這段文字摘自《Khi Đồng Minh Tháo Chạy》（當盟友撤退時）或相關系列著作，作者為阮進興（Nguyễn Tiến Hưng）。書中深刻描述了 1970 年代初期，美國外交戰略的大轉向如何影響了南越的命運。
以下是內容重點摘要及全文中譯：
內容重點摘要
外交上的「幽默」與政治現實： 尼克森、季辛吉與毛澤東、周恩來的首次會面氣氛輕鬆，甚至拿季辛吉的「秘密行程」與「美女掩護」開玩笑。這象徵著中美長達 20 多年的敵對僵局開始破冰。
南越的「黃臉婆」隱喻： 相對於中美的歡愉，南越總統阮文紹感到被背叛。他將美國比作「尋求新歡」的男人，而將南越形容為「又老又醜的舊愛」，不再受寵。
戰略核心的轉移： 書中指出尼克森早期的觀點：越戰本質上是美國與中國的對抗，而非僅是南北越之爭。因此，一旦美國與中國握手言和，南越的戰略價值便蕩然無存。
「開北京門，關西貢門」： 作者透過解密文件揭示，美國早在 1970 年代初就開始與北京秘密接觸，並逐步規劃如何「體面」地拋棄南越。季辛吉甚至諷刺美國反戰學生還不如北京領導人了解美國撤出越南的決心。
全文翻譯：第 15 章——打開北京門，關閉西貢門
尼克森與毛澤東的政治玩笑
「那是他的女人，不是我的。」當毛澤東主席在與尼克森總統於北京的首次會面中開玩笑時，尼克森如此更正道。當毛澤東稱讚季辛吉能如此精明地保密北京之行時，尼克森補充說：
「他看起來一點都不像間諜，他是唯一一個在『監視』下還能去巴黎 12 次、去北京 1 次卻沒人發現的人，除了那兩個女孩以外。」
「她們什麼都不知道，」季辛吉接話道，「我只是利用那件事（女孩）來掩護。」
「在巴黎嗎？」毛澤東問。
「任何能利用美女當屏障的人，一定是史上最優秀的外交官，」尼克森笑著開玩笑。
「所以你們常利用女孩（當掩護）？」毛澤東問。尼克森再次更正，說那是季辛吉的女孩，「如果是我用女孩當屏障，那就大禍臨頭了。」
「特別是在像今年這樣的選舉年，」周恩來在一旁湊趣道。
眾人在正式討論開始前放聲大笑。俗話說「頭過身就過」，初次見面就能如此親熱地開玩笑，預示著接下來的事情會進展順利。
「美國在尋找新歡」
然而，當尼克森與毛澤東開懷大笑時，阮文紹總統也在「笑」，那是欲哭無淚的苦笑。回憶起這段時期，阮文紹總統吐露了心聲：「美國正在尋找新歡，而尼克森找到了中共。他不希望舊愛再一直糾纏著他。越南現在已經又老又醜了。」除了阮文紹，尼克森大膽扭轉 22 年來對華敵對政策的舉動，也令亞洲自由陣營的領導人們震驚不已。
但美國要如何拋棄這位「舊愛」？當然必須做得精明，必須默默地一步步進行，因為如果做得太露骨，全世界都會看笑話。此外還有個人地位的問題：尼克森總統即將競選連任。
關於美國聯手中共並拋棄南越的事，我們在之前的著作中曾提及，但自 2005 年以來，有更多解密文件為這段歷史提供了新線索。研究了美國內部資訊、尼克森與季辛吉的回憶錄，以及獨立宮（南越總統府）的秘密檔案後，我們認為可以回答三個問題：
美國對越政策在哪個日期發生了逆轉？
「打開北京門，關閉西貢門」這兩個動作是如何演進的？
用什麼方法才能平靜且順利地拋棄南越？
握住毛先生的手，鬆開紹先生的手
在就任總統前，尼克森曾宣稱：「越南戰爭是一場對抗——不是南越與越共之間，也不是美國與越共之間，而是美國與中共之間。」這非常清楚：美國是在越南戰場上與中共作戰，而非北越。那麼，在南越取得的成功，難道只是為了服務美國對華的戰略？
尼克森 1972 年 2 月的北京之行，是兩國兩年秘密接觸的成果。季辛吉在回憶錄中寫道：「尼克森認為，正是我們在越南問題上的強硬態度為（美國的）戰略鋪平了道路，儘管有時這也會造成一點延誤。」他認為：「唯有美國在亞洲表現強大，才能贏得中國人的尊重。」因此，當時的毛澤東政府已經尊重美國，並希望走向緩和。
早在 1969 年——任期的第一年，尼克森總統一方面前往中途島會見阮文紹進行商討，另一方面卻透過中間人向北京傳話。1970 年初，雙方開始眉目傳情：1970 年 1 月 20 日，在華沙中國大使館的一次會議上，美國大使沃爾特·斯托塞爾（Walter Stoessel）放出風聲：
「美國準備考慮派遣一名代表前往北京，與貴方代表直接討論，或接待貴方政府代表來討論……我們可能達成共識的問題。」
「我們準備考慮並討論任何意見或建議，」中國代理大使雷陽回應道，「以真正改善中美人格關係。這些會談可以繼續在使節級別或更高層級進行，或通過雙方同意的其他渠道。」
在尼克森於 1970 年 10 月接受《時代》雜誌採訪表示希望訪問中國後，兩個月後（1970 年 12 月 18 日），北京發出了回應信號。毛澤東主席在接受記者埃德加·斯諾（Edgar Snow）採訪時表示：「此時中美之間的問題必須與尼克森解決……（我們）將樂於與他對話，無論他是以旅行者還是總統的身分前來。」
關於這次採訪與初步接觸，斯諾轉述了一位「高級」中國外交官的話：「尼克森正在離開越南。」（作者加註底線）。季辛吉轉述了這句話並寫道，他同意這個觀察，隨後評論道：「如此看來，天安門廣場的人比哈佛大學校園裡的人（那些仍在示威反戰的學生）更了解美國對越政策的方向。」季辛吉的意思顯然是：反對還有什麼用，因為我們快要握住毛先生的手，並鬆開紹先生的手了。
1971 年 5 月 10 日，季辛吉向周恩來發出一則訊息：「尼克森總統提議，由國家安全助理季辛吉博士與周恩來總理或任何高級官員在中國領土進行初步秘密會晤。」 （在此我們要插話評論：美國並非中國的附庸國，為何季辛吉必須摸索著去北京求見？為何不在雙方同意的中立地點會面？再者，季辛吉的外交權力僅次於尼克森，為何他要對周恩來說「見任何高級官員都可以」？）(P303)
這段文字繼續深入探討了 1971 年中美外交突破背後的驚人內幕，特別是美國如何為了與中國建交，而私下向中共保證會撤出越南。
以下是內容重點摘要及全文中譯：
內容重點摘要
歷史性的對稱：1971 年 5 月 31 日 這一天發生了兩件足以改寫命運的事：美國在白宮收到巴基斯坦轉交的北京覆函，確認中方接受會晤；同日，季辛吉在巴黎與北越的秘密談判中，正式撤回了「雙方同時撤軍」的要求，轉而接受「美國單方面撤軍」。這標誌著美國對越政策的根本性轉折。
外交上的「大禮」 季辛吉在隨後的北京之行中，為了誘使中共合作，私下對周恩來承諾：無論北越是否談判，美國遲早都會「單方面撤軍」，且保證在撤軍後不會再次干預越南事務。
「體面的間隔」（A Decent Interval） 解密文件證實，季辛吉當時只求在美軍撤出與南越政府倒台之間，有一段看起來「還算體面」的時間差。他向中方表示，如果南越政府在美軍走後被推翻，美國將不會干涉，這拆穿了他後來長期否認此種安排的謊言。
南越總統阮文紹的憂慮 當尼克森向全世界宣布即將訪華時，南越總統阮文紹感到極度不安。作者阮進興當時已觀察到美國正準備拋棄南越，並建議阮文紹必須主動提出和平倡議，以免被美國的政策漩渦捲走。
全文翻譯：打開北京門，關閉西貢門（續）
歷史性的一天：1971 年 5 月 31 日
開啟大門：不到一個月，北京的回信就到了。「1971 年 5 月 31 日，我們收到了一封來自巴基斯坦大使希拉里（Hilaly）既有趣又神祕的訊息，」季辛吉回憶道。該訊息稱有一封電報正由專人從巴基斯坦送來，希拉里確信中國已基本接受了美方的提議。兩天後（6 月 2 日），周恩來的訊息抵達，確認中國政府接受接待美國使節。「當時我那種如釋重負的感覺簡直難以言喻，」季辛吉補充道。
關上大門：事情竟然如此巧合。就在 1971 年 5 月 31 日白宮收到北京消息的同一天，季辛吉正在巴黎進行秘密談判。歷史必須記住這一天是和談中最重要的一天，因為它標誌著美國對越戰政策的轉折點。在長期的秘密談判中，「北越與美國雙方同時撤出南越」一直是核心問題，也是南越生存的關鍵。
在當天的會議中，季辛吉在這一基本原則上讓步了。5 月 31 日，他在巴黎郊區與北越代表春水（Xuân Thủy）會面，提出了一項新的和平計劃。季辛吉透露，儘管尼克森總統對此深感懷疑與擔憂，但最終還是同意了單方面撤軍：「這項提議標誌著我們對越政策的轉向……因為我們提出的第一點就是設定撤軍日期。我們放棄了雙方同時撤軍的要求，僅要求河內不再向印支三國增兵。」
之所以稱之為「轉折點」，是因為在此之前，尼克森上任後的立場一直是：「我們拒絕美國單方面撤軍，也拒絕在巴黎接受任何掩飾失敗的條款。」
1971 年 6 月 2 日，收到北京訊息後，尼克森立即請季辛吉到白宮的林肯廳喝白蘭地慶祝：「亨利，讓我們乾杯，不是為了我們個人或成功，也不是為了促成這封電報的政府政策。讓我們為了後代子孫能因我們所做的事而擁有和平機會而乾杯。」他認為，從這場令人沮喪的戰爭所帶來的痛苦與分裂中，國民將能對國家的未來重拾信心。
特使人選
1971 年 4 月 27 日，白宮討論誰該擔任密訪北京的特使。最初尼克森並不想選季辛吉。這不難理解，根據羅伯特·達萊克（Robert Dallek）的新書《權力合夥人》，尼克森與季辛吉之間存在競爭關係，尼克森不想讓季辛吉太出風頭。尼克森起初屬意喬治·布希（老布希），但被季辛吉斷然否決： 「絕對不行，他太軟弱，不夠敏銳。」 「那納爾遜·洛克斐勒呢？」尼克森問。 「不，也不合適，他缺乏紀律，儘管他也能勝任。」季辛吉這樣評論他的前雇主與恩人。
事實上，尼克森也不喜歡曾是對手的洛克斐勒。季辛吉隨後巧妙地將北京之行與結束越戰掛鉤來誘惑尼克森：「總統先生，如果我們做成了這件事，我們今年就能一併結束越南問題。」這正中尼克森下懷，季辛吉因此獲得了成為外交名人的罕見機會。
密訪與出賣
季辛吉獲選後興奮異常。秘密行程定於 1971 年 7 月 9 日至 11 日。為了誤導媒體，他在潛入北京前先飛往西貢，名義上是訪問阮文紹總統，實則是為了運作即將到來的選舉以更換阮文紹。對季辛吉而言，最好的結果就是阮文紹落選，這樣他就不用再談什麼複雜的「政治解決方案」。
在第一次北京行期間（簡稱「北京一號」），雖然目的只是為了安排尼克森的訪問，但季辛吉卻加碼向中方通報了美方在巴黎的讓步。他向周恩來透露了兩個重點：
