19😃 傷兵之歌 （p301-p321） Tiếng hát người thương binh （p301-p321）
19
傷兵之歌 （p301-p321）
Tiếng hát người thương binh （p301-p321）
傷兵之歌（p301-p321） Tiếng hát người thương binh （p301-p321）
我是一位越南共和國傷殘軍人，軍號72/408849。1972年炎熱的夏天，我參加波來梅（Pleime）戰役，在波來古（Pleiku）失去一隻手臂。今天很高興唱這首歌送給各位朋友，紀念那段時光。
森林樹葉青青，樹木覆蓋道路 城市在背後，擁抱著夢想什麼 我是長年征戰的人 所以最初的夢想，我聽說早已沉沒深處。
D
晚上八點，路邊大排檔熱鬧擁擠、喧鬧。在一桌喝酒的傷殘軍人面前，一位傷兵正抱著吉他唱😃《低矮的森林》——這是😃Trần Thiện Thanh的經典歌曲，各世代都很喜歡。在這紛亂的空間裡，我看到一張沉思的臉，有人舉起啤酒杯又放下，有人離開座位，問那位傷兵還剩多少張彩券，他要全部買下。他說，看著大叔，我想起爸爸——我從未見過爸爸的臉，但爸爸總是活在我心裡。我出生三個月後，爸爸就戰死了。
今天是這位傷兵大叔的幸運日，才剛過晚上八點就賣完彩券，補回那些必須賣到凌晨一、兩點的夜晚。他要了我的電話號碼。在他讀號碼給我時，我偷偷記了下來。
一個月後我傳訊息給大叔，說我那天看到他了。大叔回覆。之後我才敢打電話給他。我們兩個成了朋友。大叔名叫Phan Hà Long，我叫Phan Hà。
😃大叔唱歌，大叔活在回憶裡。沒有什麼痛苦啊孩子。
那天傍晚送別時，夕陽西下。
沒有人送行。月台上只有幾個身影。大叔不知道火車幾點開。他選擇晚上走，免得被人看見。妻子一套衣服，丈夫一套衣服。還有兩個孩子，一個五歲、一個三歲。還有一個背包裝著兩罐米。四周一片寂靜，夫妻倆踮著腳尖，一步步走出村子。
讀書時曾聽人描述火車站深夜昏黃的燈光多麼淒涼，但此刻大叔已經什麼感覺都沒有了。腦袋一片空白。腳步猶豫。
上車吧大哥，上車吧，大嫂催促。
火車來了，她高興極了。她先抱兩個孩子上車。
上車吧大哥，快點啊。
大叔一手拄拐杖，一手抓住火車。
他看著妻子，想說告別的話，卻喉嚨哽住。走還是不走？委屈湧上心頭。自己是個殘廢，連妻兒都顧不了，只能離開故鄉，去投靠妻子的娘家。大叔覺得羞恥。他感到屈辱。
汽笛響起。然後是隆隆聲。大叔的身體僵住。不知哪隻手把他拉上車，他自己也不清楚。等到火車開動時，他已經在車上了。
我知道大叔不會彈琴、唱歌，卻更心疼他。大叔必須苦練才彈得出來。按和弦時手指僵硬腫脹、紅通通。每晚練完，他就把起泡的手指按在燈泡上緩解疼痛。然後是邊彈邊唱的部分。專心彈就忘記唱，唱歌又彈錯。那些當兵時聽過的歌，他從來沒唱過。現在必須練。一定要練會彈、練會唱。為了救孩子、救妻子免於飢餓。
😃那天傍晚送別時，夕陽西下
黃昏來到這裡，紫色在心裡湧起 希望空間不要消散，拉住時間的腳步 停住吧，讓這分別的片刻拉長 在分道揚鑣前，希望火車不要開走。
😃（《黃昏的列車》——Minh Kỳ và Hoài Linh）
這首歌在想像中的月台上聽來令人心酸。但大叔現在站在這裡，抱著吉他唱，是真實的。
大叔的妻子有心臟病，大叔只剩一條腿，所以他們不讓大叔進合作社。大叔去Dục Mỹ附近的山上挖煤窯，離家十幾公里。大叔靠抓住樹木爬山。這樣還是會摔倒。有一次下大雨，大叔揮斧頭砍到假腿，整個人滾下山。回過神坐下來，他才嚇得魂飛魄散——幸好沒砍到真腿。
到了1979年，部隊進駐山上，禁止老百姓進入。大叔再也沒有辦法謀生。
😃大叔家裡有一塊番薯田。一開始摘薯藤。後來摘嫩葉。嫩葉摘完，老葉枯黃不能吃，就挖番薯。剛長出拇指大的番薯煮給孩子吃。番薯田挖完就去挖芭蕉根。一直吃芭蕉根，腸胃很難受。到最後連芭蕉根都挖不到了。
.304.
那天正在下雨，兩個小孩哭鬧不停。大叔在村裡轉了一圈，摘了五片酸梅葉，洗乾淨，加一點鹽搗碎。然後到鄰居家要一碗米湯。大叔把米湯和酸梅葉水混合給孩子喝。大叔自己忍著。那天他已經餓到第三天了。
大叔對妻子說：老婆啊，我們得帶孩子走。
妻子問：現在要去哪裡？
走出去或許還活得成，留在這裡孩子會死的。
如果還有菜吃，大叔還不會想到要走。但什麼都沒有了。再也沒有任何東西可以撐下去了。
大叔的妻子是順化人，聽人說平順省（Bình Thuận）的北茹經濟區（Bắc Ruộng）有很多順化人，很多妻子的親戚在那裡。她對大叔說：算了，我們去那裡看看，再找親戚幫忙吧。
大叔到哥哥嫂嫂家商量離開的事。大叔有兩個哥哥，一個先天眼盲，一個當兵受傷，家境也窮，但比大叔好一點，因為進了合作社，有工分，每年多少能分到一點米。嫂嫂借給一斗米。一斗米舂出來有十罐米。大叔的妻子拿米去還之前跟親戚借的債，有人兩罐、有人一罐、半罐。剩下兩罐米帶走。就帶著這一點模糊的希望出發。
.305.
在火車站問人，才知道要去北茹要先到Suối Kiết站下車。
凌晨快天亮時到Suối Kiết站。火車走了，車站孤零零地立在森林中。遠處有幾間茅草棚。好像是修橋工人住的。猶豫了一會兒，大叔走進一間茅草棚，向工人要地方煮飯。吃一頓飽的再死吧。這種情況怎麼活得下去。大叔把兩罐米全部煮了。
飯煮好，大叔說：孩子們吃吧，盡量吃，明天再說。從下火車開始心裡一直惶恐，但大叔還是說一些安慰妻子的話。
正要吃時，有一個人走進來。那人拍拍大叔的肩膀。咦，你要去哪裡？這聲音讓大叔回過神。他轉頭，是個陌生人。那人認錯人了。他說，我去跑一趟生意，結果被抓，東西全沒了。
雖然不是熟人，但他的出現讓大叔清醒過來。
看他也一副落魄樣。大概也餓了。算了，我們同是天涯淪落人，你坐下來一起吃點飯吧。他折樹枝當筷子坐下來，和全家人一起吃飯。
走之前他說，等天亮會有一輛卡車來載貨，你去那裡求個便車去北茹吧。
果然，第二天早上卡車來了。
.306.
