សវាយយកភ្នំពេញបាន ។ ។

ចំណែកមិត្ត មាំង និង មិត្តចាន់ ប្រធានមន្ទីរនីរសានេះវិញសុទ្ធតែ ជាក្របខ័ណ្ឌ កុម្មុយនិស្ត ។ គេនាំគ្នាលាក់បំបិទការពិតមិនទាន់អោយប្រជា កសិករនៅក្នុងតំបន់ នេះដឹងទេ ។ នេះជាយុទ្ធវិធីប្រមូលកំលាំងមួយរបស់ អង្គការខ្មែរក្រហម។

ថ្ងៃបន្ទាប់មក ដុនចស់ម្នាក់ឈ្មោះយាយ ម៉ែន បាននាំយើងទៅនៅ ផ្ទះថ្មីមួយ ខ្នងទៀតដែលទើបនឹងសង់ហើយ ។ យើងបានទទួលការឧបត្ថម្ភ យ៉ាងកក់ក្តៅពី សំណាក់ដូនចាស់នេះ និងញាតិមិត្តចាស់ទុំជិតខាងដទៃទៀត ។ សឹងតែរាល់ថ្ងៃញាតិ មិត្តជិតខាងយកនំចំណី ថ្នាំជក់ ដូចខ្ចី ស្លឹកសង្កែមក អោយយើងហើយនៅពេលល្ងាច ១ បងប្អូនទាំងនោះ៖ តែងនាំគ្នាមកសួរសុខទុក្ខ ជាមួយយើងបង្កើតជាចំណងមេត្រីភាព

និងការយល់គ្នាទៅវិញទៅមករឹតតែជិតស្និទ្ធថែមទៀត ។

មានពេលខ្លះ៖ យើងនឹករលឹកមកកូនប្រពន្ធ គ្រួសារញាតិមិត្តយ៉ាង លន្លង់ លខ្លោច ជាហេតុធ្វើអោយយើងរឹតតែឈឺចាប់ពើតខ្លាំងឡើងទៀត និង សង្គ្រាមនេះ សង្គ្រាម ដែលធ្វើអោយយើងបែកបាក់គ្នា សង្គ្រាមដែល សាប ព្រួសនូវទុក្ខវេទនា សព្វយ៉ាងដល់របជារាស្ត្រស្លូតត្រង់ ។ ពេលជួបប្រទះយៀកកុងតាមផ្លូវម្តងៗ យើងសឹង តែលោតទៅច្របាច់ក កាប់ចិញ្ច្រាំ អោយអស់ចិត្ត !!

ការស្នាក់អាស្រ័យនៅក្នុងភូមិវាលល្អៀងជាយូរថ្ងៃ កាន់តែធ្វើអោយយើង អផ្សុកតប់ប្រមល់ខ្លាំងឡើងៗ ។

នៅថ្ងៃទី ៦ ឧសភា មិត្ត ចាន់(ឈ្មោះបដិវត្តន៍) បាននាំមិត្ត នងសួន ហៅចំរើនជ័យ ទៅសាកសួរសុខទុក្ខយើងដោយមានយុទ្ធជនខ្មែរក្រហមចំនួន ៥ នាក់ អមការពារសន្តិសុខផង ។ នង-សូន ជាស្នងការនយោ បាយតំបន់ ២៥ ( ស្រុកស្អាង កោះធំ) ឬគេហៅថា « លេខាតំបន់ ២៥ » (លេខាធិការបក្សនៅក្នុងតំបន់) ។

នៅក្នុងការសន្ទនាជាមួយ នង សួន ខ្ញុំឆ្លៀតឱកាសសរសើរនូវ វិរភាពនឹង ស្មារតីរឹងប៉ឹងរបស់ និង សួន ក្នុងការធ្វើបដិវត្តន៍ នូវសេចក្តីក្លាហាន របស់នង សួន នា សមាជពិសេសនៅវាលមេរុដែលនាំអោយ នង សួនជាប់គុករហូតមកដល់ឆ្នាំ ១៩៧០ ។ នៅល្ងាចថ្ងៃដដែល បងប្អូននៅក្នុងភូមិបានរៀបចំម្ហូបចំណីជប់លៀង « សមមិត្ត » នង សួនព្រមទាំងយើងទាំងអស់គ្នា មិត្ត ចាន់ ប្រធានមន្ទីរដឹកនាំបានប្រាប់យើងថា « ប្រហែល ៤ ៥ ថ្ងៃទៀត មិត្តនឹងបានចេញដំណើរទៅ « អង្គការលើ » ។ ខ្ញុំបាន វាយទូរលេខទៅជំរាប អង្គការលើពីរឿងមិត្តរួចហើយ ។

ខ្ញុំភ្ញាក់ព្រើតកាលបើឮមិត្តចាន់ប្រាប់ថា « មានវាយទូរលេខ» ព្រោះខ្ញុំមិន បានចាប់ភ្លឹកថា អង្គការខ្មែរក្រហមគេយកចិត្តទុកដាក់និងខ្ញុំដល់ថ្នាក់នេះ ។

នៅថ្ងៃបន្តបន្ទាប់មកទៀត យើងចាប់ផ្តើមជួបយៀកកុង យៀក ណាមខាង ជើងឆ្លងកាត់ភូមិជាញឹកញាប់ មានដឹកអង្ករ បន្លែ មាន់ ទា និងដឹកគ្រាប់កាំភ្លើងត្បាល់ តាមកង់ ។ ជួនកាលមានឃើញពួកវាសែងអ្នករបួសឆ្លងកាត់ភូមិ ។ អ្នកស្រុក ផ្តល់ពត៌មានមកយើងថា ទ័ពធំរបស់ពួកវាមិនដែលដើរកាត់ភូមិទេ មានតែក្រុម សេដ្ឋកិច្ចទេ ជាអ្នកដើរចេញចូលរកទិញស្បៀងតាមភូមិ ។

ពេលឃើញជនបរទេសសត្រូវឈ្លានពាន យើងក៏នឹកឃើញដល់វាសនា ស្រុក ទេស ដល់ឯករាជ្យសរបស់ប្រជាជាតិ ដល់វិនាសកម្មរបស់ប្រជារាស្ត្រចំនួន ៣ ឆ្នាំកន្លង មកហើយ ។ល។

ចុះខ្មែរក្រហម ? នេះហើយជាចំណោម !

ថ្ងៃទី ៧ និង ៨ ខុសភា មិត្តចាន់ បានជូនដំណើរ និង សួន ឡើងទៅ លើ (អង្គការលើ ) ។ ថ្ងៃ ៨ និង ៩ ខុសភា ភ្លៀងបង្ហូរខ្លាំងលាយនិងខ្យល់ ព្យុះធំ ទឹកដក់ សសាចពាសពេញស្រែ ។ អារម្មណ៍រសប់យើងវិលវល់នឹកដល់ការសប្បាយ និង សេចក្តី សុខសាន្តនៅក្រោមដំបូលគ្រួសារដ៏កក់ក្តៅ ដែលយើងធ្លាប់ជួបប្រទះពីដើម រៀងមក ។ ចំពោះយើង សេចក្តីសុខ លាយនិង ការភ្លើតភ្លើនរបស់យើងក្នុងមួយរយះពេល ហាក់ដូចជាអំពើក្បត់មួយ ចំពោះប្រជាកសិករ ដែលកំពុងរងទុក្ខវេទនាដោយសារ សង្គ្រាម ។ យើងគួរតែហ៊ានធ្វើអ្វីមួយ ជាវិភាគទានក្នុងការបំបាត់សង្គ្រាមនេះ ។

សេចក្តីសំរេចចិត្តរបស់យើងក្នុងចូលទៅក្នុងជួរ « បក្ស » អាចអោយមិត្តភក្តិ

របស់យើងបកស្រាយច្រើនបែបច្រើនយ៉ាងណាស់មកលើរូប យើង ។ ឬមួយគេចាត់ទុកយើងជាអ្នកផ្សងព្រេងនិមយ ជាពូកឆ្កួតលីលា ជាក្រុមប្រលោម លោកនិយម (Les romantistes) ព្រោះថាខ្លួនឯងអាច « ទួលផែនដី » ឬទេ ? ឬមួយគេអាចចាត់ទុកយើងថា ជាពួកសីហនុនិយម ? ឬមួយគេចោទយើងថា ជាកុម្មុយនិស្ត ?

ចំពោះយើង ៗ សុខចិត្តនៅស្ងៀមជាជាងស្រដី ។

នៅថ្ងៃទី ៩ ឧសភា យន្តហោះ តេ ២៨ ពីរគ្រឿង មកទំលាក់គ្រាប់បែកនៅ ខាងជើងវត្ត កាត់ភ្លុក ។

ថ្ងៃ ១០ ឧសភា... ការអផ្សុកនិងរវើរវាយញាំញីយើងកាន់តែខ្លាំង ឡើងៗ ។ យើងគ្មានសៀវភៅមើលកំសាន្ត គ្មានកាសែត ។ យើងដាច់ការទាក់ទងពីខាងក្រៅ ពីភ្នំពេញ ។ មួយថ្ងៃ១យើងស្តាប់ដំណឹងតែតាមវិទ្យុ ភ្នំពេញ ប៉េកាំង វ៉ាស៊ីនតោន ។

ដំណឹងថាក្រុងភ្នំពេញ ទទួលការវាយប្រហារដោយគ្រាប់កាំភ្លើងត្បាល់ និង គ្រាប់រុំកេត ១២២ ម.ម ចំនួន១៥៥ គ្រាប់នៅដើមខែឧសភា ធ្វើអោយយើងរន្ធត់ ញាប់ញ័រជាខ្លាំង ។

នៅល្ងាចថ្ងៃ ទី ១០ ឧសភា មិត្ត មាំង ភូឈួយមិត្តចាន់បានយកសំបុត្រ មួយមកបង្ហាញយើង ។ ក្នុងលិខិតនោះស្នងការនយោបាយតំបន់ ៣៣៤ មិត្ត សាំង រិន អតីតសាស្ត្រាចារ្យមធ្យមសិក្សា បានស្នើ អោយមិត្ត មាំង នាំយើងទៅជួប និងគេនៅវេទិកាកិត្តិយស នៅវេលាម៉ោង ៦ ល្ងាច ។ នៅល្ងាចថ្ងៃ ១០ ឧសភានេះ គណៈរណសិរ្សតំបន់ ៣៣ បានចាត់ចែងរៀបចំ មី ទិញ មួយយ៉ាងធំ នៅក្បែរវត្ត

កាត់ភ្លុក ត្រង់សាលារៀនបឋម សិក្សាចាស់ ។

យើងបានរួម មី ទិញ និងគេដែរ តែមិត្តមាំង យើងមិនដឹងជាមានចេតនា បែបណាពុំបាននាំយើងទៅជួបអ្នកដឹកនាំខ្មែក្រហមនៅវេទិកាកិត្តិយសទេ ។

យើងមានការចាប់អារម្មណ៍ជាខ្លាំងទៅលើមីទិញនេះ ។ មនុស្សប្រមាណជាង មួយម៉ឺននាក់ រួមទាំង « ប្រជាជន» ទាំង « កងកំលាំងប្រដាប់ អាវុធ ប្រជាជនរំដោះ៖ ជាតិកម្ពុជា » ទាំងព្រះសង្ឃ ទាំងក្របខ័ណ្ឌខ្មែរក្រហម (កម្មាភិបាល > ប្រដាប់ដោយ សំលៀកបំពាក់ខ្មៅ បានចេញមកពីគ្រប់ទិសទី ហែរជាក្បួន កាន់ទង់ក្រហម និង បដាក្រហម តំរង់មកកាន់ផ្លាសាលារៀន ។ ក្រុមនារីឈរនៅជួរខាងមុខក្បែរវេទិកា ។ នៅមុខវេទិកា មានសង់តូប មីក្រូដាច់ឆ្ងាយពីគ្នា ។ ខាងក្នុងវេទិកាកៅអីប្រមាណ

២០០ តំរៀបជាជួរ

ដំបូងអារម្មណ៍របស់យើងបាញ់ផ្តោតទៅលើពាក្យស្លោកនៅលើបដាក្រហម ។ បណ្តាបដាជាច្រើន យើងឃើញមានតែបដាក្រហមមួយទេដែលចែងថា « ជយោ! រណសិរ្សរួបរួមជាតិកម្ពុជា ដែលមានសម្តេច នរោត្តម សីហនុ ព្រះប្រមុខរដ្ឋ ជាប្រធាន ក្រៅពីនេះគ្មានបដាក្រហមណាមួយនិយាយពីស្តេចសីហនុឡើយ ។ ពាក្យស្លោកភាគ

ច្រើន បញ្ចើចបញ្ចើរពីវីរភាពរបស់ប្រជាជន និងកងកំលាំងរបស់គេដូចជា :

« ជយោ! កងកំលាំងប្រដាប់អាវុធប្រជាជនរំដោះជាតិកម្ពុជា ដ៏មានជ័យ»

« ប្តេជ្ញាគាំទ្រ ការតស៊ូដ៏អង់អាចក្លាហានរបស់ប្រជាជន »

« ជយោ រដ្ឋអំណាចប្រជាជន» ។

« ប្តេជ្ញាកំទេច ចក្រពត្តិ អាមេរិកាំង និង បរិវារវាអោយអស់ពីទឹកដីកម្ពុជា លាវ

វៀតណាម » ។

« ជយោ យុទ្ធសាមគ្គីនៃប្រជាជន ខ្មែរលាវ និង វៀតណាម » ។ល ។

ដោយឃើញបដាពីរសំដែងពរស្វាគមន៍ ចំពោះលោក ហ៊ូ យន់ ទើបយើងដឹង ថា លោក ហ៊ូ យន់ ច្បាស់ជាមកជាអធិបតីក្នុងពិធីនេះ ។

យើងខិតខំផ្ទៀងរកមើលក្រែងមាន យៀក កុង យៀកណាម ខាងជើង មកចូលរួមក្នុងបុណ្យមេទិញនេះ តែយើងរកមើលពុំឃើញមានម្នាក់សោះ ។

ភ្លើងអគ្គិសនីបានបំភ្លឺព្រោងព្រាត ហាក់ដូចជាពុំមែនជាជនបទ ។ នៅក្បែរ វេទិកា គេបានរៀបចំលេណដ្ឋានមានគំរបមួយយ៉ាងមាំ សំរាប់មេដឹកនាំខ្មែរក្រហម ។ នៅជុំវិញទីធ្លាសាលាមានគេជីកលេណដ្ឋានតូចៗ យ៉ាងច្រើនសំរាប់ទស្សនិកជន ។ ក្រុម អោយសញ្ញាថាមានយន្តហោះបណ្តាក់គ្នានៅជុំវិញបរិវេណសាលា ។ ពេលឮស្នូរកញ្ច ភ្លើងអគ្គិសនីត្រូវពន្លត់បារីមិនត្រូវជក់ ។

នៅម៉ោង ៨ យប់យើងឮប្រធានគណះកម្មការរៀបចំមីទិញស្រែកជ័យឃោស ជូនពរដល់លោក ហ៊ូ យន់ មានសំដីថា : « ជយោ!មិត្តហ៊ូយន់បុត្រដ៏ឆ្នើមរបស់ប្រទេស កម្ពុជា » ។ ស្នូរទះដៃលាន់ឮប្រាវ ។ ព្រមជាមួយនោះទស្សនិកជនក៏ក្រោកឈរ ស្រឡើងអើតរកមើលលោក ហ៊ូ យន់ ។ យើងភ្ញាក់ព្រើតកាលបើឃើញលោក ហ៊ូ យន់ ទាំងសាច់ទាំងឈាមលើកដៃទទួលការអបអរសាទរនៅជួរខាងមុខវេទិកា ។

បន្ទាប់ពីសន្ទរកថារបស់ប្រធានចាត់ចែងបុណ្យមីទិញមក លោកហ៊ូ យន់ ក៏បានឡើងថ្លែងសន្ទរកថា យ៉ាងវែងដោយឥតព្រាងទុកអស់រយះប្រហែល ៣ ម៉ោង ។ លោក ហ៊ូ យន់ បានសង្កត់ហើយសង្កត់ទៀតថា ជំហរ របស់ គេគឺ « មិនចរចា មិន

សំរុះសំរួល មិនរាថយ » គេប្រយុទ្ធរហូតបានជ័យជំនះជាស្ថាពរ ទោះជាត្រូវឆ្លងការ លំបាកវេទនាយ៉ាងណាក៏ដោយ ។ គេប្រកាន់ជំហរ « ឯករាជ្យម្ចាស់ការខ្លួនទីពឹងខ្លួន» ជាធំ តែគេ « ក៏ត្រូវរួម សាមគ្គីជាមួយប្រជាជនលាវ និងវៀតណាម ក្នុងការដេញ ចក្រពត្តិអាមេរិកាំងចេញពីដែនដី ឥណ្ឌូចិន » ។

បន្ទាប់ពីសន្ទរកថាលោក ហ៊ូ យន់ មកព្រះសង្ឃ « កម្មាភិបាល » ខ្មែរក្រហម មេបញ្ជាការកងទ័ពស្នងការនយោបាយ ព្រមទាំងតំណាងខ្មែរក្រហម មេបញ្ជាការកង ទ័ពស្នងការនយោបាយព្រមទាំងតំណាងអនិកជន ចិន យួន ឡើងថ្លែងយោបល់គាំទ្រ « បដិវត្តន៍ » របស់គេជាបន្តបន្ទាប់គ្នាដែល តាមភាសារបស់គេហៅថា « ឡើងចាប់ អារម្មណ៏ »

៥ភ្លឺ ។ រាត្រីសិល្បះបដិវត្តន៍របស់គេ បានកំដរទស្សនិកជននិងកងទ័ពរហូត ដល់ម៉ោង

រហូតមកដល់ពេលនេះ យើងធ្លាប់រអាមត្រចៀក និងពាក្យពេចន៍ខ្ពស់១របស់ គេ និងភាសាមួយបែបថ្មីរបស់គេ និងពាក្យឃោសនាមូលបង្កាច់ ទាំងទទឹងទិសមក លើរដ្ឋាភិបាល មកលើរបបសាធារណរដ្ឋ មកលើសង្គមនៅភ្នំពេញ ដែលពួកគេចាត់ទុក ថាជា « សង្គមចាស់ »

ថ្ងៃ ១២ ទៅ ១៤ ខុសភា ១៩៧២:

យើងធ្វើដំណើរចេញពីភូមិវាលល្អៀង នៅវេលាម៉ោង ៩ ព្រឹក ក្រោយពីការ ជំរាប និង ថ្លែងអំណរគុណបងប្អូនញាតិមិត្តជិតខាងដែលបានជួយឧបត្ថម្ភយើងយ៉ាង កក់ក្តៅអស់ថិរវេលា២២ថ្ងៃក្នុងការស្នាក់អាស្រ័យរបស់យើងនៅទីនេះ ។ មន្ទីរនីរសា របស់មិត្ត ចាន់បានចាត់អោយសហការី

របស់គេម្នាក់ជូនដំណើរយើង ។ លើកនេះយើងធ្វើដំណើរដោយទោចក្រយានឆ្ពោះទៅ ទិសខាងជើងតាមផ្លូវលំ ផ្លូវរទេះគោឆ្លងកាត់ភូមិតូចនានា ដែលមានសភាពស្ងាត់ជ្រងំ ។ យើងឃើញផ្ទះបាក់បែក ឆេះដោយគ្រាប់បែក ដើមដូង ដើមត្នោត បាក់រលំដោយ - គ្រាប់រុំកេត តុម្ពឫស្សី ដើមស្វាយស្វិតស្រពោន រញមដោយគ្រាប់ណាប៉ាល់ ។ គឺជា ទិដ្ឋភាពសង្គ្រាមគួរអោយខ្លោចផ្សា ។

យើងបានមកដល់ភូមិច្រាំងចោតវេលាម៉ោង១កន្លះរសៀលបានចូលទៅសំរាក ក្នុងជំរំកងឈ្លប និងក្រុមអ្នកនាំសារដែលសង់ប្រប និងមាត់អូរ ក្រោមព្រៃឈើស៊ុប ទ្រុប ។ នៅខាងត្បូងភូមិចំងាយប្រមាណ ៣០០ ម៉ែត្រ ។ យើងស្រស់ស្រូបបាយ កញ្ចប់ដែលយើងយកមកជាប់និងខ្លួន ។ នៅទីនេះយើងបានជួប និងយុទ្ធជនរណសិរ្ស ៣ នាក់ទៀតដែលធ្វើដំណើរពី ស្អាង កោះធំ ឆ្ពោះទៅអមលាំង ។ មានយុវជន ពីរនាក់ដែលទើប និងចុះមកពី « ខាងលើ » ( អង្គការថ្នាក់លើ) បានប្រាប់យើងថា គេ មានបេសកកម្មមកដឹកឥវ៉ាន់និងមកទទួលអស់លោក « ធំៗ» ។ នៅម្ខាងផ្លូវជាតិលេខ ៤ ឯណោះ មានឡានកង់ដប់មួយមកចាំទទួលអស់លោកទាំងនោះ ។ យើងចាប់ភ្លឹកថា ប្រហែលគេមកចាំទទួលលោក ហ៊ូ យន់ និងសហការីរបស់លោកដែលបានចូលរួម ក្នុងមីទិញនៅកាត់ភ្លុកនាយប់ថ្ងៃ ១០ ខុសភា ។

មិត្តសន អ្នកនាំផ្លូវរបស់យើងព្រមទាំងមិត្តរួមដំណើរដទៃទៀតប្រហែល ១០ នាក់បានមកដល់វត្តពុទ្រា ក្បែរផ្លូវជាតិលេខ ៤ នៅម៉ោង ៤ កន្លះ៖ រសៀល ! កងឈ្លប ៤ ឬ ៥ នាក់បានទៅពិនិត្យផ្លូវនិង យាមនៅទីនោះ សំ រាប់ធ្វើសញ្ញាអោយយើងឆ្លង ។ នៅសងខាងយើងប្រហែល ៥ គ.ម. មាន បន្ទាយកងទ័ពសាធារណរដ្ឋយើង ។

នៅម៉ោង ៥ កន្លះយើងបានឆ្លងកាត់ផ្លូវជាតិលេខ៤ ។ កងឈ្លបដើរ មុខធ្វើសញ្ញាអោយយើងឈប់ ព្រោះផ្លូវរទេះគោមានបង្កប់មិន ។ កងឈ្លបក៏គូស រង្វង់ហ៊ុំព័ទ្ធមិន និងធ្វើសញ្ញាអោយយើងដើរលើស្មៅវាងផ្លូវខ្សាច់ ។ ឆ្លងបានចំងាយ ប្រមាណ ៣០០ ម៉ែត្រ យើងក៏នាំគ្នាឡើងជិះកង់ បន្តរដំណើរទៅមុខទៀត កាត់តាម វាលស្រែ ឬ ឆ្លងអូរ ។

នៅម៉ោង ៦ និង ១៥ នាទីល្ងាច យើងបានមកឈប់សំរាកនៅក្នុង វត្តគោក រមៀត ។ ភូមិគោករមៀត ជាភូមិចាស់សំបូរទៅដោយដើមដូង ដើមស្វាយ ចេក ស្នា ។ ផ្ទះក្បឿងធំៗ ជាច្រើនត្រូវបិទទ្វារចោល ។ ក្រៅពី ព្រះសង្ឃ៦ ឬ ៧ អង្គនៅក្នុងវត្ត ភូមិមានសភាពស្ងាត់ជ្រងំ ។ យើងអង្គុយសំរាកនៅប្របមាត់ស្រះមួយ ដែលភ្លាម ត្រពាំងបុរាណមួយយ៉ាងធំ ។ រស្មីព្រះអាទិត្យស្រទន់ពណ៌មាសជះមកលើកំពូលភ្នំ នៅខាងកើតយើង ធ្វើអោយយើងនឹកស្តាយដល់សេចក្តីសុខសាន្តដែលបានវិនាសផុត ទៅ.... ដោយ សារសង្គ្រាម... ដោយសារមហិច្ឆតារបស់យួនកុម្មុយនិស្ត ! វត្តអារាម ដើម ដូងខ្ពស់លលៃមានចំណាស់ប្រហែល ៥០ ឆ្នាំដើមស្វាយមានគល់ប៉ុនកង់រទេះ ត្រពាំង ។ល។ ទាំងអស់នេះគឺជាព្រលឹងនៃជីវិតធ្លាប់សុខសាន្តរបស់អ្នកភូមិ! ជានិមិត្តរូបនៃព្រលឹងខ្មែរតែម្តង !

