這部分內容進入了 1972 年 10 月越戰外交戰場最激烈的博弈。基辛格（Henry Kissinger）自認完成了「三連勝」的外交壯舉，準備與北越簽署協定，卻在西貢遭到了南越總統阮文紹（Nguyễn Văn Thiệu）的強烈抵制。
以下是內容重點摘要及全文中譯：
內容重點摘要
基辛格的「三連勝」幻想： 1972 年 10 月，基辛格與北越黎德壽達成秘密協議後，向尼克森報喜稱完成了美國外交的三大目標：開啟中國大門、與蘇聯緩和、以及結束越戰。然而，這份協議實際上默許北越軍隊留駐南越，基辛格卻對尼克森和美國民眾謊稱北越軍會「逐漸消失」。
尼克森的「死亡威脅」： 為了確保在 11 月美國大選前達成和平協定，尼克森寫信威脅阮文紹，提醒他不要忘記 1963 年南越總統吳廷琰被暗殺的慘劇，暗示如果阮文紹不合作，美國可能會支持一場針對他的政變。
南越總統的憤怒與抵抗： 阮文紹看穿了協議中的致命缺陷：允許北越軍留駐南方、成立實質上的聯合政府（民族和合委員會）。他憤怒地拒絕簽署協議，並指責基辛格是為了美國的利益在「扮演北越的辯護人」。
最後的攤牌： 基辛格在西貢威脅要「撇開南越單獨行動」，但阮文紹頂住了壓力，堅決表示：「我不會簽署。請回華盛頓告訴尼克森，我需要一個合理的答案。」這導致了基辛格原定秘密前往哈內（Hà Nội）簽署草案的計畫被迫取消。
全文翻譯：第 16 章——四年的秘密談判化為烏有(P329)
在盧森堡公園的白色雕像肩頭，黃葉已開始飄落。巴黎的秋天總是浪漫的。1972 年 10 月 8 日，周日，亨利·基辛格在巴黎郊外散步，感到一絲憂鬱（melancholic），因為他即將與黎德壽進行公職生涯中最重要的一場會談。
會談結束後，基辛格飛回華盛頓。尼克森總統在回憶錄中寫道：「當基辛格報告巴黎談判情況時，他露出了我見過最燦爛的笑容。」基辛格自豪地說：「總統先生，看來我們達成了『三連勝』！」
關於撤軍問題，尼克森寫道：基辛格帶回了既能滿足美國與阮文紹目標，又能讓北越保住面子的條款——不要求北越撤軍，但規定關閉寮國與柬埔寨的邊境基地，從而切斷補給，使留下的北越軍要麼撤回北方，要麼在南方「逐漸消失」（wither away）。
在政治解決方案上，基辛格報告稱北越已放棄建立聯合政府的要求，轉而接受一個需「三方一致同意」的「民族和合與和解委員會」。北越甚至不再要求阮文紹辭職。尼克森在回憶錄中附和基辛格的說法，稱這簡直是敵人的「完全投降」。 這完全是謊言。 基辛格欺騙了美國人民、欺騙了全世界（獲得了諾貝爾和平獎），甚至可能欺騙了尼克森，但他沒能欺騙阮文紹。
「我不會簽字」
尼克森急於在 10 月底達成協定以為大選鋪路，於是派遣海格將軍（Alexander Haig）前往西貢說服阮文紹。1972 年 10 月 4 日，阮文紹在國家安全委員會會議上正式拒絕了美國的提議，激動地向海格抱怨：「基辛格根本沒把我們的觀點當回事！」
尼克森雖然在回憶錄中表示「理解阮文紹的疑慮」，但行動卻極其冷酷。10 月 6 日，尼克森致信阮文紹，一方面承諾會事先商量，另一方面卻發出嚴厲警告：「請你盡力避免陷入類似我們在 1963 年所厭惡的局面（指吳廷琰遇刺）。」尼克森這是在提醒阮文紹，不聽話的下場可能是死亡。
信件發出後，基辛格直奔巴黎與黎德壽敲定細節。他甚至計畫在 10 月 24 日秘密飛往哈內簽署草案。但在去哈內之前，尼克森指示基辛格必須先去西貢安撫阮文紹，以免阮文紹在大選前像 1968 年那樣「反水」。
10 月 19 日，基辛格抵達獨立宮。他天花亂墜地向阮文紹吹噓協議的優點。當阮文紹問及為何協議未要求北越撤軍時，基辛格竟回答：「我們討論過，但他們不接受，所以我們決定不把它寫進去，以免破壞氣氛！」
阮文紹再也無法克制，雙方爆發了激烈的爭吵。10 月 21 日，基辛格致電尼克森，甚至稱阮文紹的要求「簡直瘋了」。10 月 22 日，基辛格最後一次會見阮文紹，威脅道：「如果你不簽字，我們將單獨行動。」
阮文紹當面指責基辛格與中、俄串通出賣南越。基辛格轉頭向總統府秘書黃德雅（Nguyễn Phú Đức）抱怨：「為什麼你的總統要扮演烈士？他根本不是那塊料。」阮文紹用越語冷笑回應：「我沒打算當烈士，我只是個務實的民族主義者，想要得到合理的答案。」
這場歷史性的對峙以阮文紹的拒絕告終：
邦克大使問：「所以，總統先生，你的最後立場是不簽字，對嗎？」
阮文紹回答：「是的，這是我的最終立場。我不會簽字。請回華盛頓告訴尼克森，我需要一個答案。」
這部分內容是全書的關鍵總結，作者阮進興（Nguyễn Tiến Hưng）透過嚴密的文獻對比，揭露了基辛格長達四年的秘密談判最終只換回了一個「早在 1969 年就可以得到的投降條款」。這也解釋了南越總統阮文紹為何感到深深的被背叛。
內容重點摘要
談判四年的諷刺結論： 阮文紹總統在 1972 年指出，長達四年的秘密談判完全是「毫無意義」的。根據解密文件對比，1973 年簽署的《巴黎和平協定》，在實質內容上與北越（及南方民族解放陣線）在 1969 年提出的「十點立場」幾乎完全一致。
美方立場的全面崩塌： 1969 年尼克森上台時，曾公開承諾絕對不會接受「單方面撤軍」或「偽裝的失敗」。但最終，美國不僅同意了單方面撤軍，甚至接受了比北越最初要求更嚴苛的限期撤軍（60 天內）條款。
基辛格的自欺欺人： 基辛格在 1969 年初次接觸北越代表時，曾傲慢地宣稱北越的要求並非不可更動的「摩西十誡」。然而，四年後，他所簽署的協議卻全盤接受了這些「十誡」，甚至在軍事與政治讓步上做得更多。
尼克森的政治恐懼： 解密錄音顯示，尼克森也意識到這份協議的脆弱。他拒絕基辛格「撇開南越單獨與北越簽署」的建議，並非為了保護盟友，而是擔心被輿論指責：「既然條件一樣，為什麼不幾年前就簽，還要多打這幾年的仗？」
全文翻譯：四年的秘密談判化為烏有？
阮文紹總統在一次關於這段往事的長談中，仍然記得並提到了我在 1972 年 11 月送交給他的分析報告。1972 年 10 月 26 日，基辛格舉行記者會發表了那句名言「和平指日可待」（Peace is at hand），隨後媒體刊登了《巴黎和平協定》草案。我研究後為總統寫了一份分析報告，對比了 1969 年與 1973 年兩方的談判立場。
總統回憶說，他雖然了解事情的全貌，但這份對比報告條理清晰，幫助他更牢固地掌握了核心問題。誠如他當時對尼克森所說：「這些年的秘密談判毫無意義。」
談判前後的立場對比
為了簡化複雜的法律條文，我們採用「談判前」與「談判後」的對比法，來看看這四年談判究竟達成了什麼。
一、 談判開始時（1969 年）雙方的立場
北越（共產黨）立場： 1969 年 5 月 9 日，解放陣線提出「十點建議」，要求：(1) 美軍全數撤離南越；(2) 在自由大選前，南越各派系談判成立臨時「聯合政府」。
美國與南越（VNCH）立場： 1969 年 5 月 14 日，尼克森宣布共同立場：放棄詹森時代「北越軍先撤」的要求，改為要求「雙方同時撤軍」。他在電視上向全世界承諾：
「我們拒絕單方面撤出越南，也拒絕在巴黎接受任何帶有失敗色彩的方案……我們的基本原則很簡單：雙方所有非南越本土的軍隊必須同時撤離，並將自決權留給越南人民。」
二、 基辛格介入（1969 年 8 月） 基辛格在巴黎秘密會見北越代表春水。他開場便說：「我們準備好討論你們的『十點建議』，但我們不能接受它像『摩西十誡』一樣被刻在石碑上、完全不可商量。」
三、 談判結束時（1973 年）的立場 1973 年 1 月 27 日正式簽署的《巴黎和平協定》內容極其複雜，但其核心軍事條款卻顯示美國徹底倒向了北越最初的要求。
1969 年北越的要求：僅要求美軍及其盟軍撤出，未設定精確天數。
1973 年最終協議：明確規定美軍、軍事顧問、技術人員甚至平民雇員，必須在 60 天內 全數撤離，且撤退過程受到嚴格監督。
最致命的讓步是：協定允許北越軍隊留駐南越。
結論：歷史的審判
在尼克森大選獲勝後，他對阮文紹施加了極大壓力要求其簽字。1972 年 11 月 11 日，阮文紹在絕望中寫信給尼克森：
「總統先生，如果這份協定允許北越軍隊留駐在南越，那麼我們多年來奮鬥的成果與承受的所有犧牲，都將變得毫無意義！」
然而，解釋與爭論都已無濟於事。根據 2009 年 6 月解密的錄音帶，1973 年 1 月底協議簽署前夕，基辛格曾向尼克森抱怨阮文紹的「頑固」，提議美國直接與北越簽署。尼克森勸阻道：「如果我們只簽署雙邊協定（撇開南越），人們會批評我們：『那為什麼不幾年前就簽了？』」
無論是雙邊還是多邊簽署，協定的本質並沒有改變：1973 年的協定內容，幾乎完全等同於北越在 1969 年提出的要求。尼克森所擔心的那句批評——「這件事幾年前就能做了」——終究成了歷史對這四年談判最沉重的判決。
這組圖片提供了一份極具歷史價值的對照表，由作者阮進興（Nguyễn Tiến Hưng）整理，旨在對比 1969年南越解放陣線（北越方）提出的「十點立場」 與 1973年最終簽署的《巴黎和平協定》。