到北茹車站時正下大雨。車站蓋茅草頂，雨水打進來全濕了。地上積水。乘客坐的長椅是用手臂粗的圓木做的，躺不了。大叔拿兩塊磚，妻子一塊，他自己一塊，枕著頭睡在地板中間。兩個孩子貼在爸媽肚子上睡。太累了，全家都睡著了。
第二天早上，大叔的妻子往市場外看，發現一位大姐長得像順化的一位堂姐。在順化時那位堂姐在市場有布攤，家境富裕。妻子跑過去，果然是她。堂姐看起來憔悴，變了很多。她帶全家回她家。正好大家在吃午飯。午飯是一鍋煮得半熟的木薯，每人一碗。沒有米飯吃。
北茹經濟區比鄉下還要艱苦。聽堂姐講那些順化親戚來這裡的遭遇，人生怎麼這麼悲慘。來這裡一樣要開墾、燒炭。已經有人死於瘧疾。
在堂姐家住到第三天，大叔對妻子說：現在我們搭車回平綏（Bình Tuy）吧。這種情況堂姐也不敢留他們。她沒有錢給他們，就跑去親戚家一家一家借，每人一點，湊到八塊錢，給大叔的妻子當路費，另外還有一把晒乾的木薯片。
讀書時大叔在朋友家學過做麵包。朋友的爸爸有麵包爐。空閒時大叔請伯父教他做麵包。大叔學得很快。後來他成了替伯父打工的麵包師傅。
到了當兵年齡，大叔逃兵一年，就是靠在麵包爐打工。
大叔有做麵包的手藝。他相信自己的技術。希望到La Gi鎮能找到麵包爐的工作。
去北茹是搭便車不用花錢，但回來要買票。車票十塊錢。大叔對賣票的人說，我只有八塊錢，請姐姐賣我一張票。他們不賣。大叔把家裡情況說了。他們還是堅決不賣。
他們不肯賣票，但全家必須上車走。只能冒險了。夫妻商量，大叔叫妻子帶孩子到車的另一邊，他自己站在這一邊。
那天上車很擁擠、推擠，查票的人查不過來。大叔很快溜上車，坐在最後一排。那是黑市座位，不用買票。大叔等售票員不注意時，拉一個孩子上來。再等機會，拉另一個孩子。大叔的妻子最後跳上車。
車開到半路他們查票。大叔說對不起沒買票就上車，求他們體諒收八塊錢，讓全家到站。他們不收，逼全家下車。從北茹回平綏的路荒涼，四面都是森林。下車在半路怎麼辦？沒有房子可以借住。大叔苦苦哀求他們再收八塊錢，就像剛才在賣票處一樣。他們說了許多侮辱的話，強迫全家立刻下車。
大叔覺得自己的人生到此已經走到盡頭了。
😃他把兩個孩子拉到車門邊，抱在懷裡，對妻子說：老婆你過來這裡。大叔對他們說最後一句話：我求各位最後一件事。我的人生到這裡已經什麼都沒有了。我只有八塊錢你們不肯收，那就請你們幫我一個忙，把我們全家踢下車吧。可憐我一下。踢一腳讓我們夫妻孩子一起掉下去就結束了。你們放心，不用想什麼。我是真心說的。下到半路我下不了車。反正都要死。不如一起死個痛快。
下到這裡，鳥叫猿啼，半夜老虎來，我妻兒怎麼受得了。
😃為什麼那時候大叔一直想到死？
😃因為看不到孩子的未來啊孩子。
到車站孩子餓得哭。一位賣麵包的阿姨走過，給了一個。大叔掰成兩半給兩個孩子。
一位跑單幫的阿姨在廢棄的茅草棚旁招手，叫大叔：大哥，拿這個盤子進去餐廳，站在人家面前，只要說一句話，他們就會給你。
阿姨一句話讓大叔全身發冷。自己的處境已經窮途末路到這種地步了嗎？
車站裡有餐廳，人家正在吃飯。阿姨把她剛吃完的盤子塞給大叔，叫他進去向人家要一點飯菜帶回去給孩子吃。
大叔接過盤子。阿姨催：怎麼還不去，再晚一點人家吃完就散了。大叔說：嗯，我剛下車，有點暈，我休息幾分鐘再去。休息幾分鐘後，大叔站起來走。走了五步又退回三步。再往前挪一步。大叔咬牙。他再也走不下去了。他走走退退。退回剛才坐的地方。阿姨問：怎麼不去了？嗯，我覺得身體不舒服姐姐。阿姨哼了一聲，搶回盤子，轉身就走。
😃「逆轉時間回到過去，那令人心酸的片刻」。
歌手到了一定年紀就會停止唱歌，唱不動了。
但大叔六十九歲了，還是每天、每晚抱著吉他唱歌，不管有沒有人要求，不管有沒有人想聽，唱到兩隻手臂都痠軟，唱到喉嚨乾到要哭出來。
讓我安慰的是——安慰我，而不是安慰大叔——當歌聲響起，有人會安靜地聽。
很奇怪啊孩子，我的電話號碼大叔記不住，讀了多少次還是記不住。
大叔也學不會新歌。三十多年來只彈那幾首熟悉的歌。聽到好聽的歌，大叔喜歡，想學卻學不會。唱了那麼多次還是記不住歌詞。
但那時候的事大叔記得清清楚楚。每一句話、每一個動作，都深深刻在腦海裡。
😃那時候大叔的生活還剩下什麼？一切都只能靠說出口的話。靠說出口的話來抱持希望。
大叔問賣麵包的阿姨：阿姨，這裡有沒有麵包爐缺工人？阿姨請指點我，我想找工作養幾個孩子。阿姨很快回答：有，有，我正在領這家麵包爐的麵包，他們缺工人。
整晚大叔輾轉難眠，等天亮阿姨來車站帶他去麵包爐。那天晚上也下雨，但La Gi車站蓋鐵皮頂，不像北茹車站那麼濕。
麵包爐的老闆是盲人。他坐在屋裡，阿姨朝屋裡喊：大哥，我幫你找到做麵包的人了。是嗎？那就好。孩子們聽說有工人來都很高興。很久沒工人，他們只好自己做。他們跑出來。一個個張大嘴巴看大叔。然後一個聲音從屋裡傳出。孩子們轉身跟老闆說了什麼，老闆就一直沉默。
😃那時候大叔才低頭看自己的樣子。一邊拄拐杖，一邊裝假腿，衣服沾滿泥土、破破爛爛、又臭又髒。那時候的大叔看起來像一隻野獸。比野獸還糟。比流浪漢還糟。流浪漢也不會像他這麼可怕。這些日子大叔已經不知道自己是什麼樣子了。不知道自己在別人眼中是什麼模樣。
盲人老闆沉默了大概五分鐘。大叔也愣住了那麼久。如果那時候不是想到妻子和孩子還在車站等他，大叔會立刻撞柱子死掉。不知道還要怎麼活下去。完全沒有方向了。
大叔對盲人老闆說：伯父，我不是流浪漢。我是真心來求一份做麵包的工作，想賺飯養兩個孩子。
老闆還是坐在屋裡朝外說：那你真的會做麵包嗎？
是的伯父，我會做。伯父讓我試做看看吧。
裡面還有一盆麵團，你進去做給我看看。
大叔走進麵包爐，看到一盆麵團。他挖一點麵團聞聞，快要好了。再等五分鐘讓酵母發酵就到時間了。大叔叫小孩一起抬盆麵團，他開始揉麵。揉圓的、揉長的、上色、排盤、用刀片劃口、送進爐裡。
在等待的時候，大叔祈求上天保佑這一爐麵包成功。五分鐘後他打開爐門看，情況穩定，他高興極了。他把爐門留一條縫。
七分鐘後他拉出整爐麵包。孩子們歡呼。爸爸啊，這位斷腿叔叔做的麵包跟電爐做出的一樣漂亮。是嗎？拿過來給爸爸摸。老闆拿起麵包，從頭到尾摸、從這面摸到那面。
老闆說：可以了，你留下來跟我一起做吧。
聽到這句話，大叔差點癱軟下去。整個人輕飄飄的沒有重量。這樣孩子們就逃過餓死了。
老闆先借錢給大叔，夠買一套舊衣服，換掉身上那套。
每天大叔在麵包爐做麵包，孩子們就在旁邊玩。老板娘買了一個籃子，每爐麵包出爐，她挑最好看的給大叔的妻子拿到車站賣熱麵包。一日三餐由老板夫婦提供。晚上，老板給一頂蚊帳和一張草席，全家拿到車站睡覺。
大叔妻子的衣服破爛，很多地方裂開。她找來橡皮筋，把裂開的地方綁成一束一束。身上綁了不知道多少束，看起來像一棵結果的樹。後來她也買到一套舊衣服。
大叔三歲的男孩發燒。燒了一天又一天。大叔買退燒藥給孩子吃。過了一週還不退，反而更嚴重，看起來呆呆的。大叔抱孩子去醫院。到第三天，醫生說：孩子是腦膜炎，要送去西貢治療。
大叔對醫生說：請醫生盡力救孩子，現在我沒辦法帶他去西貢。
那天是除夕下午。孩子的嘴巴已經僵硬，要餵一點水都要用湯匙撬開嘴巴。大叔抱孩子回家。那時候的「家」是一間剛借來住的空茅草棚。
大叔抱孩子回到棚子。晚上六點多，孩子抽搐一聲，就斷氣了。
聽到大叔妻子撕心裂肺的哭聲，周圍的人都跑過來。
沒有燈可以點，每個人走進來，大叔就用火柴點棉花，閃一下亮光。有人拿來香爐。