យប់ថ្ងៃ ១២ មក ១៣ ខុសភា យើងបានទទួលដំណេកនៅក្នុងជំរំ « នីរសា» នៅខាងលិចភូមិគោករមៀត ប្របនិងមាត់ស្ទឹងព្រៃរមៀត ។ ព្រឹកថ្ងៃ ១៣ ខុសភា យើងបន្តរដំណើរទៅមុខទៀតកាត់តាមព្រៃស្រោង វាលព្រេច យើងកំរជួបប្រទះភូមិជនបទអ្នកស្រុកណាមួយនៅតាមផ្លូវលំ ។ នៅម៉ោង ២ ។

កន្លះរសៀលយើងបានមកដល់ភូមិតោង ម៉ោង (ឬតោង ហោង?) ដែលមានចំងាយ ៧០ គ.ម. ពីថ្នល់ជាតិលេខ ៤ ។ នៅតាមផ្លូវ យើងបានជួបប្រទះយៀក កុង យៀកណាមខាងជើង ដឹកជញ្ជូនហិបគ្រាប់ តាមដំរី ឬឡានកង់ដប់ ហ្សេ អឹម សេ ( GMC) ។ ចាប់ពីភូមិតោង ម៉ោង ទៅ យើងជិះឡានកង់ដប់យៀកណាមខាង ជើងឆ្ពោះទៅស្រុកអម លាំង ។ នៅខាងឆ្វេងយើង ភ្នំឱរ៉ាល់បានលេចរូបរាងត្រដែត ។ គឺជាជំរកយុទ្ធសាស្ត្រ របស់ខ្មែរក្រហមតាំងពីយូរយារណាស់មកហើយ ។

នៅព្រឹកថ្ងៃ ១៤ ឧសភា យើងចេញដំណើរដោយកង់ពីស្រុក អម លាំង ឆ្ពោះទៅទិសខាងត្បូង តាមថ្នល់ខេត្ត (Route Provinciale) ។ នៅ តាមផ្លូវយើង បានជួបមនុស្សម្នាជាច្រើន ជាយុទ្ធជនខ្មែរក្រហម ឬ ពួក «អង្គការ » ចុះឡើងទៅមក អមលាំងមិនដាច់ ។ ទាំងអស់គ្នាសុទ្ធសឹងតែស្លៀក ពាក់ខ្មៅមានបង់កក្រមាដូចគ្នា ។

នៅវេលាម៉ោង ២ រសៀល យើងបានមកដល់វត្តតាំងពោធិ៍ ។ នៅ ម៉ោង ៤ យើងចូលមកដល់ភូមិ តាំងខ្មៅក្នុងសង្កាត់ ពាមប្រាំបីមុមស្រុកកំពង់ត្រឡាច ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង ។ មិត្តសនអ្នកនាំផ្លូវ បាននាំយើងចូលទៅសំរាកក្នុងមន្ទីរនីរសានៃ តំបន់ ៣០៥ ហើយបានប្រាប់យើងថា យើងបានមកដល់ គោលដៅហើយ ។ យើងបាន ប្រាប់នីរសានៅទីនោះថា យើងមានលិខិត មួយត្រូវយកទៅជូនមិត្ត « ហង់ » មន្ទីរ ៣០៥ ដោយផ្ទាល់ ។ មិត្តនីរសាគេ មិនអោយយើងទៅជួបមិត្ត«ហង់» នោះផ្ទាល់ទេគេ ទទួលយកលិខិតពីយើងទៅជូនមិត្តហង់ ។ យើងនៅរង់ចាំអស់រយះពេលជិតមួយម៉ោង រួចទើបឃើញមិត្តនីរសានោះវិលត្រឡប់មកវិញហុចកូនសំបុត្រមួយទៅអោយមិត្ត សន ។ អ្នកនាំផ្លូវយើងសើចញញឹមញញែម បង្ហាញកូនសំបុត្រនោះមកអោយ យើងអាន

មានអក្សរតែមួយបន្ទាត់មានសេចក្តីថា : « សូមបងនាគលៃលក រៀបចំ កន្លែងអោយបានសមរម្យដល់មិត្តបញ្ញាជន... ពីក្រុងផងព្រោះខ្ញុំគ្មានមធ្យោបាយ» ។ មិត្តសនបន្ថែមថា « បងមានសំណាងហើយដោយ បានមន្ទីរសេដ្ឋកិច្ចភាគ រៀបចំ ទទួលផ្ទាល់ » ។ មិត្តសនក៏បាននាំយើងទៅ កាន់មន្ទីរមិត្ត « នាគ » ( ឈ្មោះបដិវត្តន៍ > ដែលនៅប្របមាត់ស្ទឹងខាងលិច វត្តតាំងខ្មៅ ។

ពេលចូលទៅដល់ យើងបានជួបប្រទះនិងយុវនារីមួយក្រុមកំពុងប្រ ជុំ « រៀនសូត្រនយោបាយ » នៅក្រោមដើមចំបក់មួយដ៏ធំ ។ មានតុមួយវែងសំរាប់ជា កន្លែង « ហូប » បាយផង ជាកន្លែងប្រជុំផង ។ មិត្តនារីទាំងអស់នេះជាក្រុមកាត់ដេរ ។ បន្តិចក្រោយមកយើងឃើញកូនចៅចិនម្នាក់ រូបស្អាតបាតដើរតំរង់មករកចាប់ដៃ យើងដោយទឹកមុខញញឹមរាក់ទាក់ ។ មិត្តនាគបានសាកសួរសុខទុក្ខ និង សុំទោស យើងដោយពុំបានយកឡានទៅទទួល ។ គេបានបញ្ជាក់ទៀតថា បានទទួលទូរលេខ មួយពីមិត្តចាន់ស្តីពីវត្តមានរបស់យើង ។ មិត្តនាគនេះគឺគ្មាននរណាក្រៅពីលោក សៀង ប៉ោសែ អតីតវិស្វករ និងអតីតនាយកក្រសួង សុរិយោដីនោះទេ ។

នៅទីនេះជាដំបូង យើងបានទទួលកិត្តិយស និង ការថ្នាក់ថ្នមពីសំណាក់មិត្ត នាគ គឺយើងមានវាសនាបានស្រស់ស្រូបកាហ្វេ ទឹកដោះគោយូរៗម្តង ។ មិត្តនាគ អោយបញ្ជាទៅមិត្តនារីកាត់ដេរទាំងនោះ៖ អោយរៀបចំម្ហូបអាហាររបស់យើងដោយ ឡែក ។ ក្រោយមកយើងទទូចចូលរួម « ហូប » បាយទឹកជាមួយមិត្តឯទៀតៗ ដោយ មានម្ហូបតែមួយមុខដូចគ្នា ។

ថ្ងៃ ១៤ ដល់ ២៦ ឧសភា :

 មិត្តនាគបានប្រគល់អង្រឹងនីឡុងថ្មីមួយមកអោយយើង ហើយទូន្មានយើង អោយរក្សាការសំងាត់គឺលាក់ឈ្មោះដើម មុខងារ ស្រុកកំណើត របស់យើងកុំអោយ

នរណាដឹង លើកលែងតែអង្គការថ្នាក់លើ ។

នៅថ្ងៃ ១៥ ឧសភា វេលាម៉ោង ៧ យប់ លោក ហ៊ូ យន់ ជារដ្ឋមន្ត្រី ម្តងហើយ ក្រសួងមហាផ្ទៃទទួលបន្ទុករៀបចំជនបទនិងសហការណ៍ដែលយើងបានជួប នៅជិតស្រុកបរសែតបានចូលទៅសាកសួរសុខទុក្ខយើង ជាមួយវរជនម្នាក់ទៀតឈ្មោះ៖ សុក ចូក មានងារជាអនុរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសន្តិសុខជាតិ ក្នុងរដ្ឋាភិបាលរណសិរ្សរបស់ សីហនុ និងជាប្រធានភូមិភាគពិសេស (មន្ទីរ ៣០៥) ។

នៅថ្ងៃ ១៥ ខុសភា ដដែលវេលាម៉ោង ៤ រសៀលយើងបានជួបសន្ទនាលេង ជាមួយសមាជិក នៃមន្ទីរឃោសនាការភូមិភាគពិសេសចំនួន បីនាក់ទៀតតី មិត្ត ឈុន សុកបួន ជាវិស្វករមានឈ្មោះក្រៅហៅ « សោម» មិត្ត សៀក តឹកឆាយ ហៅថន អតីតសាស្ត្រាចារ្យមធ្យមសិក្សាបឋមភូមិ និងមិត្ត ខឿន ភិកាន ហៅរិន អតីតគ្រូ បង្រៀន ។ ក្នុងថ្ងៃដដែល មិត្ត ម៉ែន នីថូ ហៅ ដន អតីតវិស្វករខាងអគ្គិសនី បានចូលទៅជួបរាក់ទាក់ជាមួយយើងផងដែរ ។ នៅមន្ទីរសេដ្ឋកិច្ចភាគនេះ យើងតែង បានជួបកម្មាភិបាលខ្មែរក្រហមជាច្រើន រូបទៀតដែលជាអតីតរដ្ឋការ អតីតនិស្សិតនៅ ក្រុងភ្នំពេញ ។ គេពុំទាន់ប្រគល់ភារកិច្ចអ្វីអោយយើងធ្វើទេ ។ មួយថ្ងៃៗ យើងរវល់ តែទទួលភ្ញៀវ និង អានឯកសារផ្សេងៗ ដែលមិត្តនាគបានប្រគល់មកអោយយើង មានទស្សនា វដ្ដីរណសិរ្ស កាសែត « ពលករបដិវត្តន៍» កាសែត « ប្រជាជនបដិវត្តន៍ ជាដើម ។ យើងកាន់តែអផ្សុកខ្លាំងឡើងៗព្រោះយើងគ្មានសេរីភាពចេញ ដើរតាមភូមិ

ជិតខាងបានទេ ។

នៅក្នុងភូមិនេះគេបាននិយាយប្រាប់យើងថា លោក ចេង សាឃុំប៊ុន នៅឆ្ងាយពីយើងប្រហែល ៥០០ ឬ ៦០០ ម. ប៉ុណ្ណោះគឺនៅភូមិតាំងខ្មៅ ប៉ែកខាង កើត ។ គាត់រស់នៅជាមួយប្រពន្ធកូនរបស់គាត់ក្នុងភូមិអ្នកស្រុក ។ « អង្គការ » ជួយ ចិញ្ចឹមគ្រួសារលោក ចេង សាយ៉ុបិន តែពុំទាន់ហ៊ានប្រគល់ភារកិច្ចអ្វីមួយអោយគាត់ 19 ។

នៅថ្ងៃ ២១ ឧសភា វេលាម៉ោង ៦ ល្ងាចមិត្តនាគបាននាំយើងទៅចូលរួម បាយទឹកជាមួយលោក ហ៊ូ យន់នៅមាត់ស្ទឹង ។ គឺនៅពេលនេះហើយ ដែលយើងបាន ជួបមិត្តហង់ (យើងស្រាវជ្រាវរកឈ្មោះដើមនិងមុខងារ ចាស់ពុំលេចសោះ ) ។ អនុប្រធានភូមិភាគពិសេស លោក រស់ ជាទ្ធោ ហៅជាតិ លោក ងួន អេង ហៅទី ( អតីតវិស្វករ លោក កុយ អ៊ុំ ហៅទីប (ធ្វើការ នៅអយស្ម័យយានកម្ពុជា) និង ស្នូលខ្មែរ ក្រហម ៣ ឬ ៤ នាក់ទៀតដែល យើងពុំស្គាល់ឈ្មោះ ។ ប្រពន្ធលោក សៀង បាំសែ ប្រពន្ធមិត្តហង់ និងមិត្តនារីកាត់ដេរជាអ្នកចាត់ចែងរៀបចំម្ហូបចំណីពិសេសនេះ៖

លោក ហ៊ូ យន់ មានអង្គរក្សម្នាក់ជាខ្មែរលើនៅរតនគិរីដើរតាមការ ពារជានិច្ច នៅថ្ងៃ ២២ ខុសភា យើងបានជួបពិភាក្សាជាមួយលោក ចុច រិន ហៅគ្រីន អតីតសាស្ត្រាចារមធ្យមសិក្សាជាប្រធានមន្ទីរវប្បធ៌មនៅភូមិភាគ និរតីទិស ដែលមាន ទីតាំងនៅក្បែរទីរួមស្រុកអមលាំង ។ ដោយសារម្ហូបចំណីមិនគ្រប់គ្រាន់ និងដោយ សារយើងរស់នៅក្រោមដើមឈើស៊ុបទ្រុបទាំងយប់ថ្ងៃ សុខភាពរបស់ខ្ញុំកាន់តែទ្រុឌ ទ្រោមបន្តិចម្តងៗ ។ ភាពទំនេរគ្មានការ ងារធ្វើរឹតតែធ្វើអោយយើងអផ្សុកខ្លាំងឡើងៗ

ម្យ៉ាងទៀតនិន្នាការនយោបាយតាមគន្លងចិនក្រហមនិងផ្នត់គំនិតឆ្វេងនិយម ហួសហេតុរបស់ស្នូលខ្មែរក្រហមភាគច្រើនរឹតតែធ្វើអោយយើង ស្រងាកចិត្តយ៉ាងខ្លាំង ។ ការជួបពិភាក្សាជាហូរហែជាមួយ « ស្នូលខ្មែរក្រហម » រឹតតែធ្វើអោយយើង អស់សង្ឃឹមថាខ្មែរខាងណោះ និងខ្មែរខាងណេះ៖ ប្រហែលពុំអាចធ្វើការចរចា សំរុះ សំរួលគ្នាកើតទេ ។ បន្តិចម្តងៗយើងកាន់តែយល់ នូវឥរិយាបថពិតប្រាកដរបស់ខ្មែរ ក្រហម ។

សំនួរទាំងអម្បាលម៉ាន ដែលយើងរកចំលើយពុំឃើញមានសមហេតុ សមផល ឥឡូវឡើងចូលមកប្រឡូកក្នុងចំលើយទាំងនោះហើយ ។ ចំពោះយើងៗ ប្រកាន់ជំហរ តែមួយរបស់យើងទេគឺ : « សង្គមខ្មែរនិងលទ្ធិកុម្មុយនិស្ត » មិនស៊ីសង្វាក់គ្នាទេ ។ យើងធ្លាប់ល្បងធ្វើការត្រិះរិះខ្លះៗ មក ហើយទៅលើទំនាស់ធំៗ រវាងសង្គមជាតិខ្មែរ និងលទ្ធិក្រហមនេះ៖ ។

ថ្ងៃ ២៦ ឧសភា ដល់ថ្ងៃ ៣ មិថុនា ១៩៧២ :

នៅល្ងាចថ្ងៃ ២៦ ខុសភា មិត្តនាគបានប្រាប់អោយយើងរៀបចំឥវ៉ាន់ ដើម្បី ទៅចូលរួមក្នុងមហាសន្និបាតបញ្ញាវ័ន្តនិងគេ ។ យើងបានទទួល មុងមួយ ខោអាវខ្មៅ ១ សំរាប់ និងស្បោង (Sac à dos) ខ្មៅមួយពីមិត្ត នាគ ។ នៅវេលាម៉ោង ៥ ល្ងាច លោក រស់ ជាទោ មកនាំយើងទៅចូលរួម ក្នុងមហាសន្និបាត ដែលនិងធ្វើឡើងនៅក្នុង សាលារៀន « នយោបាយ » នៅ ខាងជើងភូមិតាំងខ្មៅ ។ នៅទីនោះយើងបាន ជួបសន្ទនាជាមួយវរជនសំខាន់ ១ ជាច្រើនដែលបាត់ខ្លួនពីក្រុងភ្នំពេញ ។ ទ្រង់នរោត្តម ភូរិស្សរា ដែលកំពុង ឈរនិយាយជាមួយលោក ហ៊ូ យន់ បានស្ទុះមកចាប់ដៃយើងមុន

តេ ។ បន្ទាប់មក យើងក៏សំដែងការគួរសមចំពោះ៖ « សមមិត្ត » ឯទៀតៗមាន ជាអាទិ៍ លោកវិជ្ជបណ្ឌិត ជូន ជឿននិងភរិយា លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ឌី ផុត ហៅ ចុក លោក ឈៀង កាអុន លោក ភោគ ឆាយ ហៅណាង លោកចុចវិនហៅគ្រិន លោក ម៉ែន នីថូ ហៅដន លោក ងួន អេង ហៅនី លោក ច័ន្ទ បុប្ផា ហៅ ខុម ( អតីតចៅក្រម ) លោក យូ ថាន ហៅ ផល (អតីតសាស្ត្រាចារ្យ ) លោក សៀក តឹកឆាយ ហៅថន លោក ស្រី ដូង ហៅ ខែ (វិស្វករ) លោក ឌៀន ភីកាន ហៅរិន (គ្រូបង្រៀន) និងពួក បញ្ហាជន ដី ទៃទៀត ដែលមានទាំងអស់ប្រហែល ៥០ ឬ ៦០ នាក់ ។

នៅជុំវិញសាលារៀននយោបាយ គេមានសង់រោងប្រាំ ឬ ប្រាំមួយ សំរាប់ធ្វើ ជាកន្លែងដំណេក និងរោងបាយធំមួយ ។ មិត្តនារីមួយក្រុមទទួលភារះរៀប ចំម្ហូបចំណី និងថ្នាំសង្កូវសំរាប់ពួកបញ្ហាជនទាំងអស់ ។ គេបាន រៀបចំកម្មវិធីដូចតទៅគឺ: រាល់ព្រឹក

-ម៉ោង ៣ និង ៣០ នាទី : ស្រស់ស្រូបបបរ ឬ បាយ

-ម៉ោង ៧ ដល់ ម៉ោង ១១: ប្រជុំពិភាក្សាក្នុងសាលារៀន

-ម៉ោង ១១ និង ៣០ នាទី : បាយថ្ងៃត្រង់

-ម៉ោង ១៤ ដល់ម៉ោង ១៧: ប្រជុំពិភាក្សាក្នុងសាលារៀន

-ម៉ោង ១៧ និង ៣០ នាទី : បាយល្ងាច

-ម៉ោង ២០ ដល់ ២១ ឬ ២២ : ប្រជុំធ្វើការទិទៀននិងស្វ័យទីទៀន តាមពួកនិមួយៗ ដែលគេហៅថា ប្រជុំជីវភាព ។

កិច្ចការសន្និបាតនេះ រៀបចំឡើងដោយគណៈកម្មការរណសិរ្សក្រុង ភ្នំពេញ

ដែលមានសមាសភាពដូចតទៅ :

១-នរោត្តម ភូរិស្សរា ហៅ កែន : ប្រធាន

២-វិជ្ជបណ្ឌិត ជួន ជឿន ហៅ ប៉ែន: អនុប្រធាន

៣-លោក រស់ ជាទ្ធោ ហៅ ជាតិ : សមាជិក ទទួលបន្ទុកខាងសារ ពត៌មាន ។

៤-លោក ងួន អេង: សមាជិកតំណាង សហជីពកម្មករ និង ពលការ

៥-លោក ភោក ឆាយ : សមាជិក តំណាង និស្សិត និង បញ្ហាជន ។

៦-អ្នកស្រី ខៀវ ប៉ុណ្ណារី : សមាជិក តំណាងនារីប្រជាធិបតេយ្យ ។

ភូមិភាគពិសេសរបស់ខ្មែរក្រហមនេះ៖ មានភារៈ ត្រួតត្រាកាន់កាប់ ទឹកដីជុំវិញ ភ្នំពេញ និងក្រុងភ្នំពេញ ដូចយោធភូមិភាគពិសេសរបស់យើងដែរ (RMS) ។

នៅថ្ងៃ ២៧ ខុសភាវេលាម៉ោង ៧ ព្រឹក លោក រស់ ជាទោ បានឡើង ប្រកាសកម្មវិធីជូនអង្គប្រជុំស្តាប់ និងចាត់ចែងរៀបចំសមាជិកទាំង អស់ជាពួកៗ រួច ហើយក៏ផ្ទេរសំដីជូនទៅទ្រង់ ភូរិស្សរា ។ ទ្រង់ភូរិស្សរា ក្រោយពីបានថ្លែងសុន្ទរកថា ស្វាគមន៍និងជូនពរដល់ជោគជ័យនៃមហាសន្និបាតមក ក៏ជូនសំដីទៅលោក ហ៊ូ យន់ តទៅទៀត ។

នៅក្នុងមហាសន្និបាតបញ្ញាវ័ន្តនេះ

គេពុំបានប្រាប់អោយដឹងជាមុន នូវរបៀបវីរះទេ ។ ដំបូងលោក ហ៊ូ យន់ បានធ្វើវិភាគទៅលើសភាពការណ៍ នៅក្នុងសាកលលោក ដែលអាចជះឥទ្ធិពលមកលើ « បដិវត្តន៍ » របស់គេ ។ គេធ្វើវិភាគនេះ តាមបៀបវិភាគ ម៉ាក្សីស្តឡេនីនិស្ត Méthode marxiste léniniste d'analysedes événements sociaux) ដែលពួកគេមានតំលៃថា មានលក្ខណះ

