第20章：美国人背叛了我们(第417页)
以下是 第20章前半部分的中文重点总结，随后附 全文中文翻译。
中文重点总结（第20章：美国人背叛了我们）
1. 标题来源
本章标题“Die Amerikaner haben uns verraten”（美国人背叛了我们）是阮文绍接受德国《明镜》周刊采访时的头条标题。
2. 阮文绍为什么不写回忆录
阮文绍没有留下历史遗作，尤其是关于与盟友美国在最后几年关系的这个最重要议题。
当基辛格出版回忆录后，阮文绍说“我要跟基辛格理论理论”。他选择了一家德国报纸而非美、法、英媒体接受采访，因为德国是基辛格的故乡，他确信基辛格一定会看。
果不其然，文章刊出几周后基辛格就写信给阮文绍：“我能理解您的苦涩，甚至同情这种苦涩。”
3. 视为政治遗作
1979年12月1日进行的这次采访，是阮文绍离开越南后唯一一次有系统、精心准备的关于越美关系的访谈。
因为他没有写回忆录，这篇采访可被视为他的政治遗作。
采访原文以英文版刊印在附录中，阮文绍还亲手做了修改。德文版于1979年12月10日出版，标题就是《美国人背叛了我们》。
4. 采访背景
1968年反战运动达到顶峰，约翰逊总统放弃连任。尼克松以解决越战为竞选纲领上台，决心寻求“体面的和平”。
1969年4月7日阮文绍提出7点和平计划，5月14日尼克松宣布类似计划，双方立场基本一致：“双方撤军”（北越和美国同时撤军） 和 “南越人民自决”。
1969年1月25日“扩大巴黎和谈”开始，但真正谈判是基辛格与北越代表在后场进行。
5. 采访主要内容（初步）
问题一：阮文绍是和平的障碍吗？
基辛格在回忆录中指责阮文绍阻挠和平努力。
阮文绍反驳：“这完全荒谬。如果我阻挠，1973年就不会有和平协定。基辛格代表美国利益，我必须保卫我的国家的生存利益。美国失去一些在小国的小利益无所谓，但对我们来说是整个国家的生死存亡。”
“说一个受苦30多年的民族故意拖延战争是不对的。基辛格急着让美国撤军、拿回战俘，也许美国政府就想卷铺盖逃跑。他们可以逃跑，但留下来的是我们南越人。”
问题二：在“中途岛会议”上
1969年6月8日，尼克松与阮文绍在中途岛会晤。
阮文绍说：会前他已听说美国可能立即撤军。他同意首次撤军，因为尼克松说这是“形式上的姿态”，以应对国内问题。但阮文绍警告：“必须确保河内不把撤军视为美国软弱的表现。”
他从不认为美国人想彻底逃跑抛弃南越。他要求撤军必须是逐步的，与南越军队能力增长及美援相匹配，更重要的是要求河内对撤军作出“对等回应”。
问题三：“越南化”
国防部长莱尔德提出“越南化”一词。阮文绍说尼克松从未告诉他一个系统性的撤军时间表。
尼克松说：“帮助我，我才能帮助你。”（Help us to help you.）
阮文绍回答：“我帮助你，你才能帮助我们。”（I help you to help us.）
尼克松承诺：撤军必须有北越的回应，取决于南越的防御能力及持续的经济军事援助。
阮文绍承认当时他怀疑美国有单方面撤军的倾向，但他“非常信任和期待这位伟大的盟友”。
全文中文翻译
第二十章
美国人背叛了我们（第417页）