整晚夫妻守在孩子屍體旁。香爐放在孩子頭頂。大叔看著孩子的臉。他跪在孩子身邊。爸爸媽媽因為沒有錢，才讓你這樣死去。上天這樣考驗，我受不了了。
大年初一下午，全教區Tân Tạo的教友都來送孩子上天堂。
昨晚大叔唱了二十首歌。這是聽眾的需求，也是大叔自己的需求。要每天賣掉200張彩券，必須非常努力。大叔領彩券的代理商那裡有三十個人一起住。女人住三樓，男人住三樓。晚上鋪草席，一個挨一個睡。有八十多歲的老人，走不動，每天賣不到五十張。其他人也只賣一百多張。大叔比別人好的是他有吉他、會唱歌。
😃人家叫大叔唱，不是因為大叔唱得好聽啊孩子，而是因為他們愛那些歌。有時一句歌詞勾起回憶，他們就想聽整首歌。大叔賣彩券快三十年了。那時候大叔唱的歌很多是被禁止的，但大叔還是唱，沒人說什麼，因為大家理解大叔的處境。有一次快過年了，看到大叔還抱吉他去唱，警察大哥心疼，給了大叔一點錢讓他回鄉過年。
很多個晚上連續唱六、七首歌，大叔已經很累了。但回家路上經過一桌喝酒的，有人站起來拉椅子請大叔坐下聊天。聊一會兒大叔又多唱五、六首。被愛的感覺讓大叔開心，精神振奮，完全不覺得累。就像今晚，大叔可以一直唱給你聽。
😃這是家書，歪歪斜斜是女學生妹妹的字跡 這是年糕，是年老的母親親手包寄給兒子 這是毛衣，多少個通宵妹妹熬夜織給你
如今妹妹寄到戰場，帶一點後方親人的關愛
坐著讀這簡單真摯的女學生家書 看著這對年糕，心裡忽然想起遠方的老母親 穿上這件毛衣，好像聽見心裡空空的 春天正降臨大地，但所有的春天都在這裡。
😃（《謝謝》——Trịnh Lâm Ngân）
😃「……但所有的春天都在這裡」，大叔唱得平淡，為什麼我的心卻哽住了。
現在是晚上九點，雨中的西貢街角，大叔賣彩券的地方，他躲進咖啡館打電話給我。
看到大叔的電話號碼，我掛斷，再打回去。
雨季很難賣啊孩子。大叔怕雨季。一手拄拐杖，肩膀掛吉他，再加一件雨衣就很累贅、很難受。下雨大叔很容易感冒。身體已經不像年輕時了。但也只能忍。今天大叔已經賣了140張，還剩60張。等一下雨停大叔要去Viễn Dương。Viễn Dương、Đại Thế Giới、Quán Cây Dừa、Ba Mươi……這些是每天大叔會經過打招呼的餐廳名字。
大叔很有禮貌地請人買彩券，如果不買，他們也很有禮貌地拒絕。現在大叔已經習慣了，但剛開始抱吉他站在客人面前唱時，真的很害羞。兩個膝蓋不停發抖。唱不出來。大叔自己對自己說：我如果放棄，妻兒怎麼辦？我的處境只剩下這條路可以謀生了。我如果不堅強，怎麼救得了這個家。這裡已經是異鄉，不是在家鄉了。
在La Gi鎮做了兩年麵包後，夫妻倆存了一點錢，決定繼續往南走。就這樣走走停停，沒有確定要去哪裡。看到哪裡能活下去就停下來。
停在Long Hương市場。Long Hương市場屬於Long Hương教區，在巴地（Bà Rịa）。這是1954年北方天主教徒南遷後形成的村落。
全家睡在市場裡的一個攤位上。早上起來收拾乾淨，還給人家賣東西。煮飯就借別人的鍋、借附近人家的炭爐。
大叔的妻子得到市場管理員同情，讓她打掃市場。早上大叔去巴地車站賣彩券，離市場兩公里，中午回市場，跟在垃圾車後面，和妻子一起推車去倒垃圾。下午人家把餵豬的魚（cá heo）拿到市場賣，管理員就叫大叔的妻子收一點叫「市場稅」的錢。那筆錢管理員也給了大叔的妻子。
每週全家去教堂望彌撒。融入教區生活，像一個普通的教友。
有一次大叔在巴地車站賣彩券，看到一位大哥抱著吉他坐在長椅上發呆。大叔過去問。他也斷了一條腿，跟大叔一樣。大叔斷右腿，他斷左腿。他是第5師的兵，大叔是第23師的兵。
大叔叫他回市場睡，和我們家一起住。他也剛到巴地，不知道要去哪裡。
他唱得好、彈得好。大叔說：現在你彈琴，我在後面賣彩券，我只要分一點夠吃飯的錢就行。他答應了。於是每天兩人去巴地車站，上客運唱歌。客運快開時，售票員會叫他們下車。再上另一班客運。每天賺到的錢他分一半給大叔。
大叔請他教彈琴。整整三個月，每天晚上他都教大叔兩、三個小時。要彈唱至少要一年，但他教基本知識。他知道多少就教多少。
慢慢地兩人像一家人。他以前在西貢有自己的房子，解放後去新經濟區，生活困難，妻子帶孩子跟別人跑了。他像失了魂，抱著吉他四處流浪，漂到巴地車站。
每天賺的錢他都拿去喝酒。一天晚上教完琴，他抱著吉他唱歌。深夜的歌聲淒涼，像刀子割心。大叔醒來跟他聊天。大叔說：你妻子離開你，是因為她靠不了你。現在你不要再這樣活了，你賺到錢，要懂得存，我妻子會幫你保管。從那時起，每天有錢他就交給大叔的妻子記帳。幾個月後他就把那筆錢帶回去給孩子。
大叔的妻子又生了一個孩子。那些下大雨的夜晚，風雨打進市場，爸媽被淋濕，孩子也被淋濕。教區議會長看到這種生活很心疼，他來叫大叔把孩子帶到他家住。他這麼說時，大叔又想去又不敢，因為全家四口搬進去會給他家添很多麻煩。大叔請求讓他們打掃乾淨後面的倉庫住。倉庫是水泥牆，很寬敞，像現在的出租房。大叔也叫那位朋友一起搬過去和我們住。大叔一家和那位朋友在那裡住了五、六年。
教區的教友都很疼大叔一家。每次漁船回來，大家就拿籃子去要，他們讓盡量裝。孩子每天由修女免費教書。這樣的生活對大叔一家來說已經是天堂了。
那位朋友邀大叔去西貢賣彩券，因為西貢賣得比巴地多。大叔告別這像天堂的教區，去投靠朋友在Hóc Môn的父母。
大叔一家在朋友父母家住了超過一年。朋友的父母已經老了，下面還有兩個弟妹沒結婚。房子簡陋貧窮。沒有獨立房間，大家都在同一個空間活動。大叔是他們兒子的朋友，處境如此，就當成一家人。
有一次朋友生病，叫大叔自己去賣。那是大叔第一次自己抱吉他出門討生活。等大叔看起來熟練了，朋友才叫他自己出去。
大叔的妻子心臟病越來越嚴重，什麼都做不了。大叔帶妻兒回Ninh Hòa，蓋了一間茅草屋。
大叔和朋友、朋友父母及弟妹道別，獨自上西貢賣彩券，直到今天。
😃大叔的人生就是這樣啊孩子。戰爭結束了，大叔不再是軍人，大叔是老百姓，是越南土地上的一個老百姓。只剩一條腿，大叔比別人辛苦。在鄉下活不下去，只好四處流浪。
😃人生就這樣過下去就很好了。大叔不再想更多。每次回鄉，走在家裡的小院子，坐下來和妻子吃一頓飯，大叔就覺得腳像被綁住一樣走不了。大叔再努力五年就要回鄉陪妻子。要買十隻雞，養雞、種一畦菜。
五年後大叔就七十四歲了。
😃夢想是還清賺錢的重擔。回到鄉下。「找回失去的童年」。那是年輕軍人的夢想。六十九歲的大叔還不敢實現。再努力五年吧。
雨停了。大叔要走了。我叫大叔不要關手機，我想跟著大叔走一會兒。
大叔走進一家大排檔。
.320.
我想像大叔一手撐著木拐杖，吉他掛在胸前，彩券放在琴盒上。臉上帶著笑容，皺紋擠在一起。那是爸爸的臉。
我是一位步兵，二十四歲，還沒結婚，只有剛入伍時的女朋友。我想回答大家常問的問題：為什麼我像愛自己一樣愛征戰的生活。今天很高興唱這首歌送給各位朋友——😃Trần Thiện Thanh的《鹹的海》。
高聳的長山，擁抱愛國之情流成河源。 尋找東海，愛情化作太平洋的波浪。 然後每個有霧的夜晚，波浪輕拍，哄故鄉入睡。 但故鄉還未睡去，當砲火紛飛，田野上還留著屈辱。
小時候聽過的那些歌，在無意識中我記得幾段。長大後我忘了。然後有一天半夜，我在一個小鎮的旅館醒來，歌聲從某個我還沒想到的地方傳來。我打開門，一個男人坐在路邊，聲音沙啞。路上已經沒人，他是唱給誰聽？
而今晚，歌聲在路邊大排檔響起。
.321.