វិទ្យាសាស្ត្រ ។

បន្ទាប់មកលោក ហ៊ូ យន់ មកធ្វើវិភាគទៅលើសភាពការណ៍ក្នុង ស្រុក ទៅលើ សម្ព័ន្ធភាព និងយុទ្ធសាមគ្គីរវាងប្រជាជន លាវ-ខ្មែរ-វៀត ណាម ជាពិសេសនៅលើសម្ព័ន្ធភាពរវាងយៀក កុងយៀកណាមខាងជើង និង ខ្មែរក្រហម ។ លោក ហ៊ូ យន់ បានបំភ្លឺអង្គប្រជុំ ពីជំហររបស់បដិវត្តន៍ តេ ខ្មែរក្រហម) នៅក្នុងស្រុកនិងលើឆាកអន្តរជាតិ ។

នៅក្នុងស្រុកលោក ហ៊ូ យន់ បានសារភាពថា នៅឆ្នាំ ១៩៧០-៧១ ពួកយៀកកុង-យៀកណាមខាងជើង ( ខ្មែរក្រហមនិយមហៅមិត្តទី៧ តាមជំហរទី ៣ បន្ទាប់ពីចិនប្រជាមានិត និងអាល់បានី • បានលួចប្លន់ទ្រព្យសម្បត្តិអ្នកស្រុក ជិះជាន់លួចកាប់សំលាប់ខ្មែរក្រហម ហើយគ្របសង្កត់ទៅលើកម្មាភិបាលខ្មែរក្រហម មែន ព្រោះពេលនោះកំលាំងខ្មែរក្រហមនៅ ខ្សោយ ខ្លះអាវុធ គ្មានកងទ័ពមាំមួន ។ ពួកយៀកកុង យៀកណាមខាង ជើង បានរឹបអូសសង្កត់សង្កិនយកមានប្រាក់ ប្រជាពលរដ្ឋជាច្រើន យកទៅចិញ្ចឹមពួកវា ដូចជានៅតំបន់ស្លាង-កោះធំជាដើម ។ ទាល់តែមកដល់ចុងឆ្នាំ ១៩៧១ ទើបពួកខ្មែរក្រហម ឬ ខ្មែររំដោះបានរើបំរះខ្លួនមក វិញបាន មិននៅក្រោមឥទ្ធិពលយៀកកុង-យៀកណាមខាងជើងទេ ។

ឥឡូវនេះយើងប្រ កាន់ជំហរឯករាជ្យ ម្ចាស់ការ ខ្លួនទីពឹងខ្លួនជាធំ ។ យៀក កុង-យៀកណាម ខាងជើងត្រូវគោរពប្រជាជនខ្មែរជាដាច់ខាត គោរពអង្គការខ្មែរ ហើយជួយ ច្បាំងដេញចក្រពត្រអាមេរិកាំង និងបរិវារវា ។ នេះជាសំដីរបស់លោក ហ៊ូ យន់ ។

ចំពោះសំនួររបស់ខ្ញុំមួយថា តើអង្គការមានការព្រួយបារម្ភខ្លះ៖ទេ ហើយរៀបចំ វិធានការយ៉ាងណាដែរ ចំពោះទ័ពបរទេសយៀក កុង យៀក ណាមខាងជើងនៅក្នុង ស្រុកខ្មែរ លោក ហ៊ូ យន់ បានឆ្លើយថា អង្គការមាន ការព្រួយបារម្ភខ្លះ៖ដែរក្នុងរឿងនេះ តែអង្គការបានប្រុងប្រៀបជើងព្រួល ស្រេចបាច់អស់ហើយ ។ លោក ហ៊ូ យន់បានលើក សរសើរជំហររបស់អង្គការបដិវត្តន៍របស់គេនៅលើឆាកអន្តរជាតិ ហើយមានការ ពោលថា បក្សកុម្មុយ និស្តចិន និង កូរ៉េ គេសុំរៀនសូត្រពីយើង ( ខ្មែរក្រហម ) ទៀតផង ។

ចំលើយនិងសេចក្តីសន្និដ្ឋានរបស់លោក ហ៊ូ យន់ នៅតែធ្វើអោយយើងមិន អស់សង្ស័យ និងគ្មានជំនឿដដែល ។

នៅថ្ងៃបន្តបន្ទាប់មកទៀត អង្គប្រជុំបានបើកអោយមានការ ពិភាក្សាប្តូរ យោបល់គ្នាទៅវិញទៅមក និងលើកសំនួរផ្សេងៗមកចោទ ។ លោក ភោក ឆាយ បានធ្វើសេចក្តីរាយការណ៍មួយស្តីពីជោគជ័យនៃទ័ពគេ ។ នៅល្ងាចថ្ងៃទី ២ មិថុនា ១៩៧២ លោក រស់ ជាទ្ធោ បានរៀបចំនិងថ្លែង សេចក្តីប្រកាសរួមមួយ ក្រោម ចំណងថា « សេចក្តីសំរេចចិត្តនៃមហាសន្និបាតបញ្ញាជនក្រុងភ្នំពេញ » ។ នៅថ្ងៃ ដដែលវេលាម៉ោង ៦ ល្ងាច គេបាន រៀបចំពិធីជប់លៀងបិទមហាសន្និបាត ។

ខ្ញុំភ្លេចជំរាបថានៅថ្ងៃ ២៩ ឧសភា លោក ជ័យ ជុំ (វរមន្ត្រី > ដែលទើបនឹងចេញពីភ្នំពេញ នៅថ្ងៃ ២៨ ខុសភាបានចូលរួមក្នុងមហាសន្និបាតនេះដែរ ។

នៅរាត្រីទី ២ មិថុនា គេបានរៀបចំរាត្រីសិល្បៈ៖មួយសំដែងដោយក្រុមសិល្បះ៖

ភូមិភាគពិសេសមាន របាំ អាយ៉ៃ ចំរៀង រឿង ល្ខោនតូច១ ។ នៅក្នុង របាំ អាយ៉ៃ ឬ រឿងកំប្លែង យើងពិនិត្យឃើញនូវលក្ខណៈ ច្រំដែល នូវខ្លឹមសារដដែលៗ គ្មានផ្លាស់ប្តូរដូចជា ចំរៀង « ពួកកងឈ្លបយើង » របាំ « បង្កើតផល » កុមារ ឈានមុខ ។ល។ អាយ៉ៃត្រូវច្រៀងតាមពាក្យពេចន៍ ដែលគេតែង និងចងក្រង អោយគ្មានការបំភ្លៃក្រៅទេ ។ ជាខ្លឹមសារតីការ បញ្ចើចបញ្ចើវណ្ណៈអធន វណ្ណៈកសិករ ពលករ អោយក្រោកឈរតស៊ូកំទេច វណ្ណៈជិះជាន់ មានពួកសក្តិភូមិនាយទុន ប្រតិកិរិយា ចក្រពត្តិអាមេរិកាំង អោយវណ្ណៈដែលត្រូវគេជិះជាន់ (Les exploités) មាន « កំហឹងឆាបឆេះ៖ » ជានិច្ច ។ លក្ខណៈទន់ភ្លន់ សន្តិភាព មនុស្សធ៌ម ដែលមាននៅ ក្នុងខ្លឹមសារសិល្បះបុរាណខ្មែរបានប្រែក្លាយទៅជាឃោរឃៅ ញាក់កន្ត្រាក់ ។ ស្នួលខ្មែរ ក្រហម ប្រហែលមានចេតនា បញ្ចូលផ្នត់ « ម៉ាក្សីស្ត» ទៅក្នុងលំនាំបុរាណ ខ្មែរទេដឹង ! យើងចាប់អារម្មណ៍ហាក់ដូចកំពុងទស្សនារបាំចិនកុម្មុយនិស្ត ឬ របាំយួនយៀកណាម ខាងជើង ! គួរអោយសង្វេគដល់ព្រលឹងខ្មែរ !!!

 ជីវភាពនៅតាមមន្ទីរ [ការិយាល័យ | ខ្មែរក្រហម

(ថ្ងៃ ៣ មិថុនា ១៩៧២ ដល់ថ្ងៃ ១៥ មករា ១៩៧៣)

នៅថ្ងៃ ៣ មិថុនា ១៩៧២ យើងត្រូវ « អង្គការ » ចាត់អោយទៅ ធ្វើការនៅមន្ទីរឃោសនាការនិងវិប្បធម៌នៅភូមិភាគពិសេស ។ មិត្ត ឈុន សុកងួន អតីតវិស្វករ ជាប្រធានមន្ទីរឃោសនាការភូមិភាគពិសេសជំនួស លោក ជី គឹមអាន ដែលបានចងកសំលាប់ខ្លួននៅដើមខែមេសាបាននាំយើង ទៅកាន់ភូមិស្រែអណ្តូង ។ មន្ទីររបស់យើងសង់នៅលើទួលមួយខ្ពស់ ជាភូមិចាស់ដែលគេបោះបង់ចោល នៅខាង លិចវត្តស្រែអណ្តូងចំងាយ ប្រមាណ ៥០០ ម៉ែត្រ ជាប់និងបរិវេណគោកខ្មោច ស្រែ អណ្តូង ។ ពេលយើងចូលទៅដល់ សមាជិកដទៃទៀតមានការចាប់អារម្មណ៍ យកចិត្ត ទុកដាក់និងយើងជាខ្លាំង ។ ក្រុមរបស់យើងមានសមាជិកទាំងអស់ ១៣ នាក់ ភាគ ច្រើនជាវិស្វករ និងជាបុគ្គលិកសិក្សា ដែលនៅក្រោមឱវាទរបស់លោក រស់ ជាទ្ធោ ផ្ទាល់ ។ លោក រស់ ជាទ្ធោ ជាវរជនទី ៣ នៅភូមិភាគពិសេសបន្ទាប់ពីមិត្ត សុក ធូក និង មិត្តហង់មក ។ ប្រធានមន្ទីរបានណែនាំពន្យល់យើងពីវិន័យរបស់អង្គ ការ ពីរបបរស់នៅក្នុងសមូហភាពពីភារកិច្ចប្រចាំថ្ងៃដែលយើងត្រូវបំពេញ សមាជិកទាំង ១៣ នាក់ ត្រូវចែកជា ៣ ពួក ។ ប្រធានមន្ទីរចាត់តាំង សហការីណាដែលមានទឹកចិត្ត ស្មោះត្រង់និងអង្គការជាងគេ មានជំហរនយោបាយរឹងប៉ឹងជាងគេ អោយធ្វើជាប្រធាន

ពួក ។ ពួកនិមួយៗត្រូវរួមប្រជុំមួយសប្តាហ៍ម្តងដើម្បីតាមដានពិនិត្យជំហរគ្នាទៅវិញ ទៅមក គេហៅថា « ប្រជុំជីវភាព » ឬ ប្រជុំធ្វើការទិទៀននិងស្វ័យទិទៀន ។ គេនាំគ្នា សន្មតយកល្ងាចថ្ងៃព្រហស្បតិ៍សំរាប់ « ប្រជុំពួក» និងល្ងាចថ្ងៃអាទិត្យសំរាប់ « ប្រជុំ ក្រុម » គឺប្រជុំសមាជិកគ្រប់ពួកទាំងអស់ ។

ទីកន្លែង ទីតាំង

មន្ទីរនិមួយៗត្រូវសង់ឆ្ងាយពីភូមិអ្នកស្រុក ក្បែរប្រភពទឹកមាន ស្ទឹង អូរ ត្រពាំង អណ្តូងជាដើម នៅក្នុងព្រៃឈើ ស៊ុបទ្រុប និងនៅក្បែរវាល ស្រឡះណាមួយ ។ គេសង់ជាខ្ទមស្លឹកទាបនឹងដីនៅក្រោមដើមឈើធំៗ មាន ខ្ទមសំរាប់ធ្វើជាកន្លែងសំរាក ដំណេក ខ្ទមសំរាប់ជាផ្ទះបាយនិងខ្ទមផ្សេងៗ ទៀត សំរាប់ជាកន្លែងធ្វើការ ។ នៅ ក្នុងមន្ទីរឃោសនាភូមិភាគពិសេស មាន ពុម្ពអក្សរ អង្គុលីលេខ ម៉ាស៊ីន ទាញ រ៉ូណេអូ ស្តង់ស៊ីលទឹកខ្មៅរ៉ូណេអូ ឯក សារផ្សេង ។ល។ នៅក្បែររោងធ្វើការគេមានជីក បុងគ័រ (Bunker) និងលេណដ្ឋានតូចៗជាច្រើន សំរាប់ជ្រកនៅពេលយន្តហោះមកទំលាក់ គ្រាប់បែក ។ សមាជិកទាំងអស់ព្រមទាំងប្រជាជនចាស់ក្មេង សុទ្ធតែចេះស្តាប់សំលេង យន្តហោះសឹងតែគ្រប់ធុនដែលមានហោះហើរនៅក្នុងទឹកដីខ្មែរ ។ គ្រាន់តែ ឮសូរពី ចំងាយ ក្មេងៗអាយុប្រមាណ ១០ ឆ្នាំអាចដឹងបានភ្លាមថា ជាយន្ត ហោះសង្កេតការណ៍ ឬ ជាយន្តហោះទំលាក់គ្រាប់បែក តេ-២៨ ។

មន្ទីរសំរាប់កម្មាភិបាល ក្របខ័ណ្ឌ > សំខាន់ៗច្រើនសង់នៅក្នុង ព្រៃស្ងាត់ពីភូមិតូចៗ ដែលជាភូមិបង្អែក ឬ ភូមិមូលដ្ឋានរបស់គេប្រមាណពី ១៥០០ ម៉ែត្រ ។ តាមការសង្កេត ទីតាំងរបស់គេ ច្រើននៅក្នុងព្រៃឈើ ក្រាស់ផង

នៅក្បែរវាលស្រែតូចៗផង ដើម្បីលាក់កំបាំងកុំអោយយន្តហោះ មើលឃើញ និង ដើម្បីអោយមានខ្យល់អាកាសចេញចូលបរិបូរណ៌ ។

បក្សកុម្មុយនិស្តកម្ពុជា បានបែងចែកតំបន់ ដែលគេកាន់កាប់ជាភូមិ ភាគធំៗ

ដូចតទៅ :

១.ភូមិភាគនិរតីទិស រួមបញ្ចូលខេត្តកំពត កោះកុង ក្រុងសីហនុ កំពង់សិលា តាកែវ កំពង់ឆ្នាំង កំពង់ស្ពឺ ឧដុង្គ និងខេត្តកណ្តាល ១ ភាគ ។

២.ភូមិភាគបូព៌ាទិស រួមបញ្ចូល ខេត្តក្រចេះ៖ ស្វាយរៀង ព្រៃវែង កំពង់ចាម

៣.ភូមិភាគ ពាយ័ព្យទិស មានខេត្តកំពង់ធំ សៀមរាប ឧត្តរមាន ជ័យ បន្ទាយឆ្មារ ។

៤.ភូមិភាគពោធិសត្វ-បាត់ដំបង-ប៉ៃលិន ។

៥.ភូមិភាគពិសេស ( ទើបបង្កើតថ្មីនៅចុងឆ្នាំ ១៩៧១ សំរាប់ត្រួតត្រា តំបន់ជុំវិញភ្នំពេញ ។ សព្វថ្ងៃនេះភូមិភាគពិសេសតាំងទីបញ្ជាការ និង ទីចាត់ការរបស់ ខ្លួននៅក្នុងភូមិភាគនិរតីទិស ត្រង់ព្រំប្រទល់ ខេត្តកំពង់ ស្ពឺ និងកំពង់ឆ្នាំងក្នុងសង្កាត់ ពាមប្រាំបីមុម ប៉ែកខាងត្បូងក្នុងស្រុកកំពង់ត្រឡាច និង តាំងបុគ្គលិករដ្ឋបាលរបស់ គេខ្លះទៀត នៅក្នុងខេត្តកំពង់ស្ពឺ (ស្រុកបរសែត ក្នុងខេត្តកណ្តាល ( ស្រុកកណ្តាល ស្ទឹង-ស្រុកស្អាង កោះធំ )

៦.ខេត្តព្រះវិហារ ស្ទឹងត្រែង មណ្ឌលគិរី និង ខេត្តរតនគិរី ត្រូវបាន គណៈមជ្ឈិម ( គណៈកម្មការកណ្តាល) នៃបក្សកុម្មុយនិស្តខ្មែរគេបានកាន់ កាប់ផ្ទាល់ ។ តាមផែនទីភូមិសាស្ត្រ និង យុទ្ធសាស្ត្រ យើងអាចយល់បានថា ហេតុដូចម្តេច បានជា

« គណៈមជ្ឈិម » គេសុខចិត្តកាន់កាប់ភូមិភាគទាំង អស់នេះផ្ទាល់? ខេត្តទាំងអស់ នេះជាមូលដ្ឋានយុទ្ធសាស្ត្រយ៉ាងមាំ មានព្រំប្រទល់ជាប់ទៅ និង យួន លាវ និង ថៃ ។

ភូមិភាគនិមួយៗមានចែកទៅជាតំបន់ ជាស្រុក ជាឃុំ ភូមិតទៅ ទៀត ។ លេខាធិការ ឬ ប្រធានភូមិភាគនីមួយៗ មានឥទ្ធិពលខ្លាំងណាស់ទៅលើភូមិភាគ របស់ខ្លួន ។ គឺជាអ្នកទទួលខុសត្រូវទាំងស្រុង ទៅលើអំណាចនយោបាយរដ្ឋបាល សេដ្ឋកិច្ច-សង្គមកិច្ច និង យោធា « លេខាភាគ » « ប្រធានភាគ» នេះ៖ សុទ្ធតែជា សមាជិកនៅក្នុង « គណៈមជ្ឈិម » ផង និងជាសមាជិកនៅក្នុងរាជរដ្ឋាភិបាលរួបរួម ជាតិកម្ពុជា » (Le GRUNK) ផង ។ គឺជាបញ្ញវន្ត « ស្នូលខ្មែរក្រហម » ជើងចាស់ ដែលធ្លាប់ « ជាប់នឹងចលនាកុម្មុយនិស្តខ្មែរ » ពីយូរមកហើយ ១ជា « បក្ខជនពេញ លេញ » នៅក្នុងបក្សរបស់គេ ។

នៅភូមិភាគនិរតីទិស វរជនខ្មែរក្រហម សំខាន់ៗមានលោក ជូ ជេត ជា ប្រធានភាគ និង ជាអនុរដ្ឋមន្ត្រី នៃក្រសួងសុខាភិបាល លោកភោគ ឆាយ ហៅ ណាង ជាស្នងការនយោបាយនៅក្នុងកងទ័ពនិរតីទិស លោក ចុច រ៉ន ហៅគ្រីន ( អតីតសាស្ត្រាចារ្យមធ្យមសិក្សា) ជាប្រធានមន្ទីរវប្បធ៌ម និងឃោសនាការ តាម៉ុក ( ឈ្មោះ៖ បដិវត្តន៍) ជាមេបញ្ជាការកងទ័ពភូមិ ភាគនីរតីទិស ។ ទីចាត់ការធំរបស់គេ នៅក្នុងតំបន់ អម លាំង ។ នៅទីនោះ មានបោះពុម្ពផ្សាយកាសែតមួយឈ្មោះ៖ « ប្រជាជនបដិវត្តន៍» ដឹកនាំដោយ លោក ចុច រិនផ្ទាល់ ។ តំបន់ភូមិភាគនិរតីទិសនេះ មានទំហំធំជាងគេទាំង អស់ មានកំលាំងទ័ពខ្លាំងជាងគេនឹងមាន « ក្របខ័ណ្ឌ » ដឹកនាំសំខាន់ៗ ជាងគេ ។

តាមសេចក្តីរាយការណ៍របស់លោក ភោគ ឆាយ ធ្វើជូនមហសន្និបាតនៅចុង ខែ ខុសភា ១៩៧២ ថា ចំណាយក្នុងមួយខែៗ សំរាប់ភូមិភាគ និរតីទិស ឡើងដល់ជាង ២ លានរៀលសំរាប់បុគ្គលិករដ្ឋបាល និង យោធាខ្មែរ ក្រហម ដែលត្រូវ បានក្នុង ១ខែ ១៣៥ រៀល ក្នុងបុគ្គលិកម្នាក់ៗ ។

ភូមិភាគពិសេស នៅក្រោមការត្រួតត្រារបស់លោក សុក-ចូក ហៅវន មានងារជាប្រធានភូមិភាគផង ជាអនុរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសន្តិសុខជាតិផង ។ បន្ទាប់មក ទៀតមានមិត្ត ហង់ ( ឈ្មោះបដិវត្តន៍) មិត្ត រស់-ជាទ្ធោ ហៅជាតិ ។

វរជនខ្មែរក្រហមសំខាន់ៗ នៅក្នុង « គណមជ្ឈិម » ច្រើនជាបញ្ហា វ័ន្ត ដែលបានខ្លួនពីភ្នំពេញនៅចន្លោះឆ្នាំ ១៩៦២ និង ១៩៦៨មានជាអាទិ៍ :

-លោក ខៀវ សំផន ជាឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិនៅ ក្នុងរាជ រដ្ឋាភិបាលរួបរួមជាតិកម្ពុជា និង ជាអគ្គមេបញ្ជាការនៃ « កងកំលាំងប្រដាប់អាវុធ រំដោះជាតិកម្ពុជា » ។

កម្ពុជា ។ -លោក សាឡុត-សរ (វរជនទី១) ជាអគ្គលេខាធិការនៃបក្ស កុម្មុយនិស្ត

-លោក អៀង សារី ជាវរជនទី ២ នៅក្នុងបក្សកុម្មុយនិស្តខ្មែរ ។

-លោក សុន-សេន ជាវរជនទី ៤ ។

-លោក កុយ ធួន ជាអនុរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងហិរញ្ញវត្ថុ

-លោក ហ៊ូ នឹម ជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងឃោសនាការ

-លោក ទិវ-អុល ជាអនុរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃទទួលបន្ទុកខាង រៀបចំជន

បទនិងសហការណ៍

- អ្នកស្រី ខៀវ ប៉ុណ្ណារី អនុរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងអប់រំជាតិ វប្បធ៌ម និង យុវជន ។

-លោក ជូ ជេត អនុរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសុខាភិបាល

-លោក សុក ធ្លក អនុរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសន្តិសុខជាតិ

-លោកប៉ុក តើសកុមារ អនុរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេស

លោក សុន សេន និង លោក ប៉ុក ទើសកុមារ ក្រោយពេលដែលអជ្ញាធរ យើងនៅភ្នំពេញផ្សាយថា បាត់ខ្លួនហើយ បានលាក់ខ្លួនសំងំនៅក្នុងក្រុងភ្នំពេញអស់ រយះពេលមួយឆ្នាំទៀត ។ នេះជាកពត៌មានដែលយើងបានទទួលពីវរជនខ្មែរក្រហម នៅក្នុងព្រៃ ។