其核心觀點在於：經過四年的戰爭與談判，最終的協定幾乎全盤接受了北越在1969年提出的所有要求。
以下為表格內容的中文翻譯：
對照表：1969年解放陣線「十點立場」 vs. 1973年《巴黎協定》
| 解放陣線「十點立場」 (1969年5月9日) | 《巴黎和平協定》 (1973年1月27日) |
| 要點 1： 尊重越南人民的基本民族權利，包括1954年《日內瓦協定》承認的獨立、主權、統一和領土完整。 | 第 1 條： 美國及其他國家必須尊重1954年《日內瓦協定》所承認的越南獨立、主權、統一和領土完整。 |
| 要點 2： 美國政府必須無條件從南越撤出所有軍隊、武器及戰爭物資，以及所有親美方國家的軍隊。 | 第 5 條： 在協定簽署後60天內，所有美軍及其他國家的軍隊、軍事顧問、軍事雇員（含技術人員）、武器彈藥及戰爭物資，必須完全撤出南越。 |
| （美國必須）拆除所有在南越的軍事基地；停止一切對越南民主共和國（北越）主權與安全的侵犯。 | 第 6 條： 所有美國及外國在南越的軍事基地必須在協定簽署後60天內拆除。 |
| 要點 3： 越南人民保衛祖國的戰鬥權是神聖不可侵犯的自衛權。南越境內的越南武裝力量問題，由越南各方自行解決。 | 第 13 條： 南越境內的越南武裝力量問題，將由南越兩方本著民族和解、平等、互相尊重、無外國干涉的精神自行協商解決。 |
| 要點 4： 南越人民將在無外國干涉下自行決定內部事務。透過自由民主的普選選擇政治制度。將成立制憲會議起草憲法，並成立反映民族大團結的臨時聯合政府。 | 第 9b 條： 南越人民將透過在國際監督下進行的真正自由民主普選，自行決定政治未來。 第 12a 條： 停火後，南越兩方將協商成立由三方平等組成的「民族和解與和合國家委員會」。 |
要點 5： 在恢復和平至普選的過渡期內，各方不得建立自己的政治體制。致力於和平、獨立、中立的各社會階層與政治傾向（包括海外人士）應參與協商成立臨時聯合政府。該政府負責： - 執行有關撤出美軍的協議。 - 實現各階層、政治傾向及族群間的民族和解。 | 第 11 條： 停火後，南越兩方將確保人民的各項民主自由：個人自由、言論、新聞、集會、組織、政治活動、信仰、移動、居住及貿易權。 第 12a 條： 「國家委員會」將依據一致同意原則運作。兩方將協商建立下級各層級的和解委員會，並推動落實協定。 |
- 組織全南越的自由民主普選。 - 落實廣泛的民主自由：言論、出版、結社、信仰權等。 - 釋放政治犯；嚴禁恐怖報復及歧視曾與對方合作者。 - 癒合戰爭創傷、恢復經濟。 | 第 11b 條： 實現民族和解與和合，結束仇恨，嚴禁一切報復和歧視與任何一方有關係的個人或團體。 第 8 條： 釋放被關押的軍職與文職人員。 |
| 要點 6： 南越將奉行和平與中立的外交政策。與柬埔寨、寮國在尊重主權領土完整的基礎上建立關係。與世界各國（包括美國）建立外交、經濟與文化關係。 | 第 20a 條： 簽署方將嚴格尊重關於柬埔寨和寮國的1954年與1962年《日內瓦協定》，尊重其獨立、主權與中立。 |
要點 7： 越南的統治將由兩南、北兩地透過協商逐步分階段實現，無外國干預。在此期間： - 兩地恢復各領域的往來。 - 尊重17度線暫時軍事分界線。 | 第 15 條： 越南統一將由南北兩地在無外國強制或干預下協商逐步實現。17度線分界線僅具臨時性質，非政治或領土邊界。兩地應立即協商以恢復正常往來。 |
| 要點 8： 在統一前，南北兩地不得與任何外國建立軍事同盟，亦不允許任何外國在境內設立軍事基地或駐軍。 | 第 15d 條： 南北兩地均不得與外國結成軍事同盟，亦不允許外國在境內維持軍事基地。 |
要點 9： 解決戰後問題： (a) 各方協商釋放戰俘。 (b) 美國政府必須對其在南北兩地造成的損失和破壞承擔全部責任。 | 第 8a 條： 釋放被俘軍事與文職人員應與美軍撤軍同時完成。 第 21 條： 美國將為癒合越南民主共和國（北越）及整個印支地區的戰爭創傷與戰後重建做出貢獻。 |
| 要點 10： 各方將達成關於國際監督美軍、武器及物資撤離的協議。 | （作者註）： 關於國際監督美軍撤離的問題已無需爭辯，因為第8a條已規定北越歸還戰俘與美軍撤離須同步完成。 |
作者（阮進興）總結備註：
研究結果顯示，1969年解放陣線提出的這簡明「十點立場」，在1973年簽署的、長篇累贅的23條《巴黎和平協定》中，不僅被完整包裹進去，甚至描述得更加詳盡。阮文紹總統當時曾絕望地對尼克森表示：「如果這份協定允許北越軍留駐南方，那麼我們多年的犧牲都將變得毫無意義！」
(P343)
這部分內容記錄了作者阮進興（Nguyễn Tiến Hưng）在 1986 年出版《秘密檔案》（The Palace File）後，基辛格（Henry Kissinger）寫信質疑作者的分析。基辛格試圖辯解，但作者透過嚴謹的歷史證據逐一回擊，揭露了基辛格如何誤導公眾並最終「體面」地拋棄南越。
內容重點摘要
基辛格的來信與質疑： 基辛格寫信給共同作者 Jerry Schecter（避開身為南越官員的作者阮進興），質疑書中認為「1973 年協議等同於 1969 年北越要求」的說法。基辛格提出了三個問題，試圖證明他在談判中取得了重大讓步，特別是在保留阮文紹政權和「現地停火」方面。
作者的有力反擊：
針對立場對比：作者直接回寄了 1969 年北越「十點立場」與 1973 年協定的對照表，證明兩者幾乎一致。
關於阮文紹留任：基辛格自詡保住了阮文紹政權，但作者指出，北越在 1969 年最初的要求中並未強制要求撤換阮文紹，那是後來加上的籌碼，最後再「假裝讓步」還給美國。
關於停火條款：作者反駁，美國先前同意的「原地停火」都以「雙方撤軍」為前提，但基辛格最終卻接受了美軍撤走、北越軍留下的結果。
基辛格的真實意圖： 解密錄音顯示，基辛格對尼克森說：「只要北越同意讓阮文紹先留在位子上，等我們（美軍）撤走後，就隨便他們去爭鬥。」這證實了基辛格只在乎撤軍的藉口，而非南越的生存。
對中共的保證： 基辛格在北京對周恩來說，尼克森的政策與 1954 年杜勒斯（Dulles）反共政策不同。美國撤軍後不會再玩任何「花招」回來，暗示美國將放手讓越南「自決」（即默許北越統一）。
全文翻譯：基辛格對《秘密檔案》一書的指責
在此，我想與讀者分享一個與本章主題相關的故事。1986 年我們出版了《秘密檔案》（The Palace File）一書，基辛格隨即寫信來責難。儘管他很清楚我是主作者，Jerry Schecter 只是協助，但他仍只寫信給 Jerry。這或許反映了基辛格在回憶錄中表現出的、那種藐視越南人的傲慢態度。
基辛格在信中大意是說：「在許多評論中，你們主張我們在 1973 年接受了共產黨早在 1969 年就提出的條件。」接著他提出了三個問題：
1969 年有哪些條件是我們當時反對的？
在 1972 年前，北越何時接受過讓阮文紹政府繼續留任？
最後，我們在 1973 年接受的「原地停火」，不就是我們在 1970 年 11 月徵得阮文紹同意後公開提出的方案嗎？
基辛格大概以為他可以像欺騙全球輿論一樣欺騙我們，但他錯了。我們對此研究極深，並附上充足證據回覆了他：
針對第一個問題：我們直接寄給他一份「1969 年 5 月 9 日解放陣線十點立場」與「1973 年 1 月 27 日巴黎協定」的對照表，如前所述，兩者如出一轍。
針對第二個問題（政治解決方案）：基辛格和尼克森一直引以為傲的成就，是迫使北越同意簽約時讓阮文紹政府維持原狀。基辛格暗示這是他艱苦談判到 1972 年 10 月才取得的果實。我們提醒他：「撤換阮文紹政府並非 1969 年北越最初提出的十點條件之一。他們是後來才加進去的，以便在最後關頭當作給美國的一個『重大讓步』。」
針對第三個問題：我們寫道：「你提到的 1970 年、1971 年及 1972 年的『原地停火』立場，始終伴隨著『雙方撤軍』（美軍與北越軍同時撤離）的條件。對南越而言，最關鍵的是美國不應代替他們去談判，這一點你在 1986 年 3 月接受我們採訪時也曾表示認同。」
收到回信後，基辛格從此噤聲。
解密文件的真相：政治解決方案的背後
如今，新解密的文件揭露了更多真相。特別是關於基辛格如何設計南越政治方案的過程：
1971 年 6 月 23 日：基辛格在巴黎密談前試圖說服尼克森：
基辛格：「只剩下一個問題了，那就是：我們是否必須在西貢強加一個共產政權？」
尼克森：「沒錯。」
基辛格：「如果他們（河內）能解決這點，其他問題一個月內就能搞定。如果他們同意讓阮文紹留任，等我們撤軍後，就讓他們（南北雙方）自己去鬥吧。」
1971 年 7 月：基辛格在前往北京途中停留西貢。當時美方宣稱在南越總統大選中保持「中立」。這情景與 1963 年推翻吳廷琰總統的前奏極其相似。