這篇文章的重要故事情節
這一章以「傷兵之歌」為題，透過作者與一位越南共和國傷殘軍人Phan Hà Long（大叔）的相遇與深度訪談，完整講述一位斷腿老兵從戰爭結束到戰後近五十年極度艱辛卻堅韌求生的故事。全文以大叔的歌聲、回憶與現實交織，呈現😃「戰爭結束了，傷兵卻永遠走不出戰爭」的核心主題。
主要情節線索與重點：
- 相遇與開端
- 作者在路邊大排檔聽到大叔唱《低矮的森林》，看到他賣彩券的落魄模樣，後續主動聯絡，成為朋友。大叔六十九歲，仍每天抱吉他賣彩券維生。
- 1975年後的逃亡與飢餓（核心苦難）
- 戰後大叔一家在鄉下斷糧，兩個孩子餓到哭鬧。大叔決定帶妻兒離開，投靠妻子在平順省北茹經濟區的親戚。
- 火車站上車、半路被趕下車、在Suối Kiết站煮最後兩罐米、在北茹車站淋雨睡地板、孩子因腦膜炎夭折等一連串絕境。
- 靠陌生人、堂姐、賣麵包阿姨的微小幫助勉強存活。
- 靠手藝與歌聲求生
- 在La Gi鎮麵包爐打工（老闆是盲人），全家睡車站。
- 後來到巴地Long Hương教區，融入天主教生活，妻子掃市場，大叔賣彩券。
- 遇斷腿戰友，兩人合作在客運上彈唱賣彩券，戰友教大叔彈琴唱歌。
- 最終定居西貢，至今近三十年仍每天唱歌賣彩券，養活妻子與孩子。
- 大叔的內心世界
- 戰時失去一臂，戰後又斷一腿，妻子心臟病，孩子夭折，多次想死卻為妻兒堅持。
- 靠唱歌（尤其是Trần Thiện Thanh、Minh Kỳ等人的老歌）維生，也活在回憶裡。
- 現實中每天賣200張彩券，雨季最怕，卻仍以樂觀、幽默面對；夢想五年後（七十四歲）回鄉養雞種菜，結束「賺錢的重擔」。
- 作者的反思
- 透過大叔的歌聲，作者看見父親的影子，也看見所有傷兵共同的命運。
- 章末以大叔在雨中繼續賣彩券、作者想像大叔唱歌的畫面作結，留下「傷兵之歌」永遠在街頭響起的無盡感慨。
核心主題：這不是單純的個人苦難史，而是😃越南戰後「傷兵」群體的縮影——他們為國家打過仗，卻在「和平」中被遺忘，只能以殘缺的身體、歌聲與尊嚴，在社會最底層掙扎求生。全文以歌聲串聯回憶與現實，既沉痛又帶有溫暖的人性光輝，展現老兵「不死才是倒楣，活著卻比死更苦」的複雜心境。
☝☝☝☝☝☝☝
這是一段令人動容的故事，描述了一位越戰傷兵在戰後為了生存，帶著妻兒在貧困與歧視中掙扎求生，最後靠著賣藝與賣彩券度過餘生的心路歷程。
由於原文較長，我將其分為三部分進行翻譯，並在最後為您整理故事精華。
第一部分：折翼的士兵與車站的抉擇
爸爸19：傷兵之歌（第301-305頁）
我是一名越南共和國（South Vietnam）的傷殘士兵，軍號 72/408849
「綠綠的森林，樹木覆蓋了道路。身後的城市，抱著什麼夢想？我是長久征戰的人，所以最初的夢想，聽說早已沉入深處。」
晚上八點，路邊攤人聲鼎沸。一位傷殘士兵抱著吉他，唱著《低矮的森林》（Rừng lá thấp），這是作詞家陳善清（Trần Thiện Thanh）深受各代喜愛的名曲
這天是傷兵幸運的日子，才八點多就賣完了彩券。我偷偷記下了他的電話，後來我們成了朋友
他回憶起當年離開家鄉的那一晚。那是個黃昏，沒有人送行
為了生存，他苦練吉他。手指練到紅腫起泡，他就把指尖貼在小燈泡上緩解疼痛
第二部分：極限的生存與「北田」的絕望
傷兵之歌（第306-311頁）
他的妻子患有心臟病，而他只有一條腿，因此不被允許加入合作社
在那段絕望的日子，孩子餓到大哭。他只能在村子裡摘些酸漿草，洗淨加點鹽搗碎，混入鄰居給的米湯給孩子喝。他自己則忍餓了三天
抵達北田後，現實卻更殘酷。那裡的親戚生活同樣悽慘，有人因瘧疾去世，午餐只有一碗發霉的番薯乾
回程的車票要 10 盾，但他全身只有 8 盾。售票員拒絕賣票，他只能帶著妻兒趁亂偷溜上車
「我求求你們最後一件事。我的生活已經走投無路了。如果你們不收這 8 盾，就請把我們一家人踢下去。死在一起總比留在這被老虎吃掉好。」
最終他們抵達了拉奇（La Gi）。他在車站遇到一個麵包攤老闆，向他介紹了一間缺工的麵包廠
他對盲人老闆說：「我不是流浪漢，我真心想求份工作養活孩子。」
第三部分：喪子之痛與西貢的琴聲
傷兵之歌（第312-321頁）
生活剛穩定，三歲的小兒子卻患上腦膜炎
後來，他流轉到巴地（Bà Rịa）的龍香（Long Hương）市場，全家睡在市場的攤位上
最終，為了賺更多錢，他獨自來到西貢賣彩券，這一賣就是近三十年
他省吃儉用，在寧和（Ninh Hòa）老家蓋了一間草屋讓妻子安居
夜深了，西貢的雨停了。他再次走進一家酒館，撐起那根磨損的木拐杖，胸前掛著吉他，開始演唱陳善清的《鹹海》（Biển mặn）
「高聳的長山山脈，懷抱著流向水源的情感……」
歌聲在路邊攤的嘈雜中響起，那是一位老兵用生命在唱的最後樂章
文章重要故事情節總結
戰火烙印：主角潘河龍是前南越傷兵，在 1972 年戰役中失去左腿，戰後因身分與殘疾生活極其艱辛。
恥辱的遷徙：因無法在農村生存，他帶著妻兒背負著「逃兵」般的恥辱感，深夜潛逃出村尋找生路。
北田的絕望：前往經濟區投靠親戚失敗，全家陷入飢餓邊緣，甚至在公車上因差 2 盾車資而面臨被遺棄荒野的死境。
麵包廠的重生：在拉奇（La Gi）憑藉優異的麵包手藝，獲得一位盲人老闆的錄用，解決了生存危機。
痛失愛子：三歲幼子因貧窮無力醫治，在除夕夜死於腦膜炎，成為他一生最深的痛。
賣藝餘生：他在戰友幫助下精進琴藝，餘生在西貢街頭賣彩券、彈唱舊時代禁歌，獨自支撐家計，夢想著五年後能回鄉務農。
如果您需要更深入了解特定章節或地名的歷史背景，請隨時告訴我！我也能為您生成關於這位老兵在雨中西貢彈唱的意境圖像。
☝☝☝☝☝
這篇文章選自《爸爸19》（爸爸19），篇名為〈傷兵之歌〉（Tiếng hát người thương binh），記述了一位南越共和國傷殘老兵潘河龍（Phan Hà Long）在戰後極其艱辛的生存掙扎與奮鬥過程。
以下為該文章（第301至312頁）的中文翻譯：
逐段中文翻譯
傷兵之歌（p301-p321）
「我是越南共和國（Việt Nam Cộng Hòa）的一名傷殘兵，軍籍編號 72/408849。在1972年火紅的夏季，我參加了波萊庫（Pleiku）的波萊梅（Pleime）戰役，失去了一條腿。很高興能為各位演唱這首曲子，以此緬懷那個時代。」
「綠林青翠，樹木覆蓋了去路。身後的城市，懷抱著什麼夢想？我是一個長久征戰的人，所以最初的夢想，我聽說早已沉入深淵……」
晚上八點，路邊攤人聲鼎沸、熱鬧嘈雜。
叔叔在歌唱中重拾回憶。他說：「孩子啊，這沒什麼辛苦的。」
「那個傍晚，在斜陽映照下送別……」
「上車吧，老公，快上車！」妻子催促著。
汽笛鳴響，火車緩緩啟動。叔叔全身僵硬。不知是誰拉了他一把，等火車行駛時，他已在車上了。
「那個傍晚，在斜陽映照下送別……黃昏降臨，紫色湧入靈魂。願空間不散，留住時間的腳步，讓這離別時刻延長。在分開前，願火車不要開走。」
叔叔的妻子患有心臟病，而他只有一條腿，所以他們沒被允許加入合作社（hợp tác xã）。
那天雨很大，兩個小孩哭得撕心裂肺。
妻子問，能去哪？
在火車站詢問後得知要到北容需在碎切站（ga Suối Kiết）下車。
到達北容車站時正值大雨，候車亭漏水。
北容經濟區的環境比家鄉更嚴酷。
行至半路檢票。
一位在廢棄茅草亭休息的女商人向他招手說：「你拿這盤子去餐飲室（căng tin），站在人前，說句話人家就會給。」
「逆著時間回到過去，那令人鼻酸的瞬間。」
他問賣麵包的老婆婆，是否有麵包店缺工？
故事重要情節
戰爭的創傷與生存考驗：潘河龍叔叔在1972年戰役中斷腿致殘，戰後因政治身份（南越傷兵）無法進入合作社，只能在極端惡劣的環境下從事重體力勞動。
飢餓邊緣的抉擇：在全家面臨斷炊、甚至要靠米湯混酸模葉度日的情況下，他不顧殘疾與尊嚴，帶著僅有的兩罐米與借來的八塊錢，遠赴北容投靠親戚。
絕望中的尊嚴底線：儘管生活極度貧困，當面對逃票被趕下車的羞辱，他甚至求死以求解脫；而面對乞討的建議，他展現了寧死不願拋棄人格尊嚴的掙扎。
靠手藝重獲新生：憑藉早年學會的麵包製作手藝，他贏得了盲人老闆的信任。這不僅是一份工作，更是全家人在戰後混亂與貧窮中生存下來的希望。
音樂作為記憶的載體：老年後的他依然每天演唱戰時流行的老歌，這些歌不僅是他的謀生手段，更是他那段刻骨銘心回憶的見證，也是與讀者（作者）連結的橋樑。
☝☝☝☝
爸爸19 傷兵之歌 （p301-p321） Tiếng hát người thương binh （p301-p321） Tôi là một thương phế binh Việt Nam Cộng Hòa, số quân 72/408849. Năm bảy mươi hai mùa hè đỏ lửa tôi dự trận Pleime tại Pleiku bị mất một giỏ. Rất vui hát tặng các bạn bản nhạc này để nhớ tới một thời. Rừng lá xanh xanh cây phủ đường đi Thành phố sau lưng ôm mộng ước gì Tôi là người đi chinh chiến dài lâu Nên mộng ước đầu tôi nghe đã chìm sâu. D Tám giờ tối, quán nhậu via hè đông đúc, ồn ào. Trước một bàn nhậu người thương phế binh đang ôm đàn hát bài “Rừng lá thấp”, một ca khúc quen thuộc của tác giả Trần Thiện Thanh được các thế hệ yêu thích. Trong không gian xô bồ đó tôi nhìn thấy có khuôn mặt đăm .301. chiêu, có bàn tay nâng cốc bia lên rồi đặt xuống, có một người rời khỏi chỗ ngồi, lại hỏi người thương binh còn bao nhiêu vé số nữa anh mua hết. Anh nói, nhìn chú, anh nhớ đến ba, người ba anh chưa được nhìn thấy mặt nhưng luôn có mặt trong tâm tưởng anh. Ba anh đã từ trận khi mẹ sinh ra anh được ba tháng. Hôm nay là một ngày may mắn của chú thương binh, mới hơn tám giờ tối chú đã bán hết vé số, bù cho những đêm phải đi đến một, hai giờ sáng. Anh xin số điện thoại của chú. Trong khi chú đọc số cho anh, tôi đã lén ghi lại. Một tháng sau tôi nhắn tin cho chú. Rằng tôi đã nhìn thấy chú hôm đó. Chú nhắn tin lại. Sau đó tôi mới dám gọi cho chú. Hai chú cháu trở thành bạn. Tên chú là Phan Hà Long, còn cháu là Phan Hà. Chú hát, chú được sống trong kỷ niệm. Không có khố gì đâu con. Chiều nao tiễn nhau đi khi bóng ngả xế tà. Nào có ai tiễn đưa. Sân ga có mấy bóng người. Chú đâu biết xe lửa chạy vào giờ nào. Chọn đi buổi tối để không ai nhìn thấy. Vợ một bộ quần áo, chồng một bộ quần áo. Và hai đứa con, đứa năm tuổi, đứa ba tuổi. Và một cái ba lô đựng hai lon gạo. Không gian im lìm, vợ chồng nhón từng bước ra khỏi làng. Thời đi học đã từng nghe tả về nhà ga xe lửa hiu hắt -302. ánh đèn vàng vọt đêm khuya nhưng lúc này chú không còn cảm nhân được gì nữa. Đầu óc lơ lửng. Bước chân lưỡng lự. Lên đi anh, lên đi anh, vợ chú thúc giục. Cô mừng quá khi xe lửa tới. Cô ôm hai đứa con lên trước. Lên đi anh, nhanh lên anh. Một tay chú chống nạng, một tay chú bám vào xe lửa. Chú nhìn vợ, muốn nói lời chào