ចំពោះក្របខ័ណ្ឌខ្មែរក្រហមសំខាន់ៗ ដែលបានបាត់បង់ជីវិតនៅក្នុង ព្រៃវិញ មានលោក អ៊ុច-វ៉ែន ( សាស្ត្រាចារ្យ ស្លាប់ដោយជំងឺគ្រុនពោះ៖ វៀន និង លោក ជី គឹមអាន (វិស្វករ ) ស្លាប់ដោយធ្វើអត្តឃាដខ្លួនឯងនៅ ភូមិស្រែអណ្តូង ។

នៅក្នុងមន្ទីរឃោសនាការយើងបានរស់នៅក្នុងរង្វង់សមមិត្តដែលមានទស្សនៈ បដិវត្តន៍សង្គមនិយមចង្អៀតចង្អល់ និង ឆ្វេងហួសប្រមាណ ។ សមាជិកទាំងនោះ ច្រើនជាយុវជនក្មេងៗ ធ្លាប់ជាន់និងចលនាយុវកក (យុវជន កុម្មុយនិស្ត កម្ពុជា ) សំងាត់នៅភ្នំពេញ ធ្លាប់ជាសមាជិកនៅក្នុង សមាគមនិស្សិតខ្មែរ (AGEK) បំប៉នដោយប៉េកាំង ។

មន្ទីរសិល្បះភូមិភាគពិសេស ស្ថិតនៅប៉ែកនិរតីភូមិស្រែឬស្សី ចំងាយប្រមាណ ៦០០ ម៉ែត្រ ។ មានយុវជនតូច ១ និងអ្នកដឹកនាំសិល្បះទាំង អស់ជាង ៧០ នាក់នៅ

ទីនោះដែលភាគច្រើនជាកូនកសិករ មានខ្លះជាកូនវរជនស្នូលខ្មែរក្រហម មានកូន លោក អៀង សារី និង កូនលោក សៀង បាំសែ ជាដើម ។

នៅខាងកើតមន្ទីរឃោសនាការប្រមាណ ៣ គ.ម គឺជាខាងលិចភូមិ ហុងត្នោត ប្រមាណ ៨០០ ម៉ែត្រ មានមន្ទីរពេទ្យធំរបស់ភូមិភាគពិសេស សង់នៅមាត់អូរ ត្រង់ភូមិចាស់ដែលគេបោះបង់ចោល ។ មន្ទីរពេទ្យនេះអាច អោយអ្នកជំងឺ អ្នករបួស មកដេកព្យាបាលបានរាប់រយនាក់ ។ គឺនៅក្នុងមន្ទីរពេទ្យនេះហើយ ដែលលោក វេជ្ជបណ្ឌិត ជូន ជឿន លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ឌី ជុន លោក សាស្ត្រាចារ្យស យៀង កាអុន និង លោក វិស្វករ ងួន អេង នៅធ្វើ ការ អមដោយគ្រូ ពេទ្យខ្មែរក្រហមខ្លះទៀត ដែលទើបមកពីហាណូយ ។

មន្ទីរសេដ្ឋកិច្ចភាគ តាំងនៅភូមិតាំងខ្មៅប្របមាត់ស្ទឹងនៅប៉ែកពាយ័ព្យ វត្ត តាំងខ្មៅ ។ លោក សៀង ប៉ោសែ ទទួលខុសត្រូវលើសេដ្ឋកិច្ចភាគ លើរថយន្តប្រើប្រាស់ ខ្លះៗ មានឡាន ឡង់រ៉ូវែរ ឡានកាំមីញ៉ូងជាដើម ។ នៅជាប់និងមន្ទីរសេដ្ឋកិច្ចភាគ ប៉ែកខាងកើតនិងខាងត្បូង មានសង់រោងជាច្រើនសំរាប់ជួល « ភ្ញៀវចំណូលថ្មី » ដែល ទើបរត់ចេញពីភ្នំពេញហើយ ដែលមាន និន្នាការនយោបាយត្រឹមក្របខ័ណ្ឌរណសិរ្ស ( សីហនុនិយម ) ។ « ភ្ញៀវចំ ណូលថ្មី » ត្រូវបានអង្គការ « បន្លំសតិអារម្មណ៍ » មួយកន្លែងសិន មិនសូវ មានសេរី ភាពចេញដើររហេតរហូតទេ ហើយក៏គ្មានទទួល

ភារកិច្ចអ្វីធំដុំពី អង្គការដែរ ក្រៅពីការកាប់គាស់ដី ដាំដំណាំ ឬ ចិញ្ចឹមមាន់-ទា បន្តិចបន្តួច សំរាប់ផ្គត់ផ្គង់ជីវភាពផ្ទាល់ខ្លួន ។ សមាជិកនៅក្នុងមន្ទីរដទៃទៀតនិយម ចំ អកហៅទីកន្លែងនេះថាជា « ភូមិរណសិរ្ស »។ លោក ម៉ែន ថូ និង លោក សៀង ប៉ោ សែ

ជាអ្នកមើលការខុសត្រូវ តាមដានមើលភ្ញៀវចំណូលថ្មី ។ នៅទីនេះ យើងបានជួប ពិភាក្សាជាមួយលោកសក្តិ បួន នារីម្នាក់ឈ្មោះ សូ មេ រ៉ាម និង សហការីជា អនុសេនីយ-ត្រី ពីររូបទៀត នៅនាថ្ងៃ ១២ វិច្ឆិការ ១៩៧២ ។

២. វិន័យរបស់អង្គការ

វិន័យរបស់អង្គការមានលក្ខណះតឹងរឹងខ្លាំងណាស់ ។ គឺជាវិន័យរបស់កុម្មុយ និស្ត ដែលជាវិន័យរឹងដូចដែក (Discipline de fer) គេបាន អប់រំ ផ្សាំង ( Systéme de dressage) យុវជននិងក្របខ័ណ្ឌរបស់គេអោយទៅជាជនកុម្មុយនិស្ត (Un communiste) តាមកំរឹតតឹងរ៉ឹងខ្លាំង ឡើងៗជាលំដាប់ ។ មានឯកសារច្រើន ចងក្រងដោយ « គណៈមជ្ឈិម » សំរាប់យកមកធ្វើជាគោលរៀនសូត្រ ។

ចំពោះសមាជិកមន្ទីរ យុទ្ធជន ដែលនៅស្រឡាញ់ស្ដេចសីហនុនៅឡើយ គេពុំទាន់ហ៊ានបើកមុខបង្ហាញទិសដៅពិតប្រាកដរបស់គេទេ ។ គេយកតែត្រឹមគោល ការណ៍ ការតស៊ូក្នុងក្របខ័ណ្ឌរណសិរ្សមកបង្ហាត់បង្រៀន មកអប់រំគឺ គោលការណ៍ បដិវត្តន៍ប្រជាជាតិ (révolution nationale) ។ គេបោកបញ្ឆោតថា: «យើង តស៊ូធ្វើបដិវត្តន៍នេះ៖ ដើម្បីរំដោះប្រជាជាតិពីនឹម ចក្រពត្តិអាមេរិកាំង » ។

បន្តិចម្តងៗ គេរំកិលចូលទៅក្នុងទ្រឹស្តី បដិវត្តន៍ ប្រជាធិបតេយ្យ បំ ផុសការតស៊ូវណ្ណៈ ដែលជាទំនាស់ស្លាប់រស់នៅក្នុងវណ្ណៈ៖ វណ្ណះនៅក្នុងសង្គមកម្ពុជា ។ គេវាយប្រហារពួកសក្តិភូមិ ពួកប្រតិកិរិយា ពួកនាយទុន គេមិនវាយប្រហារចំៗទេ តែគេមិនដែលបំផុស ឬលើកតំកើងម្តងណាទេ ។ នៅក្នុងជួរក្របខ័ណ្ឌខ្មែរក្រហមខ្លះ៖ គេវាយប្រហារ « ធាតុសក្តិភូមិ» របស់ស្តេច សីហនុដោយចំហរ ។

ក្របខ័ណ្ឌខ្មែរក្រហមណាហ៊ានលើកសរសើរស្តេច សីហនុ នឹងត្រូវ គេចាត់ទុកជាអ្នកប្រឆាំង និងបដិវត្តន៍របស់គេ ។ គេនៅចាត់ទុកស្ដេចសីហនុថាជា និមិត្តរូបនៃរបបសក្តិភូមិដដែល ថ្វីបើស្តេចសីហនុទៅនៅប៉េកាំងក៏ដោយ ។

ជាមួយប្រជាជន មហាជន គោលវិន័យរបស់អង្គការខ្មែរក្រហមដែលសំខាន់ ជាងគេគឺកុំធ្វើអោយប៉ះពាល់ដល់ « មាគ៌ាមហាជន » ខ្មែរក្រហមម្នាក់ៗត្រូវ ប្រកាន់អបកប្បកិរិយាទន់ភ្លន់ សុភាពរាបសារជាដាច់ខាតជាមួយប្រជាជន ជាមួយ ប្រជាជនគេត្រូវកំទេចនិន្នាការទៅរក « អាជ្ញានិយម » ទៅរក « នាម៉ឺននិយម » ។ គេបានរំលឹកជារឿយៗនូវពាក្យរបស់ ម៉ៅ សេទុង ចែងថា : « ប្រជាជនជាត្រី គេជា ទឹក » ។ ជនបដិវត្តន៍ ( បដិវត្តន៍ សង្គមនិយម) មួយរូបៗត្រូវទុកដាក់ខ្លួនជាកូន ចៅប្រជាជន បំរើប្រជាជនអោយអស់ពីចិត្តពីថ្លើម ហើយត្រូវធ្វើខ្លួនអោយដូចប្រជាជន ដើម្បីរៀន សូត្រពីមហាជនព្រោះ៖ « មហាជនជាប្រភពនៃចំណេះវិជ្ជាដែលមិនចេះរឹង ស្ងួត » ។ គេលើកជាពាក្យស្លោកថា « រៀនសូត្រពីមហាជន ដើម្បីមហាជន » តែគេបានប្រកាន់ជំហរមួយទៀតដែរថា « មិនត្រូវដើរតាមកន្ទុយមហាជន» តែគេ បានប្រកាន់ជំហរមួយទៀតដែរថា « មិនត្រូវដើរតាមកន្ទុយ មហាជនពេកទេ » ។

ក្នុងការរស់នៅ ដេក ដើរ ស៊ី ចុក ស្លៀកពាក់ គេប្រុងប្រយ័ត្នមិនអោយ ប្លែកពីប្រជាជន ។ អាកប្បកិរិយា និង សំដីទៅរកប្រជា កសិករត្រូវទន់ភ្លន់សុភាពរាប សារជាដរាប ។ ហេតុយ៉ាងនេះហើយបានជា ខ្មែរក្រហមគេបង្ខំអោយស្លៀកពាក់ខ្មៅ បង់កក្រមា ។ ម្ហូបអាហារប្រចាំថ្ងៃ ក៏មិនត្រូវសំបូរហូរហៀរឆ្ងាញ់ពិសាលើសប្រជាជន ដែរ ។ គេខុស្សាហ៍រំលឹកដល់សភាពក្រខ្សត់របស់ប្រជាជនដែលបានគាំទ្របដិវត្តន៍របស់

គេ ។ ម៉្យាង ទៀត ការបង្ខិតបង្ខំមិនអោយ « ញាក់ទៅរកឆ្ងាញ់» នេះចូលជាយុទ្ធវិធី របស់គេមួយដើម្បីទំលាប់គ្នាគេអោយចេះទ្រាំទ្រ នូវការលំបាកសព្វបែបយ៉ាងផង និង អប់រំខ្លួនប្រាណ និងសតិអារម្មណ៍របស់គេអោយទៅជា « កម្មាជីព » Prolétaire) ។ ដូច្នេះហើយបានជានៅតាមមន្ទីរនិមួយៗ គេកម្រមានភ័ព្វវាសនា បានបរិភោគអាហារពីរមុខ ។ ផង (

« អង្គការ » ខ្មែរក្រហមហាមប្រាមយ៉ាងតឹងរ៉ឹងមិនអោយប៉ះពាល់ ដល់ទ្រព្យ សម្បត្តិរបស់ប្រជាជន ។ ការខូចខិលរំលោភលើកូនក្រមុំប្រជាជន នឹងត្រូវទទួលទោស ជាទំងន់ ។ តាមការសង្កេតជាហូរហែមកថា វិន័យទាំងអម្បាលម៉ាន ត្រូវបានគ្នាគេ គោរពអនុវត្តន៍បានខ្ជាប់ខ្ជួននិងសក្តិសិទ្ធិមែន ។

ចំណុចមួយទៀតដែលជា « សកម្មភាពចិត្តសាស្ត្រ » យ៉ាងស័ក្តិសិទ្ធិរបស់ខ្មែរ ក្រហមទៅលើប្រជាពលរដ្ឋ កសិករគឺជាការជួយទុក្ខធុរប្រជា កសិករ ។ បើមាន កសិករឈឺថ្កាត់នៅក្នុងភូមិ ជាពិសេសកសិករក្រ ពួកខ្មែរក្រហមគេឧស្សាហ៍នាំគ្នាទៅ ចាក់ ឬចែកថ្នាំអោយដល់ផ្ទះតែម្តងទោះជាយប់ព្រលប់មានភ្លៀងផ្គរក្តី ។ នៅរដូវ ភ្ជួររាស់ ដក ស្ទូង ច្រូតកាត់ ឬ បោកបែន មន្ទីរនិមួយៗ ត្រូវចាត់សមាជិកអោយ ទៅជួយធ្វើសឹងតែរាល់ពេល ។ ការចុះទៅ « ចាប់និងប្រជាជន» ដើម្បី «បំរើប្រជាជន » ប្រស្រ័យទាក់ទងជិតស្និទ្ធនិងប្រជាជន គឺជាការអនុវត្តន៍នូវទ្រឹស្តីមួយក្នុងការអប់រំ ពួកក្របខ័ណ្ឌខ្មែរក្រហម ។

សកម្មភាពចិត្តសាស្ត្ររបៀបនេះ មានប្រសិទ្ធិភាពនិងស៊ីជំរៅទៅលើប្រជាជន ពិតប្រាកដមែនជាជាងការណែនាំបង្រៀនទ្រឹស្តី ។ប្រជាជនកសិករនៅតាមភូមិមូលដ្ឋាន

ដែលមិនយល់អ្វីសោះពីរឿងបដិវត្តន៍សង្គមនិយម ក៏ចាប់ស្រឡាញ់និងគាំទ្រអង្គការ ភ្លាមៗតាមរយះ៖មនោសញ្ចេតនាស្និទ្ធស្នាល ។

នៅក្នុងមន្ទីរ :

នៅគ្រប់មន្ទីរទាំងអស់ ខ្មែរក្រហមរស់នៅជាសមូហភាព (Cellectiité) គោរព វិន័យរបស់សមូហភាព វិន័យអង្គការ) គោរពពេលវេលាធ្វើការដែលសមូហភាព បានកំណត់អនុវត្តន៍ផែនការប្រចាំសប្តាហ៍ ប្រចាំខែ ដែល សមូហភាពបានលើកឡើង ។ ទាំង សមាជិកទាំងអស់នៅក្នុងមន្ទីរត្រូវធ្វើពលិកម្មដូចគ្នាទាំងសមាជិកធម្មតា ប្រធាន ។ កិច្ចការពលកម្មនេះត្រូវបានគេចាត់ទុកជាចាំបាច់ទី មួយសំរាប់ « កសាង » ខ្លួនអោយទៅជាកម្មាជីពជាកម្មករមានផ្នត់ចង្វាក់ ទៅរកពលកម្ម អាចទ្រាំនិងការ លំបាកផ្សេងៗដែលបដិវត្តន៍របស់គេអាចពើបប្រទះ ។ កិច្ចការពលកម្មអាចដុសលាង សតិអារម្មណ៍បដិវត្តន៍មួយថ្មីគឺ សតិអារម្មណ៍បដិវត្តន៍ សតិអារម្មណ៍ជាកម្មាជីព សតិអារម្មណ៍សង្គមនិយម ។ ពួកខ្មែរក្រហមឧស្សាហ៍ទូន្មានគ្នាគេថា : « បដិវត្តន៍ របស់គេ នៅមានការ បត់បែនលំបាកវេទនាតទៅទៀត» (La révolution disait mao tsé toung suit un chemin toujours tortueux; jamais rectiligne) ។ សមាជិកម្នាក់ៗ មិនត្រូវជិះជាន់ពលកម្មរបស់គេទេ ពួកគេទាំងអស់ (លើកលែងវីរជន ខ្មែរក្រហមសំខាន់ៗខ្លះដែរ) ត្រូវដាំបន្លែ ដាំដំឡូង រែកទឹក ពុសអុស ធ្វើអង្ករ ដោយខ្លួនឯងតាមវេនរៀងៗខ្លួន ។ ក្រៅពីកិច្ចការសំរាប់ជីវភាពមន្ទីរ សមាជិកម្នាក់ៗ មានភារកិច្ចចំពោះមុខដូចជាការងារនៅរោង ពុម្ពជាដើម ។ អង្គការហាមប្រាមមិន អោយប្រើពាក្យ « អា មីង» រវាងគ្នា និងគ្នា ។ តេយកពាក្យ « មិត្ត» មកប្រើសឹង

តែទូទៅ ។ ពាក្យបង មីង មា អុំ តាយាយ ក៏នៅមានប្រើដែរ តែជាទូទៅគេ ប្រើពាក្យមិត្តច្រើនជាង ។ គេឧស្សាហ៍ទូន្មានអោយពង្រឹង « មនោសញ្ចេតនា នយោបាយ» រវាងគ្នា និង គ្នាជាង « មនោសញ្ចេតនា» ជាបុគ្គល ។

អង្គការធ្លាប់ណែនាំអោយខិតខំជំរុ៖ « ធាតុបុគ្គល» លក្ខណៈបុគ្គលនិយម ដែលគេចោទថាជា « ធាតុប្រតិកិរិយា» អោយបានជាអតិបរមា អោយប្រកាន់ខ្ជាប់នូវ « ស្មារតីសួនរួម » នូវជំហរ « សមូហភាព » អោយគិតប្រយោជន៍សួនរួមធំជាង ប្រយោជន៍សួនតួ ។ បើសមាជិកណាឆាប់ញាក់ញោច ឆាប់ខឹងឆេវឆាវ គេចោទថា នៅមាន « ធាតុបុគ្គលក្រាស់ » ។ ជាមួយធាតុបុគ្គលនេះគេច្រើនភ្ជាប់ « ធាតុសេរីនិ យម » ជាមួយផង ។ ធាតុទាំងអស់នេះត្រូវបានគេចាត់ទុកជាធាតុប្រឆាំង និងបដិវត្តន៍ ជាធាតុរបស់វណ្ណៈជិះជាន់ ធាតុរបស់ពួកប្រតិកិរិយា ។ នៅក្នុង ប្រជុំជីវភាពម្តងៗ គេតែងទិទៀនគ្នាទៅវិញទៅមកពីរឿង « សេរីនិយម » ក្នុងការ « ហូប ដេក ដើរ និយាយ » បានសេចក្តីថា មានមិត្តខ្លះបរិភោគ បាយហួសពីការកំណត់របស់គេ ឬទំរន់ក្រក្រោកពីដំណេក ឬនិយាយហូរហែរ ពេកមិនចេះរក្សាការសំងាត់ ។ល ។

ការតាមដានមើលគ្នាទៅវិញទៅមកជាករណីកិច្ចនៃសមាជិកម្នាក់ៗ ហើយ ការជំរុះធាតុដូចពោលខាងលើនេះ ក៏ប្រយោជន៍អប់រំសមាជិករបស់គេអោយជា « ជនសង្គមនិយម » (Un Socialiste) ។ នេះជាជំហាន « ផ្សាំង » មនុស្សអោយ ទៅជា « ម៉ាស៊ីន » មួយ (Un robot un automate) ផ្ទុយពីដំណើរវិត្តន៍ធម្មជាតិ ។

លក្ខណៈ ពាលា អាវ៉ាសែ ត្រូវបានអង្គការណែនាំអោយបំបាត់មាន រឿង ស្រី ស្រា ល្បែងជាដើម ។ ចំពោះស្រី និងល្បែងឃើញអង្គការខ្មែរក្រហមដោះស្រាយបាន

ពិតប្រាកដមែន ជាមួយនិងអំពើលួចឆក់ប្លន់ផ្សេង ។ ចំណែកគ្រឿងស្រវឹងនៅមាន សេសសល់ខ្លះៗ តែអង្គការខ្មែរក្រហមបានដោះស្រាយបំបាត់លក្ខណៈ ស្រវឹង អាវ៉ាសែ បានមួយកំរឹតយ៉ាងធំ ។

នៅក្នុងសង្គមរបស់ពួកខ្មែរក្រហម គេបានហាមប្រាមមិនអោយបុរសមាន ប្រពន្ធពីរដាច់ខាត ។

កសិករនៅក្នុងភូមិ ក៏ដូចសមាជិកនៅក្នុងមន្ទីរមួយៗដែរ ត្រូវមានភារកិច្ច តាមដានមើលសកម្មភាពគ្នាទៅវិញទៅមកនៅក្នុងពួកឬនៅក្នុងក្រុមរបស់ខ្លួន ដើម្បី អប់រំគ្នាទៅវិញទៅមក ដែលពួកកុម្មុយនិស្តនិយមហៅថា « កសាង » ។ ក្នុងមួយ សប្តាហ៍គេមានធ្វើការប្រជុំពួក ឬក្រុមម្តង គេហៅថាប្រជុំជីវភាព ។ ក្នុងពេលប្រជុំពួក គេធ្វើការទីទៀននិងស្វ័យទីទៀនគ្នាទៅវិញទៅមក គឺគេលើកពីការខ្វះខាតការឆ្គាំឆ្គង ពីគុណសម្បត្តិ និង គុណវិបត្តិរបស់ខ្លួន និង មិត្តរួមពួកមកលាតត្រដាង ។ គឺការ ធ្វើស្វ័យទិទៀន និងទិទៀននេះហើយ ដែលបង្ខំអោយពួកខ្មែរក្រហមឬអ្នកស្រុកតាម ដានគ្នាទៅវិញទៅមក ។ ការធ្វើស្វ័យទិទៀន និងទិទៀននេះហើយ ជាឧបករណ៍សំ ខាន់លេខមួយរបស់លិទ្ធិម៉ាក្សីស្តឡេនីនស្ត ។ គោលជំហរដែលសមាជិកម្នាក់ៗត្រូវ

ត្រួតពិនិត្យទៅលើខ្លួនឯងនិងទៅលើមិត្តខ្លួនមាន :