“Die Amerikaner haben uns verraten”（美国人背叛了我们）——这是欧洲最大周刊之一上一篇很长文章的标题。阮文绍总统没有给历史留下任何遗作，尤其是关于最重要的问题——最后几年与盟友美国的关系。许多同胞想知道他弃武之后的心情和想法。阮文绍如何看待一场旷日持久的战争？他是在阻挠还是寻求和平？盟友又是如何对待他的？如前章所述，当亨利·基辛格博士出版回忆录时，阮文绍说“我要跟……基辛格理论理论”。当时许多美国媒体也试图联系他要求采访，但他最终选择了一家周刊——不是美国、法国或英国的媒体，而是德国的一家。他同意接受采访的是汉堡出版的《明镜》周刊，每期发行量约一百万份（维基百科，2005年12月）。尽管很少越南人（包括作者）知道这份报纸，但阮文绍总统想找一家德国大报接受采访，因为德国是基辛格博士的故乡，他认为基辛格一定会看。果然如此：文章刚刊出几周，就有了反应。基辛格写信给阮文绍：“我刚读到您接受《明镜》周刊采访的文章。我能理解您的苦涩，甚至还能同情这种苦涩。”
作为一份政治遗作
我们帮他稍作安排和支持这次采访，并仔细审读稿件以免差之毫厘谬以千里，尤其是当时他正因英国一篇文章而非常难过（见第1章）。采访于1979年12月1日进行。自离开越南后，除了一些零散的采访或闲聊外，这是唯一一次有系统、精心准备的关于越美关系的访谈。它简洁而相当完整地表达了他的心声。因此，鉴于他没有写回忆录，我们可以将其视为一份政治遗作。我们将这篇采访的完整英文版印在附录中，方便年轻人阅读。这是《明镜》周刊提供给阮文绍审阅批准的英文打字稿。手写部分是他的笔迹。德文版发表于1979年12月10日：“Die Amerikaner haben uns verraten”（美国人背叛了我们）。
本文按原始页码和提问顺序重印，但我们分成若干部分并添加了小标题（斜体和粗体），以便读者阅读。在下一章中，我们还会补充一些与阮文绍总统在采访中谈及的心情相关的事实。（1）
背景
1968年，反战运动达到顶峰，约翰逊总统感到沮丧并放弃竞选。理查德·尼克松以解决越战为立场参选。胜选后，新总统决心寻求“体面的和平”。南越清楚地理解这一点，因此在尼克松总统任期开始时，南越和美国都提出了和平谈判的立场。1969年4月7日，阮文绍总统提出了七点计划；5月14日，尼克松总统也宣布了类似的和平计划。总的来说，双方的谈判立场是一致的，因为都确立了基本原则：“双方撤军”（北越和美国军队同时撤军） 和 “南越人民自决”。这一立场被提交给1969年1月25日开始的“扩大巴黎和谈”。美国、南越、北越政府和南越临时革命政府四方花费了大量精力谈判争论了整整四年。但这只是舞台上的表演。真正的谈判发生在基辛格和北越政府代表的后场。基辛格与春水的首次会面始于1969年8月4日。
采访开始
您是和平的障碍吗？
《明镜》周刊： 阮文绍先生，从1968年到1973年，美国一直在为越南战争谈判和平解决方案。在美国主要谈判代表亨利·基辛格的回忆录中，他用大量篇幅将您描述为阻挠他努力、阻碍这场造成百万人死亡、并如基辛格博士所写“正在撕裂美国心脏”的漫长战争实现和平的南越总统。您为什么要阻挠他的努力？
阮文绍： 这完全荒谬。如果我阻挠，1973年就不会有和平协定——尽管如此，众所周知，那并不是一个好的解决方案；越南和平的后果如何，已经是有力的证据。基辛格代表美国的政策和利益。作为越南总统，我必须捍卫我国生存的利益。我多次对尼克松总统和基辛格博士说，作为一个超级大国，美国有时不在乎在像越南这样一个小国失去一丁点利益。但对我们来说，这关系到整个国家的生死存亡。
《明镜》周刊： 基辛格博士并不否认您最终同意了，但他说之所以拖延那么久就是因为您故意阻挠，而且您之所以同意美国的提议，是因为您认为河内无论如何都会否决这些提议。
阮文绍： 不对。首先，要结束一场持续近30年的战争，不可能只花两三天、或两三个月。我理解对于前来帮助我们的美国来说，这是他们最长的战争。所以他们很着急。我们想要的是持久的和平。