biệt vợ mà họng tắc nghẹn. Đi hay đừng. Nỗi tủi thân dâng ngập. Mình là chóng mà không lo nổi cho vợ con, phải bỏ quê hương đi tìm dòng họ nhà vợ để nhờ cậy. Chú xấu hổ. Chú cảm thấy nhục nhã. Tiếng còi hú lên. Rồi tiếng rục rịch rục rịch. Người chú cứng lại. Một bàn tay nào đó kéo chú lên bằng cách nào chú không biết nữa. Tới khi xe lửa chạy thì chú đã ở trên xe rồi. Tôi thương chú hơn khi biết chú không có năng khiếu đàn, hát. Chú phải khổ luyện mới đàn được. Khi bấm hợp âm những ngón tay cứng đơ sưng lên, đỏ rần. Mỗi đêm, tập xong, chú áp đầu ngón tay bị rộp vào bóng đèn hột vịt cho dịu cơn đau. Rồi đến đoạn vừa đệm vừa hát. Tập trung đệm thì quên hát. Hát thì đệm trật ra ngoài. Những bài hát ngày đi lính nghe nhiều nhưng chưa khi nào chú hát. Giờ phải tập. Phải tập đàn tập hát bằng được. Để cứu đói con, cứu đói vợ. .303. Chiều nao tiền nhau đi khi bóng ngả xế tà Hoàng hôn đến đâu đây màu tím dâng trong hồn ta Muốn không gian đừng tan, níu đôi chân thời gian Ngừng trôi cho phút giây chia ly này kéo dài Trước khi phân kỳ, ước sao cho tàu đừng đi. (Chuyến tàu hoàng hôn - Minh Kỳ và Hoài Linh) Tiếng hát nao lòng giữa sân ga tưởng tượng. Nhưng chú đứng đây, ôm đàn hát, là thật. Vợ chú bị bệnh tim, chú thì chỉ còn một chân nên họ không cho vào hợp tác xã. Chú đi làm hầm than trên núi gần Dục Mỹ, cách nhà chục cây số. Chú leo núi bằng cách vịn chắc vào cây. Vậy mà cũng có khi bị té. Có lần mưa to, chú vung rìu trúng vào chân giả, té lăn xuống núi. Định thần, ngồi dậy, chú mới hú hồn vì không phải trúng vào chân thật. Tới năm 1979 bộ đội đóng quân tại núi, cấm dân vào. Chú không còn cách gì kiếm sống. Trong vườn chú có một ruộng khoai. Ban đầu ngắt ngọn. Sau đó ngắt lá non. Lá non ngắt hết, lá già úa không thể ăn được, thì bới củ. Củ khoai mới bằng ngón tay cái luộc dân cho các con ăn. Hết ruộng khoai thì đi đào củ chuối. Ăn mãi củ chuối ruột gan khó chịu. Đến lúc củ chuối cũng không có mà đào. .304. Hôm đó trời mưa, hai đứa nhỏ khóc quần quại. Chú đi một vòng thôn hái năm lá chua me, rửa sạch, cho chút muối vào giã. Rồi đến nhà người hàng xóm xin một bát nước cơm. Chú hòa nước cơm vào bát nước lá chua me cho các con húp. Chú thì nhịn. Tới ngày hôm đó là chú đã nhịn đói tới ngày thứ ba rồi. Chú nói với vợ, em ơi mình phải dẫn con đi. Vợ hỏi, biết đi đâu bây giờ. Đi may ra còn sống, ở đây rồi chết các con mất. Nếu còn rau ăn chú chưa nghĩ tới chuyện đi đâu. Nhưng không còn gì nữa. Không còn một thứ gì để cắm cự được nữa. Vợ chú người Huế, nghe người ta nói khu kinh tế Bắc Ruộng trong Bình Thuận có nhiều người Huế, nhiều người bên dòng họ vợ ở đó. Cô nói với chú, thôi mình vô đó xem thế nào rồi nhờ cậy. Chú đến nhà anh chị nói chuyện ra đi. Chú có hai anh trai, một anh bị mờ mắt bẩm sinh, một anh đi lính bị thương, hoàn cảnh các anh cũng đói, nhưng đỡ hơn chú, vì được vào làm hợp tác xã ăn công điểm, ít nhiều gì mỗi năm cũng được chia lúa. Chị dâu cho mượn một giạ lúa. Một giạ lúa giã ra được mười lon gạo. Vợ chú mang gạo đi trả nợ cho bà con cô bác đã vay mượn trước đó, người hai lon, người một lon, nửa lon. Còn đúng hai lon gạo mang đi. Ra đi với hy vọng mơ hồ.n Hà 305. Ngồi ở ga xe lửa hỏi thăm người ta, mới biết, muốn đi Bắc Ruộng thì xuống ga Suối Kiết. Xuống ga Suối Kiết lúc gần sáng. Xe lửa đi rồi nhà ga trơ trọi giữa rừng. Xa xa có vài cái chòi lá. Hình như là chòi lá của những người công nhân xây lắp cầu đường. Lưỡng lự một lúc, chú đi vào một chòi lá xin người công nhân chỗ nấu cơm. Ăn một bữa no rồi chết. Chứ cảnh này sống sao nổi. Chú lấy hai lon gạo ra nấu hết. Cơm nấu chín, chú nói, ăn đi các con, ăn thoải mái đi, ngày mai tính sau. Từ khi xuống xe trong lòng hoang mang nhưng chú vẫn nói những câu trấn an tâm lý vợ. Bắt đầu ăn thì có một người đi vào. Người đó vỗ vai chú. Ủa mày đi đâu. Tiếng nói của con người giúp chú hoàn hồn. Chú quay lại, là một người lạ. Anh ta nhầm chú với một ai đó. Anh ta nói, tao đi buôn một chuyến mà bị bắt mất hết. Dù không phải là người quen nhưng sự xuất hiện của anh ta giúp chú tỉnh lại. Nhìn anh ta xơ xác. Chắc anh cũng đói. Thôi trong hoàn cảnh mình cùng lạc loài, anh ngồi đây ăn miếng cơm cho vui. Anh ta bẻ cây làm đũa ngồi xuống dứt cơm lên ăn cùng cả nhà. Trước khi đi anh ta nói chờ sáng sẽ có một chiếc xe tải đến bốc hàng, em qua đó xin đi nhờ lên Bắc Ruộng. Đúng như anh nói, sáng mai có chiếc xe tải đến. .306. Đến bến xe Bắc Ruộng gặp cơn mưa lớn. Nhà xe lợp mái lá kè mưa tạt vào ướt hết. Nước mưa lênh láng trên nên nhà. Băng ghế khách ngồi là những đoạn cây tròn bằng bắp chân, không nằm lên được. Chú lấy hai viên gạch, vợ một viên, chống một viên, kê đầu ngủ giữa nến nhà. Hai đứa con áp lên bụng ba mẹ. Mệt quá, cả nhà ngủ thiếp đi. Sáng hôm sau, vợ chú nhìn ra ngoài chợ thấy một chị trông giống như con bác họ ngoài Huế. Khi ở Huế chị có sạp vải ngoài chợ, nhà giàu có. Vợ chú chạy ra, đúng là chị ấy. Trông chị tàn tạ, khác đi nhiều quá. Chị dẫn gia đình chú về nhà. Vừa lúc cả nhà ăn bữa trưa. Bữa trưa là nổi khoai miếng hẩm lên mỗi người một bát. Không có cơm ăn. Khu kinh tế Bắc Ruộng còn khắc nghiệt hơn ngoài quê. Nghe chị kể về những người dòng họ ngoài Huế vô đây mà thấy cuộc đời sao thê thảm. Vào đây cũng đi phát rẫy, đốt than. Đã có người chết vì sốt rét. Ở nhà chị sang ngày thứ ba thì chú nói với vợ, giờ mình bắt xe quay lại Bình Tuy. Tình cảnh này chị không dám động viên các em ở lại. Chị không có tiến cho các em, chị chạy đi nhà này nhà khác trong dòng họ xin góp lại mỗi người một đồng, được tám đồng, đưa cho vợ chú cấm đi đường, cùng một nắm khoai khô hẩm. Thời đi học chú học được cách làm bánh mì khi ở nhà bạn. Ba của bạn chú có lò bánh mì. Những lúc rảnh chú .307. nhờ bác hướng dẫn cách làm bánh. Chủ học rất nhanh. Sau