-គោលជំហរពលកម្ម

-គោលជំហរនយោបាយ

-គោលជំហរសាមគ្គីភាព

-គោលជំហរសតិអារម្មណ៍

-គោលជំហរចាត់តាំង

ក្នុងឱកាសប្រជុំក្រុម គេត្រួតពិនិត្យគោលជំហររួមរបស់ក្រុមទាំងមូល មិន សំដៅទៅលើបុគ្គលណាម្នាក់ទេ ។ ក្រោយការពិនិត្យជំហរផ្សេងៗរបស់ក្រុម គេចាប់ រៀបចំធ្វើផែនការរួមសំរាប់អាទិត្យក្រោយ ។

ក្នុងការទិទៀន ស្វ័យទិទៀននេះ អង្គការខ្មែរក្រហមបានណែនាំ ទូន្មាន មិន អោយយកការទិទៀន-ស្វ័យទិទៀននេះ ធ្វើជាអាវុធសំរាប់សងសឹកគ្នា វាយប្រហារ គ្នាទេ ។ គេទូន្មានអោយយកការទិទៀន ស្វ័យទិទៀននេះ ធ្វើជាមធ្យោបាយអប់រំ កែ គ្នាទៅវិញទៅមក ធ្វើជា « ថ្នាំកំចាត់រោគ » ផ្សេងៗមានរោគ « បុគ្គលនិយម-សេរីនិយម នាម៉ឺននិយម-អាជ្ញានិមយ-ការិយាល័យនិយម » ជាដើម ។ អ្នកធ្វើការ ទិទៀនគេ និងអ្នកដែលត្រូវគេ ទិទៀន ត្រូវអោយមាន « ខួរក្បាលត្រជាក់ជានិច្ច » កុំញាក់ញោចខឹងឆេវឆាវ ។ ការធ្វើស្វ័យទិទៀន និងទិទៀនត្រូវឈរលើមាគ៌ា អង្គការ និងមាគ៌ា មហាជនជានិច្ច ។

វិន័យមួយទៀត របស់ខ្មែរក្រហម ( ពួកក្របខ័ណ្ឌ គឺការលាក់ការណ៍ សំងាត់ ។ សមាជិកមន្ទីរត្រូវលាក់អាថ៌កំបាំងរបស់ខ្លួនរបស់មន្ទីរនិង របស់អង្គការ ។ ហេតុដូចនេះហើយបានជាម្នាក់ៗត្រូវមានឈ្មោះថ្មីមួយ ត្រូវលាក់ឈ្មោះដើម របស់ខ្លួន កុំអោយនរណាដឹងលើកលែងតែអង្គការថ្នាក់លើ គេត្រូវការសួរពត៌មានពីខ្លួនឯងជា ផ្លូវការ ។ ប្រសិនបើមានអ្នកដទៃណា ទោះជាអ្នកនៅក្នុងជួរដូចគ្នា ឬបងប្អូនកសិករ ណាចង់ដឹងពីទីតាំងរបស់មន្ទីរ ពីឈ្មោះដើម « វណ្ណភាព» ដើមស្រុកកំណើតរបស់ខ្លួន គេមិនត្រូវប្រាប់អោយនរណាដឹងទេវិន័យនេះត្រូវបានគេរំលឹករាល់សប្តាហ៍និងតាមដាន ដូចសកម្មភាពផ្សេងៗទៀតដែរ ។

ព្រលឹងខ្មែរ

 ក្នុងរឿងវះនានុក្រម គេក៏បានអនុវត្តន៍ដោយហ្មត់ចត់គឺអង្គការថ្នាក់ ក្រោម គោរពអង្គការថ្នាក់លើ គណៈភូមិស្តាប់បញ្ជាគណៈឃុំៗ ស្តាប់បង្គាប់ គណៈស្រុកៗ គោរពគណៈតំបន់១គោរពភាគៗត្រូវស្តាប់បញ្ជា គណៈមជ្ឈិម ( គណៈកម្មការកណ្តាល នៃបក្សកុម្មុយនិស្តកម្ពុជា) ។

សមាជិកម្នាក់ៗត្រូវប្រគល់ខ្លួនអោយអង្គការ « កសាង » ដោយ គ្មាន «

មិនត្រូវវាយប្រហារ

តំលៃ » ត្រូវទុកចិត្តទាំងស្រុងទៅលើ « អង្គការ » ព្រោះអង្គការ មានភ្នែកដូច «

ម្ចាស់ » មិនចេះខុសឆ្គង ។ នេះជាលីកខ័ណ្ឌផ្តាច់ការរបស់បក្សទៅលើបុគ្គល បញ្ជាក់

នូវអំណាចគ្មានព្រំដែនរបស់បក្សទៅលើអ្វីៗទាំងអស់ ។ គឺជាជំហានឆ្ពោះទៅរកលទ្ធិ «

ផ្តាច់ការរបស់វណ្ណៈអធន » (Dictature prolétarienne) សមាជិកម្នាក់១មានការ

ទុកចិត្តទាំងស្រុងទៅលើអង្គការត្រូវការពារកិត្តិយសអង្គការ

អង្គការពីក្រោយខ្នងឡើយ ។ ប្រសិនបើ អនុវត្តតាមមាគ៌ារបស់អង្គការហើយ តែបែរ

ជាបានលទ្ធផលអាក្រក់ផ្ទុយទៅវិញ គេមិនត្រូវចោទប្រកាន់អង្គការថា « ដាក់ទិស »

ខុសទេគេត្រូវដាក់កំហុសទៅលើបុគ្គលទៅវិញ គឺបុគ្គលទេ ដែលមានការឆ្គាំឆ្គង

មានការខ្វះខាត ។ ផលវិបាកមួយចៀសមិនផុតគឺតែងតែលេចក្របខ័ណ្ឌខ្មែរក្រហម

ណាម្នាក់បានប្រព្រឹត្ត រំលោភលើវិន័យ ឬក្ដោប អំណាចលើខ្លួនឯង ហើយយកឈ្មោះ

អង្គការមកធ្វើជាឡប់ឡែ ។ ដែលហៅថាអង្គការ គឺបក្សកុម្មុយនិស្តកម្ពុជា និងសាខា

តូចធំរបស់បក្សនេះ មានតាំងពីគណៈកម្មាការ ភូមិ ឃុំ ស្រុក តំបន់ ភាគ រហូតដល់

ថ្នាក់មជ្ឈិម ។

រវាងមន្ទីរមួយនិងមន្ទីរមួយ គេហាមប្រាមមិនអោយចេញចូល រហេតរហូតទេ

ពុំនោះទេ សមាជិកនោះ និងត្រូវគេលើកយកមកទិទៀន « កសាង » ពីបទ « សេរីនិយម » ពីបទបំពានលើលក្ខ័ណការណ៍សំងាត់ ។

ហេតុដូចនេះហើយ បានជាសមាជិកនៃមន្ទីរនិមួយៗពុំសូវមានការទាក់ទងគ្នា ប្តូរយោបល់គ្នាទៅវិញទៅមក ។ គេរៀបចំយ៉ាងនេះ គឺដើម្បីខ្ទប់កំលាំង អាថ៌កំបាំង បំរុងក្បត់អង្គការរបស់គេដែរ ។ ក្នុងការរស់នៅតាមមន្ទីរនិមួយៗ គេឧស្សាហ៍រំលឹក អោយប្រកាន់ « ជំហរឯករាជ្យម្ចាស់ការ ខ្លួនទីពឹងខ្លួន គឹមន្ទីរនិមួយៗត្រូវរក មធ្យោបាយដើម្បីរស់ដោយខ្លួនឯង » ។ អង្គការគ្រាន់តែផ្តល់ប្រាក់ជីវភាពអោយ ក្នុង១ ខែ ១៣៥ ៖ សំរាប់សមាជិកម្នាក់ៗ ។ មន្ទីរ និមួយៗត្រូវលៃរកម្ហូបចំណី ( ច្រើនតែក្តាមខ្យង បន្លែខ្លួនឯង ត្រូវ « សំរុកបង្កបង្កើនផល» តាមកំលាំងផ្ទាល់ខ្លួន ត្រូវចិញ្ចឹមមាន់ ទា ជ្រូក នៅតាមមន្ទីររៀងៗខ្លួនតាមលទ្ធភាពដែលអាចធ្វើបាន ។

៣-កិច្ចការពលកម្ម

កិច្ចការពលកម្មនេះ ត្រូវបានអង្គការចាត់ទុកជាករណីកិច្ចទីមួយរបស់សមាជិក ម្នាក់ៗ ។ ជនកុម្មុយនិស្តត្រូវតែ « លត់ដំ» ខ្លួននៅក្នុងការ ងារពលកម្មជាចាំបាច់ ។ ការងារពលកម្មសំរាប់ពួកក្របខ័ណ្ឌបញ្ញវន្តមានលំនាំដូចគ្នា និងការងាររបស់អ្នកស្រុក

នៅក្នុងមន្ទីរសមាជិកម្នាក់ៗទោះ៖ប្រុសក្តិ ស្រីក្តី ជាបញ្ហាជនក្តី ជាកូន កសិករ សុទ្ធសាធក្តី ត្រូវរែកទឹក រកអុស ដាំស្ល បោសសំអាតទីធ្លាមន្ទីរ ជីកក្តាម តាមវាលស្រែ រែកទឹកស្រោចបន្លែ កិនស្រូវ ជាន់អង្ករ អោយបាយ មាន់ ទា ជ្រូកដូច គ្នាទាំងអស់ ។ កិច្ចការទាំងអស់នេះគេចែកវេនគ្នាធ្វើដោយ ទៀងទាត់ គ្មានអារម្មណ៍

ចង្អៀតចង្អល់អ្វីទេ ។ ការមើលបំណាំគ្នា ឬ ប្រកែកជំទាស់មិនព្រមធ្វើ មិនសូវមានទេ ។ ម្នាក់ៗត្រូវសំដែងទឹកចិត្តអំណត់រៀងៗ ខ្លួនក្នុងពេលបំពេញកិច្ចការ ពលកម្មអ្វីមួយ ។ សមាជិកម្នាក់ដែលខ្ជិលច្រអូស ទំរន់ ក្នុងកិច្ចការងារទាំងអស់នេះនឹងត្រូវសមាជិក ដ៏ទៃទៀតធ្វើការទិទៀន នៅក្នុងពេលប្រជុំពូក ឬប្រជុំក្រុម ។

- ការងារបង្ករបង្កើនផល មន្ទីរនិមួយៗត្រូវបានអង្គការថ្នាក់លើណែ នាំអោយ ចេះដោះស្រាយបញ្ហាជីវភាពដោយខ្លួនឯង កុំសូវពឹងផ្អែកលើប្រជាកសិករពេក ព្រោះ ប្រជាជនគ្នាមានការខ្វះខាតច្រើន ។ មន្ទីរនិមួយៗគាស់ រានធ្វើចំការច្បារដំណាំដោយ ខ្លួនឯង មានដាំស្ពៃ ប៉េងប៉ោះ៖ ជី ត្រកូន ឃ្លោក ត្រឡាច ត្រប់ ម្ទេស ដំឡូង ពោត សណ្តែកជាដើម ។ មានក្រុមខ្មែរក្រហមខ្លះទៀតដូចជា មន្ទីរសិល្បះភូមិភាគពិសេស ជាដើម យុវជនក្មេងៗនាំគ្នាឡើងចងត្នោតយកទឹករំងាស់ធ្វើស្ករ សំរាប់ប្រើប្រាស់នៅ ក្នុងមន្ទីររបស់ខ្លួន ។

ក្នុងរឿងចិញ្ចឹមសត្វ មាន់ ទា ជ្រូកវិញ ក៏មន្ទីរទាំងអស់ប្រឹងប្រែងពង្រីក ណាស់ដែរ ។

ថ្វីបើមាន់ ទា ជ្រូកនៅតាមមន្ទីរក៏ដោយ ម្ហូបអាហារក៏នៅតែអត្តខាត់ ខ្សត់ ខ្សោយដដែល ព្រោះម្យ៉ាងអង្គការណែនាំអោយ « ចេះសន្សំសំចៃ » ចេះអត់ទ្រាំនិង ការអត់ឃ្លាន អោយបំបាត់ « អារម្មណ៍» ចង់ឆ្ងាញ់ ម៉្យាង ទៀតភូមិភាគដែលយើង រស់នៅជាភូមិភាគក្រខ្សត់ខាងត្រី សាច់ខ្លាំងណាស់ សូម្បីតែកង្កែបក៍ពិបាករកទៀតផង ។ ពងទា ពីឬបីត្រូវយកទៅស្ងោរជា មួយបន្លែស្ពៃសំរាប់សមាជិក ១២ នាក់ ។ មានពេលខ្លះ៖គេស្ងោរតែបន្លែស្ពៃទទេគ្មានត្រីសាច់អ្វីទេ ។

ក្នុងមួយឆ្នាំមានខ្មែរក្រហមខ្លះ៖ បានបរិភោគត្រី ស្រស់តែ ៣ ឬ ៤ ប៉ុណ្ណោះទេ ហើយពុំបានគ្រប់គ្រាន់ទៀត ។

* ការងារបំរើប្រជាជន ខ្មែរក្រហមម្នាក់ៗត្រូវជ្រួតជ្រាបនឹង « ទស្សនៈ៖ មហាជន » ត្រូវជាប់និងមហាជន ជាប់និងប្រជាជន ។ ការជួយធុរៈប្រជាជនជា ពិសេស ប្រជាជនមូលដ្ឋាន ជាការយកចិត្តទុកដាក់ទីមួយរបស់អង្គការថ្នាក់លើ ។ ពេល ណា ប្រជាជនលើកទំនប់ជីកស្រះ ធ្វើថ្នល់ ឬ សង់ផ្ទះ៖ ពួកខ្មែរក្រហម ដែលនៅជិតខាង ភូមិ នោះតែងចាត់វេនគ្នាទៅជួយធ្វើ ហើយ ធ្វើដោយយកចិត្តទុក ដាក់ទៀតផង ។ ពេល ដក ស្ទូង ច្រូតកាត់ បោកបែន គេក៏ផ្លាស់វេនគ្នាទៅជួយដោយ ទៀងទាត់ ។ ចំពោះកសិករណាក្រខ្សត់ជាងគេ អង្គការក៏បានជួយធុរៈ ច្រើនជាង គេផងដែរ ។

នេះជាទិដ្ឋភាពមួយដែលយើងគួរចាប់អារម្មណ៍ ។ អង្គការខ្មែរក្រហមចាត់ ទុកការងារពលកម្មជាជំហរទីមួយ ក៏ក្នុងគោលបំណង :

១.អោយក្របខ័ណ្ឌសមាជិករបស់គេ គ្រប់ជាន់ថ្នាក់ ត្រៀមខ្លួនចំពោះការ

ពិបាកផ្សេងៗ ទៅថ្ងៃក្រោយអោយមានទំលាប់ស្រលាញ់ការងារពលកម្មនេះ ដែលជា គោលការណ៍ដ៏សំខាន់សំរាប់ឈានទៅកសាងប្រជាជាតិសង្គមនិយម Une nation socialiste) ។

២.អោយសមាជិកនិងក្របខ័ណ្ឌរបស់គេ ជិតស្និទ្ធនិងប្រជាជនស្គាល់សំណូម ពរនិង ទុក្ខធុរៈ ប្រជាជនព្រមទាំងឆ្លៀតរៀនសូត្រពីប្រជាជន ។ នៅលើផ្នែក បច្ចេកទេសនៃ ការងារ « ប្រជាជនជាប្រភពនៃចំណេះវិជ្ជាមិនចេះរីង ស្ងួត » ។

៣.បណ្តុះផ្នត់ស្មារតីគោរព អង្គការវិន័យរបស់ពួក របស់ក្រុមតាមលំនាំវិន័យ

សំភារៈនិយម (Discipline metérialiste) របស់ពួកកម្មកររោងចក្រ។

៤.អោយសមាជិក ឬ ក្របខ័ណ្ឌម្នាក់ខំ «លត់ដំ » ខ្លួនដើម្បីជំរុះ៖ « ធាតុ » មិនបដិវត្តន៍ មិនកម្មាជីពដូចជា « ធាតុ » របស់បញ្ញាវន្តភាគច្រើនជាដើម ។ បើមិន បានជាប់ខ្លួននិងពលកម្មទេ បុគ្គលនោះពុំចេះស្រឡាញ់ប្រជាជនទេ នៅតែមាន សតិអារម្មណ៍ជិះជាន់ពលកម្មរបស់អ្នកដ៏ទៃ ដែលជាសតិអារម្មណ៍ជិះជាន់ពលកម្ម របស់អ្នកដ៏ទៃ ដែលជាសតិអារម្មណ៍របស់ពួកប្រតិកិរិយា របស់សក្តិភូមិ របស់ពួក មូលធន ។

តាមទ្រឹស្តីសំភារៈនិយម មានតែពួកកម្មករ កម្មាជីពទេ ដែលជាអ្នកកសាង ពិភពលោក កសាងសង្គមនិយមមួយៗ ។ វណ្ណៈកម្មករ និងកម្មាជីពនេះមានការចំនាយ ច្រើនជាងគេទាំងអស់ នៅក្នុងសង្គមនិមួយ ។ ដូច្នេះតាមលក្ខណៈ ប្រជាធិបតេយ្យ មិនគួរឡើយរដ្ឋអំណាច មិនបានធ្លាក់ទៅក្នុងកណ្តាប់ដៃរបស់វណ្ណៈនេះ ។ នេះជា ទស្សនៈរបស់ពួកម៉ាក្សីស្ត-ឡេនីនស្ត ។

៥. បណ្តុះស្មារតីសំភារៈនិយម ប្រាកដនិយម វិទ្យាសាស្ត្រនិយម តាមគន្លង ម៉ាក្សីស្ត ឡេនីនិស្ត បំបាត់ទស្សនៈគំនិតនិមយ (Idéalisme) ដែលបំរើ វណ្ណៈ ប្រតិកិរិយា វណ្ណៈជិះជាន់ ( នេះជាទស្សនៈរបស់ពួកខ្មែរក្រហម) ។ ម៉្យាងទៀតការងារពលកម្ម នេះជាឱសថមួយ ជួយបំបាត់សតិអារម្មណ៍ ឬទស្សនៈចង្អៀតចង្អល់ផងដែរ ( Etroitesse devue) ។

ការអប់រំនយោបាយ

ខ្មែរក្រហមមានការចាប់អារម្មណ៍ខ្លាំងណាស់ ទៅលើការអប់រំ នយោបាយ

។ កំលាំងនយោបាយជាកំលាំងទីមួយរបស់គេ កំលាំងយោធា គ្រាន់តែជាឧបករណ៍ នៃកំលាំងនយោបាយ ។ សមាជិកខ្មែរក្រហមគ្រប់ក្របខ័ណ្ឌ ត្រូវទទួលការអប់រំ នយោបាយជាចាំបាច់ ។ គេរៀនសូត្រនៅតាមសា លារៀននយោបាយ នៅតាមមន្ទីរ ពេលធ្វើមីទិញធ្វើសន្និបាតពេលប្រជុំ ជីវភាពជាដើម ។

ការអប់រំនៅតាមសាលារៀននយោបាយ អង្គការខ្មែរក្រហមសព្វថ្ងៃនៅខ្វះ៖ កម្មាភិបាល ( ក្របខ័ណ្ឌ ប្រកបដោយគុណសម្បត្តិ នឹងវប្បធ៌ម នយោបាយច្រើន ណាស់ ។ លោក ហ៊ូ-យន់ ខ្លួនឯងក៍បានសារភាពរឿងនេះនៅក្នុងមហាសន្និបាត បញ្ញវន្តនៅចុងខែ ឧសភា ១៩៧២ ផងដែរ ។ កម្មាភិបាលម្នាក់ៗមុននឹងទៅកាន់នាទី ទទួលខុសត្រូវណាមួយ ត្រូវទទួលការហ្វឹកហ្វឺនអប់រំអស់ពេលដ៏យូរពីមួយឆ្នាំទៅបីឆ្នាំ យ៉ាងតិចហើយធ្លាប់បំរើចលនារបស់គេមកយូរហើយផងនៅ « យុវកក » « យុវជន កុម្មុយនិស្តកម្ពុជា ) ឬនៅក្នុង « សនកប » « សមាគមនារីកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ ) ។

កម្មាភិបាលម្នាក់ៗ ត្រូវមានសីលធ៌មរស់នៅនិង សីលធ៌មនយោ បាយស្អាត ស្នំគឺ :

១. ស្រឡាញ់ គោរព និងបំរើប្រជាជន-កម្មករ-កសិករអោយអស់ ពីចិត្ត ពីថ្លើម មិនប្រើអំណាចផ្តាច់ការទៅលើប្រជាជនមិនគំរាមកំហែងប្រជាជន ត្រូវសុភាព រាបសារទន់ភ្លន់ទៅរកប្រជាជនជានិច្ច ។

២.ស្មោះត្រង់និងការពារផលប្រយោជន៍ប្រជាជនជាដាច់ខាត មិនធ្វើអ្វីអោយ ប៉ះពាល់ដល់ទ្រព្យសម្បត្តិប្រជាជន សូម្បីតែម្ទេសមួយផ្លែ ឬ អង្ករមួយកំប៉ុងក៍ដោយ មិនគំរាមកំហែងយក ទ្រព្យសម្បត្តិប្រជាជនទោះ ជាតាមមធ្យោបាយក្តៅ ឬ ត្រជាក់ក៏

1

ដោយ ។ មិនត្រូវស៊ីសំណូកសូកប៉ាន់ពីប្រជាជន ។

៣.បើធ្វើអ្វីខុសចំពោះប្រជាជន ត្រូវសុំទោសប្រជាជន

៤.និយាយស្តី ដេក ដើរ ឈរ អង្គុយ ស៊ីចុក លេងសើចដោយសុភាពរាបសារ តាមប្រពៃណីប្រជាជន ។

៥.កុំប្រព្រឹត្តអំពើល្មើសចំពោះនារីភេទ ។

៦.កុំផឹកស៊ីអ្វីដែលមានលក្ខណៈ ពាលាអាវ៉ាសែ មិនបដិវត្តន៍

៧. កុំលេងល្បែងស៊ីសងអោយសោះ ។

៨. កុំប៉ះពាល់លុយកាក់ ទ្រព្យសម្បត្តិរួម របស់ប្រជាជនរបស់អង្គការ ។

៩. ត្រូវមានកំហឹងឆាបឆេះចំពោះខ្លាំង

១០. ត្រូវធ្វើពលកម្មដូចប្រជាជន

១១. ត្រូវគោរពមតិរបស់សមូហភាព អង្គការជានិច្ច ។ មិនត្រូវធ្វើការតាម របៀបផ្តាច់ការរបស់បុគ្គលម្នាក់ឡើយ