在北京與周恩來的談話：基辛格極力說服周恩來向北越施壓，不要強求美國推翻阮文紹。基辛格辯稱，尼克森的政策與 1954 年杜勒斯那種要在全球打擊共產黨的「遠征軍」思維不同：
基辛格：「我們相信，如果一個民族想要保衛自己，必須靠自己的努力，而非仰賴一萬英里外的國家。」
基辛格：「因此，當我們從越南撤軍時，並非為了設計一個花招（tricky arrangement）然後再回來……」
這段話清楚地表明，只要能讓美國在名義上完成「體面撤退」，南越的最終命運並非基辛格關心的重點。
(P349)
這部分內容揭露了基辛格與周恩來之間關於「阮文紹政權」命運的冷酷對話。透過解密錄音與信件，我們可以看到美國是如何將其盟友（南越）視為隨時可以拋棄的「尾巴」。
內容重點摘要
周恩來的「尾巴論」： 在 1971 年 7 月的秘密會談中，周恩來尖銳地質問基辛格：既然美國口口聲聲說要撤軍，為什麼還要留下阮文紹這個「尾巴」？
基辛格的變相拋棄： 基辛格雖然口頭上說不能「親手」推翻盟友，但他隨後向周恩來保證：只要美軍撤走，如果南越政權因不得人心而倒台，美國絕不會再干預。這實際上是向中共發出了「撤兵後不再干涉北越統一」的信號。
「體面間隔」的談判策略： 基辛格強調美國只需要一個「過渡期」（體面間隔）。他明確表示，美國不會為了回歸越南而留下政權，僅是為了讓美國「榮譽地」離開。
基辛格的卸責與謊言： 多年後，基辛格在著作中將南越崩潰歸咎於美國國會削減援助。然而，解密文件顯示，基辛格在談判時早已預見並默許了南越的倒台。此外，美國國會領袖也證實，他們在削減預算時，根本不知道尼克森對南越有過「必會援助」的秘密承諾。
全文翻譯：那個被稱為「尾巴」的阮文紹
在 1971 年 7 月 9 日的會議上，儘管基辛格極力說服，周恩來依然滿腹狐疑。根據解密會議紀錄：
周恩來：「我不明白，既然你剛才再次向我們確認會全面撤軍，為什麼還要在那裡（南越）留下一條『尾巴』？」
基辛格：「你說的『尾巴』是指什麼？」
周恩來：「那條尾巴就是阮文紹……」
基辛格：「我們的立場並非要在南越維持某個政權……我們不能做的是親手參與推翻一個盟友，無論這段友誼的起源為何……但如果這個政府如你所想，並未得到民眾支持，那麼隨著我們撤軍的速度加快，那個政府崩潰得也會越快。如果它在我們撤軍後倒台，我們將不再干預。」
在隔天（7 月 10 日）的會議中，基辛格進一步補充： 「我們理解你因 1954 年《日內瓦協定》的經驗，認為我們留下這條『尾巴』是為了尋找重返南越的機會。但正如我昨天解釋的，這（重返南越）既不是、也不可能是我們的目標。我們要求的只是一個撤軍與政治演變之間的『過渡期』……我再次重申：在美國完全撤軍後，如果印支人民改變了他們的政府，美國將不會再干涉。」
如何「名正言順」地切掉尾巴
為了以「正當」名義除掉阮文紹，美方在談判中採取了以下手段：
逼迫辭職：在 1971 年 9 月南越大選前，美方曾試圖在協定草案（5b 條款）中加入「總統與副總統應在選前一個月辭職」。這讓阮文紹感到極度痛苦，因為基辛格正利用「民族自決」的藉口逼他下台。
制度性取代：雖然最終協議刪除了辭職條款，但取而代之的是成立「民族和解與和合國家委員會」（第 9、12 條）。這個委員會有權重新組織從中央到地方的選舉，實際上等同於在北越軍隊留駐的威脅下，合法地顛覆南越政府。
歷史的真相與基辛格的辯白
直到 1986 年，基辛格仍堅稱是他透過安排，才讓北越在 1972 年 10 月同意保留阮文紹政權。他還辯解說，如果不是美國國會斷絕援助，阮文紹政府本可以倖存。
在 2003 年出版的《結束越戰》一書中，基辛格寫道：
「如果我當時料到國會真的會削減對一個被圍困盟友的援助，我就不會在 1972 年最後談判階段那樣推動協議了。」
然而，這完全是事後煙幕。1975 年 4 月 30 日，當我們在華盛頓召開記者會揭露尼克森的秘密保證信函時，那些帶頭削減援助的參議員（如 Henry Jackson, Mike Mansfield 等）都感到震驚，並抱怨他們在表決時根本不知道有這些秘密承諾。
因此，應將事實歸還歷史。阮文紹雖然在物資上依賴美國，但他敏銳的直覺讓他即便在收到堅定承諾時，仍懷疑基辛格與尼克森的背叛意圖。1973 年的談判結果，以及基辛格在 30 年後試圖將責任全推給國會的言論，都證明了阮文紹當年的多疑與擔憂是完全正確的。(P352)
- 信件背景：基辛格針對謝克特的書中關於越南戰爭談判的內容提出質疑。
- 主要觀點：基辛格辯稱美國在1972年達成的和解方案，其實與美國在1970年至1972年間公開或秘密提出的條件基本一致。
- 談判細節：信中強調了美國在談判中關於停火和政治安排的立場，特別是針對越南前總統阮文紹（Thieu）政府的去留問題。
1987年1月29日
亨利·A·基辛格
謝克特通訊公司
華盛頓特區亨廷頓街3748號，郵編20015。
- 談判細節討論：提及1969 年北越的談判計畫與1973 年巴黎協定的相似之處，並指出阮文紹的去留非談判核心。
- 阮文紹的觀點：明確表示阮文紹堅持未同意「就地停火」，直到明確談妥北越撤軍為止。
- 書籍內容衝突：信件引用文件指出阮文紹對《WHITE HOUSE YEARS》中關於撤軍協議的描述持不同意見。
- 日期：1987 年2 月15 日
- 收件人：尊敬的亨利·A·基辛格
- 寄件人：傑羅德·L·謝克特
- 主要內容：
- 很高興收到您的信，但很遺憾您未收到我以為Harper & Row 出版社已寄給您的《宮廷檔案》（THE PALACE FILE）一書。 隨信附上一本。
- 我們指的是1969 年5 月9 日共產黨的「十點和平計畫」。 您在《白宮歲月》（WHITE HOUSE YEARS）中指出，我們不能接受像十誡一樣刻在石頭上、不可談判的提議。 附錄F（第446 和447 頁）詳細比較了1969 年5 月9 日的北越十點計畫與1973 年1 月的巴黎協定。 其相似之處顯而易見。
- 解除阮文紹的職務並非十項基本書面談判要求之一。 南越人認為這只是在適當時機被拋棄的詭計。 他們的基本立場是美國不應代表他們進行談判，這一點您在1986 年3 月的採訪中已同意。
- 您在1970 年11 月、1971 年5 月和1972 年5 月提到的「就地停火」提議總是與「相互撤軍」掛鉤。 當您和尼克森總統在新聞發布會和背景場合被要求解釋我們的提議時，您們都多次表示，這意味著北越必須從南方撤軍，因為我們堅持在停火後進行相互撤軍。
- 阮文紹堅持在事先達成相互撤軍條款之前，從未批准就地停火。 他告訴我們，他只是從被俘的北越文件中得知您在巴黎談判的內容（見《宮廷檔案》第83 頁）。 當您在《白宮歲月》第1347 頁斷言我們是在阮文紹同意下放棄北越軍隊撤軍條款時，阮文紹不同意您的說法。 南越人直到1972 年10 月才相信，如果沒有北越和美國軍隊的真正相互撤軍，就不會進行就地停火。
- 歷史事件：圖片描述了美國國家安全顧問亨利·季辛吉（Henry Kissinger）在巴黎郊區的一棟別墅參加祕密會談的場景。
- 地點：祕密會談的地點位於巴黎郊區Rue Darthe 11 號的一棟別墅。
- 人物與時間：亨利·季辛吉參與了這些談判，照片由Stewe Muroz 於1984 年為法新社拍攝。
- 文獻來源：相關資訊源自題為「Tâm tư Tổng thống Thiệu」（總統Thiệu的心思）的著作。
- 標題：總統Thiệu的心思- 355
- 描述：祕密會談地點：巴黎郊區Rue Darthe 11 號的一棟別墅：季辛吉博士前來開會。 （圖：Stewe Muroz, 1984/法新社）。
- 圖片背景為一張兩人的合影。
- 書中頁碼為356。
- 文字標題明確指出「阮進興」（Nguyễn Tiến Hưng）。
- 圖說記錄了作者詢問基辛格博士關於四年談判結果的問題。
- 頁碼：356
- 標題：阮進興
- 圖說：作者詢問基辛格博士關於四年談判結果的問題？ （圖片：作者）。
先用中文寫出重點，在整篇翻譯成中文
CHƯƠNG 16
Bốn Năm Mật Đàm Là Hư Vô(P329)
Trên vai những pho tượng trắng trong vườn Lục Xâm Bảo, lá vàng đã bắt đầu rơi lất phất. Mùa Thu Paris T thật lãng mạn. Henry Kissinger đi dạo quanh một hỗ nhỏ ở ngoại ô gần Rambouillet. Nơi đây từng cặp tình nhân đang nắm tay nhau bên những cành cây la đà bóng hồ. Ông thấy lòng mình nao nao (melancholic) vì sắp tới phiên họp quan trọng nhất với ông Lê Đức Thọ. "Người ta thường hỏi tôi lúc nào tôi đã xúc động nhất trong cuộc đời công vụ của mình," Kissinger viết, "Giờ phút làm tôi cảm động nhất phải là buổi sau trưa ngày Chủ Nhật mát dịu vào mùa Thu năm ấy, khi bóng rợp bao trùm lên thành phố Paris êm đềm..." Hôm ấy là Chủ Nhật, ngày 8 tháng 10, 1972.(1)