第一，「我們將單方面撤軍」 南越倒台 27 年後的 2002 年，《紐約時報》披露了一份震驚世人的會議記錄：1971 年 7 月 9 日，季辛吉親口對周恩來說：「無論是否與北越達成協議，我們遲早都會撤軍——單方面撤軍。」越戰史學家史丹利·卡諾（Stanley Karnow）對此表示驚訝，因為美國對外的公開立場始終是堅持「雙方撤軍」。
第二，「我們只需要一個過渡期」 季辛吉向周恩來表示，美國需要的是一個撤軍與政治演變之間的「過渡期」。他說：「如果美軍完全撤出後，印支人民改變了他們的政府，我們將不會干涉。」他保證美國不會再次介入。
季辛吉長期否認他曾與河內安排一個「體面的間隔」（A Decent Interval），即讓美軍走後與南越倒台之間有一段時間差。現在歷史證據證明他在撒謊。他甚至對周恩來說：「如果南越政府像你認為的那樣不受歡迎，我們撤得越快，它倒得越快。如果它在我們走後被推翻，我們不會干涉。」
從北京回來後，季辛吉向尼克森報告：「這次旅行對越戰的影響可能是深遠的……這對河內來說將是一次重大失敗。」尼克森大喜過望。
1971 年 7 月 15 日，尼克森在電視上宣布將於次年訪華，舉世震驚。隨後，他與隨員前往餐廳，點了一瓶他最愛的 1957 年拉菲酒莊（Château Lafitte Rothschild）紅酒慶祝。
當消息傳到西貢，阮文紹總統憂心忡忡。幾個月後，當作者（阮進興）在獨立宮初次見到阮文紹時，總統問：「你在美國當教授，你認為美國人到底在玩什麼花招？」我回答：「我認為他們正在拋棄我們。」我建議南越政府必須儘快主動提出和平倡議，以免被美國政策的旋渦滅頂。
(P308)
這部分內容揭露了尼克森與季辛吉如何透過不斷縮短撤軍期限，作為向北越與中共討好的籌碼，同時對南越總統阮文紹隱瞞真相，最終達成「拋棄盟友」的目標。
以下是內容重點摘要及全文中譯：
內容重點摘要
撤軍期限的「大拍賣」： 為了達成協議，美國在秘密談判中不斷縮短單方面撤軍的期限：從最初的 9個月，逐步減少到 7個月、6個月、4個月，最後在 1972 年 10 月與黎德壽會面時，敲定為 2個月。這顯示美國急於脫身的迫切感。
不留「尾巴」的承諾： 尼克森在北京向周恩來明確保證，美軍撤出後不會留下任何「殘餘部隊」（residual force），這與當時南越總統阮文紹及美軍司令艾布蘭將軍（Creighton Abrams）所期望的「留駐少量部隊保衛南越」完全背道而馳。
將越南視為「刺痛的障礙」： 尼克森向中共表示，他正致力於移除越南這個中美關係中的「刺」（irritant）。他強調自己已撤軍 50 萬人，結束美國的介入只是「時間問題」。
對盟友的雙面手法： 當尼克森在北京與中共達成這些關乎南越生死的私下默契後，回到華盛頓卻繼續發電報向阮文紹保證：「在北京沒有達成任何秘密協議」。
全文翻譯：如何平順地鬆開紹先生的手？
到了此時，美國已經同意讓步，接受單方面撤軍並設定撤軍日期。然而，「設定撤軍日期」仍不明確，河內方面尚未接受。在巴黎秘密談判中，春水（Xuân Thủy）依然要求美國必須明確指定一個撤軍截止期限，且此期限不得與談判的其他任何方面掛鉤。
好了，我們將在 9 個月內全數撤軍
在慶祝北京傳來好消息的一個月後，通往西貢的大門又關上了一層。1971 年 8 月 16 日，季辛吉秘密提出了一項新的和平建議。他在回憶錄中對這次會議含糊其辭，未提及「9 個月」的方案，但我們找到了證據：在尼克森總統每年向國會提交的外交報告中，他揭露了當天季辛吉為了回應春水的擔憂所做的提議：
自協議簽署之日起，9 個月內撤出所有美軍及盟軍。
因此，若於 1971 年 11 月 1 日簽署協議，最後撤軍期限將是 1972 年 8 月 1 日。 （註：由此可見，巴黎協定本應在 1971 年南越國慶日結束，而非延至 1973 年 1 月。）
撤軍：從 9 個月減至 7 個月
但 9 個月仍不夠。根據尼克森的說法：「在 1971 年 9 月 13 日的會議上，河內拒絕了我們的提議，理由有二：第一，時間（9 個月）太長，且美國未明確定義何謂『全數撤出』；第二，他們認為政治問題的解決原則不夠充分。」 因此，1971 年 10 月 11 日，根據季辛吉的指示，沃爾特斯將軍（Vernon Walters）提出新方案：撤軍期限從 9 個月降至 7 個月。
從 7 個月減至 6 個月
在訪問北京前，尼克森宣布了新的和平方案，重點是撤軍期限縮短為 6 個月。沒人知道美國正一步步私下決定單方面撤軍，並不斷縮減時限。
降至 4 個月，最後定格為 2 個月
1972 年 5 月 8 日，尼克森在電視上提議在 4 個月內撤軍，條件僅需停火與交換戰俘。到了 1972 年 10 月 8 日的歷史性會談中，黎德壽提議 2 個月，季辛吉欣然接受。至此，撤軍這一核心問題宣告解決。
對周恩來的遊說
尼克森對其 1972 年 2 月的訪華行程感到無比自豪，稱之為「改變世界的一週」。對南越而言，這確實改變了局勢。尼克森對周恩來說：「如果我能與北越領導人達成停火並換回戰俘，所有美軍將在 6 個月內撤出。」尼克森在回憶錄中未寫下的內容，最終都曝光了。
「我們不會在越南留下『尾巴』」 根據解密文件，1972 年 2 月 22 日在北京的首次會議上，尼克森直白地表示將完全撤軍，不留任何「尾巴」（殘餘部隊）：
「我們提議撤出所有美國人，不留下任何『尾巴』——引用總理（周恩來）的說法——只要換回戰俘，我們就在整個印支地區停火。然後我們會讓當地人民自己做決定。」
這與韓戰後的韓國或二戰後的歐洲完全不同，在那些地方美軍至今仍留有象徵性部隊。阮文紹總統一直希望美軍能仿照韓國模式留下約 2.5 萬人的殘餘部隊，美軍司令艾布蘭將軍也曾如此主張。艾布蘭後來對美國放棄維持多年的立場感到憤憤不平。
在會談中，尼克森抱怨北越堅持要美國強加一個政治未來給南越，這會損害美國的信譽。他對北京說：「我們不會在沒有協議的情況下離開。」因為只有達成協議，才能「帶著榮譽撤退」。
「我正在移除這個刺痛的障礙」 此時，中美交好已成為美國的首要戰略，越南變成了絆腳石。尼克森將責任推給前任詹森總統（LBJ），強調自己才是撤軍的人：
「我們可以坦誠交談……我想向總理保證，我正在以我身分所能達到的最快速度移除這個『刺』（越戰）。我的前任向越南派了 50 萬人，我已經撤走了 50 萬人。我會結束美國的介入——這只是時間問題。在這一點上，我可以肯定地告訴您。」
事實上，撤出剩餘部隊只是時間問題，唯一條件是河內簽署協議。尼克森在北京談妥這一切後，回到華盛頓卻繼續安撫阮文紹，謊稱「在北京沒有達成任何秘密協議」。
(P313)
這部分內容揭露了基辛格（Henry Kissinger）如何透過蘇聯外交部長葛羅米柯（Andrei Gromyko）向北越傳遞關鍵信息：只要能讓美國體面地撤軍，美國並不反對共產黨最終接管南越。 這實際上是為南越的崩潰預演了劇本。
以下是內容重點摘要及全文中譯：
內容重點摘要
首度承認北越軍可留駐南方： 1972 年 4 月，基辛格在莫斯科秘密會談中，首度明確向蘇聯提議：美國接受現地停火，且不要求已進入南越的 20 萬北越軍隊撤出。這徹底放棄了美國此前堅持的「外部軍隊撤出印支」的模糊立場。
不保證、但不排除共產黨獲勝： 基辛格對葛羅米柯說了一段外交辭令：「我們不會以『確保共產黨獲勝』的方式撤軍，但我們準備好以『不排除共產黨獲勝』的方式撤軍。」這等於在暗示蘇聯和北越，美國已不再堅持保護南越政權。
「歷史進程」與「體面間隔」： 基辛格反覆強調需要一個「體面間隔」（Decent Interval）。只要南越不是在美軍撤走後「一個月內」倒台，只要能給美國一個「歷史演變」的藉口，美國就不會再次干預。
拋棄盟友的三部曲劇本： 基辛格向周恩來勾勒了南越命運的三階段：
簽署協議，讓美國「帶著榮譽」撤軍。
維持一段撤軍與崩潰之間的「合適時間」。
美國最終接受西貢出現共產政權。
全文翻譯：遊說葛羅米柯
美國的新戰略包含三支箭：與蘇聯緩和關係、利用中蘇矛盾、以及與中國關係正常化。因此，在拉攏中國並從越南戰場撤退的同時，尼克森也想借助蘇聯的力量來說服北越。
1972 年復活節（正值南越遭遇「復活節攻勢」期間），尼克森派遣基辛格秘密前往莫斯科。尼克森指示基辛格，必須要求勃列日涅夫（Brezhnev）就越南問題達成妥協，作為未來峰會討論任何議題的前設。然而，基辛格在會談中並未展現尼克森要求的強硬，反而向蘇聯提出了一系列後來成為《巴黎和平協定》基礎的讓步。基辛格告訴勃列日涅夫，美國願意接受現地停火，不要求 1972 年 3 月 31 日前已進入南越的 20 萬北越軍隊撤離。
這是美國首度明示同意北越軍留駐南方。此前，尼克森的立場始終模糊地要求「外來軍隊撤出印支」。1972 年 4 月 21 日，基辛格對勃列日涅夫說： 「我們有兩個目標：第一，實現體面的全面撤軍；第二，在撤軍與隨後的政治進程之間設定一個時間間隔。」
隨後，基辛格陪同尼克森參加莫斯科峰會，並在與蘇聯外長葛羅米柯的會談中（2005 年解密資料）表現得極其露骨：
基辛格：「北越人很英勇且迷人，但他們不相信『歷史進程』，凡事都要寫在紙上……我認為事態的演變比協議更重要。如果北越夠聰明，現在就該跟我們達成協議，不要再爭論細節，因為一年後就會出現新的現狀。如果他們達成協議，我們撤軍後將保持中立，除了經濟和軍事援助外，不再插手。」
葛羅米柯：「我有種感覺，儘管你們這麼說，但你們似乎不能容忍越南落入共產政權手中。這遮蔽了你們的聲明。你們現在最擔心的還是政權的性質嗎？」
基辛格：「這是一個好問題。我們想說的是：我們不會以『確保共產黨獲勝』的方式撤軍；但我們準備好以『不排除共產黨獲勝』的方式撤軍。你明白我的意思嗎？」
基辛格傳達給河內的信息很明確：不保證你贏，但也不阻止你贏。
導演北越進軍西貢的步驟
根據 2006 年解密的文件，1972 年 6 月 21 日至 22 日，基辛格再次前往北京會見周恩來，進一步闡明對南越的政策：