១២. ត្រូវធ្វើការទិទៀននិង ស្វ័យទិទៀនអោយបានល្អជានិច្ច ក្នុងអង្គការ រណសិរ្សដោយស្មារតីស្មោះត្រង់ ចង់កសាងសាមគ្គីភាព ឯកភាពផ្ទៃក្នុង អោយបានរឹង ប៉ឹងជាលំដាប់ មិនត្រូវវាយប្រហារគ្នាក្រៅអង្គការ ឬចាក់ចុចដណ្តើមឥទ្ធិពលគ្នា ឡើយ

១៣.ត្រូវមានស្មារតីភ្ញាក់រលឹក ធ្វើបដិវត្តន៍ដោយខ្លួនឯង មិនត្រូវពឹងផ្អែក លើអ្នកដទៃ ឬ បរទេសអោយគេធ្វើជំនួសខ្លួនឡើយ ។ ត្រូវយល់អោយច្បាស់ថា បដិវត្តន៍នេះ ជាបដិវត្តន៍របស់ប្រជាជនកម្ពុជា ត្រូវតែប្រជាជនកម្ពុជាធ្វើដោយខ្លួនឯង និងកាន់កាប់វាសនា ប្រទេសជាតិដោយខ្លួនឯង មិនដេកពឹងពាក់អោយបរទេសធ្វើ ជំនួសទេ ។

១៤. ត្រូវមានស្មារតីម្ចាស់ការ ចេះដោះស្រាយគ្រប់បញ្ហាដែលទាក់ទងដល់ ជីវភាពខាងស្មារតី ខាងសំភារៈរបស់ប្រជាជន ។

១៥.ត្រូវជឿជាក់ថា ការតស៊ូរបស់យើងមានការលំបាកមែនតែដាច់ខាតនឹង មានជ័យជំនះ ។

នៅក្នុងសាលាអប់រំនយោបាយនេះ អង្គការខ្មែរក្រហមបានប្រើល្បិចដោយ ប៉ិនប្រសប់ចេះលើកយកឯកសារនយោបាយនានាមកណែនាំ អប់រំសំរបទៅតាមកំរិត គំនិតនយោបាយរបស់សមាជិកម្នាក់ៗ (គេនិយមនិយាយថាការភ្ញាក់រលឹកនយោបាយ > បានសេចក្តីថា ចំពោះសមាជិកណា ដែលនៅជំពាក់ចិត្ត និងស្ដេចសីហនុ (ក្របខ័ណ្ឌ រណសិរ្ស > នៅឡើយ ហើយនៅខ្លាចរបបសង្គមនិយម គេច្រើនលើកយកតែឯកសារ ត្រឹមករឹតរណសិរ្សមកអប់រំ ឬ មួយគេក៏គេទុកអោយសមាជិកប្រភេទនេះ ទទួលការ ណែនាំហ្វឹកហ្វឺននៅតាមមន្ទីរតែប៉ុណ្ណោះ ។ បន្តិចម្តងៗ គេបំផុសមាគ៌ាឆ្ពោះទៅរក ទ្រឹស្តីក្រហមតាមរយៈ៖ឯកសារផ្សេងៗ មានជាអាទិ៍ ឯកសារស្តីពី :

-ការបែងចែកវណ្ណៈនៅក្នុងសង្គមកម្ពុជា

- ការតស៊ូវណ្ណៈ

-ទស្សនមហាជន

- ការកសាងជំហរកម្មាជីព

-ទិទៀន និង ស្វ័យទីទៀន (critique et auto crique) ។

-មោទនភាពខុស និងត្រូវ

- គុណសម្បត្តិរបស់កម្មាភិបាល ។ល។

ចំពោះក្របខ័ណ្ឌពេញលក្ខណៈ ( កម្មាភិបាលស្នូល ) ដែលជា បក្ខជននៃបក្សកម្មុយនិស្តកម្ពុជា Membre du pati communiste khmer ) កំរឹត អប់រំរៀនសូត្រក៏កាន់តែមានជំរៅទៅទៀតទៅរកផ្នត់ សង្គមនិយម (Plisociatliste ) ទៅរករបបកុម្មុយនិស្តហើយការអប់រំរៀនសូត្ររបស់ពួកប្រភេទនេះ ត្រូវទុកជាការ លាក់បាំងមិនអោយសមាជិក ប្រភេទរណសិរ្ស ប្រភេទសាមញ្ញដឹងលឺឡើយ ។ គឺ កម្មាភិបាលជាបេក្ខជននេះហើយដែលអង្គការខ្មែរក្រហមចាត់អោយទៅធ្វើជាស្នូលនៅ តាមតំបន់នានា ជាប្រធានមន្ទីរ ជាស្នងការនយោបាយនៅក្នុងកងទ័ពគេ ។

នៅភូមិភាគពិសេសរបស់អង្គការខ្មែរក្រហម អ្នកដែលមានភារៈ បង្រៀន និងអប់រំក្របខ័ណ្ឌនយោបាយ មានលោក សៀង ប៉ោសែ លោករស់ ជាទ្ធោ លោក សុក ចូក លោក ជី គឹមអាន ( ទើបនឹងស្លាប់នៅដើមខែ មេសា ១៩៧២) និង មិត្តហង់ ឈ្មោះ៖ បដិវត្តន៍ ។

នៅភូមិភាគនិរតីទិសមាន លោក ជូ ជេត លោក ភោក ឆាយ លោក ចុច រ៉ន ជាអ្នកបង្រៀន ។

ការអប់រំ និងការរៀនសូត្រនៅតាមមន្ទីរ នៅតាមមន្ទីរនិមួយៗ ប្រធាននិង អនុប្រធាន ជាអ្នកដឹកនាំរៀនសូត្រ ពិភាក្សាពីគោលការណ៍ផ្សេងៗ ដែលមានចែង នៅក្នុងឯកសារ ។ ឯកសារទាំងអស់ដែលគេយកមករៀនសូត្រ សុទ្ធតែតាក់តែង ចេញពីគណៈកម្មាការកណ្តាលនៃបក្ស កុម្មុយនិស្ត (មជ្ឈិម ) របស់គេ ។ ការរៀន សូត្រនៅតាមមន្ទីរពុំបានធ្វើដោយទៀងទាត់ទេ ជូនគេរៀបចំធ្វើ ១ ខែម្តង ជួបពីរ ខែម្តង តាមពេលទំនេរ ។

ក្រៅពីការរៀនសូត្រនៅក្នុងឯកសារ គេចាត់ទុកការប្រជុំជីវភាព ( ប្រជុំធ្វើ ទិទៀន និង ស្វ័យទិទៀន) ដែលមានធ្វើរៀងរាល់ថ្ងៃអាទិត្យ ការអប់រំនយោបាយ និង ការត្រួតពិនិត្យនូវការអនុវត្តន៍ទ្រឹស្តី មាគ៌ានយោបាយ មួយយ៉ាងវិសេសវិសាល ។ នៅ ក្នុងការប្រជុំទិទៀន និង ស្វ័យទិទៀនគេ ច្រើនរិះគន់គ្នាទៅវិញទៅមកពីធាតុ « បុគ្គល និយម » ធាតុ « សេរីនិយម » ច្រើនជាងគេ ។ គេខិតខំបំបាត់ « ធាតុ » ទាំងនេះក៏ នៅក្នុងគោលដៅ « ផ្សាំង » មនុស្សអោយទៅជាឧបករណ៏មួយសំរាប់គោរពនិង អនុវត្តវិន័យរបស់អង្គការដោយគ្មានរអ៊ូរទាំ ដូចម៉ាស៊ីន សំរាប់របបសង្គមនិយមនេះឯង ។ គេបណ្តុះផ្នត់គំនិតគោរពចង្វាក់វិន័យ ចង្វាក់ការងារ ចង្វាក់ជីវភាព ស្របតាមវិន័យ របស់កម្មករដែលគេតែងលើកយកមកធ្វើជាគំរូ ។ គឺគេអនុវត្តទ្រឹស្តីកម្មាជីវូបនីយកម្ម ដោយយកទំងន់អំណាចបក្សមកគ្របសង្កត់បន្តិចម្តង ៗ ។ នេះគឺជាវគ្គដំបូងនៃ « អំ ណាចផ្តាច់ការវណ្ណៈ កម្មាជីព » (Phase primaire de la dietture prolétarienne) ការអប់រំនយោបាយតាមរយៈមីទិញ យើងបានដឹងហើយថាមីទិញជាសាលា អប់រំនយោបាយមួយយ៉ាងសំខាន់នៃពួកសង្គមនិយម ។ មេដឹកនាំខ្មែរក្រហមបានបើក មុខ « យីហោ » របស់គេជាសាធារណៈ ។

នៅលើបដាក្រហមព្រោងព្រាត គេចែងពាក្យស្លោកផ្សេងៗ បញ្ជាក់នូវនាទី ដឹកនាំរបស់ « បក្ស » មានជាអាទិ៍ :

« មានតែបក្សកុម្មុយនិស្តកម្ពុជាទេ ដែលអាចដឹកនាំបដិវត្តន៍ទៅ រកជ័យជំនះ៖ ជាស្ថាពរបាន » ។

-បក្សកុម្មុយនិស្តកម្ពុជាប្រកាន់នាទីដឹកនាំបដិវត្តន៍កម្ពុជា » ។ ថ្ងៃ ៣០ កញ្ញា ១៩៧២

នៅវេលាម៉ោង ៧ ល្ងាច នៅខាងជើងភូមិតាំងខ្មៅ ក្រោម ដំណក់ភ្លៀងស្រិចៗ ឧយ្យោសនស័ព្ទបានបំពងបញ្ជាខ្លាំងៗ អោយមិត្តទាំង អស់ទំលាក់ដៃអាវ បិទឡេវក ដោះមួកប្រុងប្រៀបគោរព « ទង់បក្ស » ទស្សនិកជនគោរពតាមបញ្ជាដោយស្ងៀម ស្ងាត់... ។ បទភ្លេង « គោរពទង់ បក្ស » ក៏បានបន្លឺឡើង វាំងននពិណខៀងរបើកឡើង លេចផ្ទាំងកំណាត់ក្រហមទំហំប្រមាណ ៤ ម មានសញ្ញាកណ្តៀវនិងញញូរប្រទាក់ គ្នានៅចំកណ្តាលផ្ទាំងក្រហម ។ ខ្ញុំងាកឆ្វេងស្តាំ ឃើញមិត្តជិតខាងក្តាប់ដៃគំនាប់យ៉ាង ស្ងៀមស្ងាត់ ។ ខ្ញុំក៏ក្តាប់ដៃគំនាប់តាមគេដែរ ហើយងាកទៅខ្សឹបដាក់មិត្តខ្ញុំម្នាក់ដែល មានទស្សនៈនយោបាយដូចគ្នាជាភាសាបារាំងថា : « ដូចគេចាក់ចំបេះដូងខ្ញុំត្រូវមួយ កាំបិត... ខ្ញុំមានអារម្មណ៍ហាក់ដូចរស់នៅក្នុងសហភាពសូវៀត » ។ មិត្តខ្ញុំធ្វើសញ្ញា អោយខ្ញុំនិយាយតិចៗកុំអោយតេលី ។ បន្តិចក្រោយមកឆ្លៀតពេលដែលអ្នកឯទៀត កំពុងចាប់អារម្មណ៍និងសុន្ទរកថារបស់អនុប្រធានភូមិភាគពិសេស យើងទាំងពីរនាក់ កោះគ្នារំកិលខ្លួនបន្តិចម្តងៗចេញពីទីនោះទាំងធេងធោងស្រាលខ្លួនព្រមទាំងអស់សង្ឃឹម ថែមមួយត្រួតទៀត ។ មិនដែលមានពេលណាដែលខ្ញុំអស់សង្ឃឹមនឹងរឿងជាតិដូច ពេលនេះទេ ។

ការអប់រំនយោបាយតាមរយៈសន្និបាត ពេលធ្វើសន្និបាតម្តងៗ មានសន្និបាត បញ្ញវន្តជាដើម វីរជនខ្មែរក្រហមឬកម្មាភិបាលរបស់គេតែងនាំគ្នាពិភាក្សាលំ បាក ឬ ការខ្វះខាតផ្សេងៗដែលគេបានជួបប្រទះក្នុងការអនុវត្តន៍មាតាបក្ស ។

សន្និបាតរបស់គេមានលក្ខណៈចំហរខ្លះ៖ សំងាត់ខ្លះ ។ នៅក្នុងសន្និបាតចំហរ គេលើបញ្ហានានា ក្នុងក្របខ័ណ្ឌរណសិរ្សមកពិភាក្សា ។ គេលាក់បំបាំងមិន និយាយពី

« បក្សកុម្មុយនិស្ត » ពីកម្មវិធីនយោបាយរបស់បក្ស ។

នៅក្នុងរង្វង់ « បក្ខជន » កុម្មុយនិស្ត ការពិភាក្សាផ្សេងៗនៅក្នុងសន្និបាត មានលក្ខណះជាសំងាត់ ព្រោះគេពិភាក្សាពីកម្មវិធីនយោបាយរបស់បក្សពិតប្រាកដ ពីយុទ្ធវិធី និង វិធីសាស្ត្របក្ស ។ ក្រៅពីបក្ខជន ឬ ស្នួល សំខាន់ៗ គ្មានសមាជិកដទៃ ណាមានសិទ្ធិចូលរួមក្នុងមហាសន្និបាតនេះទេ ។

៥បៀបចាត់ចែងរដ្ឋាភិបាលភូមិ ឃុំ ស្រុក តំបន់ ភាគ

សព្វថ្ងៃនេះពួកខ្មែរក្រហមបានចែក ភូមិឃុំ ស្រុក ខេត្ត ភាគជា ភូមិឃុំ ស្រុក តំបន់ ភាគ ដូចគ្នា ។ ការបង្កើតតំបន់ភាគដែលស្របទៅនិង ខេត្ត ភាគរបស់យើង នៅពុំទាន់ច្បាស់លាស់នៅឡើយទេ តាមពិតតំបន់នីមួយៗរបស់ខ្មែរក្រហមមានទំហំ

ប៉ុនឹងរបស់យើង ហើយភាគនីមួយៗស្របគ្នានិងភូមិភាគរដ្ឋរបស់យើង Régions

administratives ។

ភូមិ ឃុំ តំបន់ ភាគនិមួយៗដឹកនាំដោយគណៈកម្មការ ភូមិ ឃុំ ស្រុកតំបន់ ភាគ ។ គេច្រើននិយាយដោយខ្លីថា គណៈភូមិ ឃុំ តំបន់ ។

គណៈកម្មការនិមួយៗមានសមាសភាពដូចតទៅ :

- ប្រធាន

- អនុប្រធាន

-សមាជិក ( ច្រើន ឬ តិច ទទួលបន្ទុកខាងសេដ្ឋកិច្ច សង្គមកិច្ច វប្បធ៌ម យោធា ។ល ។

ចំពោះឃុំ ស្រុក និង តំបន់ គេមានតែងតាំងស្នងការនយោបាយរបស់បក្ស

ម្នាក់ដែលគេនិយមហៅថា « លេខាបក្ស » ‹ លេខាធិការបស់ បក្ស ) ។ « លេខា បក្ស» នេះមានអំណាចធំជាងគេ ព្រោះមានតំណាងរបស់បក្សសំរាប់តាមដានមើល សកម្មភាពរបស់គណៈកម្មាការទាំងមូល ។ នៅតាមឃុំដែលប្រជាជននៅពុំទាន់យល់ ពីរឿងបដិវត្តន៍របស់គេ គេតែងតាំងអោយមានស្នងការនយោបាយរបស់បក្សម្នាក់នៅ អមគណៈកម្មការ ។ ស្នងការនយោបាយឬ « លេខា » សុទ្ធតែជាបេក្ខជនជា សមាជិកពេញច្បាប់នៅក្នុងបក្ស ។ ចំណែកសមាជិកឯទៀតនៃគណៈកម្មាការ ( លើក លែងគណៈតំបន់និងភាគ) មានខ្លះមិនទាន់បានចូលជាសមាជិកនៃបក្សទេ គឺគ្រាន់តែ ជា « ជនបង្គោល » ឬជាអ្នកធ្លាប់គាំទ្រ បដិវត្តន៍របស់គេជាយូរមកហើយ និងធ្លាប់ បានទទួលការអប់រំនយោបាយជ្រៅជ្រះពីពួកគេ ។ នៅមានប្រធាន ឬ សមាជិក គណៈកម្មការរណសិរ្ស ភូមិ ឃុំខ្លះ៖ នៅត្រឹមក្របខ័ណ្ឌរណសិរ្សនៅឡើយគឺនៅយល់ថា គេធ្វើបដិវត្តន៍នេះដើម្បីប្រគល់អំណាចទៅអោយស្តេចសីហនុវិញតែប៉ុណ្ណោះ ។ ចំពោះ សមាជិកគណៈកម្មាការប្រភេទនេះ អង្គការខ្មែរក្រហមឃ្លាំតាមដានមើលជានិច្ច ហើយ គេឧស្សាហ៍អប់រំនយោបាយបន្តិចម្តងៗ ដើម្បីទាក់ទាញអោយលោតផ្លោះ មកដល់ លំដាប់បដិវត្តន៍សង្គមនិយម ។

នៅចុងឆ្នាំ ១៩៧០ រហូតមកដល់ពាក់កណ្តាលឆ្នាំ ១៩៧១ សមាសភាព នៃ គណៈកម្មការរណសិរ្សនៅតាមភូមិ ឃុំ ស្រុកនៅច្របូកច្របល់ខ្លាំងណាស់ ។ ពួក សីហនុនិយម បានទទួលដំណែងសំខាន់ៗជាច្រើន នៅក្នុងអង្គការក្រោមគឺនៅក្នុង គណៈភូមិ ឃុំ ស្រុក និង តំបន់ខ្លះៗ ។ សមាជិកអស់នោះជ្រើសរើសឡើងទាំងបង្ខំ ដោយពួក យៀក កុង យៀកណាមខាងជើង ម្លោះហើយច្រើនតែខ្វះការអប់រំខាង

ផ្នែកនយោបាយជ្រៅជ្រះ ។ ចំណែកនៅអង្គការខាងលើមានគណៈតំបន់ខ្លះ៖ ខ្មែរ ក្រហមគេប្រកាន់នាទីដាច់មុខ គឺសមាជិកនៅក្នុងគណៈកម្មាការដឹកនាំទាំងអស់សុទ្ធ តែជាសមាជិកពេញច្បាប់របស់បក្ស ។ ដើម្បីអោយបានចូលជាសមាជិកពេញច្បាប់ របស់បក្ស ។ ដើម្បីអោយបានចូលជាសមាជិកពេញច្បាប់របស់បក្ស ម្នាក់ៗត្រូវ ចូលបំរើចលនា របស់គេយ៉ាងតិចអោយបាន ២ ឬ ៣ ឆ្នាំ ហើយត្រូវបំពេញ ល័ក្ខខ័ណ្ឌ របស់គេអោយបានគ្រប់សព្វផង ។

ពួកខ្មែរក្រហមបានប្រើយុទ្ធវិធីនយោបាយមួយ ក្នុងការលេបកំលាំងរណសិរ្ស របស់សីហនុ ។ ដំបូងគឺនៅឆ្នាំ ១៩៧០ និង ១៩៧១ នៅពេលដែលកំលាំង កុម្មុយនិស្តយៀកកុង យៀកណាមខាងជើងកំពុងរាតត្បាតលុកលុយវាទទីខ្លាំង ទ័ព កុម្មុយនិស្តបរទេសក៏បានយកទុនប្រជាប្រិយស្តេចសីហនុ មកធ្វើជាឡប់ឡែដើម្បីរក កំលាំងបង្អែក កំលាំងគាំទ្រនៅក្នុងស្រទាប់ប្រជាជនដែលពួកវាត្រួតត្រា ។ ពេលនោះ៖ កំលាំងខ្មែរក្រហម ទាំងកំលាំងយោធា ទាំងកំលាំងនយោបាយនៅទន់ខ្សោយខ្លាំង ណាស់ ។ ទាំងយៀកកុង យៀក ណាមខាងជើង ទាំងពួកកុម្មុយនិស្តខ្មែរនាំគ្នាប្តូរវិធី នយោបាយគៀងគរកំលាំងសីហនុនិយម ព្រោះនៅតាមតំបន់ជនបទភាគច្រើន ទុន ប្រជាប្រិយភាពរបស់សីហនុនៅខ្លាំងនៅឡើយ ។ ប្រជាកសិករ ពាណិជ្ជករមួយចំនួនធំ នៅគាំទ្រស្ដេចសីហនុ ជាហេតុនាំអោយអ្នកដឹកនាំខ្មែរក្រហម ទៅពួនក្រោម ឡប់ឡែ « រណសិរ្សរួបរួមជាតិកម្ពុជា » ។ គណៈកម្មការកណ្តាលនៃបក្ស កុម្មុយនិស្តខ្មែរ បានប្រទាញសីហនុអោយចូលអន្ទាក់របស់ខ្លួនតាមរយៈប៉េកាំង ។ បានដៃហើយពួក ខ្មែរក្រហម ក៏ប្រឹងចំហៀវខ្លាញ់ សីហនុអោយអស់ពីខ្លួន ។

សព្វថ្ងៃនេះ៖ កំលាំងរណសិរ្សរបស់សីហនុបានក្លាយទៅជាកំលាំងនយោបាយ របស់បក្សកុម្មុយនិស្តខ្មែរទៅវិញហើយ ។ ពួកក្របខ័ណ្ឌខ្មែរក្រហម ទាំងក្របខ័ណ្ឌ នយោបាយ ទាំងក្របខ័ណ្ឌយោធា បានចូលកាន់កាប់គ្រប់អង្គការតូចធំរបស់រណសិរ្ស ជំនួសពួកសីហនុនិយមអស់ហើយ ។ ពួកសីហនុនិយមទាំងអម្បាលមាណ បានប្រែ ក្លាយទៅជាខ្មែរក្រហម ។ សព្វថ្ងៃនេះ ចាប់តាំងពីពួកខ្មែរក្រហមចាប់បើកមុខបង្ហាញ ដល់សាធារណជនមកពួកក្របខ័ណ្ឌខ្មែរក្រហមចាប់ធ្វើការអប់រំទ្រឹស្តីសង្គមនិយមយ៉ាង សកម្ម ។

អំណោះតទៅ នៅក្នុងបញ្ហាខ្មែរ ខ្មោចរាជនិយមក្តី ខ្មោចសីហនុក្តី អស់មាន ឥទ្ធិពលមកលងយើងតទៅទៀតហើយ ។ កង់ប្រវត្តិសាស្ត្របានវិលទៅមុខគ្មាន ត្រឡប់ ។ មានតែកំលាំងនយោបាយពីរទេដែលត្រូវប្រឈមមុខដាក់គ្នាទៅវិញទៅមក គឺរបបសាធារណរដ្ឋខ្មែរសេរី និងកំលាំងកុម្មុយ និស្ត ។

