24.👄老兵的皮夾裡、軍醫、代替老師兒子當兵

👄Trong cái ví của người lính già

---

老兵的皮夾裡

👄老兵隨身攜帶的皮夾裡，有三張舊戰友的肖像畫。

一張是在1950年於高平贈送的，另外兩張是1980年在諒山留下的。

老兵稱這三張肖像畫為護身符。那些贈畫的人如今生死未卜，離別之際互贈肖像，自此失聯。曾一同奮戰於高平諒山，再到奠邊府的戰友們，相繼離世。全都走了。只剩下這位老兵，每天騎著腳踏車在街上閒晃，然後回到家中。

孫女啊，我昨天晚上就跟妳說過了，當妳打電話來約見面時。就這樣過普通的日子吧。

他從口袋裡拿出幾件可愛的紀念品。孫女啊，妳隨意帶回去擺設展示吧。

1963年的一個晚上，我受邀去吃飯。邀請我的是一位老師。飯後我們一起喝茶閒聊。👄老師說，他的兒子同時收到兩份通知書：👄一份是徵召入伍的，👄一份是大學錄取通知書。👄我是軍醫，那天他邀請我來就是為了這件事。他說：「你知道我需要你幫什麼忙了吧？」

👄這就是我人生中經歷的事情之一。老師說，他不希望自己的兒子參加這場戰爭。

1979年底，我又一次被派上前線。接受配發軍服時，我請求發表幾句話。有人制止說：

「發言安排好了，不能隨便加。」

但也有人說：

「讓他講吧。」

我說：

👄「軍隊是個能鍛鍊年輕人的好環境。此時調派幹部上前線是正確的決策。」

本該到此為止。但如果只是這樣，我就不必發言了。我說出了我真正想說的話：

👄「但我年過四十，再上戰場實在困難重重。今天啟程時，我女兒跑來拉著我的腳，悄聲說：『爸爸，不要偷偷跑回來喔。』」

👄在邊境的六個月。妳是否聽過其他士兵說過那種「被等待逼瘋」的情況？上戰場卻沒敵人出現。

👄我是隨軍軍醫，而他們是隨時備戰的前線士兵。每一刻都高度緊張。日復一日，敵人隨時可能出現，絲毫不能鬆懈。睡覺也只能淺眠。多希望敵人快點現身，好打一仗了結，哪怕戰死，也能結束這一切。

壓抑。長期壓抑而無法釋放。在群山峻嶺中，我們沉浸在迷霧中。

某天被嘈雜聲驚醒。一名士兵失控了。再也撐不住。他舉槍指著連長。

隔天他被遣返。再留在這，他會向任何人開槍。連長的神經也已進入另一種狀態。這裡正爆發著一場戰爭，而山下的城市依舊和平如常。

綠林中沒有槍聲。敵人藏身某處，伺機而動，讓人煩躁不安。

六個月實在太長，我想起了奠邊府。

我想起了犧牲的論。他的背包裡有一本日記，和女朋友織給他的一件毛衣，還沒來得及穿過一次。戰役開打第七天，他陣亡了。👄那女孩曾說這是件防彈毛衣，他為何不信？為什麼不試著穿一次看看是否靈驗？

我想起了抗的茶攤。抗和恩像兄弟一樣。恩有妻小，與年邁母親同住。他曾對抗說：

👄「如果我犧牲了，你替我照顧家人。」

戰役結束後，恩陣亡，抗則斷了一條腿。

抗迷惘地望著我說：

👄「我現在自己都顧不了，怎麼兌現對恩的承諾？」

抗回到老家，父母早已過世。妹妹對他說：

👄「你就住到對面那家吧，讓死者也能安心。」

抗搬去朋友家，代替恩活下來。妹妹幫他開了一個小茶攤，賺點零錢養自己養老母。陪著老母活了十年後，抗也去世了。👄抗死的那天，老母哭著一直叫著恩的名字。多年來，她一直以為抗就是回來陪她的恩。

👄我也安然地等主召喚我去，如同那些朋友一樣。戰爭與死亡，已無意義，也無話可說。我只講幾段留存的恩情給妳聽。

想寫也行。但先去找答案吧：👄「為了什麼而死？」

👄為了什麼而死，才是真正值得說的事啊，孫女。

Trong cái ví của người lính già mang theo bên người có ba bức chần dung là đồng đội cũ.

Một bức đề tặng năm 1950, tại Cao Bằng. Hai bức là năm 1980 ở Lạng Sơn.

Người lính già đặt tên cho ba bức chần dung là những lá bùa hộ mệnh. Người tặng còn sống không ở đâu không biết. Giờ phút chia tay họ tặng nhau chần dung và bấy tới giờ biệt tin. Những người bạn chiến đấu cùng thời Cao Bắc Lạng rồi Điện Biên Phủ lần lượt ra đi. Đi hết. Chỉ còn lại lính già hàng ngày lẩn thẩn đạp xe ra phố rồi về nhà.

Cháu gái. Ta nói với cháu đêm qua khi cháu gọi điện hẹn gặp rồi đấy. Cứ sống bình thường vậy thôi.