Họp xong, Kissinger bay về Washington. Tổng thống Nixon
ghi lại trong hồi ký: “Khi Kissinger báo cáo về đàm phán Paris,
ông ta cười cái cười toe toét nhất tôi chưa hề thấy từ trước tới
nay, ” (As Kissinger began his report of the Paris negotiations,
he was smiling the broadest smile I had ever seen). Ông viết
là từ đầu nhiệm kỳ, ông và Kissinger đã đặt ra “Ba mục tiêu”
về chính sách ngoại giao Hoa Kỳ - Trung Cộng, Liên Xô, và
Việt Nam. Vào lúc ấy thì đã thành công về hai mục tiêu: mở
cửa Bắc Kinh và bắt đầu chính sách mới (giảm căng thẳng —
"detente”) với Moscow. Như vậy là chỉ còn vấn đề Việt Nam!
Ông vui mừng thấy Kissinger báo cáo: “Thưa Tổng thống, coi
như chúng ta đã thành công cả ba trên ba mục tiêu rồi” (Well,
Mr. President/° he said, “1t looks like we”ve got three out of
(Hree!.).(2)
Về vấn đề rút quân, ông Nixon viết: “Bây giờ thì Kissinger
đã mang về được những điều khoản thỏa mãn được mục tiêu
của chúng ta và của ông Thiệu, và chÌ cho phép Bắc Việt giữ
được thể diện: đó là tuy không đòi hỏi họ phải rút quân, nhưng
những điều khoản quy định việc thay thế quân đội, việc đóng
biên giới trú ẩn ở Lào và Kampuchia thì trong thực tế cũng đã
cắt nguồn tiếp viện và bắt buộc họ phải một là trở về Miễn
Bắc, hay là dần dần rồi cũng tan biến đi mất ở Miền Nam”
(Now Kissinger had brought back terms that would achieve
our and Thieu”s objective while allowing the North Vietnamese to save face: no troop withdrawals would be required of
them, but the provisions of the agreement regulating the replacement offorces and closing the border sanctuaries in Laos
and Cambodia would effectively cut them off from their souce
of supplies and force them either to return to the North or gradually to wither away In the South) (gạch dưới do tác giả).(3)
Nói là quân đội Bắc Việt sẽ “tan biến đi mất' (wither away) thì như người nằm mơ.
Về giải pháp chính trị thì cũng vậy. Kissinger báo cáo: “Cộng sản đã bỏ đồi hỏi về một chính phủ liên hiệp và đồng ý về một phương cách để giữ thể diện, đó là một Hội đồng
Hòa Hợp Hòa Giải gồm đại diện Chính phủ (VNCH), Mặt
trận Giải phóng, và thành phần trung lập” Nhưng ông Thiệu
khỏi lo, Kissinger cắt nghĩa, vì đã có điều khoản về “Unanimiry' (đồng thuận), bắt buộc là khi nào bỏ phiếu thì phải cả ba
bên đều đồng ý mới được. Bắc Việt lại còn bỏ cả đòi hỏi là
ông Thiệu phải từ chức.
Như vậy, trong hồi ký, Nixon chỉ lặp lại lời giải thích của
Kissinger: “Chỉ nguyên về những điều khoản của hiệp định thì
chung quy đã là một sự đầu hàng hoàn toàn về phía địch: họ đã
chấp nhận một giải pháp theo như điều kiện của chúng ta”
(“These provisions alone amounted to a complete capitulation
by the enemy: they were accepting a settlement on our terms).(4)
Thật là gian dối, Kissinger đã đánh lừa nhân dân Mỹ, cả
thế giới (tặng ông giải Hòa bình Nobel) và có thể là cả Tổng
thống Nixon nữa, nhưng ông đã không đánh lừa được ông
Thiệu.
Tôi sé không ký ”
Theo tác giả Jeffrey Kimball, người đã nghiên cứu kỹ hồ sơ
về chính sách thời Nixon thì
“*Kissinger đã thuyết phục được TT Nixon vào ngày 28
tháng 9, 1972 về những điều ông đang đàm phán không
có nghĩa là bán đứng Miền Nam cho Cộng sản, và một
bước ngoặt trong việc đàm phán sẽ có thể tới trước hơn là
sau cuộc bâu cử tổng thống ở Mỹ (vào đầu tháng I1,
1972).(S)
TT Nixon muốn có được một hiệp định vào cuối tháng 10,
1972 giúp sửa soạn cho cuộc bầu cử nên ông Nixon quyết định
gửi Tướng Alexander Haig tới Sàigòn để thuyết phục ông Thiệu.