1972 年 6 月 21 日：只需要足夠的時間 基辛格對周恩來說：「我相信，只要在我們撤軍與之後發生的事情之間有足夠的時間間隔，越南問題幾乎肯定會被限制在印支內政的範疇內……我們想在軍事結束與政治結束之間設定一個間隔。」
1972 年 6 月 22 日：三個步驟 為了消除疑慮，基辛格描繪了一個北越可以全勝的腳本： 「如果那是歷史演變的結果……既然我們能與中國的共產黨政權共處，我們也能接受印支出現同樣的情況。」 他甚至稱北越是該地區「最強大的實體」，並承認： 「如果美軍撤走後一個月就爆發內戰，華盛頓會認為那是騙局並重返戰場；但如果是經過很長一段時間後發生的，而我們已經不再干預，那美國重返的可能性微乎其微。」
這套劇本分為三個階段：
簽署協議：讓美國帶著榮譽撤離。
尊重間隔：在撤軍與崩潰之間留一段「看起來像樣」的時間（不是一個月，而是更長）。
最終結局：美國接受西貢政權轉變為共產政權。
這部分內容揭露了尼克森與基辛格最為「冷血」的私下對話。透過 1972 年 8 月的錄音紀錄，證實了美國高層早已預見南越會崩潰，但他們關心的並非盟友的生死，而是如何將失敗的責任推給南越，並確保美國能「體面」地退出。
內容重點摘要
「把責任推給南越」的策略： 基辛格成功說服尼克森：只要南越是在美國撤軍一兩年後才倒台，美國的戰略與信譽就依然穩固。因為屆時可以對外宣稱，南越的覆滅是因其「自身無能」，而非美國的背叛。
「沒人在乎」的荒蕪之地： 基辛格露骨地表示，只要能找到一個維持一兩年現狀的公式，之後越南就會變成無人聞問的「荒蕪之地」（backwater）。他預言若 1972 年 10 月達成協議，到 1974 年就「沒人會在乎」越南的死活了。
尼克森的「鐵石心腸」： 尼克森在對話中表現出極端的實用主義，為了全球戰略（對抗蘇聯與中共）以及國內大選，他甚至表示願意採取「幾乎任何手段」來威逼阮文紹總統，暗示包括政變在內的極端手段。
基辛格的兩面手法： 錄音證實基辛格預估南越最多只能再撐一年半。然而，他在 1979 年出版的回憶錄中，仍厚顏無恥地聲稱美國當時尋求的是「持久的和平與榮譽」，而非僅僅是一個崩潰前的間隔。
全文翻譯：只要歸咎於南越無能，事情就解決了
2006 年 6 月解密的文件，向我們展示了基辛格在秘密談判最後階段是如何說服尼克森的。請看 1972 年 8 月 3 日兩人在白宮的對話紀錄（當天有錄音）：
尼克森：……需要有——如果我們能保證他們不……你知道，就外交政策的進程而言，雖然我想說，亨利，你也必須知道贏得選舉是極其重要的。今年選舉非常重要，但如果一年或兩年後北越吞併了南越，我們是否還能擁有穩固的外交政策？這才是真正的問題。
基辛格：如果一兩年後北越吞併了南越，只要這看起來是南越本身無能的後果，我們依然擁有穩固的外交政策。如果我們現在就把（南越）賣了，例如在三、四個月內就親手推翻阮文紹，我認為連中國人都不會喜歡這樣——雖然他們口頭上會說喜歡。
尼克森：但他們（中方）會擔憂。
基辛格：任何人（盟友）都會擔憂。且在國內政治上，長期來看這對我們不利，因為對手會說我們三年前就該這麼做了。
尼克森：我知道。
越南終將成為荒蕪之地
基辛格繼續說道：
「所以我們必須找到某種公式，讓事情維持個一兩年，在那之後——總統先生，一年後，越南將成為一片荒蕪之地。如果我們能在今年 10 月解決這件事，到 1974 年 1 月，就根本沒人在乎了（原話：no one will give a damn）。」
尼克森：讓我們在這件事上徹底變得鐵石心腸（bloodthirsty）。如果從我們與中、蘇大國博弈的角度來看，從治理這個國家的角度來看，我認為為了威逼阮文紹，我們幾乎可以做任何事。說實話，幾乎任何事。我已經得出了這個結論。你明白我的意思……
尼克森反覆強調「幾乎任何事」，這顯然意味著如果需要，可以發動政變，直接除掉阮文紹。這與他在談判期間不斷寫信激勵阮文紹說「我們必須完全互相信任」的言辭相比，顯得極其殘酷。
看著尼克森一直擔心拋棄南越會損害美國威信，基辛格成功地用這套邏輯說服了他：
「我們必須找到某種公式維持個一兩年……之後就沒人在乎了。」
為什麼？因為屆時越南只會是個「荒蕪之地」。難怪在巴黎協定草簽並回到華盛頓後，白宮幕僚長埃利希曼（John Ehrlichman）在林肯廳門口遇到基辛格時問道： 「你認為南越還能撐多久？」 「我想，如果他們運氣好，能撐一年半。」基辛格回答。
四年後，當大幕落下，基辛格仍在他的回憶錄（1979 年出版）中泰然自若地寫道——或許是因為當時所有文件尚未解密，真相仍被掩蓋： 「我們當時尋求的並非僅僅是崩潰前的一段間隔，而是持久的和平與榮譽。」(P324)
- 對話日期：1972年8月3日。
- 關鍵對話：尼克森擔心美國撤軍後的南越可能很快會被北越吞併。
- 背景：錄音帶揭露了尼克森為了1972年大選而在越南問題上採取的政治考量。
- 標題：談吐總統《Thiệu》· 319
- 日期：1972年8月3日
- 來源：WhiteHouseTapes.org
- 內容：
- 尼克森總統：[不清處—聲音重疊] 必須要有—如果我們能得到某些保證，讓他們不至於...如你所知，看著外交政策的進程，不過，我的意思是，你必須—我們也必須意識到，亨利，贏得選舉非常重要。 今年非常重要，但如果一年後或兩年後，北越吞併了南越，我們還能有可行的外交政策嗎？ 這才是真正的問題。
- 戰略預判：季辛吉表示，如果北越在一兩年後吞併南越，只要看起來是因為南越政府的「無能」（incompetence）所致，美國仍然可以維持有效的外交政策。
- 避免立即崩潰：他強調不能現在就「出賣」南越，因為如果南越在三到四個月內（即美國撤軍後立即）崩潰，美國將難辭其咎，甚至連中國也會對此感到不安。
- 尼克森的反應：尼克森同意此觀點，並補充說這種不穩定的局面會讓中方感到擔憂。
- 政治考量：當時正值 1972 年美國總統大選前夕。尼克森政府希望避免南越在選舉前崩潰，以免損害其外交成就與連任機會。
- 體面間隔：這段錄音被史學家視為美國政府意圖在撤軍與南越淪陷之間創造一段「間隔時間」的證據。這段時間足以讓公眾認為南越的失敗是其自身的原因，而非美國拋棄盟友的結果。
- 地緣政治：季辛吉提到的「中國反應」反映了當時美中蘇大三角關係的複雜性。美方認為中國雖口頭支持北越，但實際上並不希望美國撤離後該地區出現權力真空或完全由親蘇聯的势力的控制。
- 尼克森在文中討論了冷戰時期與蘇聯和中國的關係，以及對越南總統阮文紹（Thieu）施壓的必要性。
- 他提到在經營國家和處理國際關係上，可以對越南採取冷酷的態度，即使這會對越南造成壓力。
白宮錄音帶網站
理查·尼克森總統：讓我們坦率地冷血看待這件事。 如果你從我們與蘇聯和中國的博弈立場來看，從治理這個國家的立場來看，在我看來，我們可以接受，坦白說，我們幾乎可以強加給紹的任何事情。 幾乎任何事情。 我就是得出這個結論。 你知道我的意思嗎？ 因為我有種感覺，我們不會做……就像我對以色列人的感覺一樣，我覺得從長遠來看，我們可能沒有對他們做……
- 圖片展示了美國總統國家安全事務助理季辛吉(Kissinger) 與中國總理周恩來在北京舉行的會面。
- 該活動發生於1971 年7 月。
- 此照片來源為美國國家檔案館(National Archives)。
- Thiệu 總統的心思- 325
- 顧問季辛吉與總理周恩來在北京會面，1971年7月。 （圖：美國國家檔案館）。
- 歷史事件： 1972年2月，美國總統理查·尼克森（Richard Nixon）訪問中華人民共和國，打破了兩國長達20多年的外交僵局。
- 會面人物： 圖中顯示尼克森總統與中國共產黨主席毛澤東在北京市會面並握手。
- 重大意義： 此行促成了《上海公報》的簽署，奠定了雙方關係正常化的基礎，對冷戰格局產生了深遠影響。
- 出版來源： 影像出自Nguyen Tien Hung 所著之書籍，頁碼為326。
- 文字內容： 326。 阮進興(Nguyen Tien Hung)
- 圖說內容： 尼克森總統握手毛主席，1972年2月。 （圖：國家檔案館）。
- 人物：美國總統國家安全事務助理亨利·季辛吉（Henry Kissinger）與南越總統阮文紹（Nguyễn Văn Thiệu）。
- 時間與地點：1972年8月，於西貢的獨立宮（Dinh Độc Lập）。
- 事件背景：季辛吉在訪問北京後，與阮文紹舉行會議。
- 標題：總統紹的心思- 327
- 說明：在北京之行後，顧問季辛吉在獨立宮與總統紹會面，1972年8月。 （圖：白宮）。
- 美國撤軍：照片顯示1973 年3 月美軍撤離峴港的儀式。
- 旗幟交接：美國國旗被捲起並交還給越南共和國（南越）軍官。
- 峴港場景：該儀式在峴港舉行，標誌著美軍在當地的軍事行動結束。
- 相關紀錄：這些影像出自N.Q. Trường 的記錄，描述了軍事交接的細節。
先用中文寫出重點，在整篇翻譯成中文
CHƯƠNG 15
Mở Cửa Bắc Kinh,
Đóng Cửa Sàigòn(P299)
- “Gái của ông ấy chứ đâu có phải của tôi; Tổng thống
Nixon sửa lời Chú tịch Mao khi họ nói chuyện đùa cợt với
nhau trong lần họp mặt đầu tiên tại Bắc Kinh. Khi Mao khen
Kissinger đã khôn ngoan bảo mật được chuyến đi Trung Hoa
để sắp xếp cho cuộc viếng thăm này, Nixon nói thêm:(1)
- “Trông ông ta đâu có giống một điệp viên, ông ta là
người duy nhất bị quản thúc mà có thể đi Paris 12 lần và đi
Bắc Kinh một lần mà không ai hay biết, có lẽ trừ ra hai cô
gái."