《明镜》周刊： 基辛格博士提出一个假设：您其实根本不想要和平解决方案，甚至希望北越也同样顽固。因此他说，您只是同意了美国的提议——心里其实不愿意——因为您不相信这个方案能实现。您是不是在和谈的某些阶段故意耍花招，希望不必亮出自己的底牌？
阮文绍： 不是。说一个受苦30多年的民族故意拖延战争是不对的。基辛格想赶时间，为的是让美国撤军并拿回战俘，也许美国政府就想卷铺盖逃跑。他们可以卷铺盖逃跑，但留下来的是我们南越人。我们完全有权利要求一个真正、彻底的和平协定，而不是只安宁两三个月然后战争再打30年。”
在中途岛会面
（背景：为了按照这一立场统一行动，1969年6月8日在北太平洋一个微小群岛（两平方英里）的中途岛举行了一次会议。在帮助尼克松胜选之后，阮文绍满怀信心地期待这次会议。）
《明镜》周刊： 那么，正如基辛格所报道的，为什么您曾经预测美国会撤军，并在1969年6月的中途岛会议上就美军的撤军提出了建议？
阮文绍： 就在中途岛会议之前，美国政府的意图毫无秘密可言（……缺一行）……中途岛会议之前，关于美国可能立即撤走一些部队的消息已经传遍全世界。为什么？我猜因为美国政府想放一个气球，故意透露给媒体，并作为既成事实通知我们。
《明镜》周刊： 所以您已经知道了？
阮文绍： 是的。在中途岛会议上，有两个主要议题。第一是两位新任总统有机会认识彼此并讨论越南问题。第二，一个非常具体的目标是讨论美军的首轮撤军。我清楚了解并掌握了情况。我感到非常轻松和自信。
《明镜》周刊： 当您提出（让美国撤军……缺一行）您可以独自掌控并最终赢得战争——一场超过54万美军和庞大的美国军事机器都无法打赢的战争？这令人难以置信。
阮文绍： 不。我没有提议。我只是同意而已。我只是同意美军的首轮撤军，因为尼克松总统告诉我他们在国内有问题，撤军只是形式上的姿态。他们需要舆论和国会的支持。但我也对他说：您必须确保河内不把首轮撤军视为美国软弱的表现。
撤军只是形式上的
《明镜》周刊： 您不认为这是全面撤军的开始吗？
阮文绍： 不。我可以想象这可能是裁军的第一步，但我从没想过美国人想卷铺盖逃跑并抛弃南越。我对尼克松总统说，裁军应该一步步进行，与南越军队的能力和成长相匹配——与对南越的经济和军事援助相匹配，使南越能够自立。更重要的是我告诉他，必须要求河内对这次撤军做出回应。美国在逐步进行和回应方面完全同意我的意见……
《明镜》周刊： ……撤退只是形式上的？
阮文绍： 我意识到越南战争成了美国的内政问题，尼克松总统告诉我他想做一个形式上的姿态来回应这个问题。一周前，我在汉城和台北，我对朴正熙总统和蒋介石总统说，我希望在中途岛与尼克松总统讨论象征性、形式上的撤军。但我也明确表示，如果美国真的想撤军，我们也拦不住。最好是要求他们慢慢撤，同时帮助我们建设现代化、强大的南越军队来接替他们。我从未想过美军会永远留在南越。
《明镜》周刊： 但美军留在了韩国和西德。
阮文绍： 但我们很自豪。正如我们之前所说，我们缺少援助，我们缺少武器，但我们从不缺少流血牺牲。
“越南化”： “我帮你，你帮我”？
《明镜》周刊： 您当时如何分析局势？就在几个月前，美国国防部长梅尔文·莱尔德提出了“越南化”这个词。之前，美国人只说要“去美国化”战争。难道仅仅是名称不也表明了美国人想相当快地撤军的意图吗？
阮文绍： 1969年7月尼克松先生到西贡时，他再次重申他需要维持美国民众的支持。我理解他。但他从未告诉我那是一个美方主动的系统性时间表（用于撤军）。他只是告诉我他在国内遇到了困难，并要求我帮忙。他对我说：“Help us to help you”（帮助我，我才能帮助你）。我回答：“I help you to help us”（我帮助你，你才能帮助我们）。在那次会面中，我们又谈到了逐步撤军。