Ngày 2 tháng 10, TT Thiệu nhã nhặn tiếp Tướng Haig trong
hai giờ liền. Ngày hôm sau ông quyết định húy bỏ phiên họp tiếp theo, nhưng ngày 4 tháng 10, ông lại bất chợt mời ông
Haig tới họp với toàn thể Hội đồng An ninh Quốc gia. Trong
phiên họp, ông Thiệu bác bỏ đi hầu hết những điểm chính của
để nghị Hoa Kỳ. Hết sức xúc động, ông Thiệu phàn nàn với
ông Haig: “Ông Kissinger đã không thèm đếm xỉa gì tới quan
điểm của chúng tôi. ”(6) Trước khi Tướng Haig ra về, ông Thiệu
trao cho ông một giác thư tóm tắt lập trường của VNCH 'để
ông Kissinger tham khảo trước buổi họp với ông Thọ” vào
ngà y 8 tháng 10. Về Washington, ông Haig cho biết ông Thiệu
hết sức nghi ngờ ý đồ của Tòa Bạch Cung nên vẫn phản đối
để nghị của Hoa Kỳ.(7)
Trong hồi ký, Nixon viết: “Tôi đã thông cắm với lập trường
của ông Thiệu... Tất nhiên là ông ấy phải nghỉ ngờ bất cứ kế
hoạch nào nhằm rút quân đội Mỹ mà không đòi hỏi một sự rút
quân tương ứng từ phía Bắc Việt. ”(8) Nói là “thông cảm nhưng
hành động thì lại khác. Sau chuyến đi của Tướng Haig và chỉ
còn hai ngày trước buổi họp giữa hai ông Kissinger-Thọ, TT
Nixon lại viết cho TT Thiệu một bức thư (gửi qua Đại sứ Bunker) đề ngày 6 tháng 10, 1972 với lời lẽ hết sức cứng rắn: một
mặt thì cam kết chặt chẽ: “Tôi xin cam đoan chắc chắn với
Ngài rằng sẽ không bao giờ có một hiệp định nào mà những
điều khoản của nó lại sẽ không được thảo luận riêng với Ngài
trước đó một thời gian lâu. Điều này đặc biệt áp dụng cho các
phiên họp sắp tới tại Paris” (8 tháng 10, 1972). Mặt khác lại
cảnh cáo phũ phàng: “Xin Ngài cố áp dụng mọi biện pháp để
tránh sinh ra sau này một tình huống có thể đưa tới những
biến cố tương tự như biến cố mà chúng tôi đã ghê tởm năm
1963 và biến cố mà chính bản thân tôi đã kịch liệt phản đối
năm 1966. ”
Rõ ràng là ông Nixon đang đòi hỏi ông Thiệu phải có thái
độ cởi mở, hợp tác với ông. Nixon muốn nhắc lại cái chết của
TT Diệm năm 1963 khi ông Diệm hành động trái đường lối
của TT Kennedy, và âm mưu lật đổ chính ông Thiệu năm
1968 sau khi ông Thiệu tháo cáy với TT Johnson.
Gửi lá thư xong, Kissinger trực chỉ Paris, yên tâm để họp
với ông Thọ rồi về báo cáo như để cập trên đây: kết quả “/à
một sự đầu hàng hoàn toàn về phía địch: họ đã chấp nhận một
giải pháp theo như điều kiện của chúng ta.” Sự thực là ngược
lại: chính Kissinger đã chấp nhận một hiệp định chứa đựng
hết mọi đòi hỏi mà Mặt Trận Giải Phóng đã đưa ra từ năm
1969 (như phân tích dưới đây).
Sau khi báo cáo, Kissinger thuyết phục Tổng thống Nixon
để cho ông bí mật đi Hà Nội ký tắt vào bản sơ thảo, dự định là
ngày 24 tháng 10, 1972 (như đã nói tới trong Chương 10). Ký
xong ở Hà Nội rồi trở về tới Washington thì Tổng thống mới
tiết lộ. Theo kịch bản này, sự tiết lộ về chuyến đi Hà Nội chắc
chắn sẽ gây chấn động hơn là tiết lộ về việc ông đã mật đàm
tại Paris và việc ông đi Bắc Kinh vào tháng 2, 1972. Nhưng vì
ngày bầu cử nhiệm kỳ hai đã gần kể, Tổng thống Nixon e
ngại rằng ông Thiệu sẽ phản thùng giống như hồi bầu cử 1968
(do chính Nixon xúi để chống ông Humphrey) thì ảnh hưởng
lại bất lợi. Vì vậy, ông chỉ thị Kissinger phải ghé Sàigòn thuyết
phục ông Thiệu trên đường đi Hà Nội.
Kissinger tới Sàigòn ngày 18 tháng 10 và họp với Tổng
thống Thiệu tại Dinh Độc lập ngày hôm sau, 19 tháng 10. Hết
sức thân mật, niểm nở, ông trao cho ông Thiệu một lá thư của
Tổng thống Nixon để ngày 16 tháng 10, 1972. Lời lẽ lâm ly
thống thiết, bức thư thật dài đã giải thích cặn kẽ về kết quả tốt
đẹp của việc đàm phán tại Paris, và “Đây quả là một sự đảo
ngược quan trọng về lập trường của Bắc Việt.” Thêm vào đó
là những hứa hẹn đủ điều. Để tăng mức độ tin cậy, ký thư
xong, Nixon còn viết tay thêm vào là:
“ Đề nghị này thỏa mãn được điều kiện tuyệt đối của
tôi là VNCH phải tôn tại như một quốc gia tự do. ”
Cái đau đớn cho ông Thiệu là phải ngồi nghe Kissinger
thao thao bất tuyệt: “Đây là lúc thuận lợi để đi tới một hiệp
ước với Bắc Việt vì đù sao chăng nữa, VNCH cũng đã có một quân lực trên một triệu người và đã kiểm soát được 85% dân
số rồi” Khi ông Thiệu hỏi tại sao trong hiệp định không có
đoạn nào nói tới việc Bắc Việt rút quân khỏi Miền Nam thì
Kissinger trả lời: “Chúng tôi đã thảo luận điều đó với Bắc
Việt nhưng họ không chấp nhận, cho nên chúng tôi nghĩ rằng
không nên để nó vào (văn bản) để khỏi làm hỏng bầu không
khí!” Không chế ngự được nữa, ông Thiệu đã phản ứng mạnh
và đã có những cuộc đối thoại gay gắt trong hai ngày tiếp
theo (xem một thí dụ về đối thoại giữa Thiệu - Kissinger trong
“Lời Mở Đầu ').
Ngày 21 tháng 10, Kissinger đánh điện về yêu cầu ông
Nixon cứ cho ông đi Hà Nội mặc dù Sàigòn chống đối hiệp
định. Hôm sau, Kissinger lại báo cáo thêm: “Những yêu sách
của ông Thiệu gần như là điên khùng.” Chỉ còn vài tuần lễ
nữa là tới ngày bầu cử. Nixon lưu ý Kissinger là nếu hấp tấp
quá mà không có sự đồng ý của ông Thiệu thì sẽ là một trở
ngại chính trị.(9)
Dù sao, Kissinger hy vọng là cuối cùng với những cam kết
chắc chắn của TT Nixon, ông Thiệu sẽ đồng ý ký. Chiểu muộn
ngày Chủ Nhật, 22 tháng 10 Kissinger họp với ông Thiệu lần
cuối cùng trước khi về Wahington. Vừa vào phòng họp, ông
Thiệu đã đón ngay bằng một câu trách móc: “Tôi không đông
ý về việc một số nhân viên của quý vị đã đi nói khắp Sàigòn là
tôi đã ký. Tôi chưa ký kết gì cả...” Rồi ông nhắc lại ba phản
đối chính về bản dự thảo hiệp định: sự tiếp tục hiện diện của
quân đội BV tại Miễn Nam, chính phủ liên hiệp qua hình thức
Hội đồng Hòa hợp Hòa giải, và phải có thêm điều khoản về
tôn trọng vùng phi quân sự (DM22).
“Nếu Ngài không ký, chúng tôi sẽ xúc tiến một mình, ”
Kissinger nỗi giận nói với ông Thiệu. Không kiểm chế được
nữa, ông Thiệu cáo buộc là Kissinger đã thông đồng với Trung
Cộng và Nga Xô để bán đứng Miền Nam. Nghe vậy, ông
Kissinger quay sang ông Nhã phàn nàn: “Tại sao tổng thống
của anh lại đóng vai trò người tử vì đạo như thế? Ông ta đâu có cái chất liệu làm lên người tử vì đạo?” Ông Thiệu cười gần
và đáp lại bằng tiếng Việt: “Tôi đâu có định làm người tử vì
đạo. Tôi là người theo chủ nghĩa quốc gia và đang cố là một
người thực tiễn, muốn có trả lời cho những câu hỏi hợp lý. ”
Khi nói chuyện với chúng tôi về giai đoạn này, TT Thiệu
tâm sự: '“Kissinger đến với mình không như một chiến hữu
mà để biện hộ cho chính nghĩa của Bắc Việt..”” Tâm trạng ông
như vậy nên ta có thể hiểu được câu kết luận của ông Thiệu
vào cuối buổi họp:
- “Vậy thì, thưa Tổng thống,” Đại sứ Bunker đặt câu hỏi,
“lập trường chót của Ngài là không ký, phải không ?”
- “Vâng, đó là lập trường cuối cùng của tôi, ” ông Thiệu
đáp, ” Tôi sẽ không ký và xin Ngài thông báo cho Tổng thống
Nixon biết như thế. Xin quý vị trở về Washington và nói với
Tổng thống Nixon rằng tôi cần được câu trả lời. ”
(P335)
先用中文寫出重點，在整篇翻譯成中文
Bốn năm mật đàm là hư vô?