- “Mấy cô ấy đâu có biết/” Kisssinger tiếp lời, “tôi chỉ
dùng chuyện đó để che dấu/” - “Ở Paris à?” Mao hỏi.
- “Bất cứ ai sử dụng được gái đẹp làm bình phong phải là
nhà ngoại giao giỏi nhất của mọi thời đại,” Ñixon cười đùa.
- “Vậy là các ông hay sử dụng gái?” Mao hỏi. Nixon sửa
lời, nói rằng đó là các cô gái của Kissinger, “Nếu như tôi mà
dùng gái làm bình phong thì đã nguy to rồi.” :
- “Đặc biệt là trong năm tranh cử như năm nay,” Chu An
Lai họa thêm.
Mọi người đều phá ra cười trước khi bắt đầu vào cuộc bàn
luận. Đầu xuôi thì đuôi lọt: mới vừa gặp nhau mà đã bông
đùa thân mật được như vậy thì chắc là mọi việc sẽ êm ả.
“Hoa Kỳ đi tìm nhân tình mới ”
Nhưng đang khi hai ông Nixon và Mao cười thì ông Thiệu
cũng cười, mà là cười ra nước mắt. Kể lại về giai đoạn này,
Tổng thống Thiệu nói lên tâm tư của ông lúc ấy: ”Hoa Kỳ đi
tìm nhân tình mới, và Nixon đã tìm thấy Trung cộng. Ông ta
không muốn cô nhân tình cũ cứ lẽo đẽo theo mình nữa. Việt
Nam bây giờ đã già và xấu xí rồi” Ngoài ông Thiệu, sự kiện
Nixon đã táo tợn đảo lộn hai muơi hai năm thù nghịch với
Trung quốc cũng làm cho các nhà lãnh đạo khối Tự do ở Á
châu hết sức kinh ngạc.
Nhưng làm sao Hoa Kỳ bỏ được cô nhân tình ấy? Tất nhiên
là phải làm mọi chuyện cho khôn khéo, phải âm thầm đi từng
bước, vì nếu quá lộ liễu thì cả thế giới sẽ cười cho. Lại còn
địa vị cá nhân nữa: TT Nixon sắp ứng cử nhiệm kỳ hai.
Về việc Hoa Kỳ bắt tay với Trung cộng và bỏ rơi Miền
Nam thì chúng tôi cũng đã đề cập tới trong hai cuốn sách
HSMDPL và KĐMTC, nhưng từ năm 2005 tới nay đã có thêm
nhiều đữ kiện qua những tài liệu mới giải mật để soi sáng rõ
hơn về sự kiện này. Sau khi nghiên cứu những thông tin nội
bộ Hoa Kỳ với hồi ký của hai ông Nixon, Kissinger, và hồ sơ
mật tại Dinh Độc Lập, chúng tôi đã thấy có thể trả lời được ba
câu hỏi: zh nhất, vào ngày tháng nào đã có sự đảo ngược về chính sách Hoa Kỳ tại Việt Nam; rhứ hai, diễn tiến của hai
động tác “mở cửa Bắc Kinh đóng cửa Sàigòn' ra sao?; và fhứ
ba, phương cách nào để bỏ rơi Miền Nam cho êm thắm?
Bắt được tay ông Mao, buông ngay tay ông Thiệu
Trước khi lên chức tổng thống, ông Nixon đã tuyên bố
“Cuộc chiến ở Việt Nam là một sự đương đầu - chẳng phải là
giữa Việt Nam Cộng Hòa và Việt Cộng hay giữa Hoa Kỳ và
Việt Cộng - mà chính là giữa Hoa Kỳ và Trung Cộng.” Thật là
rõ ràng: Hoa Kỳ đã chiến đấu với Trung Cộng chứ không phải
Bắc Việt trên chiến trường Việt Nam. Như vậy những thành
công ở Miền Nam cũng chỉ là để phục vụ cho chiến lược của
Hoa Kỳ đối với Trung Cộng?
Chuyến viếng thăm Bắc Kinh vào tháng 2, 1972 của Tổng
thống Nixon là thành quả của hai năm bí mật tiếp xúc giữa
hai nước. “Nixon cho răng chính sự cứng rắn của chúng ta
trong vấn đề Việt Nam đã dọn đường cho chiến lược (của Hoa
Kỳ) mặc đầu thỉnh thoảng nó cũng gây ra một chút chậm trễ
Kissinger viết trong Hồi ký, ông cho rằng “Chỉ khi Hoa Kỳ (tổ
ra) mạnh mẽ ở Á châu thì mới có thể làm cho người Trung
Hoa kính trọng.”(2) Bởi vậy, lúc này thì chính phủ ông Mao
đã kính trọng Hoa Kỳ rồi, muốn đi tới chỗ hòa hoãn.
Ngay từ 1969, năm đầu tiên của nhiệm kỳ, Tổng thống
Nixon vừa đi Midway gặp ông Thiệu để bàn bạc, nhưng lại
vừa gửi lời nhắn nhủ Bắc Kinh qua mối lái. Đầu năm 1970 thì
hai bên bắt đầu nháy mắt: trong một cuộc họp tại tòa Đại sứ
Trung Hoa ở Warsaw (Ba Lan) vào ngày 20 tháng 1, 1970, Đại
sứ Hoa Kỳ Walter Stoessel bắn tiếng:(3)
- “Hoa Kỳ sẵn sàng xem xét gửi một đại diện sang Bắc
Kinh để thảo luận trực tiếp với đại diện của các ngài, hoặc
tiếp đón một đại diện của chính phủ các ngài để bàn luận... về
những vấn đề mà chúng ta có thể đồng ý với nhau.”
- “Chúng tôi sấn sàng xem xét và thảo luận bất cứ ý kiến hay gợi ý nào,” Đại sứ Trung cộng Lei Yang đáp lại, “để thực
sự cải thiện mối bang giao giữa Trung Hoa và Hoa Kỳ. Những
cuộc nói chuyện này có thể tiếp tục ở cấp đại sứ hoặc cao hơn
nữa, hoặc qua những kênh khác do hai bên đồng ý ”
Sau khi Tổng thống Nixon tỏ ý là ông muốn thăm viếng
Trung Hoa trong một cuộc phỏng vấn với tuần báo 7ïzne (tháng
10, 1970) thì hai tháng sau tín hiệu phúc đáp được phát đi từ
Bắc Kinh (ngày 18 tháng 12, 1970). Trong một phỏng vấn với
nhà báo Edgar Snow của tuần báo Le, Chủ tịch Mao có ý
kiến: “Lúc này thì vấn để giữa Hoa Kỳ và Trung Hoa sẽ phải
giải quyết với Nixon...và (chúng tôi) sẽ vui lòng tiếp chuyện
với ông ta (Nixon) với tư cách một người đi du lịch hay tư cách
một Tổng thống (4)
Về cuộc phỏng vấn và sự tiếp xúc sơ khởi này, ông Snow
thuật lại lời của một nhà ngoại giao Trung Hoa “cao cấp" nói
rằng “Nixon đang rời bỏ Việt Nam rồi.” (gạch dưới do tác
giả). Kissinger thuật lại lời này và viết là “ông đồng ý với
nhận xét này, rồi bình luận thêm: “Như vậy thì ở Quảng trường
Thiên An Môn (Bắc Kinh) người ta còn hiểu rõ đường hướng
chính sách của Hoa Kỳ về Việt Nam còn hơn là ở công viên
của đại học Harvard,” nơi mà sinh viên vẫn biểu tình chống
chiến tranh.(5) Chắc là Kissinger muốn nói: chống mà làm gì
nữa vì chúng tôi sắp bắt được tay ông Mao, buông tay ông Thiệu rồi.
Ngày 10 tháng 5, 1971 Kissinger gửi Chu Ân Lai một thông
điệp: “Tổng thống Nixon để nghị một cuộc gặp gỡ mật sơ
khởi giữa Phụ tá An ninh Quốc gia, Tiến sĩ Kissinger và Thủ
tướng Chu Ân Lai hay bất cứ quan chức cao cấp nào cũng
được,” và cuộc gặp gỡ này sẽ diễn ra tại Hoa lục. [Chúng tôi
xin mở ngoặc ở đây để bình luận là Hoa Kỳ đâu có phải một
nước chư hầu của Trung Quốc mà ông Kissinger phải lần mò
đến tận Bắc Kinh để xin gặp gỡ? Tại sao không gặp ở một địa
điểm trung lập do hai bên đồng ý? Thêm nữa, quyền hành về
ngoại giao thì Kissinger chỉ sau Tổng thống Nixon, tại sao ông lại phải nói với ông Chu là gặp “bất cứ quan chức cao cấp nào
cũng được?”]