đó chú thành một người thợ làm thuê cho bác. Đến tuổi đi lính, chú trốn lính một năm bằng cách đi làm cho lò bánh mì. Chú có nghề làm bánh mì. Chủ tin tưởng vào tay nghề mình. Hy vọng về thị trấn La Gi xin được một công việc ở lò bánh mì. Đi lên Bắc Ruộng nhờ xe tải không mất tiến, nhưng quay về phải mua vé. Vé xe giá 10 đồng. Chú nói với người bán vé là tôi chỉ có 8 đồng, xin chị bán cho tôi một vé. Họ không bán. Chú kế lẽ hoàn cảnh. Họ vẫn dứt khoát không bán. Họ không chịu bán vé mà gia đình chú thì phải lên xe đi về. Phải liều thôi. Vợ chồng kéo nhau đi ra ngoài chỗ xe đang đón khách. Chú nói vợ dẫn con ra thành bên kia, còn mình thì đứng bên này. Cảnh lên xe ngày đó chen lấn, xô đấy, người kiểm soát vé không kiểm soát hết được. Chú nhanh chóng lọt lên xe, ngồi băng sau cùng. Đó là băng chợ đen, không mua vé. Chú chờ cho lơ xe lơ mắt, chú kéo một đứa con lên. Chờ cơ hội khác, kéo đứa nữa. Vợ chú nhảy lên sau cùng. Đến giữa đường họ soát vé. Chú nói lời xin lỗi vì không mua vé mà lên xe và câu xin họ thương cảm nhận 8 đồng, cho gia đình về tới bến xe. Họ không nhận, bắt gia đình chú xuống xe. Con đường từ Bắc Ruộng về Bình .308. Tuy hoang vu, bốn bé là rừng. Xuống giữa đường rối làm sao. Không có ngôi nhà nào mà xin nhờ cậy. Chú tha thiết cầu xin họ nhận 8 đồng lăn nữa, cũng như lúc ở quẩy bán vé, họ nói những lời sỉ nhục và bắt phải xuống xe ngay. Chú nghĩ cuộc đời mình đến đây là tận cùng rồi. Chú kéo hai con sát lại cửa, ôm con vào lòng, và nói với vợ, em lại gần đây với anh. Chú nói lời cuối cùng với các anh ấy: Tôi xin các anh một lời cuối cùng. Cuộc đời tôi đến đây là không còn gì nữa rồi. Tôi chỉ có 8 đồng mà các anh không lấy thì mong các anh làm một việc, các anh đạp giùm gia đình tôi xuống một cái. Thương giùm tôi. Đạp một cái vợ chồng con cái rơi xuống là xong. Các anh vô tư không phải nghĩ gì. Đây là tôi nói thật lòng. Xuống nửa đường tôi không thể xuống. Đằng nào cũng phải chết. Thà rằng chết luôn cùng nhau một cái cho mát mẻ. Xuống đây, chim kêu vượn hót, nửa đêm cọp mò tới vợ con tôi chịu sao nổi. Tại sao khi đó chú cứ nghĩ đến cái chết? Vì không nhìn thấy tương lai con ạ. Xuống bến xe con đói, khóc. Bà bán bánh mì đi qua cho một cái. Chú bẻ đôi cho hai đứa. Một bà buôn chuyến ngói bên cái quán lá bỏ không, vẫy tay chú, nói: Chú nè, cẩm cái đĩa này vô trong căng .309. tin, đứng trước mặt người ta, chỉ cần nói một tiếng là người ta cho liễn. Bà nói một câu mà chú lạnh người luôn. Hoàn cảnh mình bế tắc đến thế này rồi sao. Trong bến xe có căng tin người ta đang ăn cơm. Bà đưa cái đĩa bà vừa ăn xong, bảo chú vào đó xin người ta bớt chút cơm rau mang về cho con ăn. Chú cầm lấy cái đĩa bà ấn vào tay. Bà giục, tại sao chú không đi, để một lúc nữa ăn xong là tan đó. Chú nói, dạ em mới xuống xe, em chóng mặt quá, em nghỉ vài phút đã. Nghỉ xong vài phút, chú đứng dậy bước đi. Đi được năm bước chú lùi lại ba bước. Chú nhích thêm một bước. Chú cắn răng. Chú không bước tiếp được nữa. Chú đi, đi lùi lại. Lùi lại chỗ ngồi lúc nãy. Bà hỏi, sao không đi nữa. Dạ, em thấy khó chịu trong người thế nào chị ạ. Bà hứ một tiếng, giật cái đĩa, bỏ đi luôn. “Ngược thời gian trở về quá khứ phút giây chạnh lòng”. Người ca sĩ đến một độ tuổi nào cũng dừng hát, hát không hay nữa. Nhưng mà chú, 69 tuổi, vẫn ôm đàn hát mỗi ngày, mỗi đêm, hát bất cứ khi nào có yêu cầu, hát cả khi không biết có ai muốn nghe không, hát cả hai cánh tay đã rã rời, hát cả khi cổ họng khô khóc. ماعي Điều an ủi tôi, an ủi tôi chứ không phải an ủi chú, là khi tiếng hát cất lên có người lặng nghe. .310. Lạ lắm cháu ạ, số điện thoại của mình chú không nhớ, đọc đi đọc lại bao nhiêu lần vẫn không nhớ, Chú cũng không tập thêm được bản nhạc mới nào. Hơn ba mươi năm đánh những bản nhạc quen thuộc đó. Nghe bài hay, chủ thích, muốn tập mà không tập nổi. Hát mãi không thuộc lời. Thế nhưng chuyện ngày đó chú nhớ rõ ràng. Từng lời nói, cử chỉ của những người chú đã gặp trong giai đoạn đời đó khắc sâu trong đầu mình. Cuộc sống của chú khi đó còn gì nữa đâu. Tất cả chỉ dựa vào lời nói ra. Dựa vào lời nói mà hy vọng. Chú hỏi bà bán bánh mì, bác ơi ở đây có lò bánh mì nào thiếu thợ không, bác chỉ giùm cho con kiếm cơm nuôi mấy đứa bé. Bà nói nhanh, có, có cái lò bác đang lãnh bánh mì này thiếu thợ. Cả đêm chú thao thức không ngủ, chờ sáng bà qua bến xe dẫn đi ra lò bánh mì. Đêm đó cũng mưa nhưng bến xe La Gi lợp mái tôn không bị ướt như trên bến xe Bắc Ruộng. Ông chủ lò bánh mì là người mù. Ông ngồi trong nhà, bà nói vọng vào, anh ơi em tìm được người làm bánh mì cho anh. Thế à, vậy được rồi. Mấy đứa con nghe nói có thợ làm thì mừng. Lâu nay không có thợ bắt buộc chúng phải làm. Chúng chạy ra. Đứa nào đứa nấy há hốc nhìn chú. Một tiếng ở dội ngược. Bọn trẻ quay vào nói gì với ông chủ mà ông lặng thinh luôn. .311. Lúc đó chú mới nhìn lại cái bộ dạng của mình. Một bên chống cái tó, một bên đeo cái chân giả, bộ quần áo bùn đất lăm lem, rách nát, hôi hám. Trông chú lúc đó như một con thú. Còn tệ hơn một con thú. Tệ hơn một tên bụi đời, Bụi đời cũng không gớm ghiếc như chú. Những ngày qua chú không biết gì về con người mình nữa. Không biết hình ảnh mình như thế nào trước mặt người khác. Ông mù lặng đi chừng năm phút. Chú lặng người đi trong chừng đó phút. Nếu khi đó không nghĩ đến vợ và con đang chờ ở bến xe thì chú đập đầu vào cột chết liền. Không biết sống thế nào nữa. Không còn phương hướng nữa. Chú nói với ông mù: Thưa bác, con không phải bụi đời. Con thật lòng đến xin làm bánh mì để kiếm bữa cơm nuôi hai đứa bé. Ông chủ vẫn ngói trong nhà nói vọng ra: Thế chú có biết làm bánh mì thật sự không? Dạ thưa con làm được bác ạ. Bác cứ cho con làm thử đi. Còn một sào bột trong kia cậu vào làm tôi coi thử. Chú đi vào trong lò thấy một