Trong một buổi nói chuyện dài về giai thoại này, TT Thiệu
còn nhớ và nhắc lại về phân tích của chúng tôi gửi ông hồi
tháng 11, 1972. Sau khi ông Kissinger họp báo ngày 26 tháng
10, 1972 để tuyên bố câu nổi tiếng “Peace is at hand” (Hòa
bình đang trong tâm tay) và báo chí đăng tải về bản dự thảo
Hiệp định Paris, chúng tôi đã nghiên cứu và viết cho ông một
bản nhận xét, so sánh hai lập trường đàm phán 1969 và 1973.
Ông kể lại là ông đã biết hết câu chuyện nhưng bản so sánh
có mạch lạc nên giúp ông nắm vững vấn đề hơn. “Thật đúng
như điều tôi đã nói với ông Nixon: những năm mật đàm là vô
nghĩa” (xem trích dẫn cuối chương).
Cho tới nay (2009-2010) toàn bộ hồ sơ mật về mật đàm
của ông Kissinger vẫn chưa được tiết lộ. Tuy nhiên, trong năm
năm vừa qua đã có thêm những tài liệu được giải mật về NixonKissinger và Việt Nam, dù chỉ rải rác từng phần đoạn qua
biên bản những buổi họp và những băng thu các cuộc nói chuyện tại Tòa Bạch Ốc. Bởi vậy, dù trong tác phẩm trước
chúng tôi cũng đã để cập phần nào tới sự việc là Kissinger đã
gian dối, đổi bại thành thắng về mật đàm, nơi đây chúng tôi
cũng xin nhắc lại một số phân tích gửi TT Thiệu năm 1972,
nhưng đào sâu hơn dựa trên những giải mật mới hầu độc giả
dễ theo dõi.
Thay vì đi vào chỉ tiết từng điểm, như vậy sẽ quá dài, nên
có lẽ đơn giản và gọn gàng nhất là ta cứ so sánh kết quả của
những sự việc theo phương pháp “trước và sau đàm phán.
©_ Bắt đầu mật đàm, lập trường của hai bên là như thế nào?
se Lập trường phía Bắc Việt:
Ngày 9 tháng 5, 1969, phía Cộng sản đưa ra lập
trường “10 Điểm của Mặt Trận Giải Phóng, đòi hỏi
(¡) quân đội Mỹ rút toàn bộ khỏi Miền Nam; và (1i)
đang khi chờ đợi một cuộc tổng tuyển cử tự do, dân
chủ ở Miền Nam, tất cả các phe phái chính trị Miền
Nam sẽ đàm phán để thành lập một chính phủ liên
hiệp tạm thời (xem Bảng so sánh dưới đây).
se Lập trường Hoa Kỳ và VNCH: Ngày 14 tháng 5, 1969, Tổng thống Nixon tuyên bố
lập trường chung của Hoa Kỳ và VNCH: thay vì đòi
quân đội Bắc Việt phải rút 6 tháng trước khi quân
đội Mỹ bắt đầu rút (như lập trường TT Johnson),
ông Nixon đưa ra đề nghị là “cả hai bên cùng rút
một lúc” Rồi ông tóm lại trên đài truyền hình cho
cả thế giới nghe:
“Chúng tôi đã gạt bỏ ra ngoài hoặc là việc rút lui khỏi
Việt Nam một cách đơn phương, hoặc việc chấp nhận tại
Paris bất cứ giải pháp nào có tính cách như một thất bại
ngụy trang...
“Và đó là phác họa về một giải pháp mà chúng tôi
muốn đàm phán ở Paris. Nguyên tắc căn bản của nó là đơn giản: triệt thoái cả hai bên bất cứ quân đội
nào không phải là quân đội Miền Nam ra khỏi Miền
Nam Việt Nam và dành quyền tự quyết cho dân tộc
Việt Nam”. (KĐMTC, 646)
e© Ong Kissinger vào cuộc
Ngày 4 tháng 8, 1969 (năm đầu của nhiệm kỳ Tổng thống
Nixon), ông Kissinger giả bộ đi Paris gặp Tổng thống Georges
Pompidou nhưng thực ra là để gặp hai ông Xuân Thủy và Mai
Văn Bộ tại nhà ông Jean Sainteny không xa phố Rue de Rivoli.
Ông mở đầu bằng câu phát biểu là “Chúng tôi sẵn sàng thảo
luận về lập trường '10 Điểm của Mặt Trận Giải Phóng', nhưng
chúng tôi không thể chấp nhận rằng nó giống như Mười Điều
Răn Chúa, nó đã được khắc vào bia đá, không thể điều đình
được.” (We were prepared to discuss the Ten points of the
National Liberation Front, but we could not accept that like
the Ten Commandments they were graven in stone and not
subJect to negotiation).(10)
«Kết thúc mật đàm, lập trường của hai bên ra sao?
Kết thúc mật đàm là Hiệp định Paris ký ngày 27 tháng 1,
1973. Hiệp định này rất phức tạp, gồm 23 điều, mỗi điều khoản
gồm nhiều tiểu điều, dài dòng văn tự. Ngay từ 1973, chúng tôi đã
bỏ ra nhiều công sức tìm kiếm những lập trường đàm phán để so
sánh, vì ít người còn nhớ hay quan tâm đến lập trường của hai
bên đàm phán lúc ban đầu. Xem xét toàn bộ hồ sơ tại Dinh độc
Lập chúng tôi cũng không tìm thấy văn kiện nào về sự so sánh
này. Người dân và truyền thông Hoa Kỳ thì cũng chỉ biết được
những øì do hai ông Kissinger và Nixon tuyên bố, phân tích.
(*) Dịch từ bản Anh Ngữ, tóm tắt lập trường do phái đoàn Cộng Sản tại Hòa Đàm Ba
Lê đưa ra ngày 9-5-1969 (George McTurnan Kahin, The United States In Vietnam,
trang 512-516).
(**) Hiệp định ký tại International Conference Center, Paris ngày 27 tháng 1, 1973.
Toàn bộ Hiệp định và văn kiện liên hệ: xem Allan E. Goodman, The Lost Peace
(Standford, Hoover Institution Press, 1978), trang 188-214.
Như vậy, rõ ràng là Hiệp Định Paris đã gói trọn những
điểu mà Kissinger gọi là “10 Điều Răn Của Chúa.” Và còn
nhượng bộ hơn nữa. Thí dụ như điều khoản về quân sự là điều
quyết định sự sống còn của VNCH, hiệp định này lại còn
nhượng bộ hơn là đòi hỏi ban đầu: hiệp định còn thêm vào là
quân đội Mỹ và đồng minh phải rút “trong 60 ngày,” và quy
định việc rút đi một cách chặt chẽ, đây đủ hơn nhiều:
o_ Điều 2 của °10 Điểm do MTGP đưa ra năm 1969 chỉ
đòi là “Chính phủ Hoa Kỳ phải triệt thoái khỏi Miền
Nam Việt Nam tất cả quân đội, vũ khí và vật dụng
chiến tranh của Hoa Kỳ và của tất cả các quốc gia
thuộc phe Hoa Kỳ, mà không đòi hỏi bất cứ điều kiện
nào”;
o Điều 5 của Hiệp định Paris năm 1973: “Nội trong 60
ngày, sau khi bản Hiệp Định được ký kết, tất cả quân
đội, cố vấn quân sự, và nhân viên dân chính làm việc
cho quân đội, bao gồm nhân viên kỹ thuật làm việc
trong các chương trình bình định vũ khí, và đạn dược,
và vật dụng chiến tranh của Hoa Kỳ và của các quốc
gia khác, đã dẫn ở Điều Ba, phải được hoàn toàn triệt
thoái khỏi miền Nam Việt Nam. Các cố vấn cho các tổ
chức bán quân sự và cảnh sát thuộc các quốc gia nêu
trên cũng phải triệt thoái trong thời hạn nêu trên.”
******
Kết quả mật đàm là như trên mà sau khi ông Nixon đại thắng
chức tổng thống nhiệm kỳ hai, ông đã gia tăng áp lực tối đa đối
với ông Thiệu để ông phải ký bản Hiệp định. Như tuyệt vọng, TT
Thiệu viết cho TT Nixon vào ngày 11 tháng 11, 1972: (11)
“Thưa Tổng thống, nếu như Hiệp định này cho phép quân
đội Bắc Việt đóng lại ở Miền Nam Việt Nam thì những
công lao tranh đấu và bao nhiêu hy sinh chúng ta đã gánh chịu trong qúa nhiều năm đều trở thành vô nghĩa!”