《明镜》周刊： 但没有谈到一个明确的时间表？
阮文绍： 没有。而且尼克松先生承诺，这样的撤军必须要有北越方面的回应，而且取决于南越的国防能力，以及持续向南越提供的经济和军事援助。
《明镜》周刊： 当时您是否清楚地看到，美国有在必要时单方面撤军的倾向？
阮文绍： 我怀疑过。但当时我非常信任和期待这位伟大的盟友。
《明镜》周刊： 也许您可以（这样相信）。在基辛格的书中相当清楚的是，尼克松政府不能“像换电视频道一样轻易地放弃一项涉及两届政府、五个盟国和31,000人死亡的（合作）事业”。显然他们想通过谈判脱身，或者在必要时单方面撤军。您对华盛顿和河内之间的谈判提出过什么要求吗？
阮文绍： 我们厌恶战争，我们坚决要通过谈判结束战争。我们宣布侵略者必须撤回去，仅此而已。（第425页）
以下是 第20章后半部分的中文重点总结，随后附 全文中文翻译。
中文重点总结（续）
6. 北越军队留驻南越问题
《明镜》问：阮文绍认为1975年南越沦陷的根本原因是《巴黎协定》允许北越军队留驻南越。
阮文绍反驳基辛格：基辛格说他从未反对北越军队留驻，这是“不值得基辛格说的谎言”。如果一开始就同意，他后来就不会激烈反对草案。他从谈判开始到最后一直在争取要求北越撤军，并明确说“北越不撤军就没有和平协定”。
基辛格承认：关于双方撤军的议题已提出三年，但苏联不接受。阮文绍认为美国向苏联的要求屈服了——这是他最大的失望。
阮文绍质问黑格将军：“世界历史上，有哪个和平协定允许侵略者留在被占领土上？你会允许苏军留在美国领土上并说你与苏联达成了和平吗？”黑格无法回答。
7. 基辛格的“消耗战”幻想
基辛格在书中辩称：无法强迫北越撤军，因为“他们不会在谈判桌上放弃他们在战场上没有失去的东西”。但他声称协定中有“不再增兵”条款，并结论说“可以通过消耗、逐渐凋零来逐步消除南越的北越军队”。
阮文绍批评：美国政府和基辛格没有吸取1954年法越战争、朝鲜战争、老挝和柬埔寨问题的任何教训。他们不懂得如何对付共产党、不了解对方的战略战术。
“基辛格凭什么相信北越不会继续渗透？即使有一百万国际监察员，也无法证明渗透没有发生。我们不相信共产党。这就是我们坚持要求北越撤军的理由。如果它们真想求和平，为什么想留在南越？”
8. 美国的真实意图
阮文绍认为：基辛格和美国政府真正想要的是越快撤军越好、保证美国战俘获释。美国宣称要“体面的解决方案”，实际上是想洗手不干、仓皇逃跑。但他们逃跑时又不想被越南人和全世界指责抛弃了南越。
9. “胜利”的定义
基辛格说1972年春季攻势后角色逆转，南越想打到胜利。阮文绍反问：“什么叫胜利？我们只要求北越撤回去。我从没要求北越军队当战俘、没要求战争赔偿、没要求割让领土、没要求在河内政府分席次。基辛格说的‘胜利’或‘完胜’是什么意思？”
10. 美国的压力手段：达摩克利斯之剑
基辛格称美国在1971年5月31日放弃“双方撤军”要求，并说阮文绍事先知情且同意。阮文绍驳斥：“我从未同意单方面撤军。从中途岛会议开始我就强调逐步、双方撤军。”
美国用惯常手段逼迫他：提及美国舆论、“你在美国的形象糟透了”、“国会会切断援助”等。还将消息泄露给媒体，用既成事实逼他就范。如果他拒绝，舆论就会说他“要求太多、不想让美军撤、不让美国战俘回家”。
阮文绍说：“不管愿不愿意，我总是不得不接受。每当他们告诉我‘如果你反对就会被削减援助’，我怎么反对？”