Bác lấy trong túi ra những món quà lưu niệm xinh xắn. Cháu gái mang vể trưng bày đâu tùy thích.

Một buổi tối năm 1963 ta được mời đi ăn một bữa cơm. Người mời là ông giáo. Àn cơm xong lại bàn trà ngồi. Ông giáo nói: Con trai tôi cùng lúc nhận được giấy gọi lên đường nhập ngũ và giấy đi học đại học. Anh là bác sĩ hôm nay tôi mời anh đến đầy chính là việc đó. Anh biết tôi cần anh giúp gì rồi chứ.

Những chuyện như thế đấy, cuộc đời ta có những kỷ niệm như vậy đáy. Ông giáo nói, con trai tôi phải tránh cuộc chiến tranh này.

Cuối năm 1979 ta lại phải lên đường lẩn nữa. Trong lễ nhận quần ta xin phát biểu. Một người gạt đi. Ai phát biểu sắp xếp cả rồi. Một người nói, cứ để cho cậu ấy phát biểu.

Ta đã nói: Môi trường quân đội rất tốt cho thanh niên rèn luyện thử thách. Việc điều động cán bộ đi lên biên giới lúc này là đúng đắn.

Lẽ ra ta nên dừng tại đó. Nhưng nếu chỉ vậy thì ta chẳng phát biểu làm gì. Ta nói điều ta cần nói: Nhưng tuổi tôi đã quá bốn mươi lên đường thế này có nhiều trở ngại. Hôm nay khi tôi cất bước đi con gái đã chạy theo chân bố ghé tai nói nhỏ, bố đừng trốn về bố nhé.

Sáu tháng ở biên giới. Cháu đã từng nghe những người lính khác kể cho biết tình trạng phát điên lên vì chờ đợi chưa. Đi đánh giặc mà giặc không xuất hiện.

Ta là bác sĩ quân y đi theo hỗ trợ. Còn họ lính đánh trận luôn trong tư thế sẵn sàng. Căng thẳng từng giờ phút. Căng thẳng ngày này qua ngày khác. Giặc có thể ào tới bất cứ khi nào. Không được lơ là. Ngủ cũng chập chờn. Giặc xuất hiện đi. Đánh giáp lá cà. Đánh một trận cho xong. Đánh một trận rổi thà chết. Để còn kết thúc.

ức chế. Sự ức chế kéo quá dài mà không được giải tỏa. Núi rừng trùng điệp. Bọn ta chìm trong mông lung.

Tiếng ồn ã khiến ta tỉnh dậy. Một người lính đã mất kiểm soát. Không chịu đựng nổi nữa. Anh ta đang chĩa súng vào đại đội trưởng.

Ngày hôm sau anh ta được cho về. Ở lại hắn sẽ bắn bất kỳ ai. Thần kinh đại đội trưởng cũng đã chuyển sang một trạng thái khác. Đang có một cuộc chiến nổ ra ở đầy, và dưới kia thành phố vẫn bình yên.

Rừng xanh không tiếng súng. Giặc đang lẩn khuất ở đâu đây. Rình rập. Bứt rứt.

Sáu tháng quá dài sáu tháng ta nhớ Điện Biên Phủ.

Ta nhớ thằng Luận đã hy sinh. Trong ba lô là nhật ký và chiếc áo len của bạn gái đan tặng nó chưa kịp mặc lẩn nào. Chiến dịch mở ra đến ngày thứ bảy nó chết. Cô gái đã nói đây là chiếc áo len chống đạn mà sao nó không tin. Sao nó không thử mặc một lân xem có linh nghiệm.

Ta nhớ quán nước của thằng Kháng. Kháng thần với Ân như là anh em. Ân đã có vợ con đang ở nhà với mẹ già. Ân nói, nếu em hy sinh thì anh thay em chăm sóc gia đình. Chiến dịch kết thúc Ân hy sinh và Kháng thì cụt mất một chân.

Kháng nhìn tôi hoang mang. Em giờ thê' này còn chưa lo được cho thần mình thì làm sao giữ được lời hứa với Ân đầy?

Kháng về quê nhà cha mẹ đã mất. Em gái nói, anh cứ sang nhà bên kia ở cho người đã khuất an lòng.

Kháng vê' ở nhà bên kia thay bạn. Em gái làm cho anh trai một cái quán nước kiếm đôi đồng bạc lẻ nuôi mình nuôi mẹ già. Ở với mẹ được mười năm Kháng cũng mất. Ngày Kháng chết bà mẹ cứ khóc gọi tên Ân. Từ lầu bà đã ngỡ như Kháng là Ân đã trở vể bên mẹ.

Ta cũng thảnh thơi đợi ngày chúa gọi đi như bè bạn. Chiến tranh cái chết chẳng có nghĩa lý gì chẳng có gì để nói. Ta kể cho cháu nghe đôi ba ân tình lưu lại.

Muốn viết cũng được thôi nhưng hãy đi tìm câu trả lời: chết vì cái gì.

Chết vì cái gì mới là điểu đáng kể cháu gái ạ.

@@