Trân trọng
Thiệu
Nhưng giải thích, thuyết phục, tranh luận cũng đều vô ích,
khi vở kịch đã kết thúc thì màn phải hạ. Như vậy, lịch sử chắc
chắn sẽ phải đặt câu hỏi: liệu bốn năm mật đàm trên thực tế
đã là hư vô? Mới đây, theo cuốn băng Nixon vừa được giải
mật vào tháng 6, 2009 thì ngay trước lúc ký kết bản Hiệp định
(cuối tháng 1, 1973), ông Kissinger nói với ông Nixon là ông
Thiệu vẫn ngoan cố, gây khó khăn, nên đề nghị Hoa Kỳ cứ ký
thẳng với Bắc Việt một văn bản. Ông Nixon can ngăn và nói
“nếu ta chỉ ký một hiệp định song phương như vậy thì sẽ bị chỉ
trích là đã có thể làm việc này bao nhiêu năm trước rồi. ”
Song phương hay đa phương: Mỹ có ký thẳng với Bắc Việt
hay áp lực để VNCH cũng ký vào thì bản chất hiệp định không
thay đổi: Hiệp định 1973 giống hệt những gì Mặt Trận Giải
Phóng đã đưa ra năm 1969. Như vậy sự chỉ trích mà ông NÑixon
ái ngại “là đã có thể làm việc này bao nhiêu năm trước rồi” sẽ
vẫn còn đó.
****
(P345)
先用中文寫出重點，在整篇翻譯成中文
Kissinger cự nự về cuốn The Palace File
Nơi đây, chúng tôi cũng xin chia sẻ với độc giả một câu
chuyện liên hệ tới chủ đề của chương này. Đó là vào dịp chúng
tôi xuất bản cuốn sách The Palace Eile (Hồ Sơ Mật Dinh Độc
Lập) vào năm 1986, ông Kissinger đã viết thư để cự nự. Dù
biết rất rõ rằng tôi là tác giả chính và Jerry Schecter chỉ phụ
giúp cho tôi, ông cũng vẫn chỉ viết cho Jerry. Có thể đây là
phản ảnh thái độ ông Kissinger coi thường người Việt nói
chung, như chính ông đã viết trong Hồi Ký (xem KĐMTC,
trang 336).
Hai thư bằng tiếng Anh được đăng ở cuối chương này. Đại
cương ông Kissinger viết là “trong nhiều bài phê bình về cuốn
sách, các ông cho rằng chúng tôi đã chấp nhận vào năm 1973
những điều kiện do phía Cộng sản đưa ra ngay từ năm 1969
Rồi ông đặt ra ba câu hỏi:
e Những điều kiện nào đưa ra năm 1969 mà chúng tôi đã
chống đối?
e Vào lúc nào trước 1972 phía Bắc Việt đã chấp nhận để
chính phủ Thiệu ngồi lại (sau Hiệp định Paris)? Và
se Sau cùng (thực ra là tháng 1, năm 1973, nhưng ông lại nói
là 1972!) “chúng tôi chấp nhận điều mà chúng tôi đã công
khai đưa ra vào tháng 11 năm 1970, với sự chấp thuận
1% của ông Thiệu, đó là “ngưng chiến tại chỗ.
Chắc ông Kissinger tưởng cũng có thể đánh lừa chúng tôi
như ông đã đánh lừa công luận cả thế giới nên mới hỏi ba câu
này. Thực ra đây là những vấn đề chúng tôi đã nghiên cứu hết
sức kỹ lưỡng nên đã trả lời ông với đầy đủ bằng chứng:
o_ Về câu hỏi thứ nhất, chúng tôi gửi ngay cho ông một
bản so sánh giữa “Lập trường 10 điểm của Mặt Trận
Giải Phóng (MTGP) đưa ra ngày 9 tháng 5, 1969” và
Hiệp Định Paris ký ngày 27 tháng 1, 1973 như trên
đây;
o_ Về câu hỏi thứ hai liên hệ tới giải pháp chính trị: các
ông Kissinger và Ñixon luôn tự hào về thành quả là
đã đòi hỏi Bắc Việt nhượng bộ trong việc để TT
Thiệu và chính phủ VNCH còn y nguyên khi hiệp
định được ký kết. Bởi vậy, trong thư, ông đặt câu
hỏi là “Vào lúc nào trước 1972 phía Bắc Việt đã
chấp nhận để chính phủ Thiệu ngôi lại (sau Hiệp
định Paris)?” Ý nói là ông đã tranh đấu và chỉ vào cuối năm 1972 (8 tháng 10), Hà Nội mới chấp nhận
như vậy (xem chương trước). Để trả lời, chúng tôi
nhắc lại cho ông Kissinger là “Việc dẹp ông Thiệu
và chính phủ Thiệu đi đã không phải là một trong
10 điều kiện do Mặt Trận Giải Phóng đưa ra vào
năm 1969. Họ chỉ thêm vào sau này để rồi đến phút
chót coi như một “nhượng bộ quan trọng” cho Hoa
Kỳ , đó là để chính phủ Thiệu ở lại sau khi đình
chiến.”
o_ Về câu hỏi thứ ba, chúng tôi viết: “Lập trường 'ngưng
bắn tại chỗ mà ông nói là đã đưa ra vào tháng I1,
1970, tháng 5, 1971 và tháng 5, 1972 thì vẫn luôn
kèm theo điều kiện về rút quân song phương (cả
Hoa Kỳ cả Bắc Việt, như Hoa Kỳ và VNCH đã đồng
ý). Điểm chính đối với Miền Nam là Hoa Kỳ đã
không nên điều đình thay cho họ, một điều mà chính
ông (Kissinger) đã đồng ý với chúng tôi trong cuộc
phỏng vấn vào tháng 3, 1986”
Sau thư trả lời này, Kissinger im hơi luôn.
Vào năm 1987 chúng tôi chỉ trả lời ông Kissinger một cách
vắn gọn như vậy, nhưng ngày nay thì đã có thêm được nhiều
dữ kiện do những tài liệu mới giải mật. Chúng tôi trích dẫn
một số những giải mật liên hệ trong phần Phụ Lục E.
Đặc biệt là về việc ông Kissinger đặt câu hỏi có tính cách
thách đố với chúng tôi về giải pháp chính trị mà ông đã sắp
xếp cho Miền Nam, theo đó TT Thiệu và chính phủ VNCH
vẫn còn nguyên vẹn sau khi đình chiến. Câu chuyện về giải
pháp chính trị thì rất dài nếu phải viết ra cho hết. Nơi đây,
chúng tôi chỉ xin tóm tắt như sau:
e_ Ngày 23 tháng 6, 1971, trước một buổi họp mật tại Paris, ông Kissinger cố thuyết phục ông Nixon:
- Kissinger: “Chỉ còn một vấn để, chỉ một vấn đề
nữa thôi, đó là: ta có phải áp đặt một chính phủ
Cộng sản ở Sài gòn không? “
- Nixon: Đúng như vậy
- Kissinger: “Nếu họ (Hà Nội) giải quyết được
việc này thì mọi vấn để khác sẽ được giải quyết, chỉ
trong một tháng thôi. Nếu họ đồng ý để ông Thiệu
ở lại (trong chức tổng thống) thì sau khi đã rút ra rồi,
ta cứ để mặc bọn họ (Bắc, Nam), để mặc bọn họ
tranh chấp với nhau.”
- Nixon: Đúng đấy.
e Một cơ hội thuận lợi lúc ấy để dẹp ông Thiệu đi là
cuộc bầu cử tổng thống VNCH vào tháng 10, 1971.
Bởi vậy vào đầu tháng 7, 1971, trên đường bí mật đi
Bắc Kinh để sắp xếp cho chuyến đi của TT Nixon, ông
Kissinger còn ghé Sàigòn để vận động. TT Thiệu kể
lại là Kissinger đi gặp cả Tướng Minh và một số các sư
thuộc phe đối lập. Cùng lúc, Tòa Đại sứ Mỹ lại tuyên
bố là sẽ đứng trung lập “neutrality” trong cuộc bầu cử
tổng thống Miền Nam. Những sự việc này giống hệt
như trường hợp đảo chính TT Diệm: Đại sứ Cabot Lodge
đàm đạo với các vị lãnh đạo tôn giáo, bí mật làm việc
với Tướng Minh, tuyên bố không dính dáng gì đến công
việc ông Diệm làm...
e Sau đó, thì Kissinger tới Bắc Kinh cố thuyết phục ông
Chu Ân Lai làm áp lực với Hà Nội đừng đòi hỏi Mỹ
phải lật đổ ông Thiệu. Trong buổi họp ngày 9 tháng 7,
ông Chu nhắc lại là ông hối tiếc việc đã ký vào bản
Hiệp định Geneva hồi 1954, để rồi sau đó Mỹ đã nhảy
vào Miền Nam thay cho Pháp. Nghe vậy, ông Kissinger
cãi lại: chính sách của TT Nixon năm 1971 thì khác với chính sách (ngăn chận làn sóng đỏ của) Ngoại
trưởng Dulles:
-_ Kissinger: “Cho tôi bình luận về sự khác biệt giữa
1954 và 1971"
-_ Chu Ân Lai: “Tôi đồng ý là có sự khác biệt.”