នៅក្នុងចំបាំងទប់ទល់ និងកុម្មុយនិស្តឥណ្ឌូចិនសព្វថ្ងៃនេះ ប្រជាជាតិខ្មែរត្រូវ ការសេរីរៀបចំជំហរជាតិមួយថ្មី ជាចាំបាច់ដែលជាដំណាក់កាលទី២ នៃបដិវត្តន៍ ១៨ មិនា ដើម្បីយើងមានលទ្ធភាពខ្លួនឯងទប់ទល់និងកំលាំង ស្រូបនៃបដិវត្តន៍កុម្មុយនិស្ត នៅភូមិភាគឥណ្ឌូចិននេះ ។ ដើម្បីចៀសវាងកុំអោយវាសនាខ្មែរក្លាយទៅជាវាសនានៃ រដ្ឋប៉ូឡូញ គួរតែពួកឆ្វេងនិយមខ្មែរ បោះបង់ចោលគំនិតរវើរវាយក្នុងផ្លូវនយោបាយ ហើយមកជួយរៀបចំសង្គមជាតិ ឆ្ពោះទៅរកវឌ្ឍនធិម និងសុភមង្គលតាមរបៀបខ្មែរ ក្នុងរង្វង់ គ្រួសារខ្មែរគ្នាឯង ព្រោះមានតែរបបខ្មែរទេដែលតំណាងឆន្ទៈប្រជាជាតិខ្មែរ ពិតប្រាកដ ហើយរបបខ្មែរនោះឯង ក៏ជាសំយោគនៃរបបមូលធននិយម និងរបប សង្គម និយមស្រេចបាច់មកហើយផង ។

ព្រលឹងខ្មែរ

 ស្រណោះព្រលឹងខ្មែរ

ដោយលោក អ៊ុត-សារិន

អតីត សាស្ត្រាចារ្យមធ្យមសិក្សាបឋមភូមិ អធិការ បថមសិក្សា

បោះពុម្ពលើកទី ១ ចំនួន ៤.០០០ ក្បាល

រក្សាសិទ្ធ

ជូនចំពោះវិញ្ញាណក្ខន្ធរបស់បងប្រុសខ្ញុំ ដែលធ្លាប់បានបម្រើគតិជាតិ

មាតិកា

ស្រណោះព្រលឹងខ្មែរ

ចំណងជើង

ទំព័រ

អារម្ភកថា

-ក-

ដំណើរឆ្លងកាត់តំបន់ខ្មែរក្រហម

ជីវិតនៅតាមមន្ទីរ ការិយាល័យ ខ្មែរក្រហម

២៨

អារម្ភកថា

ធំធេង គ្រោះថ្នាក់មាតុភូមិ និងសង្គមខ្មែរមកពីបក្សសម្ព័ន្ធកុម្មុយនិស្តអាស៊ី មានទំហំ និងជាក់ស្តែងពេកពុំអនុញ្ញាតិឱ្យកូនខ្មែរម្នាក់ៗនៅព្រងើយកន្តើយ ពួក ឬទាស់ទែងខ្វែងគំនិតគ្នាតទៅទៀតបានទេ ។ ប្រកាន់បក្ស

ពេលវេលារបស់យើងម្នាក់ៗទាក់ទងទៅនឹងអាយុជីវិត នៃប្រទេសជាតិ និង សង្គមជាតិទាំងមូល ។ ការភ័ន្តច្រឡំក្នុងទស្សនៈនយោបាយអាចកាត់ថ្លៃជីវិតប្រទេស ជាតិខ្លួនឯង ព្រោះប្រជាជាតិដ៏តូចរបស់យើងមានស្ថានភាពភូមិសាស្ត្រ និងនយោបាយ ស្រួយជាងប្រជាជាតិដទៃទៀតក្នុងភូមិភាគឥណ្ឌូចិននេះ ហើយប្រជាជាតិរបស់យើង ត្រូវបានកំលាំងព្យុះនៃប្លុកកុម្មុយនិស្តអាស៊ីប្រទាញ តាមរយះយួនខាងជើងឱ្យចូលទៅ ក្នុងរង្វង់លានប្រកួតរបស់គេ ដែលយើងមិនត្រឹមតែពុំអាចទាញយកផលប្រយោជន៍អ្វី សោះប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងនាំសង្គមជាតិទៅរកសេចក្តីស្លាប់សឹងចៀសមិនផុតទៀតផង ប្រសិនបើប្រទេសជាតិធ្លាក់ទៅក្នុងកណ្តាប់ដៃកុម្មុយនិស្ត ។

បើប្រជាជាតិធ្លាក់ទៅក្នុងកណ្តាប់ដៃកុម្មុយនិស្ត យើងនឹងបាត់បង់ ទឹកដីតែម្តង ព្រោះកំលាំងយៀកណាមសង្គមនិយមទាំងពីររួមគ្នា ( បើកុម្មុយនិស្តលេបខ្មែរបាន ហើយ តើយៀកណាមខាងត្បូងអាចទប់ទល់នឹងកុម្មុយនិស្តតទៅទៀតបានដែរឬទេ ) អាចលេបទឹកដីខ្មែរដោយមិនបាច់ទំ ពារ ។

សព្វថ្ងៃនេះ គ្មានគំនិតចក្រពត្តិនិយម និងគំនិតរាតត្បាតទឹកដីនិយម ( Expansionnisme) បែបថ្មីណាមួយមានសម្ផស្សស្នេហ៍ នឹងកំលាំងស្រូប (Force d'attraction) ជាជាងគំនិតបញ្ឆេះភ្លើងសង្គ្រាម បដិវត្តសង្គមនិយមនេះទេ ។

តាមរយះទ្រឹស្តី « ម៉ាក្សីស្ត ឡេនីនិស្ត » យួនយៀកកុង- យៀកណាមខាងជើងដែល នៅមានគំនិតជាតិនិយមខ្លាំងនៅឡើយ ឈានមកលេបទឹកដីឥណ្ឌូចិនទាំងមូល សមនិង ជាតិយួនជាពូជសាសន៍ខ្លាំង ឆ្លាត ពូកែ ជាងយើងទៀតផង ។

តើបក្សកុម្មុយនិស្តខ្មែរ អាចមានអ្វីអះអាងបានចំពោះគ្រោះថ្នាក់នេះ? តើ បក្សកុម្មុយនិស្តខ្មែរអាចឱ្យទ័ពត្រួតត្រា (Force d'ocupation) របស់យួនខាងជើង ដកថយពីទឹកដីខ្មែរបានទេ?

បើខ្មែរថ្នាក់ទៅក្នុងកណ្តាប់ដៃកុម្មុយនិស្ត « សង្គមខ្មែរថ្មី » និងអស់ខ្លឹមសារ ជាតិ (Essesce nationale) អស់គោលចរិកជាតិ (Entité nationale) ។ សង្គម ខ្មែរថ្មីរតូវប្រែក្លាយទៅតាម « សង្គមម៉ាក្សីស្ត » ។

បើអស់ខ្លឹមសារជាតិហើយ (មានព្រះពុទ្ធសាសនាជាអាទិ៍) សង្គមខ្មែរច្បាស់ ជារលាយចូលទៅក្នុងសង្គមជាតិយួនដោយមិនដឹងខ្លួន ព្រោះកំលាំងស្រូបពីសំណាក់ សង្គមយួនត្រូវតែគ្របសង្កត់ទប់មិនឈ្នះមក លើសង្គមខ្មែរ ។ នេះហើយជាដង្ហើមចុង ក្រោយនៃជីវិតខ្មែរ !!!

គឺក្នុងគោលបំណងជួយបំភ្លឺគោលដៅខ្លះៗ នៅក្នុងផ្ទៃក្នុងបញ្ហាខ្មែរ និងចង់ឆ្លុះ៖ បង្ហាញនូវគ្រោះថ្នាក់ធំ១ លេចចេញមកពីពួកកុម្មុយនិស្តនៅក្នុងប្រទេស ទើបខ្ញុំប្រថុយ បើកកកាយនូវអនុស្សាវរីយ៍ផ្ទាល់ខ្លួន ដែលខ្ញុំបានជួបប្រទះ៖ បានហែលឆ្លងខ្លួនឯងនៅ ក្នុងជួរខ្មែរក្រហម ក្នុងរយះពេលប្រាំបួនខែ ។

តាមពិតកូនសៀវភៅតូចនេះ គ្រាន់តែជាកំរងអនុស្សាវរីយ៍ (Album de souvenirs) ផ្ទាល់ខ្លួនមួយតូចប៉ុណ្ណោះ៖ ឬជាកំរងឯកសារពីតំបន់ខ្មែរក្រហម ។

សូមឱ្យកូនឯកសារនេះបានក្លាយទៅជាវិភាគទាន

ដ៏ស្តួចស្តើងមួយក្នុងការ

បង្រួបបង្រួមរវាងខ្មែរ និងខ្មែរក្នុងកាលះទេសះបច្ចុប្បន្ននេះ ។ ធ្វើនៅភ្នំពេញ ថ្ងៃទី ២៨ កក្កដា ១៩៧៣

អ.ស.

ដំណើរឆ្លងកាត់តំបន់ខ្មែរក្រហម

។ ថ្ងៃ ១៧-១៨ មេសា ១៩៧២ យើងបានទទួលដំណេកនៅក្នុងខ្ទមចំការដែលគេបោះបង់ចោល ។ មេកងឈ្លប « រណសិរ្ស » ជាអ្នកទទួលខុសត្រូវលើសន្តិសុខ និង ដំណើរ យើងខ្ញុំបានយកសំពត់កៅស៊ូពីរផ្ទាំងអោយយើងក្រាលលើដី ធ្វើជាកន្ទេល រាត្រីស្ងាត់ជ្រងំ អំពិលអំពែកហើរព្រោងព្រាតឃើញកូនពន្លឺភ្លឹបភ្លែតៗ ។ មេ កងឈ្លប សុំឆែកកាបូបយើងក្រែងមានអាវុធ ឬវិទ្យុក្នុងនោះ ។ គេស្ទើរសុំ កុំជក់បារី ក្រែង « ឆ្នាំង» មើលឃើញ ។ នៅជំវិញយើង កងឈ្លប ៦ ឬ ៧ ទាក់ ផ្លាស់វេនគ្នាយាម។

ព្រឹកឡើង ថ្ងៃ ១៨ មេសា វេលាម៉ោង ៥ កងឈ្លបជូនដំណើរយើង ទៅកាន់ភូមិមួយទៀត នៅចំងាយប្រមាណ ៧ ឬ ៨ គ.ម ពីស្រុកកន្ទួតក្នុង ខេត្តកណ្តាល ។ ភ្លៀងដើមឆ្នាំធ្លាក់ជោកជំរហូលដល់ភូមិ យើងជួបប្រទះកង ឈួបមួយក្រុមទៀត មានពីរនាក់កំពុងបរិភោគអាហារ ។ យើងបានស្វា គមន៍ « ភាតរភាពបដិវត្តន៍ ជាមួយកងឈ្លបទាំងនោះ៖ ហើយពួកគេបាន « ហៅយើងអោយចូលរួមអាហារជាមួយពួកគេ តែពួកគេសំលឹងយើងដោយយកចិត្ត ទុកដាក់ ដូចមានអាការៈចំលែកអ្វីម៉្យាងនៅក្នុងខ្លួនយើង ប្រហែលជាគេមិនពេញចិត្ត និង របៀបស្លៀកពាក់ឬអាកប្បកិរិយារបស់យើងក៏មិនដឹង ។ គេមិនសួរដេញដោល យើងទេ ។ ចំណែកយើងវិញ យើងក៏រក្សា «លក្ខណ៍ការសម្ងាត់» មិនហ៊ានដេញ

ដោលសួរគេវិញដែរ សូម្បីតែឈ្មោះភូមិក៏យើងមិនហ៊ានស្នើសូរ ព្រោះ៖ « ស្នងការ នយោបាយ » ធ្វើការបង្កប់ខ្លួននៅទីក្រុងភ្នំពេញ ម្នាក់ដែលជូនដំណើរយើង បាន ក្រើនរំលឹកកុំអោយ យើងបង្ហើបប្រាប់ឈ្មោះពិតប្រាកដ ឬ មុខងាររបស់យើងអោយ នរណាដឹងអោយសោះ ។ យើងបានជួបស្នងការនយោបាយ ក្រុងនេះនៅរាត្រីថ្ងៃទី ១៧ មេសា ១៩៧២ តែយើងពុំស្គាល់ឈ្មោះ៖ ឬ មុខងារដើមរបស់ « មិត្ត» នេះ៖ ទេ ។ រឿង រក្សាការសំងាត់គ្រប់ទីកន្លែង និងគ្រប់កាលៈទេសៈជាវិន័យទីមួយរបស់អង្គការខ្មែរ ក្រហមដែលយើងបានទទួលតាមផ្លូវ ។

នៅម៉ោង ៨ កន្លះយប់យើងបានចូលមដល់ភូមិមួយទៀត ដោយ ដើរតាមភ្លឺ ស្រែខ្ពស់ ១ សម្បូណ៍ទៅដោយដើមត្នោតនិងដើមសង្កែ ។ អ្នក ស្រុកម្នាក់នៅក្នុង ភូមិនេះបានជូនដំណើរយើងបន្តទៅមុខទៀត ។ ក្រុមរួម ដំណើររបស់យើងកើនបានគ្នា ៧ ? នាក់ ។ យើងពុំដឹងថាគេមានបំណងនាំ យើងទៅដល់ណា ទំព័រផ្សងព្រេងមួយបែបថ្មីរបស់យើងបានបើកឡើង មិនខុសពីពាក្យពោលថា ដើរទៅចូលរូងខ្លា » ទេ តែយើងមានជំនឿខ្លះ៖ ១ ទៅលើសមត្ថភាពដោះកូនរបស់យើង និងទៅលើសន្តានចិត្តជ្រះថ្លាផ្ទាល់ខ្លួន ក្នុងបញ្ហាជាតិ ។

បន្ទាប់ពីយើងមានការឈឺចាប់ និងអំពើរឈ្លានពានរបស់យៀកកុង និងយៀក ណាមខាងជើងមកលើទឹកដីខ្មែរមក យើងរឹតតែមានការឈឺចាប់ពើតខ្លាំងណាស់ទៅ ទៀតក្នុងរឿងឃុបឃិតរបស់ខ្មែរក្រហម ជាមួយយៀក កុង យៀកណាមខាងជើង ។

ដល់ពាក់កណ្តាលអធ្រាតយើងបានមកដល់ផ្សារស្គន់ ទន្លេបាទីហេវហត់រសេះ៖ រសោះដៃជើង ព្រោះគឺជាលើកទីមួយដែលយើងធ្វើដំណើរដោយជើងចំនួន ៦ ឬ ៧

ម៉ោង ។ ប្រធានរណសិរ្សនៅផ្សារស្គន់រៀបចំអោយយើង សំរាកនៅផ្ទះទៀមចិនមួយ ដែលម្ចាស់បានបោះបង់ចោល ។ យប់នោះយើង បានទទួលដំណេកលក់ស្កប់ស្កល់ ។

ថ្ងៃ ១៥-២០ មេសា :

ព្រឹកឡើងការចាប់អារម្មណ៍ដំបូងរបស់យើង គឺសភាពស្ងាត់ជ្រងំរបស់ទីប្រ ជុំជននេះ ។ ផ្ទះ៖ធំ១ ទៀមចិនជាច្រើនត្រូវបិទទ្វាចោល ។ មានគ្រួសារ ៧ ឬ ៨ គ្រួសារ ប៉ុណ្ណោះដែលក្រាញនៅទីនេះ ។ ប្រធានរណសិរ្សជាកូនចៅចិនមាឌធំដំបងរូបរាងស្អាត ឬកពាសង្ហា បឺតបារីសង្កែធ្វើវាហ៏ ។ យើងឆ្ងល់ថាហេតុអ្វីក៏មិត្តនេះមិនរត់ទៅនៅរកស៊ី ឯផ្សារកន្ទួត ឬភ្នំពេញបែរជា នៅឃុបឃិតនិងខ្មែរក្រហមយៀកកុង-យៀកណាមខាង ជើងឯណេះទៅវិញ? ឬមួយក៏ក្រាញចាំឆ្លៀតធ្វើឈ្មួញកណ្តាលរកស៊ីជាមួយ « អង្គការ » ទេដឹង ? ។

ម៉ោងប្រមាណ ៦ កន្លះព្រឹក គេហៅយើងទៅបរិភោគបាយនៅលើផ្ទះធំមួយ ដែលម្ចាស់បោះបង់ចោល ។ នៅទីនោះយើងបានជួបប្រទះនិង សំដែងការគួរសមជា មួយមិត្តមេបញ្ជាការ « កងរយ » (កងអនុសេនាធំ) មេបញ្ជាការកងវរសេនាតូច និង មិត្តស្នងការនយោបាយពីរនាក់ទៀត ។ មិត្តទាំងអស់នោះ សំដែងទឹកចិត្ត សោមនស្សរីករាយចំពោះវត្តមានរបស់យើង នៅក្នុងជួររបស់គេ ។ មានស្នងការ នយោបាយម្នាក់ អតីតជាគ្រូបង្រៀន បានហុចបារីសញ្ញាស្លឹកមាសមកខ្ញុំមួយហើយសួរ សុខទុក្ខរបស់យើងនៅតាមផ្លូវ ។ យើងក៏សំដែងអំណរគុណតបតទៅគេវិញ ហើយរង់ ចាំសំនួរដទៃទៀត តែ មិត្តនោះបែរជានិយាយពីជីវប្រវត្តិខ្លះ៖ ១ របស់គេប្រាប់ខ្ញុំទៅវិញ គឺតេជា អតីតគ្រូបង្រៀនធ្លាប់ « ជាប់នឹងចលនាបដិវត្តន៍» នេះជាយូរមកហើយ ។

ក្រោយព្រឹត្តិការណ៍ ១៨ មីនា ១៩៧០ គេក៏រត់មករួមកំលាំងនៅក្នុងព្រៃ ព្រោះមិត្ត នោះធ្លាប់ « បែកមុខបែកមាត់ » ( ភាសារបស់គេមានន័យថា : បែកការណ៍សំងាត់ > ម្តងរួចមកហើយ ។ មិត្តនោះបានប្រាប់មកយើងទៀតថា ប្អូនប្រុសរបស់គេម្នាក់ ទៀតជាសាស្ត្រាចារ្យមធ្យមសិក្សាបឋមភូមិឈ្មោះ ស.ត.ឆ. បានរត់ចូលមករួមកំលាំង បដិវត្តន៍របស់គេចំនួន ៤ ខែមុននេះដែរ ។

មិត្តម្នាក់ទៀត ប្រហែលជាស្នងការនយោបាយ « កងរយ » បានពិភាក្សា ជាមួយយើងពីបញ្ហា « ស្តេចសីហនុ » ។ មិត្តនោះប្រហែលជាយល់ថា យើងពិតជា « ស្នួល » ខែរក្រហមធ្វើការនៅក្រុងភ្នំពេញ ធ្នាប់ « ជាប់ចលនាតស៊ូ » របស់គេតាំងពី ជំនាន់ស្តេចសីហនុ បានជាមិត្តនោះធ្លោយ សហរ អង្គការមិនអោយសើបម ស្រុកខ្មែរក្នុងពេលឥឡូវនេះទេ ព្រោះបើអោយសីហនុមកច្បាសជាប្រជាជនរត់ទៅរក សីហនុហើយ ចំណែក យើងវិញ យើងពិតជាបោសគូថទទេ ។

ឮសំដីនេះភ្លាម ខ្ញុំភ្ញាក់ព្រើត ព្រោះដំបូងខ្ញុំគ្រាន់តែសង្ស័យថាខ្មែរ ក្រហម និង ស្តេចសីហនុ ម្តេចទៅជាត្រូវរូវនឹងគ្នាទៅរួច បើម្ខាងជាកុម្មុយនិស្ត ម្ខាងទៀតជាស្តេច ជាសក្តិភូមិ ។ នៅមានចំនុចជាច្រើនទៀតដែលយើងនៅស្រពិចស្រពិល តែយើងមិន ហ៊ានបង្ហើបសួរ គឺចំណុចទាក់ទង និង រណសិរ្ស និងរាជរដ្ឋាភិបាល រួបរួមជាតិកម្ពុជា និង យៀកកុង-យៀក ណាមខាងជើង ។

ព្រោះតែយើងចង់ដឹងពីការពិត នៅក្នុងបញ្ហាខ្មែរ និងព្រោះតែឈឺចាប់នឹង រឿងខ្មែរក្រហមចូលហ៊ុន និងយៀកកុង-យៀកណាមខាងជើង ក្នុងការកាប់សំលាប់ ខ្មែរគ្នាឯង ទើបយើងប្រថុយខ្លួនឆ្នើមមាចដើរចូលភ្លើង ដោយមានអាវុធម៉្យាង គឺឆន្ទះ៖

សំរបសំរួលខ្លួនឯងទៅតាមស្ថានភាព និង ឆន្ទះស្រឡាញ់អ្វីដែលជាខ្មែដូចដែលលោក ឈូក ម៉េងម៉ៅ វរជន « ខ្មែរ កណ្តាល» ស្អាតស្នំមួយរូប ធ្លាប់ស្រក់ទឹកភ្នែកពេលណា លោករំលឹកពី « ព្រលឹងខ្មែរម្តងៗ »....។

កាលបើយើងឃើញមិត្តផ្លោះធ្លោយហ៊ាននិយាយពី «បញ្ហាសីហនុ» នៅចំពោះ មុខខ្ញុំមិត្តស្នងការក្រុងភ្នំពេញក៏ហៅមិត្តនោះទៅខ្សឹបស្ងាត់ៗ ប្រហែលជាគេហាមប្រាម មិនអោយនិយាយរឿងនេះតទៅទៀត ឬគេខ្សឹបប្រាប់គ្នាគេថាមិនមែន « ស្នួល » ខ្មែរ ក្រហមក៏មិនដឹង ។

នៅម៉ោង ៤ រសៀល មានមនុស្សពីរនាក់ យកកង់មកបញ្ជី៖យើងទៅកាន់ ភូមិខ្ទារត្បែង ចំងាយប្រមាណ ១ គ.ម កន្លះពីផ្សារស្គន់ ។ នៅតាមផ្លូវយន្តហោះ តេ ២៨ ពីរគ្រឿងទើបតែវិលត្រឡប់មកពីទំលាក់គ្រាប់បែក ។