全文中文翻译（续）
北越军队留驻南越
《明镜》周刊： 过去您曾抱怨，1975年南越沦陷，根本原因在于《巴黎协定》签署后北越军队被允许留驻南越。您曾确认，您在谈判期间只是暂时同意他们的存在，之后他们必须撤军。然而在基辛格的书中，他断言北越想留在南越，而且直到1972年10月，您对美国相应的提议都没有提出任何反对。
阮文绍： 说我已经同意北越军队留在南越，这简直是基辛格不值一文的谎言。如果我真像基辛格说的那样一开始就同意，我就不会在他向我提交不涉及北越撤军的和平协定草案时进行极其激烈的斗争了。那是我从和平谈判开始直到最后一直在斗争的最重要的问题。我要求基辛格向河内提出撤军要求，我对他说，如果北越军队不撤走，就不会有和平协定。
经过多天的激烈讨论，基辛格终于向我承认：“总统先生，那是不可能的。如果可能，我早就做了。这个问题三年前就提出来了，但苏联不接受。”我发现美国政府向苏联的要求屈服了，那是我最大的失望。
《明镜》周刊： 也许苏联人别无选择，因为北越不承认南越是一个独立的国家，而且他们很久以前就否定了在您的领土上有正规军的问题。
阮文绍： 我们处于战争状态已经超过20年，我们学到的是不要相信苏联和北越说的话。北越在老挝、柬埔寨和南越都有军队，我想即使是瞎子也能看见。为了结束战争，我们必须面对现实，不能只听敌人说什么。
《明镜》周刊： 您跟基辛格博士这样争论过吗？
阮文绍： 当然争论过。我也跟黑格将军谈过。我问他：“黑格将军，您是一位将军。我也是一位将军。您在世界历史上见过哪个和平协定允许侵略者留在他们入侵的领土上吗？”我问他：“您会允许苏联军队留在美国领土上，然后说您与苏联达成了和平条约吗？”
《明镜》周刊： 那他是怎么回答的？
阮文绍： 他无法回答。他怎么可能回答——那太荒谬了。他怎么可能回答。
别担心，北越军队会想家然后凋零
《明镜》周刊： 基辛格在他的书中回答了。他说不可能强迫北越撤军，因为他们不会在谈判桌上放弃他们在战场上没有失去的东西。但他说《巴黎协定》中有一条条款，说不会再增兵。然后他得出结论：“也许可以通过消耗、逐渐凋零来逐步消除南越的北越军队。”
阮文绍： 在面对共产党时，经历了1954年法国与共产党之间的惨痛经验、朝鲜战争之后，我认为美国政府，尤其是基辛格博士，根本没有吸取任何教训。在老挝和柬埔寨问题的谈判上，在如何对付共产党、如何理解对方的战略战术上，他们没有吸取任何教训。
现在我们回到基辛格博士的问题上。他代表一个大国，自认为是最出色的谈判家，他相信北越军队不会再向南越渗透。他怎么能相信这一点？他能控制柬埔寨、老挝和南越边界的每一寸土地吗？即使我们有一百万名国际监察员，我们也不能说有证据表明渗透没有发生。他怎么能相信北越说的话？也许他相信共产党，但我们不信。这就是我们坚持要求北越撤军的理由。如果他们真的想寻求和平，为什么想留在南越？
《明镜》周刊： 那基辛格怎么回答？
阮文绍： 他怎么能回答？他和美国政府真正想要的是越快撤军越好，是确保美国战俘获释。美国宣称他们想要一个体面的解决方案，但实际上他们想洗手不干，仓皇逃跑。但在他们洗手、逃跑的过程中，他们不想被越南人和全世界指责为抛弃了我们。那是他们的难处。
《明镜》周刊： 在基辛格博士的书中，他说在1972年春季大攻势之后，所有角色似乎都颠倒了。现在北越想恢复谈判，而南越想继续打下去直到胜利。
阮文绍： 这完全毫无意义！对基辛格博士来说，什么叫胜利？北越进入南越发动战争。我们希望他们撤退回去。那算胜利吗？我从未要求北越军队在南越把自己当作战俘。我从未要求北越赔偿战争损失。我从未要求北越割让任何领土。我从未要求在河内政府中分席位。那么基辛格说的胜利或完胜是什么意思？