(P303)
先用中文寫出重點，在整篇翻譯成中文
Mở cửa Bắc Kinh, đóng cửa Sàigòn
Ngày lịch sử: 31 tháng 5, 1971
Mở cửa: chỉ chưa đầy một tháng sau, phúc đáp từ Bắc
Kinh đã tới: “Ngày 31 tháng 5, 1971, chúng tôi nhận được một
thông điệp kỳ thú nhưng bí ẩn của ông Hilaly, Đại sứ Pakistan,” Kissinger kể lại. Thông điệp này nói tới “Một bức điện
văn đài đang được mang tay đến từ Pakistan...Hilaly tin chắc
rằng Trung Hoa đã chấp nhận trên căn bản đề nghị của chúng
tôi.” Và đúng như vậy, chỉ hai ngày sau (2 tháng 6), thông điệp
của ông Chu đã tới, xác định là chính phủ Trung Hoa đã chấp
nhận đề nghị tiếp một sứ giả của Hoa Kỳ, “Thật khó mà diễn
tả ra được hết cái cảm giác nhẹ nhõm hẳn đi của tôi lúc ấy, ”
Kissinger thêm.(6)
Khép cửa: sao nó ăn khớp với nhau đến thế? Cùng ngày
31 tháng 5, 1971, trong khi Toà Bạch Ốc nhận được tin tức từ
Bắc Kinh thì ông Kissinger đang mật đàm ở Paris. Lịch sử sẽ
phải ghi nhận ngày này là ngày quan trọng nhất trong cuộc
hòa đàm vì nó đánh dấu bước ngoặt của chính sách Hoa Kỳ
về chiến tranh Việt Nam. Trong suốt thời gian hòa đàm bí
mật, vấn đề cả hai bên Bắc Việt và Hoa Kỳ đều rút quân khỏi
Miền Nam là vấn đề chính yếu, và cũng là vấn đề sống còn
của Miền Nam.
Trong cuộc họp với phái đoàn Bắc Việt ngày hôm ấy, ông
Kissinger đã nhượng bộ về nguyên tắc căn bản này. Ngày 31
tháng 5 ông tới họp với ông Xuân Thủy ở căn nhà số 11 Rue
Darthe, vùng Choisy-le-Roi ngoại ô Paris để để nghị một kế
hoạch hòa bình mới. Ông Kissinger tiết lô rằng dù Tổng thống Nixon vẫn hoài nghi và e ngại về kế hoạch Hoa Kỳ rút quân
đơn phương này nhưng sau cùng thì cũng đã đồng ý: “Đề nghị
này đánh dấu bước ngoặt của chính sách chúng ta về Việt
Nam... vì chúng ta đã để nghị điểm thứ nhất là đặt ra một
ngày tháng cho việc rút quân. Chúng tôi đã bỏ đi đòi hỏi của
chúng tôi về việc hai bên cùng rút; và đồng ý như vậy chỉ với
một “điều kiện là Hà Nội không mang thêm quân vào các
nước Đông Dương nữa.”(7)
Ông nói tới “bước ngoặt' là vì từ đầu tới lúc đó, như chính
Nixon đã tuyên bố khi đem ra lập trường hòa đàm sau khi lên
chức tổng thống:
“Chúng tôi đã gạt bỏ việc Hoa Kỳ triệt thoái đơn phương,
hoặc việc chấp nhận tại Paris những điều khoản che dấu
một sự thua trận. ”
Ngày 2 tháng 6, 1971 vừa nhận được thông điệp từ Bắc
Kinh, Nixon liền mời ngay Kissinger vào phòng khách Lincoln trong Bạch Cung uống một ly rượu mạnh và chúc
mừng: “Henry, chúng ta hãy nâng ly để chúc mừng không
phải cho cá nhân chúng ta hay sự thành công của chúng ta,
hay cho những chính sách của chính phủ đã giúp chúng ta có
bức điện tín này, và có được đêm nay. Chúng ta hãy nâng ly
để chúc mừng cho những thế hệ tương lai sẽ có được cơ may
sống trong hoà bình bởi những điều chúng ta đã làm.” Bởi vậy
cho nên “từ nỗi đắng cay và sự chia rẽ do cuộc chiến thất
vọng này, chúng ta có thể lại trỗi dậy với một niềm tin tưởng
mới của toàn dân vào tương lai đất nước chúng ta”(8)
Người sứ giả
Ngày 27 tháng 4, 1971 tại Tòa Bạch Ốc có cuộc bàn bạc
về việc ai sẽ là sứ giả đi Bắc Kinh? Thoạt đầu Tổng thống
Nixon đã tính chọn một người khác chứ không phải là Kissinger. Đây cũng dễ hiểu vì trong cuốn sách do tác giả
Robert Dallek vừa mới xuất bản Partners in Power- Nixon
and Kissinger (Harper Collins, 2007) có nói đến tương quan
có tính cách ganh đua giữa hai người và Nixon cũng không
muốn cho Kissinger nổi quá. Thoạt đầu, NÑixon muốn chọn
ông George Bush (cựu Tổng thống, Bush cha) làm sứ giả, nhưng
Kissinger gạt phắt đi:
- “Tuyệt đối không được, ông ấy quá mềm yếu và không
được tinh tế lắm.”
- “Hay là để ông Nelson Rockefeller vậy?” Nixon hỏi.
- “Không, cũng không nên, vì ông ấy không có đủ tinh
thần kỷ luật mặc dầu cũng có thể được,” Kissinger nhận xét
về người chủ cũ và ân nhân của mình.
Thật ra thì Nixon cũng không ưa gì Rockefeller là đối thủ
cũ của mình nên ông đã đồng ý với Kissinger và cho rằng
“Rockefeller hay thất thường." Như vậy thì còn ai nữa?
Kissinger bèn khôn khéo nối kết việc gửi sứ giả đi Bắc Kinh
với việc kết thúc chiến tranh Việt Nam để dụ Nixon: “Thưa
Tổng thống, trước đây tôi không nói ra điều này, nhưng nếu
chúng ta làm được chuyện này, chúng ta có thể kết thúc (luôn
cả) vấn đề Việt Nam trong năm nay. ” Thế là trúng tủ rồi, và
Kissinger được một cơ hội thật hiếm để trở nên nhà ngoại
giao nổi tiếng. Ông hăm hở tìm mọi cách để Bắc Kinh sớm
chính thức xác nhận chuyến viếng thăm của Tổng thống Nixon
để còn đi Bắc Kinh sắp xếp.(9)
Được chọn đi Bắc Kinh, Kissinger vui vẻ quá sức. Cuộc
du hành được quyết định vào ngày 9 - 11 tháng 7, 1971. Để
đánh lạc hướng báo chí, trước khi lén đi Bắc Kinh ông lại bay
vào Sàigòn, lý do chính thức là để thăm viếng Tổng thống
Thiệu nhưng thực ra là để vận động để chính cuộc bầu cử sắp
tới sẽ thay ông Thiệu. Tại Sàigòn lúc ấy việc chuẩn bị bầu
tổng thống đang gặp khó khăn giữa các ứng cử viên. Tốt đẹp
nhất cho Kissinger là nếu ông Thiệu thất cử kỳ này là xong chuyện, khỏi phải mật đàm về “giải pháp chính trị. Bởi vậy,
Kissinger đã đi gặp đủ mặt những chính trị gia ở Sà¡gon, kể cả
Tướng Dương Văn Minh. Nhưng kết quả là ông Thiệu cứ tranh
cử dù là độc diễn.
Trong chuyến đi Bắc Kinh đầu tiên này, ta tạm gọi là Bác
Kinh I, dù mục đích chỉ là để sắp xếp cho chuyến đi của Nixon,
Kissinger lại làm thêm việc là thông báo cho Bắc Kinh nhượng
bộ ở Paris (ngày 31 tháng 5, 1971). Đây là cơ hội tốt để ông rỉ
tai cho Chu Ân Lai biết lập trường thực sự của ông, nhờ cậy
Trung Hoa giúp đỡ. Ông tiết lộ với họ Chu hai điểm:
s»_ Thứ nhất, 'Chúng tôi sẽ rút quân đơn phương)
Hai mươi bẩy năm sau khi Miễn Nam sụp đổ, ngày 28
tháng 2, 2002, tờ New York Times tiết lộ một sự kiện động
trời: biên bản buổi họp giữa Chu Ân Lai và Kissinger ngày 9
tháng 7, 1971, ghi nhận Kissinger đích thân nói cho họ Chu
biết: “Thương thuyết hay không thương thuyết với Bắc Việt,
sớm muộn gì chúng tôi cũng sẽ rút quân - đơn phương.” Khi
được hỏi về chuyện này, ông Stanley Karnow, một sử gia có
tiếng về Việt Nam, đã nói: '“ Đơn phương là điểm chủ yếu, và
đó là điều mới mẻ đối với tôi; Ông Karnow kết luận rằng lập
trường trước sau của Hoa Kỳ về việc rút quân vẫn là cả hai
bên đều phải rút.
Mới đây, lại có những tài liệu giải mật về chuyến đi này.
Trong buổi họp ngày 9 tháng 7, 1971 với Chu Ân Lai, Kissinger
nói rất rõ ràng (xem Phụ Lục E):
“Thay mặt Tổng thống Nixon, tôi muốn thông báo hết sức
trịnh trọng để Thủ tướng hay rằng, trước hết, chúng tôi
sẵn sàng rút quân hoàn toàn khỏi Đông Dương và ấn định
ngày giờ rút, nếu có một cuộc ngưng bắn và phóng thích
tù binh của chúng tôi (gạch dưới do tác giả). Thứ đến,
chúng tôi sẽ để mặc cho tình hình chính trị ở Nam Việt
Nam diễn biến và để cho người Việt tự giải quyết với
nhau.”