ភូមិខ្នារត្បែងក៏មានសភាពស្ងាត់ជ្រងំ យូរៗគេជួបប្រទះអ្នកស្រុកម្នាក់ ។ ផ្ទះ៖ ក្បឿងជាច្រើនត្រូវគេបោះបង់ចោល និងត្រូវគ្រាប់បែកធ្លុះធ្លាយ ដំបូល ជញ្ជាំង ។ នៅក្រោមផ្ទះពីរខ្នងកងទ័ពខ្មែរក្រហមមួយក្រុម មានគ្នា ប្រមាណ ៥០ នាក់កំពុងរៀប ចំបរិភោគបាយជាមួយ និងយុវនារី៤នាក់ ដែលយើងសន្និដ្ឋានថាជាពេទ្យសំរាប់កងទ័ព

។

កងទ័ពនេះជាកងទ័ពនេះជា កងទ័ពប្រចាំតំបន់ ១៥. មិត្តមេបញ្ជាការទទួល យើងដោយរាក់ទាក់ គេយកនំនិងឪឡឹកទុំមកអោយយើងបរិភោគ រួចក៏សាកសួរយើង ពីស្ថានភាពនៅទីក្រុងភ្នំពេញ ពីនាយទាហានសាធារណរដ្ឋ ពីអាមេរិកាំង ។ ចំលើយ របស់យើង ថាគ្មានទ័ពអាមេរិកាំងនៅភ្នំពេញទេ ហាក់ដូចធ្វើអោយគេមិនជឿ និងមិន

ពេញចិត្តសោះ ។ តេឆ្លៀតឱកាសកំពុងសន្ទនាគ្នា ដើម្បីបំផុសកំហឹងរបស់គេ កំហឹង បដិវត្តន៍ចំពោះរបបសាធារណរដ្ឋយើង ។ គេចោទថាជា «ឆ្កែបំរើអាមេរិកាំង ជាចក្រ ពត្រ ជាពួកមូលធននិយម យោធានិយមហ្វាស៊ីស ជិះជាន់សង្កត់សង្កិន ឃើញយើងនៅ ស្ងៀមធ្វើមុខស្មើ មិត្តនោះក៏ផ្អាកធម៌ទេសនារបស់គេ ។

ថ្ងៃ ២០ មេសា :

ព្រឹកឡើងមិត្ត « នីរសា» ម្នាក់ទៀតទទួលភារៈ៖ ជូនដំណើរយើង ទៅទៀត ។ យើងភ្លេចជំរាបថា មិត្តស្នងការនយោបាយធំក្រុងភ្នំពេញ ដែលជូនដំណើរយើងមក ដល់ស្គន់ទន្លេបាទី ត្រូវបានវិលត្រឡប់ចូលក្រុងភ្នំពេញវិញ ។ ពីខ្នារត្បែងតទៅយើង មានភ័ព្វវាសនាបានជិះម៉ូតូហុងដាម្តង ។ យើងបានឆ្លងកាត់ភូមិតូចជាច្រើន ហើយ សរសៀតាមផ្លូវរថភ្លើងភ្នំពេញ-កំពត មិត្តនីរសា បានប្រាប់យើងថា យើងចូលក្នុងដែន ដីខេត្តតាកែវហើយ ។ ភូមិនានាចាប់មានជីវិតអ៊ូអរជាធម្មតា ។ នៅតាមផ្លូវ យើងជួបប្រទះលេណដ្ឋានជាហូរហែ ប្រជាកសិករប្រកបការងារដូចប្រក្រតី ការលក់ ដូរ នំ ចំណីបន្តិចបន្តួច មានចប់តាមផ្លូវ ។ នៅម៉ោង ១១ យើងបានឆ្លងផ្លូវជាតិ លេខ ៣ ក្បែរផ្លូវលំឆ្ពោះទៅស្រុក បរសែត ។ ផ្ទះថ្មជាច្រើនខ្នងនៅអមផ្លូវជាតិ ត្រូវ បាក់បែកខ្ទេចអស់ នៅសល់តែគំនរឥដ្ឋរប៉ាត់រប៉ាយ ។ ថ្នល់ជាតិ ត្រូវជីកគាស់ កាត់ផ្តាច់ ដោយអន្លើ ។

យើងបានមកឈប់សំរាកនៅមុខវត្តមួយនៅខាងត្បូងថ្នល់ជាតិ ចំងាយប្រ មាលា ២ គ.ម ។ នៅទីនោះមានរទេះបងប្អូនអ្នកស្រុកជាច្រើន ដែល រត់ភៀសខ្លួន ឬពួកខ្មែរក្រហមជម្លៀសមកដល់ទីនេះ ។ បន្តិចក្រោយមកមានឡានស្សីបខ្មែរក្រហម

មួយគ្រឿងចងស្លឹកឈើ បើកមកឈប់នៅក្នុងវត្ត ។ នៅក្នុងសាលារៀន និងនៅក្រោម កុដិព្រះសង្ឃ យើងប្រទះឃើញកងទ័ពខ្មែរក្រហម ឬខ្មែររណសិរ្សដេកលើអង្រឹងនីឡុង ព្រោងព្រាតដូចហ្វូងប្រចៀវ ។

នៅម៉ោង ១២ ថ្ងៃត្រង់ យើងបានមកដល់ទីរួមផ្សារបរសែត ។ ទៀមចិន លក់ឥវ៉ាន់ ៥ ឬ ៦ នៅបើកទ្វាស្ងាត់ជ្រងំ ។ មិត្តន៍រសាបាននាំយើងទៅជួបប្រធាន តំបន់ដែលជាអតីតគ្រូបង្រៀនធ្លាប់ធ្វើការនៅសាលាបថម សិក្សាសន្ធរម៉ុក ហើយដែល បានចេញទៅនៅព្រៃ តាំងពីឆ្នាំ ១៩៦៦ ។ យើងពុំអាចស្រាវជ្រាវរកឈ្មោះដើម ឃើញទេ យើងគ្រាន់តែស្គាល់ឈ្មោះ៖ បដិវត្តន៍របស់គេប៉ុណ្ណោះ (ឈ្មោះហំ > មិត្តហ៍ក្រោយពីបានអានលិខិត របស់មិត្តស្នងការនយោបាយក្រុងភ្នំពេញហើយ ក៏ចាប់ ផ្ដើមសួរពត៌មានពីយើង ពីឈ្មោះពិតប្រាកដរបស់យើង ពីអាជីវកម្មនៅក្នុងសង្គមចាស់ ( នេះជាសំដីរបស់គេ) ពីស្រុកកំណើត ពីទីកន្លែងធ្វើការ ។ បន្ទាប់មកគេក៏ចាក់ទឹក តែហុចមកអោយយើង ព្រមទាំងនាំយើងទៅស្រស់ស្រូបបបរស និង ត្រីងៀត ។ គឺមិត្ត ហំនេះហើយដែលជាអ្នកត្រួតត្រាតំបន់ដង្កោ ស្រុកកណ្តាលស្ទឹង មានឡានអ៊ុ ស៊ុយ ស៊ុយមួយ និង ម៉ូតូហុងដាជាច្រើនសំរាប់ប្រើការ ។ គឺជាបុរសមាឌទាប មាំ កំពស់ប្រមាណ ១.៥៨ ម មិនសូវនិយាយស្តីមានអាយុប្រមាណ ៤០ ឆ្នាំ ។

នៅម៉ោង ២ រសៀល មិត្តនីរសាដែលបានជូនដំណើរយើងបន្តទៅ មុខទៀត ។ មិត្តហំបានសរសេរកូនសំបុត្រមួយអោយយើងកាន់ហើយប្រាប់ថា អោយយក លិខិត នេះទៅប្រគល់អោយមិត្តហង់ ឈ្មោះបដិវត្តន៍ នៅ មន្ទីរ៣០៥ ផ្ទាល់ដៃ ។ យើងធ្វើដំណើរកាត់តាមភូមិកាត់ភ្លុក-ក្រសាំង មក ដល់ភូមិវាលល្អៀងក្នុងសង្កាត់ផុង

ក្នុងខេត្តកំពង់ស្ពឺ ។ មិត្តន៍រសាបានណែនាំ យើងអោយប្រើពាក្យ «ហូប» ជំនួសពាក្យបរិភោគ ឬ ញ៉ាំ ហើយអោយទំលាប់ប្រើពាក្យ « មិត្ត » ដូចគេដូចឯង ។ មកទល់នឹងថ្ងៃនេះ៖ យើងបានជួប យៀកកុងតែ ២ នាក់ប៉ុណ្ណោះ ដែលកំពុងអង្គុយស៊ី គុយទាវនៅភូមិក្រសាំង កាត់ភ្លុក ។

មកដល់ភូមិវាលល្អៀង មិត្តនីរសា បន្ទាប់ពីបានប្រគល់យើងនិងលិខិតមិត្ត ហំ អោយអនុប្រធាន « មន្ទីរនីរសា » នៃភូមិភាគពិសេសហើយក៍ វិលត្រលប់ក្រោយវិញ ។ មិត្តមាំង (ឈ្មោះបដិវត្តន៍) ជាអនុប្រធានមន្ទីរ នីរសា នាំយើងទៅសំរាកនៅក្នុង ផ្ទះអ្នកស្រុកមួយខ្នង ដែលគេយកធ្វើជា ឃ្លាំងផ្ទុកឥវ៉ាន់ មាន សំពត់ ប្រេងកាត អំបិល សំពត់កៅស៊ូ ជាដើម ។ មន្ទីរ ឬក្រុមនេះមានភារះសំរាប់ចាត់ចែងដឹកជញ្ជូន ឥវ៉ាន់ ពីតំបន់ស្លាងកោះធំ (តំបន់ ២៥ ឬ ពីស្គន់ ទន្លេបាទី យកទៅភូមិភាគពិសេសដោយ ឆ្លងកាត់តាមផ្លូវលេខ ៤ ។ មានឡានធំបីដែលសុទ្ធជាឡានរត់ឈ្នួល (ឡានរត់ឈ្នួល ធំមួយ មានដាក់យីហោ ហុក-ហេង) ម៉ូតូហុងដា ៣ គ្រឿងនិងទោចក្រយាន ៤ ឬ ៥ ទៀតព្រមទាំង ដំរី ៣ ក្បាលទុកសំរាប់អោយក្រុមនីរសា ប្រើប្រាស់ក្នុងការដឹកជញ្ជូន ឥវ៉ាន់ ។

ថ្ងៃ ២០ មេសាដល់ថ្ងៃ ១២ ខុសភា ១៩៧២ :

នៅថ្ងៃដំបូង ប្រជាកសិករនៅក្នុងភូមិវាលល្អៀង ទទួលអបអរសាទរ និង យើងខ្លាំងណាស់ ។ គណៈកម្មការរណសិរ្សភូមិបាននាំគ្នារៀបចំបាយទឹកម្ហូបចំណីទទួល យើង ព្រមទាំងរៀបចំរាត្រី សិល្បះតូចមួយសំដែង ដោយ កុមារា-កុមារីនៅក្នុងភូមិ ជូនជាកិត្តិយសដល់យើងទៀតផង ។ គឺជាថ្ងៃដំបូង ដែលយើងបានឃើញទិដ្ឋភាពនៃ

ចំរៀង និង របាំរបស់អង្គការបដិវត្ត ខ្មែរក្រហម ។ យើងមានក្តីរំភើប និង សោមនស្ស ជាខ្លាំង ចំពោះមេត្រីភាព និងការយកចិត្តទុកដាក់របស់បងប្អូនប្រជាកសិករហើយ យើងក៏បានថ្លែងអំណរគុណដោយទឹកចិត្តស្វាមីភក្តី និង មេត្រីភាពតបតទៅរកបងប្អូន ទាំងអស់នោះវិញ ។ ការយកចិត្តទុកដាក់របស់បងប្អូនប្រជាកសិករមកលើរូបយើង ហាក់ធ្វើអោយមិត្តមាំង និង សហការីរបស់គេច្រណែននឹងយើងខ្លះៗដែរ ។

ប្រជាកសិករនៅភូមិវាលល្អៀង មានជីវភាពក្រខ្សត់ខ្លាំងណាស់ ម្ហូបចំណី ត្រី សាច់ ពុំមានគ្រប់គ្រាន់ទេ ។ បងប្អូនទាំងនោះ៖នៅជំពាក់ចិត្ត ទៅលើ « សម្តេចម៏ » យ៉ាងជ្រៅ ។ មានចាស់ទុំជាច្រើននិយាយសរសើរពី « សម្តេចឪ » ហើយត្អូញត្អែរថា « សព្វថ្ងៃនេះរាស្ត្រគ្នារងាណាស់ រងាដូចកូន មាន់បាត់មេ » «បាត់សម្តេចសីហនុ) ប្រជាកសិករនៅតែសង្ឃឹមថា សម្តេចសីហនុនឹងវិលមកកាន់អំណាចវិញនៅពេលណា ដែលកងទ័ពរណសិរ្សវាយយកភ្នំពេញបាន ។ ។

ចំណែកមិត្ត មាំង និង មិត្តចាន់ ប្រធានមន្ទីរនីរសានេះវិញសុទ្ធតែ ជាក្របខ័ណ្ឌ កុម្មុយនិស្ត ។ គេនាំគ្នាលាក់បំបិទការពិតមិនទាន់អោយប្រជា កសិករនៅក្នុងតំបន់ នេះដឹងទេ ។ នេះជាយុទ្ធវិធីប្រមូលកំលាំងមួយរបស់ អង្គការខ្មែរក្រហម។

ថ្ងៃបន្ទាប់មក ដុនចស់ម្នាក់ឈ្មោះយាយ ម៉ែន បាននាំយើងទៅនៅ ផ្ទះថ្មីមួយ ខ្នងទៀតដែលទើបនឹងសង់ហើយ ។ យើងបានទទួលការឧបត្ថម្ភ យ៉ាងកក់ក្តៅពី សំណាក់ដូនចាស់នេះ និងញាតិមិត្តចាស់ទុំជិតខាងដទៃទៀត ។ សឹងតែរាល់ថ្ងៃញាតិ មិត្តជិតខាងយកនំចំណី ថ្នាំជក់ ដូចខ្ចី ស្លឹកសង្កែមក អោយយើងហើយនៅពេលល្ងាច ១ បងប្អូនទាំងនោះ៖ តែងនាំគ្នាមកសួរសុខទុក្ខ ជាមួយយើងបង្កើតជាចំណងមេត្រីភាព

និងការយល់គ្នាទៅវិញទៅមករឹតតែជិតស្និទ្ធថែមទៀត ។

មានពេលខ្លះ៖ យើងនឹករលឹកមកកូនប្រពន្ធ គ្រួសារញាតិមិត្តយ៉ាង លន្លង់ លខ្លោច ជាហេតុធ្វើអោយយើងរឹតតែឈឺចាប់ពើតខ្លាំងឡើងទៀត និង សង្គ្រាមនេះ សង្គ្រាម ដែលធ្វើអោយយើងបែកបាក់គ្នា សង្គ្រាមដែល សាប ព្រួសនូវទុក្ខវេទនា សព្វយ៉ាងដល់របជារាស្ត្រស្លូតត្រង់ ។ ពេលជួបប្រទះយៀកកុងតាមផ្លូវម្តងៗ យើងសឹង តែលោតទៅច្របាច់ក កាប់ចិញ្ច្រាំ អោយអស់ចិត្ត !!

ការស្នាក់អាស្រ័យនៅក្នុងភូមិវាលល្អៀងជាយូរថ្ងៃ កាន់តែធ្វើអោយយើង អផ្សុកតប់ប្រមល់ខ្លាំងឡើងៗ ។

នៅថ្ងៃទី ៦ ឧសភា មិត្ត ចាន់(ឈ្មោះបដិវត្តន៍) បាននាំមិត្ត នងសួន ហៅចំរើនជ័យ ទៅសាកសួរសុខទុក្ខយើងដោយមានយុទ្ធជនខ្មែរក្រហមចំនួន ៥ នាក់ អមការពារសន្តិសុខផង ។ នង-សូន ជាស្នងការនយោ បាយតំបន់ ២៥ ( ស្រុកស្អាង កោះធំ) ឬគេហៅថា « លេខាតំបន់ ២៥ » (លេខាធិការបក្សនៅក្នុងតំបន់) ។

នៅក្នុងការសន្ទនាជាមួយ នង សួន ខ្ញុំឆ្លៀតឱកាសសរសើរនូវ វិរភាពនឹង ស្មារតីរឹងប៉ឹងរបស់ និង សួន ក្នុងការធ្វើបដិវត្តន៍ នូវសេចក្តីក្លាហាន របស់នង សួន នា សមាជពិសេសនៅវាលមេរុដែលនាំអោយ នង សួនជាប់គុករហូតមកដល់ឆ្នាំ ១៩៧០ ។ នៅល្ងាចថ្ងៃដដែល បងប្អូននៅក្នុងភូមិបានរៀបចំម្ហូបចំណីជប់លៀង « សមមិត្ត » នង សួនព្រមទាំងយើងទាំងអស់គ្នា មិត្ត ចាន់ ប្រធានមន្ទីរដឹកនាំបានប្រាប់យើងថា « ប្រហែល ៤ ៥ ថ្ងៃទៀត មិត្តនឹងបានចេញដំណើរទៅ « អង្គការលើ » ។ ខ្ញុំបាន វាយទូរលេខទៅជំរាប អង្គការលើពីរឿងមិត្តរួចហើយ ។

ខ្ញុំភ្ញាក់ព្រើតកាលបើឮមិត្តចាន់ប្រាប់ថា « មានវាយទូរលេខ» ព្រោះខ្ញុំមិន បានចាប់ភ្លឹកថា អង្គការខ្មែរក្រហមគេយកចិត្តទុកដាក់និងខ្ញុំដល់ថ្នាក់នេះ ។

នៅថ្ងៃបន្តបន្ទាប់មកទៀត យើងចាប់ផ្តើមជួបយៀកកុង យៀក ណាមខាង ជើងឆ្លងកាត់ភូមិជាញឹកញាប់ មានដឹកអង្ករ បន្លែ មាន់ ទា និងដឹកគ្រាប់កាំភ្លើងត្បាល់ តាមកង់ ។ ជួនកាលមានឃើញពួកវាសែងអ្នករបួសឆ្លងកាត់ភូមិ ។ អ្នកស្រុក ផ្តល់ពត៌មានមកយើងថា ទ័ពធំរបស់ពួកវាមិនដែលដើរកាត់ភូមិទេ មានតែក្រុម សេដ្ឋកិច្ចទេ ជាអ្នកដើរចេញចូលរកទិញស្បៀងតាមភូមិ ។

ពេលឃើញជនបរទេសសត្រូវឈ្លានពាន យើងក៏នឹកឃើញដល់វាសនា ស្រុក ទេស ដល់ឯករាជ្យសរបស់ប្រជាជាតិ ដល់វិនាសកម្មរបស់ប្រជារាស្ត្រចំនួន ៣ ឆ្នាំកន្លង មកហើយ ។ល។

ចុះខ្មែរក្រហម ? នេះហើយជាចំណោម !

ថ្ងៃទី ៧ និង ៨ ឧសភា មិត្តមាន់ បានជូនដំណើរ នង សួន ឡើងទៅ លើ (អង្គការលើ ) ។ ថ្ងៃ ៨ និង ៩ ខុសភា ភ្លៀងបង្ហូរខ្លាំងលាយនិងខ្យល់ ព្យុះធំ ទឹកដក់ សសាចពាសពេញស្រែ ។ អារម្មណ៍រសប់យើងវិលវល់នឹកដល់ការសប្បាយ និង សេចក្តី សុខសាន្តនៅក្រោមដំបូលគ្រួសារដ៏កក់ក្តៅ ដែលយើងធ្លាប់ជួបប្រទះពីដើម រៀងមក ។ ចំពោះយើង សេចក្តីសុខ លាយនិង ការភ្លើតភ្លើនរបស់យើងក្នុងមួយរយៈ៖ពេល ហាក់ដូចជាអំពើក្បត់មួយ ចំពោះប្រជាកសិករ ដែលកំពុងរងទុក្ខវេទនាដោយសារ សង្គ្រាម ។ យើងគួរតែហ៊ានធ្វើអ្វីមួយ ជាវិភាគទានក្នុងការបំបាត់សង្គ្រាមនេះ ។

សេចក្តីសំរេចចិត្តរបស់យើងក្នុងចូលទៅក្នុងជួរ « បក្ស » អាចអោយមិត្តភក្តិ

របស់យើងបកស្រាយច្រើនបែបច្រើនយ៉ាងណាស់មកលើរូប យើង ។ ឬមួយគេចាត់ទុកយើងជាអ្នកផ្សងព្រេងនិមយ ជាពួកឆ្កួតលីលា ជាក្រុមប្រលោម លោកនិយម (Les romantistes) ព្រោះថាខ្លួនឯងអាច «ទួលផែនដី» ឬទេ? ឬមួយគេអាចចាត់ទុកយើងថា ជាពូកសីហនុនិយម ? ឬមួយគេចោទយើងថា ជាកុម្មុយនិស្ត ?

ចំពោះយើង ១ សុខចិត្តនៅស្ងៀមជាជាងស្រដី ។

នៅថ្ងៃទី ៩ ឧសភា យន្តហោះ តេ ២៨ ពីរគ្រឿង មកទំលាក់គ្រាប់បែកនៅ ខាងជើងវត្ត កាត់ភ្លុក ។

ថ្ងៃ ១០ ខុសភា... ការអផ្សុកនិងរវើរវាយញាំញីយើងកាន់តែខ្លាំង ឡើងៗ ។ យើងគ្មានសៀវភៅមើលកំសាន្ត គ្មានកាសែត ។ យើងដាច់ការទាក់ទងពីខាងក្រៅ ពីភ្នំពេញ ។ មួយថ្ងៃៗយើងស្តាប់ដំណឹងតែតាមវិទ្យុ ភ្នំពេញ ប៉េកាំង វ៉ាស៊ីនតោន ។

ដំណឹងថាក្រុងភ្នំពេញ ទទួលការវាយប្រហារដោយគ្រាប់កាំភ្លើងត្បាល់ និង គ្រាប់រុំកេត ១២២ ម.ម ចំនួន១៥៥ គ្រាប់នៅដើមខែខុសភា ធ្វើអោយយើងរន្ធត់ ញាប់ញ័រជាខ្លាំង ។

នៅល្ងាចថ្ងៃ ទី ១០ ឧសភា មិត្ត មាំង ភូឈួយមិត្តចាន់បានយកសំបុត្រ មួយមកបង្ហាញយើង ។ ក្នុងលិខិតនោះស្នងការនយោបាយតំបន់ ៣៣ មិត្ត សាំង រិន អតីតសាស្ត្រាចារ្យមធ្យមសិក្សា បាន ស្មើ អោយមិត្ត មាំង នាំយើងទៅជួប និងគេនៅវេទិកាកិត្តិយស នៅវេលាម៉ោង ៦ ល្ងាច ។ នៅល្ងាចថ្ងៃ ១០ ឧសភានេះ៖ គណៈរណសិរ្សតំបន់ ៣៣ បានចាត់ចែងរៀបចំ មី ទិញ មួយយ៉ាងធំ នៅក្បែរវត្ត