thau bột. Chú xới chút bột lên ngửi, sắp tới rồi. Chờ thêm năm phút nữa cho men nồng là đến giờ làm. Chú bảo thằng bé cùng khiêng thau bột lên chú vò bánh. Vò bánh tròn. Vò bánh dài. Phun màu. Sắp lên đĩa. Dùng dao lam xẻ, xẻ. Đút bánh vô trong lò. Trong khi đứng chờ, chú cầu nguyện ơn trên giúp con thành công mẻ bánh này. Năm phút sau hé miệng lò ra thấy ổn rồi, chú mừng quá. Chú ấp miệng lò he hé. .312. Bảy phút sau chú kéo mẻ bánh mì ra. Bọn trẻ con reo lên. Bố ơi chú cụt này làm bánh mì đẹp như bánh mì lò điện. Thế à, cắm vào đây cho bố coi. Ông cấm cái bánh mì ông rờ rờ từ đầu bánh tới cuối bánh, rờ mặt bên này sang mặt bên kia. Ông nói, được rồi, cậu ở đây làm với tôi. Nghe câu nói đó chú như muốn khuỵu xuống. Người chơi vơi không trọng lượng. Vậy là các con thoát chết đói rồi. Ông cho chú mượn trước số tiền đủ mua một bộ quần áo cũ, thay bộ đang mặc trên người. Hàng ngày chú làm bánh mì ở lò, các con chơi quanh quẩn đó. Vợ ông chủ mua một cái rổ, mỗi mẻ bánh ra lò, cô chọn những cái bánh đẹp nhất đưa cho vợ chú ra bến xe bánh bánh mì nóng. Ngày ba bữa ăn được ông bà chủ lo. Tối về, ông chủ cho một chiếc mùng và một chiếc chiếu cả nhà mang ra bến xe ngủ. Bộ quần áo của vợ chú rách nát, bị bục nhiều chỗ. Nhặt được sợi dây thun cô buộc túm những chỗ rách thành lọn. Trên người cô có không biết bao nhiêu là cái lọn như thế, trông giống như cái cây ra trái. Sau đó cô cũng mua được một bộ quần áo cũ. Bé trai ba tuổi của chú bị sốt. Sốt hết ngày này qua ngày khác. Chú mua thuốc tiêu ban lộ cho con uống. Tới một tuần rồi vẫn không bớt, mà còn nặng thêm, nhìn con lờ đờ. Chú bồng con lên bệnh viện. Đến ngày thứ ba, bác .313. sĩ nói, cháu bị sốt viêm màng não, phải đưa đi Sài Gòn chữa trị. Chú nói với bác sĩ, mong bác sĩ cố gắng cứu cháu chứ lúc này con làm sao đưa cháu vào Sài Gòn được. Hôm đó là chiều ba mươi tết. Miệng con đã cứng lại, muốn cho con uống một chút nước phải dùng thìa cây miệng ra. Chú bống con đi về nhà. Nhà lúc này là một cái chòi lá trống không người ta mới cho vào ở nhờ. Chú bồng con về đến nhà. Hơn sáu giờ tối, con nấc lên một tiếng rồi tắt thở. Nghe tiếng khóc thét lên của vợ chú, những người ở xung quanh đó chạy đến. Không có đèn để thắp, mỗi người bước vào chú lại dùng hộp quẹt bông gòn bật lên sáng lóe lên một chút. Có người mang đến cho bát hương. Suốt đêm vợ chồng ngồi bên xác con. Bát hương trên đầu con. Chú nhìn vào khuôn mặt con. Chú quỳ xuống bên con. Ba mẹ vì không có tiến mà để con chết thế này. Đấng bể trên thử thách thế này con không chịu nổi nữa. Chiều mồng một tết, tất cả giáo dân trong xứ đạo Tân Tạo có mặt đưa bé lên thiên đường. Đêm qua chú hát hai mươi bản nhạc. Nhu cầu của người nghe mà cũng là nhu cầu của mình. Để bán nổi 200 vé số mỗi ngày phải cố gắng lắm. Đại lý chú nhận 314. vẻ số có tới ba mươi người cùng trọ. Phụ nữ ở táng ba, đàn ông ở tầng ba. Đêm về trải chiếu nằm san sát bên nhau. Người già, người tàn tật. Có ông già tuổi trên tám mươi rồi, không còn sức đi lại nhiều, mỗi ngày bản chưa được năm mươi tờ. Những người khác cũng chỉ bán được hơn một trăm tờ. Chú có cái lợi hơn người ta là có đờn, hát. Người ta yêu cầu chú hát không phải vì chú hát hay đâu con, mà vì người ta yêu những bản nhạc đó. Có khi vì một câu hát gợi kỷ niệm mà họ thích nghe cả bài hát. Chú bán vé số tới nay đã gần ba mươi năm. Hồi đó những bài chú hát bị cấm, thế nhưng chú vẫn hát được, không ai nói gì, vì người ta hiểu hoàn cảnh chú. Có một lần sát ngày tết rồi thấy chú vẫn đang ôm đờn đi hát, anh công an thương tình cho chú một chút tiền về quê ăn tết. Nhiều đêm hát liên tục sáu, bảy bản nhạc xong chú đuối lắm. Thế mà khi ra về, qua một bàn nhậu, có một người đứng dậy kéo ghế mời chú cùng ngồi xuống bàn trò chuyện. Nói chuyện một hối chú hát thêm năm, sáu bài nữa. Cảm giác được yêu thương làm chú vui, tinh thần phấn chấn không biết mệt. Như đêm nay, chú có thể hát mãi cho cháu nghe. Này là cánh thư, nghiêng nghiêng nét chữ cô em học trò Này là bánh chưng, mẹ già tự tay gói gửi cho con Này là áo len, bao nhiêu đêm thâu em ngồi em đan 315. Nay em gửi ra tới chiến trường mang chút tình hậu phương thương mến Ngồi đọc lá thư đơn sơ tha thiết văn chương học trò Nhìn cặp bánh chưng mà lòng chợt thương mẹ già xa xôi Mặc vào áo len sao như tôi nghe trong lòng chơi vơi Xuân đang về trên khắp đất trời nhưng tất cả xuân là ở đây. (Cảm ơn - Trịnh Lâm Ngân) “... nhưng tất cả xuân là ở đây”, chủ hát bình thản, mà sao lòng tôi nghẹn. Bây giờ là chín giờ tối, góc phố Sài Gòn chú bán vé số trời đang mưa, chú ghé vào quán cà phê gọi cho tôi. Nhìn số điện thoại của chú, tôi tắt máy, gọi lại. Mùa mưa là ế lắm con à. Chú sợ mùa mưa. Một tay bám nạng, vai quàng cây đờn, còn thêm cái áo mưa nữa thì vướng víu, khó chịu. Mưa chú lại rất dễ bị cảm. Sức khỏe không còn được như ngày xa xưa. Nhưng mà phải chịu thôi. Hôm nay chú bán được 140 tờ rồi, còn 60 tờ nữa. Lát tạnh mưa chú đi ra Viễn Dương. Viễn Dương, Đại Thế Giới, Quán Cây Dừa, Ba Mươi... là tên nhà hàng mỗi ngày chú đi qua chào khách. Chú chào mua vé số lịch sự, nếu không mua họ cũng từ chối lịch sự. Giờ chú quen rồi, chứ hồi đấu cầm cây đờn đứng sát trước mặt khách hát ngượng ngùng lắm. Hai .316. đầu gối chú run bần bật. Hát không nổi. Chú tự nói với lòng mình, mình mà bỏ cuộc thì vợ con làm sao đây. Hoàn cảnh mình chỉ còn cách kiếm sống này nữa thôi. Mình không bản lĩnh thì làm sao cứu được gia đình. Đây là đất khách rồi, có phải ngoài quê nữa đâu. Sau hai năm làm nghề bánh mì ở thị trấn La Gi, vợ chống chú dành dụm được chút tiến, quyết định đi tiếp vào Nam. Cứ đi lẫn, đi lần vậy, chứ không xác định được sẽ đến đâu. Thấy nơi nào sống được là dừng lại. Dừng lại ở chợ Long Hương. Chợ Long Hương thuộc giáo xứ Long Hương ở Bà