Kisisinger còn đảm bảo với họ Chu rằng: “Chúng tôi sẽ
không tái nhập Việt Nam và sẽ tôn trọng cái tiến trình chính
trị.” Ông luôn nói tới một “Tiến trình chính trị, “tiến trình lịch
sử, hay “diễn biến chính trị, tất cả đều chỉ có một ý nghĩ là
bán tin cho đối tác biết rằng cứ để cho việc gì phải đến thì nó
sẽ đến, tức là chính phủ Miễn Nam sẽ bị gạt đi.
s_ Thứ hai, 'Chúng tôi chỉ cần một thời gian chuyển tiếp?
Nhưng “tiến trình chính trị ấy đòi hỏi một thời gian coi
cho được. Bởi vậy, ngay hôm sau, ngày 10 tháng 7, ông minh
xác với ông Chu:
“Điều chúng tôi cần là một khoảng thời gian chuyển tiếp
giữa sự rút quân và diễn biến chính trị. Không phải là để
chúng tôi có thể trở lại, nhưng là để cho dân tộc Việt Nam
và các nơi khác ở Đông Dương tự quyết định lấy số phận
của mình... Tôi đã nói với thủ tướng ngày hôm qua, và tôi
muốn nhắc lại rằng, nếu sau khi quân đội Mỹ rút lui hoàn
toàn, mà các dân tộc Đông Dương thay đổi chính quyển
của họ, chúng tôi sẽ không can thiệp.”
Ông Kissinger luôn luôn chối rằng ông đã chỉ sắp xếp với
Hà Nội một khoảng thời gian coi cho được “A đecenr imterval'
giữa việc Mỹ rút hết quân và việc Miền Nam sụp đổ. Như vậy
là bây giờ thì lịch sử đã có đầy đủ bằng chứng là ông đã nói dối.
Trong phiên họp ngày hôm trước, ông còn cố gắng thuyết phục
họ Chu:
“Lập trường của chúng tôi là không duy trì một chính
quyền nào ở miễn Nam, và nếu chính quyền Nam Việt
Nam không được nhiều người ưa thích như ông nghĩ thì sự
rút quân càng nhanh bao nhiêu, chính quyền ấy càng bị
lật đổ mau lẹ bấy nhiêu. Và nếu nó bị lật đổ sau khi quân
đội chúng tôi đã rút đi thì chúng tôi sẽ không can thiệp
nữa.”(10)
Từ Bắc Kinh về, Kissinger báo cáo chuyến du hành cho
Nixon: “Hậu quả (chuyến đi của tôi) đối với cuộc chiến Việt
Nam có thể rất sâu xa. Khi tôi từ giã, ông Chu đã chúc tôi mọi
sự tốt lành trong việc hoà đàm. Mặc dầu tôi không tin rằng
các lãnh đạo Trung Hoa có thể hay sẽ làm được gì nhiều để
giúp đỡ trực tiếp, chuyến đi của tôi sẽ là một thất bại lớn cho
Hà Nội.” Nixon hết sức vui mừng.
Ngày 15 tháng 7, TT Nixon đã làm cả thế giới ngạc nhiên
khi ông lên đài NBC ở Burbank, California tuyên bố sẽ đi
thăm viếng Trung Hoa vào đầu năm tới, đồng thời bật mí về
chuyến đi Bắc Kinh bí mật của Kissinger để thảo luận về
cuộc viếng thăm này. Tuyên bố xong, Tổng thống và đoàn tùy
tùng kéo nhau tới nhà hàng lịch sự Perino để ăn mừng sự kiện
lịch sử. Nixon gọi loại rượu Pháp thượng hạng mà ông rất ưa
thích, chai Château Lafitte Rothschild 1957 để ăn mừng, mọi
người nâng ly chúc tụng, đây là ngày oanh liệt của cả hai
chính trị gia.
Khi nghe tin này, ông Thiệu hết sức lo âu. Vài tháng sau,
khi chúng tôi gặp ông lần đầu tại Dinh Độc Lập, ông đã hỏi
ngay: “Ông là giáo sư ở Mỹ, theo ông thì người Mỹ đang làm
trò gì?” Tôi trả lời “Tôi nghĩ họ đang bỏ rơi mình rồi. ” Tôi đề
nghị là VNCH phải sớm mang ra sáng kiến hòa bình để tránh
bị cuốn đi theo chiều gió lốc của chính sách Hoa Kỳ.(11)
(P308)
先用中文寫出重點，在整篇翻譯成中文
Làm thế nào để buông tay ông Thiệu cho êm thắm?
Như vậy, tới thời điểm này, Hoa Kỳ đã bằng lòng nhượng
bộ, chấp nhận sẽ rút quân đơn phương và sẽ ấn định ngày giờ
để rút. Tuy nhiên việc “ấn định ngày giờ để rút cũng chưa rõ
ràng, và Hà Nội chưa chấp nhận. Tại mật đàm Paris, ông Xuân
Thủy vẫn đòi Hoa Kỳ phải chỉ định rõ ràng một hạn chót là
bao lâu để rút hết quân, và hạn chót này không có liên hệ gì
tới bất cứ khía cạnh nào khác của cuộc đàm phán.
se. OK, chúng tôi sẽ rút hết quân trong vòng 9 tháng
Chỉ một tháng sau khi ăn mừng tin vui từ Bắc Kinh, cánh
cửa vào Sàigòn lại đóng thêm một nấc nữa. Ngày 16 tháng 8.
1971, ông Kissinger bí mật đưa ra một đề nghị mới về hòa
bình. Trong hồi ký, ông chỉ nói lơ mơ về cuộc họp này, không
đả động gì tới vụ “9 tháng” nhưng chúng tôi đã tìm ra được
chứng cớ: trong một tài liệu ít người để ý, TT Nixon hằng năm
phải báo cáo cho Quốc Hội về lãnh vực ngoại giao, chính ông
đã tiết lộ rằng ngày hôm ấy, ông Kissinger đã đề nghị (như để
đáp lại sự lo ngại của ông Xuân Thủy):(12)
o_ Triệt thoái toàn bộ quân đội Mỹ và Đồng minh trong
vòng 9 tháng kể từ ngày ký hiệp định; bởi vậy,
o Nếu chịu ký hiệp định vào ngày 1 tháng 11, 1971 thì
ngày chót để rút hết toàn bộ là ngày 1 tháng 8, 1972.
(Ghi chú: như vậy, ta thấy lẽ ra Hiệp định Paris đã kết thúc
vào ngày Quốc Khánh VNCH năm 1971 chứ không phải tháng
11973
se _ Rút quân: từ 9 tháng giảm xuống 7 tháng
Nhưng giảm xuống 9 tháng cũng chưa đủ. Theo Tổng thống
Nixon thì “Tại cuộc họp ngày 13 tháng 9, 1971 Hà Nội bác bỏ
để nghị của chúng ta vì hai lý do: thứ nhất, thời gian (9 tháng)
là quá lâu, và Hoa Kỳ không định nghĩa rõ thế nào là rút đi
toàn bộ; và thứ hai, họ cho nguyên tắc giải quyết vấn đề chính
trị là chưa đầy đủ (13)
Bởi vậy, ngày l1 tháng 10, 1971 theo chỉ thị của ông
Kissinger, Tướng Vernon Walters đem ra một đề nghị mới,
theo đó thời gian rút quân được giảm từ 9 xuống 7 tháng, và
việc rút quân được định nghĩa chỉ tiết hơn: “Nếu hai bên ký
một lời tuyên bố trên nguyên tắc vào ngày 1 tháng 12, 1971,
thì tất cả quân đội Hoa Kỳ và Đông minh, trừ một số nhỏ cần thiết cho những công tác kỹ thuật và tiếp liệu sẽ rút hết vào
ngày 1 tháng 7, 1972”(14)
e Từ 7 tháng xuống 6 tháng
Trước chuyến thăm viếng Bắc Kinh, Tổng thống Nixon
tuyên bố một đề nghị hòa bình mới. Điểm quan trọng của đề
nghị này là thời gian rút quân của Hoa Kỳ được â ấn định là 6
tháng. Đâu có ai biết là từng bước từng bước âm thầm, Hoa
Kỳ đã quyết định rút quân đơn phương, rồi đặt ra thời hạn là 9
tháng, sau đó, rút xuống 7 tháng, và bây giờ là 6 tháng?
e«e_ Giảm xuống thành 4 tháng
Ngày 8 tháng 5, 1972 trước khi đi họp thượng đỉnh ở Moscow, Tổng thống Nixon lại lên tivi đưa ra một đề nghị mới là
quân lực Hoa Kỳ sẽ rút khỏi miền Nam Việt Nam trong vòng 4
tháng và chỉ với hai điều kiện, đó là ngưng bắn và trao trả tù
binh.
se Sau cùng là 2 thắng
Ngày 8 tháng 10, 1972 là ngày lịch sử của mật đàm (xem
chương sau). Trong buổi họp mật ở Paris, ông Lê Đức Thọ để
nghị một thời gian là 2 tháng. Như vậylà dung hòa: 4 tháng
chia đôi là 2 tháng. Ông Kissinger liền vui vẻ chấp nhận ngay.
Tới đây thì vấn đề căn bản về rút quân coi như đã được giải
quyết hoàn toàn.
Vận động với ông Chu Ân Lai
Tổng thống Nixon hết sức tự hào về chuyến viếng thăm
Trung Hoa của ông bắt đầu từ ngày 21 đến 28 tháng 2, 1972,
một tuần lễ mà ông gọi là “Tuần lễ thay đổi cục diện thế
giới” (The week that changed the world). Đối với Miền Nam
thì thay đổi thật, vì trong “dịp này, ông NÑixon đã nói với ông
Chu Ân Lai: “Nếu tôi ngồi đối diện với bất cứ ai là nhà lãnh
đạo của Bắc Việt, và nếu hai bên có thể thỏa hiệp ngưng bắn và hoàn trả các tù binh chiến tranh (POWS) của chúng tôi, thì
tất cả quân đội Hoa Kỳ sẽ rút khỏi Việt Nam trong vòng sáu
tháng kể từ ngày ấy. *(15) Như vậy rõ ràng là Nixon đã tiết lộ
ông sẵn sàng rút quân khỏi Việt Nam chỉ cốt đổi lấy việc trao
trả tù binh và một cuộc ngưng bắn. Và ông chỉ viết có vậy.