-_ Kissinger: “Về hình thức thì giống nhau, nhưng có sự
khác biệt khách quan:
“Năm 1954, Ngoại trưởng Dulles tin rằng Hoa Kỳ có
sứ mệnh phải chiến đấu với cộng sản trên khấp thế
giới, Hoa Kỳ phải là một sức mạnh chính yếu để dấn
mình vào bất cứ tranh chấp nào (với cộng sản), ở bất
cứ chỗ nào, và vào bất cứ lúc nào.
“Tổng thống Nixon hành động theo quan niệm khác.
“Chúng tôi không đối phó với cộng sản trên bình diện
trừu tượng, mà chỉ đối phó tùy từng nước cộng sản
theo như những hành động rõ ràng của họ đối với
chúng tôi, chứ không phải theo một cuộc viễn chinh
trừu tượng.
“Chúng tôi tin rằng nếu một dân tộc muốn bảo vệ
lấy mình thì chính họ phải làm việc này trên căn bản
những cố gắng của riêng mình chứ không phải là dựa
vào những cố gắng của một quốc gia cách xa họ cả
10,000 dậm.
“Bởi vậy khi chúng tôi rút khỏi Việt Nam thì không
phải là để sắp xếp một trò bịp bợm rồi quay trở lại...”
(P349)
先用中文寫出重點，在整篇翻譯成中文 Cái đuôi là “ Thiệu ” Trong buổi họp này (ngày 9 tháng 7, 1971), mặc dù Kissinger cố thuyết phục, nhưng Chu Ấn Lai vẫn nghỉ ngờ: o Biên bản buổi họp ghi lại (xem Phụ Lục E): Chu Ân Lai: “Tôi không hiểu được tại sao ông lại muốn để một cái đuôi ở đó (Miễn Nam) đang khi ông vừa tái xác định với chúng tôi là sẽ rút đi toàn bộ. “ Kissinger: “Ông nói tới cái đuôi là thế nào?” Chu: “Một cái đuôi là Thiệu...” Kissinger: “Lập trường của chúng tôi là không duy trì một chính quyền nào ở Miền Nam... điều mà chúng tôi không thể làm được là tham dự vào việc lật đổ một dân tộc là đồng minh của mình, dù là nguồn gốc của sự giao hảo đó nó như thế nào đi nữa... Nhưng nếu chính phủ (VNCH) không được dân chúng ủng hộ như Ngài nghĩ thì quân đội chúng tôi càng rút nhanh thì chính phủ ấy càng bị lật đổ nhanh. Và nếu nó bị lật đổ sau khi chúng tôi rút rồi thì chúng tôi sẽ không can thiệp nữa.” o_Biên bản cuộc họp ngày hôm sau (10 tháng 7, 1971): Kissinger: “Chúng tôi cũng hiểu được chính là vì kinh nghiệm của Ngài (Chu Ân Lai) về (Hiệp định Geneva) năm 1954 đã làm cho Ngài tin rằng nếu chúng tôi còn để lại một cái đuôi như Ngài gọi, thì như vậy sẽ cho chúng tôi một cơ hội để trở lại (miền Nam). Thế nhưng, theo như kinh nghiệm của chúng tôi từ lúc ấy (1954), và theo như sự thay đổi về quan niệm của chúng tôi như đã giải thích cho Thủ tướng chiều hôm qua (sự khác biệt về chính sách giữa Ngoại trưởng Dulles năm 1954 và TT Nixon năm 1971) thì điều này (quay lại Miễn Nam) là không phải mục tiêu, nó cũng không thể là mục tiêu của chúng tôi. Điều chúng tôi đòi hỏi là một giai đoạn chuyển tiếp giữa việc Hoa Kỳ rút quân và diễn biến chính trị. Không phải là để chúng tôi quay lại, nhưng là để cho nhân Việt Nam và những nước khác tại Đông Dương quyết định lấy số phận riêng của mình... Tôi đã nói với Thủ tướng ngày hôm qua và tôi muốn nhắc lại điều này: đó là sau khi Hoa Kỳ đã triệt thoái hoàn toàn, nếu nhân dân Đông Dương thay đổi chính phủ của họ thì Hoa Kỳ sẽ không can thiệp nữa.” Điều đình bí mật thì như vậy, cho nên giải pháp hay nhất để cắt được cái đuôi là tìm cách nào để đẹp ông Thiệu đi một cách danh chính ngôn thuận: se _ Đến tháng 9, 1971 khi gần tới cuộc bầu cử tổng thống ở Miền Nam, Mỹ làm áp lực đòi ông Thiệu phải đồng ý từ chức một tháng trước cuộc bầu cử sau khi đình chiến: đây là điều khoản 5b trong bản “dự thảo Hiệp định Paris`: “7rước cuộc bầu cử, người Tổng thống và Phó Tổng thống đương nhiệm sẽ từ chức.” Điều này làm cho ông Thiệu hết sức đau đớn vì không những phải chấp nhận sự đảo ngược về lập trường rút quân, bây giờ Kissinger lại lấy cớ nguyên tắc “dân tộc tự quyết” áp lực ông Thiệu chấp nhận từ chức để nhường chỗ cho một chính phủ liên hiệp. e«_ Bản Hiệp định sau cùng đã bỏ điều khoản về từ chức đi, nhưng lại có những điều khoản khác thay thế cho việc từ chức (Điều 9, 12), vì hậu quả của việc thi hành những điều khoản này thì cũng là lật đổ chính phủ VNCH kể cả tổng thống, phó tổng thống, thủ tướng, tỉnh trưởng, quận trưởng. Tại sao? Vì 'Hội đồng Quốc gia Hòa giải và Hòa hợp Dân tộc” (với sự yểm trợ của mấy trăm ngàn quân đội Bắc Việt đóng lại Miền Nam) sẽ tổ chức những cuộc tuyển cử mới từ trung ương tới địa phương. ****** Sự thật là như vậy mà tới năm 1986 vì chưa có gì được giải mật nên ông Kissinger cứ khăng khăng hỏi chúng tôi: “Vào lúc nào trước 1972 phía Bắc Việt đã chấp nhận để chính phủ Thiệu ngồi lại (sau Hiệp định Paris)?” Ý ông nói là chỉ từ (ngày 8 tháng 10) năm 1972 do sự sắp xếp của ông thì Bắc Việt mới đồng ý để ông Thiệu và chính phủ VNCH vẫn còn tồn tại sau khi đình chiến. Ông còn biện luận rằng giả thử như Quốc Hội Mỹ không cúp viện trợ thì chính phủ Thiệu vẫn còn. Năm 2003, ông Kissinger viết trong cuốn “Ending the Vietnam War' (Kết thúc Cuộc chiến Việt Nam): “Nếu như tôi đã nghĩ rằng Quốc Hội trong thực tế, có thể cúp viện trợ cho một đông minh đang bị bao vây, thì tôi đã không thúc ép một hiệp định như tôi đã làm trong giai đoạn đàm phán cuối cùng vào năm 1972.”(12) Nơi khác ông thêm: “Tôi đã không bao giờ kết thúc cuộc điều đình ấy nếu như tôi không tin chắc rằng Quốc hội sẽ cung cấp đây đủ viện trợ sau khi chúng ta triệt thoái.`(13) Quốc hội Mỹ đã không cung cấp đầy đủ viện trợ mà lại còn cắt đứt viện trợ. Tại sao như vậy? Như đã viết trong cuốn KĐMTC, khi chúng tôi họp báo ngày 30 tháng 4, 1975 tại Khách sạn May Flower (Washington D.C.) và tiết lộ vài lá thư của TT Nixon, thì chính những nghị sĩ lãnh đạo các Ủy Ban Ngoại giao và Quốc phòng tại Thượng viện Hoa Kỳ là những người đã đi tiên phong trong việc cắt hết viện trợ cho Miền Nam (như các nghị sĩ Henry Jackson, John Sparkman, Mike Mansfield, Frank Church, Jacob Javits) đều phải ngạc nhiên và phàn nàn rằng khi họ cắt viện trợ như vậy thì đâu có biết những cam kết bí mật này! (xem KĐMTC, trang 431-433). Bởi vậy, hãy trả lại sự thật cho lịch sử. Trong sự lệ thuộc vật chất vào viện trợ Mỹ, trực giác bén nhạy đã khiến ông Thiệu nghỉ ngờ ý đồ phản bội của Kissinger và của cả Tổng thống Mỹ ngay đang khi nhận được những cam kết vững chắc của họ. Và kết quả hòa đàm 1973 cũng như những lời Kissinger đổ hết trách nhiệm cho Quốc hội trong cuốn sách viết gần 30 năm sau đã chứng tỏ sự đa nghi, lo lắng của ông Thiệu là đúng. (P352)
沒有留言:
張貼留言
注意：只有此網誌的成員可以留言。