Rịa. Đây là một làng công giáo của người miền Bắc di cư, hình thành sau năm 1954. Cả nhà ngủ trên một cái sạp trong chợ. Sáng mai dậy dọn gọn gàng trả cho người ta bán hàng. Nấu cơm thì mình mượn nổi, mượn bếp than của những nhà ở gần đó. Vợ chú được bà quản lý chợ thương tỉnh, cho quét dọn chợ. Sáng chú đi bán vé số ngoài bến xe Bà Rịa, cách chợ hai cây số, trưa về chợ, chú theo sau chiếc xe cút kích cùng vợ đẩy xe rác đi đổ. Buổi chiều người ta mang cá heo (cá cho heo ăn) ra chợ bán thì bà quản lý giao cho vợ chủ thu chút tiền gọi là thuế chợ. Số tiền đó bà cũng cho vợ chú. Hàng tuần cả nhà đi lễ nhà thờ. Hòa vào cuộc sống xứ đạo như một giáo dân. Một lần đang bán vé số ngoài bến xe chú nhìn thấy một anh ôm đờn ngồi buồn bã ở băng ghế chờ. Chú lại hỏi chuyện. Anh cũng cụt chân như chú. Chú cụt chân .317. phái, anh cụt chân trái. Anh là lính sư đoàn 5, chú lính sự đoàn 23. Chú bảo anh về chợ ngủ, ở cùng gia đình tôi cho vui. Anh cũng mới tới Bà Rịa, không biết đi đâu về đâu. Anh hát hay, đờn hay. Chú nói, giờ anh đờn, tôi đi sau bán vé số, tôi chỉ xin một phần tiến đủ bữa cơm qua ngày. Anh đồng ý. Vậy là hàng ngày hai người ra bến xe Bà Rịa lên hát trên xe đò. Khi nào xe đò chuẩn bị chạy là anh lơ xe nhắc xuống. Lại lên xe đò khác. Số tiền mỗi ngày về có được bao nhiêu anh chia đôi. Chú nhờ anh dạy đờn. Suốt ba tháng đêm nào nào anh cũng dạy đờn chú hai, ba tiếng đồng hồ. Để đờn hát được ít ra phải cả năm nhưng anh dạy tắt kiến thức cơ bản. Anh biết tới đâu dạy chú tới đó. Dần dà anh em như người cùng một nhà. Anh trước có nhà riêng ở Sài Gòn, sau giải phóng đi kinh tế mới, cuộc sống túng quẫn, vợ anh ôm con bỏ đi theo người khác. Anh như người mất hồn, ôm cây đờn đi lang thang, dạt đến bến xe Bà Rịa. Số tiền kiếm được mỗi ngày anh uống rượu hết. Một đêm dạy đờn cho chú xong anh ôm đờn hát. Tiếng hát giữa khuya day dứt như cứa vào tim. Chú dậy tâm sự với anh. Chú nói, vợ anh bỏ anh đi vì cô ấy không dựa dẫm được vào anh. Giờ anh đừng sống như thế nữa, anh kiếm được tiền rồi, phải biết giữ, vợ tôi sẽ giữ tiền cho anh. Từ đó mỗi ngày có tiến là anh đưa vợ chú ghi số. Vài ba tháng anh mang khoản tiền đó về cho con. .318. Vợ chủ đã sinh thêm một bé nữa. Những đêm mưa to gió lớn tạt vào chợ ba mẹ bị ướt, con cũng bị ướt. Ông hội đồng giáo xứ thấy cảnh sống vậy xót xa, ông tới bảo đưa con vào nhà ông ở. Khi ông nói vậy chú vừa muốn vào vừa ngại, vì bốn người nhà mình vào ở sẽ phiến hà nhiều tới gia đình ông. Chú xin phép ông được dọn sạch sẽ căn phòng kho phía sau nhà. Phòng kho xây trát xi măng, rộng rãi, giống như một căn nhà trọ bây giờ. Chú rủ cả anh bạn cùng về đó ở chung với nhà mình. Gia đình chú và anh ở đó trong năm, sáu năm. Những người dân xứ đạo yêu thương gia đình chú. Mỗi lần tàu bè đi đánh cá về mình mang rồ ra xin, họ cho xúc thoải mái. Các con hàng ngày được các bà xơ dạy học không mất tiến. Cuộc sống như thế với gia đình chú là thiên đường. Anh bạn rủ về Sài Gòn bán vé số, vì trên đó bán được nhiều hơn ở Bà Rịa. Chú giã từ giáo xứ thần tiên đi về ở nhờ nhà bố mẹ anh ở Hóc Môn. Gia đình chú ở nhờ nhà ba mẹ anh hơn một năm. Ba mẹ anh đã già, sau anh còn có hai người em chưa lập gia đình. Ngôi nhà nghèo, đơn sơ. Không có phòng riêng, mọi người sinh hoạt trong một không gian. Chú là bạn của con trai họ, hoàn cảnh như thế, coi như người cùng một nhà. Một lần anh ốm, bảo chú tự đi bán. Đó là lần đầu tiên chú bước ra đường kiếm sống bằng cây đờn lời ca. Khi thấy chú có vẻ cứng nghề rồi anh bảo chú đi một mình. .319. Vợ chú bị bệnh lớn tim ngày càng nặng, không làm được việc gì. Chú đưa vợ con về Ninh Hòa, cất ngôi nhà mái tranh. Chú chia tay anh, ba mẹ và các em, đi lên Sài Gòn bán vé số, cho tới ngày hôm nay. Cuộc sống của chú là như thế đó con. Hết chiến tranh, chú không phải là quân nhân nữa, chú là người dân, một người dân trên đất nước Việt Nam mình. Chỉ còn một chân, chú vất vả hơn người ta. Ở quê không sống nổi, phải đi lang thang thôi. Cuộc sống cứ như thế này trôi đi là vui rồi. Chú không nghĩ gì hơn. Mỗi lần về quê, đi lại trong ngôi nhà mảnh vườn của mình, ngồi ăn bữa cơm với vợ là chú như bị trói chân lại không đi được nữa. Chú ráng làm thêm năm năm nữa là về quê với vợ. Sẽ mua chục con gà, chăm đàn gà, trồng luống rau. Năm năm nữa là chú bảy mươi tư tuổi. Ước mơ trả hết gánh nặng kiếm tiền. Để trở về quê. “Tìm tuổi thơ mất năm nao”. Ước mơ của người lính trẻ. 69 tuổi, chú vẫn chưa dám thực hiện. Ráng thêm năm năm nữa. Trời đã tạnh mưa. Chú phải đi. Tôi nói chú đừng tắt điện thoại, cháu muốn được bước theo chú một lúc. uri Chú đi vào một quán nhậu. .320. Tôi tưởng tượng ra chú đang một tay tì lên chiếc nạng gỗ, cây đàn trước ngực, vé số đặt trên hộp đàn. Trên khuôn mặt tươi vui, những nếp da xô lại với nhau. Khuôn mặt của cha tôi. Tôi là một người lính bộ binh, 24 tuổi, chưa lập gia đình, chỉ mới có người yêu lúc vừa lên đường nhập ngũ. Tôi muốn trả lời chung cho những người hay hỏi: Tại sao tôi yêu cuộc đời chinh chiến như yêu chính bản thân mình. Rất vui hát tặng các bạn bản nhạc Biển mặn của nhạc sĩ Trần Thiện Thanh. Cao ngất Trường Sơn, ôm ấp tình thương nước ra sông nguồn. Tìm về biển Đông, tình yêu thành sóng Thái Bình Dương. Rồi từng đêm sương, sóng vỗ về ru giấc quê hương. Nhưng quê hương chưa ngủ, khi bom đạn tơi bời còn nhục nhắn dưới ruộng trên nương. Những bài hát thuở nhỏ tôi đã nghe, trong vô thức, tôi thuộc vài ba đoạn. Lớn lên tôi quên bằng. Rồi một nửa đêm, tôi thức giấc trong một nhà nghỉ tỉnh lẻ, tiếng hát vọng vào từ một không gian nào đó tôi chưa hình dung ra. Tôi mở cửa, một người đàn ông đang ngồi bên vệ đường, giọng hát khàn khàn. Không còn ai trên đường, người hát cho ai. Và đêm nay lời ca vang lên giữa quán nhậu vỉa hè. -321.
留言
張貼留言