Nhưng những điều gì mà Nixon không viết trong hồi ký về
cuộc họp này thì rút cuộc cũng đã lộ ra hết.
s _ “Chúng tôi sẽ không để lại một cái đuôi nào ở Việt Nam ”
Theo tài liệu mới giải mật thì trong buổi họp làm việc đầu
tiên với phía Trung Hoa tại Bắc Kinh (ngày 22 tháng 2, 1972),
Tổng thống Nixon đã nói thẳng thừng về ý định của ông là
rút quân hoàn toàn khỏi Việt Nam mà không để lại một “cái
đuôi" (lực lượng tàn dư - residual force) (xem Phụ Lục):
“Chúng tôi đã tự nguyện rút hết quân mà không để lại
cái “đuôi” nào - như lời ông Thủ tướng đã nói - và chúng
ta sẽ có ngưng bắn trên toàn cõi Đông Dương miễn là
chúng tôi lấy lại được tù binh. Sau đó chúng tôi sẽ để cho
dân chúng ở đó tự mình quyết định lấy (mọi việc).”
[“We have offered to withdraw all Americans, with no
“tailï” behind - to use the Prime Minister”s expr€ssion —
and you have a ceasefire throughout Indochina provided
we get our prisoners back. Then we would let the decision be made by the people there.”]
Trường hợp ở Đại Hàn sau cuộc chiến tranh Triều tiên
cũng như ở Âu Châu sau Thế chiến II, sau bao nhiêu chục
năm và cho tới ngày nay, Hoa Kỳ vẫn đóng lại một lực lượng
tượng trưng. TT Thiệu cũng luôn hy vọng là sau cùng thì Mỹ
sẽ để lại một lực lượng nhỏ giống như ở Đại Hàn, và chính
Tướng Creighton Abrams, Tư lệnh quân lực Mỹ ở Việt Nam
cũng luôn nói là sẽ có một “residual force” đóng lại Miền
Nam khoảng 25,000 người cộng với số nhân viên tiếp vận.(16)
Sau này, tướng Abrams đã phải phàn nàn về việc Hoa Kỳ đã bỏ đi lập trường từ bao nhiêu năm như vậy.
Trong buổi họp, TT Nixon than phiền về việc Bắc Việt cứ
“khăng khăng đòi chúng tôi giải quyết không những vấn để
quân sự mà còn muốn chúng tôi phải áp đặt một tương lai chính
trị bằng cách triệt bỏ chính quyền hiện tại và áp đặt một chính
quyển do họ lựa chọn. Điều này chúng tôi không thể làm được,
vì vừa rút quân vừa thông đồng với phía địch để lật đổ một
đồng minh thì từ nay không quốc gia nào sẽ tin cậy Hoa Kỳ
nữa” Rồi dường như muốn nhắn nhủ Hà Nội, Nixon thêm:
“Chúng tôi sẽ không ra đi mà không có một hiệp định. * Phải có
một hiệp định thì mới có thể ra đi trong danh dự.
e_ “Tôi đang gỡ bỏ cái nhức nhối này đi ”
Bây giờ việc Hoa Kỳ giao hảo với Trung Hoa mới là chính
yếu, và Việt Nam đã trở thành một chướng ngại vật trong cuộc
giao hảo, Ñixon cam đoan với ông Chu. Nixon lại còn đổ cho
tiền nhiệm của ông (Tổng thống Johnson) là người đã mang
quân vào Việt Nam, còn ông (Nixon) mới là người rút quân đi
(xem Phụ lục):
“Chúng ta có thể rất thành thật trong buổi nói chuyện
này... Tôi muốn cam đoan với Thủ tướng rằng tôi đang
gỡ bỏ cái nhức nhối này đi, nhanh chóng nhất như một
người ở địa vị tôi có thể làm được. Vị tiền nhiệm của tôi
gửi 500,000 quân sang Việt Nam. Tôi đã rút đi 500,000
quân. Tôi sẽ chấm dứt sự can dự của Hoa Kỳ - đó chỉ là
vấn đề thời gian. Về điểm này tôi có thể nói chắc chắn
với Ngài như vậy.”
[We can be very honest in this conversation...I want to
assure the Prime Minister l am removing this irritant as
fast as anyone in my position could. My predecessor sent
¡in 500,000 men into Vietnam, [ve taken 500,000 out. I
will end American involvement -it`s matter of time. Ï can
speak with certainty on this point].
Đúng là chỉ còn vấn đề thời gian để rút nốt số quân còn
lại, với điều kiện duy nhất là Hà Nội phải ký một hiệp ước.
Nixon nói: “Tất cả những điều chúng ta đang nói thật ra chỉ
làm sao để có thể giúp cho tiến trình mau lẹ hơn, không phải
bằng cách chúng tôi hấp tấp rút quân mà bằng một hiệp định. ”
Đó là những chuyện đã xẩy ra tại Bắc Kinh, nhưng về tới
Washington, TT Nixon lại tiếp tục trấn an ông Thiệu là “đã không
có thỏa thuận bí mật nào tại Bắc Kinh” (xem Chương 14).
(P313)
先用中文寫出重點，在整篇翻譯成中文
Vận động với ông Gromyko
Chiến lược mới của Hoa Kỳ gồm ba mũi: Hoà hoãn với
Liên Xô, khai thác những mâu thuẫn Trung-Xô, và bình thường
hoá quan hệ với Trung Quốc. Bởi vậy, đang khi lôi kéo Trung
Hoa vào một quan hệ có tính cách xây dựng và rút lui khỏi
chiến trường Việt Nam, NÑixon cũng muốn nhờ sự giúp đỡ của
Liên Xô để thuyết phục Bắc Việt.
Vào dịp lễ Phục Sinh (giữa lúc có cuộc Tấn công Mùa
Xuân- Easter Offensive - ở Miền Nam) thì TT Nixon cử ông
Kissinger bí mật sang Moscow. Nixon đã chỉ thị Kissinger đòi
cho bằng được một sự thoả hiệp với Brezhnev về Việt Nam
như một điều kiện tiên quyết để thảo luận về bất cứ vấn đề gì
trong cuộc họp thượng đỉnh sắp tới. “Sẽ không có thỏa ước
nào cho đến khi Moscow thuyết phục được Bắc Việt chấm dứt
chiến tranh bằng thương thuyết.” Lệnh là như vậy nhưng
Kissinger lại xin xó. Trong các cuộc hội đàm mật với Brezhnev
tại Dom Pryomov, nhà khách chính phủ trên Đổi Lên¡n nhìn
xuống sông Moscow, Kissinger lại không cứng rắn như chỉ thị
của Tổng thống mà lại nhờ cậy Nga Xô đề nghị với Bắc Việt
một loạt nhượng bộ của Hoa Kỳ (sau này sẽ trở thành căn bản
của Hiệp Định Paris tháng Giêng 1973). Kissinger nói với
Brezhnev rằng Hoa Kỳ bằng lòng chấp nhận một cuộc ngưng
bấn tại chỗ để đổi lấy việc Bắc Việt rút quân, nhưng chỉ rút
những lực lượng vừa mới xâm nhập vào miền Nam kể từ khi có cuộc tấn công bắt đầu ngày 31 tháng 3, còn những lực
lượng nào đã xâm nhập vào Nam trước cuộc tấn công, ước
luợng khoảng 200,000 người, sẽ có thể ở lại.
Đây là lần đầu tiên Hoa Kỳ đã minh thị thỏa thuận cho
quân đội Bắc Việt ở lại Miền Nam. Vì trước đó, Hoa Kỳ chỉ
nói tới đồng ý là Mỹ sẽ rút quân đơn phương chứ chưa nói rõ
là quân đội Bắc Việt được quyền đóng lại. Thí dụ như cho tới
ba tháng trước đó, ngày 25 tháng 1, trong kế hoạch Tám Điểm
trước khi đi Bắc Kinh, Tổng thống Nixon vẫn còn dùng lời lẽ
mơ hồ nói về việc rút quân: Hoa Kỳ kêu gọi “các lực lượng
ngoại nhập (hay “nước ngoài foreign troops) rút khỏi Đông
Dương.” Từ ngữ “ngoại nhập” tuy là mơ hồ nhưng nó cũng có
thể được giải thích là bao gồm cả quân đội Bắc Việt (nghĩa là
từ bên ngoài xâm nhập vào miền Nam Việt Nam).
Ngày 21 tháng 4, 1972, Kissinger nói với Brezhnev:
“Chúng tôi có hai mục tiêu: £ nhất là thể hiện một cuộc
rút quân toàn bộ trong danh dự; và h⁄ hai là đặt để một
khoảng thời gian giữa việc rút quân và tiến trình chính trị
sau đó.”
Như vậy, Hoa Kỳ lại gửi một thông điệp dứt khoát cho Hà
Nội, lần này là qua ngả Moscow.
Sau chuyến đi này, Kissinger tháp tùng Nixon đi dự hội
nghị thượng đỉnh ở Moscow. Trong dịp này, Kissinger tỏ ra rất
cởi mở và đề cập tới một “tiến trình lịch sử” sẽ khai triển sau
khi Mỹ rút quân. Ông hay thích dùng cụm từ “tiến trình lịch
sử” hay “diễn biến” với ý nghĩa là để mặc cho người Việt
Nam tự thương thảo với nhau theo nguyên tắc “dân tộc tự
quyết, không có sự can thiệp của Mỹ.
Mời độc giả theo dõi tài liệu mới giải mật (2005) về cuộc
đàm thoại giữa ông Kissinger và Ngoại trưởng Liên Xô Andrei
Gromyko:(17)
- _ Kissinger: “Người Việt miền Bắc là một dân tộc anh hùng và về bản thân rất quyến rũ. Mặt khác họ không
muốn tin vào một tiến trình lịch sử. Họ muốn mọi việc
đều được viết ra trên giấy trắng mực đen và ngay bây
giờ... Tôi nghĩ rằng sự diễn biến tình hình còn quan
trọng hơn là những sự thỏa hiệp. Nếu Bắc Việt khôn
ngoan - tôi xin nói tình thật - thì giờ đây họ nên thỏa
hiệp với chúng tôi và đừng tranh cãi từng chi tiết làm
gì nữa, bởi vì một năm sau khi thỏa hiệp sẽ có một tình
huống mới, một thực tế mới... Nếu họ không muốn
một ... thỏa hiệp toàn diện, thì chúng ta hãy cứ thỏa
thuận về một cuộc ngưng bắn, thỏa thuận về việc trao
đổi tù binh, và chúng tôi sẽ rút hết quân, rồi để cho họ
thương thảo với miền Nam về một giải pháp chính trị.
Khi đó chúng tôi sẽ cam đoan, ngoại trừ về kinh viện
và quân viện, sẽ không nhúng tay vào nữa; chúng tôi
sẽ giữ thái độ trung lập trong tiến trình lịch sử.”
- Gromyko: “Đôi lúc cảm tưởng của tôi sau khi nghe
Tổng thống và Tiến sĩ Kissinger trình bày về lập trường
chính thức của Hoa Kỳ là không thể để cho Việt Nam
rơi vào tay một chính quyển Cộng sản hay Xã hội Chủ
nghĩa. Điều này là một cái bóng che mờ những lời tuyên
bố của các ngài. Vậy bây giờ có phải sự quan tâm chủ
yếu của các ngài chỉ là về tính chất của một chính quyền
hay không?”
-- Kissinger: “Đó là một câu hỏi hay, được đặt ra bởi những
người biết suy luận. Điều chúng tôi muốn nói là chúng
tôi sẽ không rút lui theo một cung cách để bảo đảm cho
Cộng sản chiến thắng. Tuy nhiên, chúng tôi sẵn sàng rút
lui để không loại trừ một cuộc chiến thắng của Cộng
sản, mặc dầu không có bảo đảm. Tôi không biết sự phân
biệt này có ý nghĩa gì đối với ông Ngoại trưởng hay
không... ngài hiểu ý chúng tôi muốn nói gì chứ?”
Điều mà Kissinger muốn nhấn gửi Hà Nội đã rõ ràng:
không bảo đảm nhưng cũng không loại trừ một cuộc chiên
thắng của Hà Nội.
Đạo diễn những bước để quân đội Bắc Việt tiến vào
Sàigòn
Cũng theo tài liệu mới giải mật, khi đi Moscow về, trong
hai ngày 21 và 22 tháng 6, 1972, Kissinger lại đi Bắc Kinh để
gặp Chu Ân Lai để nói rõ hơn về chính sách Hoa Kỳ đối với
Miền Nam.(18)
e_ Ngày 21 tháng 6, 1972: chỉ cần một thời gian vừa đủ
Ông Kissinger nói với ông Chu:
“Tôi tin rằng nếu có một khoảng thời gian vừa đủ giữa
lúc chúng tôi rút quân và những gì xẩy ra sau đó thì vấn
đề gần như chắc chắn có thể khoanh gọn như chuyện
nội bộ của Đông Dương. Điều quan trọng là phải có một
khoảng thời gian hợp lý giữa thỏa hiệp ngưng bắn và
một cơ hội hữu lý để thương thảo chính trị...
Lý luận của tôi là chúng tôi muốn đặt ra một khoảng
thời gian giữa kết cuộc quân sự và kết cuộc chính trị.
Không ai có thể tưởng tượng được rằng lịch sử sẽ kết
thúc ở bán đảo Đông Dương với chỉ một cuộc ngưng
Hm `
se _ Ngày 22 tháng 6, 1972: ba bước đi
Ngay hôm sau, để đánh tan mọi nghi ngờ, Kissinger đã
phác thảo một kịch bản theo đó Bắc Việt có thể toàn thắng.
Mặc dầu Hoa Kỳ không thể tự mình làm cho điều ấy xẩy ra,
nhưng ông nói không úp mở (giải mật ngày 26 tháng 5, 2006):
“Nếu do kết quả của diễn biến lịch sử mà chuyện đó xẩy
ra trong một khoảng thời gian thì nếu chúng tôi sống được vớí một chính quyền cộng sản ở Trung Quốc, chúng tôi
cũng có thể chấp nhận như thế ở Đông Duơng.”
Ông cũng nhắn qua ông Chu rằng Hoa Kỳ tôn trọng Hà
Nội như một “thực thể thường trực”(permanent entity) và có
thể là một “:h/c thể mạnh nhất,” trong vùng. Ông thêm: “Và
chúng tôi không có ý tiêu diệt hay thậm chí đánh bại họ”
Khi ông Chu hỏi ván thêm cho rõ hơn, Kissinger thừa nhận
rằng Mỹ có thể chấp nhận để Bắc Việt chiến thắng nếu điều
này xẩy ra một thời gian khá lâu sau khi Mỹ đã rút lui:
“Nếu nội chiến xẩy ra một tháng sau khi có hiệp ước hòa
bình để Mỹ rút quân và trao đổi tù binh thì Hoa Thịnh
Đốn có lẽ sẽ coi đó là một mưu mẹo và sẽ quay trở lại...
“Mặt khác, nếu Bắc Việt nghiêm chỉnh thương thảo với
Nam Việt Nam và nếu sau một thời gian lâu dài chuyện
đó xẩy ra sau khi chúng tôi đã không còn can dự nữa thì
theo xét đoán của cá nhân tôi, có rất ít khả năng chúng
tôi sẽ quay trở lại, rất ít khả năng.”
Như vậy, kịch bản này có ba giai đoạn:
o_ Ký kết một hiệp định để Hoa Kỳ triệt thoái trong danh
dự;
o_ Tôn trọng một khoảng thời gian giữa triệt thoái và sự
sụp đổ sẽ xẩy ra (thời gian này phải “coi cho được” chứ
không phải là một tháng - lời tác giả); và sau đó
o_ Mỹ có thể chấp nhận một chính quyền Cộng sản ở
Sàigòn.
(P317)
先用中文寫出重點，在整篇翻譯成中文
Cứ đổ cho Miền Nam bất lực là xong chuyện
Tài liệu mới được giải mật vào tháng 6, 2006 cho ta thấy
phần nào cách thức Kissinger đã dùng để thuyết phục Nixon
vào màn chót trong thời gian mật đàm. Mời độc giả theo dõi
cuộc đàm luận, tính toán giữa hai người tại Toà Bạch Ốc ngày 3 tháng 8, 1972 (có ghi âm, xem bản in lại trong chương này):
-- Nixon: [Nghe không rõ-các giọng nói trùng nhau] Cần
phải có - nếu chúng ta có thể có những bảo đảm rằng
họ không...anh biết đấy, xét về tiến trình chính sách
ngoại giao, mặc đầu tôi muốn nói, anh phải—Henry,
anh cũng phải biết rằng thắng cử là vô cùng quan trọng.
Nó vô cùng quan trọng năm nay, nhưng liệu chúng ta
có được một chính sách ngoại giao vững vàng [nếu]
một năm hay hai năm kể từ bây giờ Bắc Việt nuốt trọn
Nam Việt? Đó đích thực là vấn đề.
-_ Kissinger: Nếu một hay hai năm kể từ bây giờ mà
Bắc Việt nuốt trọn Nam Việt, chúng ta vẫn có một
chính sách ngoại giao vững vàng nếu điều đó xem
như là hậu quả của sự bất lực của miền Nam. Nếu
bây giờ mà chúng ta bán đứng (Miền Nam) ví dụ như
trong chỉ có ba, bốn tháng mà chúng ta đẩy ông Thiệu
xuống—do chính bàn tay chúng ta— thì tôi nghĩ rằng
cả đến ngay bọn Tầu cũng không ưa như thế. Tôi muốn
nói rằng tuy ngoài miệng họ vẫn nói là họ thích như
thế (kiểu chữ đậm và những chữ trong ngoặc là do tác
giả).
- Nixon: Nhưng họ sẽ lo ngại.
- Kissinger: Ai cũng sẽ lo ngại điều đó. Và đối nội thì về
lâu về dài, cái đó không có lợi cho mình bởi vì đối thủ
của chúng ta sẽ nói rằng lẽ ra chúng ta đã phải làm
chuyện đó từ ba năm trước.
- Nixon: Tôi biết chứ.
Rồi Việt Nam sẽ thành bãi hoang vu
Kissinger tiếp lời:
Vậy chúng ta phải tìm ra một công thức nào đó để làm
cho yên bề mọi chuyện trong một hay hai năm, sau đó
thì - một năm sau, thưa Tổng thống, Việt Nam sẽ là
một bãi hoang vu. Nếu chúng ta kết thúc được, ví dụ,
trong tháng 10 này, thì đến tháng 1, 1974, chẳng ai cần
đếch gì nữa' (xin lỗi độc giả nhưng phải dịch như vậy
mới đúng tinh thần của câu nói).
(“So we”ve got to find some formula that holds the
thing together a year or two, after which — after a year,
Mr. President, Vietnam will be a backwater. If we
settle 1t, say, this October (1972), by January°74 no
one wIll give a damn”).
- Nixon: Chúng ta hãy hoàn toàn sắt máu trong chuyện
này. Nếu đứng trên quan điểm trò chơi của chúng ta
với Nga và Tâu mà xét vấn đề, trên quan điểm quản trị
xứ sở này, tôi nghĩ rằng chúng ta có thể, theo ý tôi, làm
hầu như bất cứ điều gì, nói cho ngay, để bắt ép ông
Thiệu. Hầu như bất cứ điều gì. Tôi đã đi tới kết luận
như thế. Anh biết tôi muốn nói gì rồi...
Nixon nhắc đi nhắc lại câu “hầu như bất cứ điều gì” như
vậy chắc có ý nói là nếu cần thì có thể đảo chính, dẹp cả ông
Thiệu đi cho xong. Làm sao ta có thể dung hòa được những
ngôn từ tàn bạo trong cuộc đàm thoại giữa hai người như thế
này với những lời lẽ cương quyết ủng hộ VNCH và thúc giục
ông Thiệu “Chúng ta phải tin vào nhau hoàn toàn” trong suốt
thời gian có mật đàm (xem chương 14). Thấy Nixon cứ lo lắng
về hậu quả bỏ rơi Miễn Nam đối với uy tín của Hoa Kỳ,
Kissinger đã thuyết phục thành công:
“Chúng ta phải tìm ra một công thức nào đó để làm cho
yên bê mọi chuyện trong một hay hai năm, sau đó thì..chẳng
ai cần đếch gì nữa. ”
Vì sao? Vì lúc ấy “Việt Nam sẽ chỉ còn là một bãi hoang
vu.” Thảo nào một ngày sau khi ký tắt vào bản hiệp định Paris
và về tới Washington, đổng lý văn phòng tổng thống là John Erlichman gặp Kissinger đứng trước cửa căn phòng Lincoln
trong tòa Bạch Cung nên có hỏi:
- “Theo ông, Miền Nam VN có thể còn tôn tại được bao lâu
nữa. ”
- “Tôi nghĩ rằng nếu họ may mắn thì được một năm rưỡi. ”
Kissinger đáp.
Bốn năm sau lúc hạ màn, Kissinger vẫn còn ngang nhiên
viết trong hồi ký - có thể vì lúc ấy (1979) tất cả mọi chuyện
còn đang ém nhẹm, chưa có gì được giải mật:
“Chúng tôi đã đi tìm không phải chỉ một khoảng thời gian
trước khi sụp đổ, nhưng một nền hòa bình lâu dài và danh
0-0 (T2)
(P324)
沒有留言:
張貼留言
注意：只有此網誌的成員可以留言。