（补充：当阮文绍激烈反对北越军队留驻南越时，基辛格还反驳说别担心：首先，协定中已有条款规定双方将按一方、另一方原则复员；此外，很多北越士兵会想家然后回北方去——这就是他所谓的“消耗战”。）
拿奶堵孩子的嘴
《明镜》周刊： 到目前为止，北越撤军的一个非常重要的时间表是1971年5月31日，据基辛格说，当时美国在他们的秘密提议中放弃了双方共同撤军的要求。在基辛格的书中至少有三次，他说他（阮文绍总统）不仅事先得到通知，而且还同意了。
阮文绍： 我从未同意单方面撤军。从中途岛（会议）开始，我就强调逐步撤军和双方撤军。美国改变了态度，故意强迫我们接受这一点，用惯常的手段，比如在我头顶悬着达摩克利斯之剑——提及美国舆论，说“你现在在美国的形象糟透了”，或者说“美国国会会切断援助”，等等。他们用同样的手段，向媒体泄露消息，然后用既成事实来逼我。如果我拒绝，舆论就会转而反对我：“他要求太多了，他从来不想让美军撤走，也绝不让美国战俘有机会回国。”
不管愿不愿意，我总是不得不接受。每当他们告诉我“如果你反对，就会被削减援助”，我怎么反对？
《明镜》周刊： 基辛格说美国在每项决定上都事先征求了您的意见。
阮文绍： 是的，他们征求了意见，但可以肯定的是，如果这些决定是为了美国利益，他们并不是为了听到“不”的答案。他们通过压力得到了所有他们想要的东西，这是很平常的事。（第429页）
以下是 第20章第三部分（蓝山719行动及后续）的中文重点总结，随后附 全文中文翻译。
中文重点总结（续）
11. 蓝山719行动（1971年进攻老挝南部）
背景：基辛格在书中尖锐批评此次行动。阮文绍澄清：这是美方的提议，南越想打但无法单独进行。这是美越联合行动，南越军队负责在老挝境内作战，美军从越南和边境提供所有后勤支援。
原因：美国国会禁止美军进入老挝领土；南越缺乏后勤运输手段（尤其是直升机伤员撤离），只有美国有足够能力。
美军的问题：行动开始三天后，美军直升机飞行员损失太大，在快速、适当地撤离伤员方面变得犹豫不决，严重阻碍了南越军队。
伤亡与精神影响：南越不能不带回阵亡者，也不能丢下伤员。美军不帮助撤离伤员不仅影响士气，还拖慢了行动速度。
基辛格的“3000人伤亡上限”：基辛格声称阮文绍下令指挥官谨慎西进，伤亡达3000人就停止。阮文绍反驳：对军人预先设定伤亡数字是不合理的，这是基辛格的妄想。
媒体双标：美国媒体刊登一名南越士兵挂在救援直升机上的照片，标题“逃兵”，指责南越军队懦弱；却完全隐瞒了美军直升机飞行员在行动中缺乏斗志的事实。
12. 停火问题
基辛格声称阮文绍同意并建议“立即停火”。阮文绍说：他同意停火是和平第一步，但从未同意“立即”停火。必须仔细研究：谁监督停火？违规怎么办？双方军队位置如何？等等。
13. 美国的“保证”与违约
阮文绍之所以签署《巴黎协定》，是因为相信两件事：
尼克松总统的书面承诺：如果北越违反和平协定，美国将作出强烈反应（虽然没说具体如何反应）。
足够的经济和军事援助：以抵御北越的侵略。
如果这些承诺得到切实履行，阮文绍认为战争可能至今仍在继续，北越永远拿不下南越。
水门事件：基辛格将一切失败归咎于水门事件——此后美国总统失去了所有权力。
14. 基辛格对阮文绍的人身攻击与阮文绍的回应
基辛格在书中一方面夸阮文绍“聪明”、“勇敢”、“有教养”，另一方面又给他贴上“行为 outrageous（过分/恶劣）”、“insolence（无礼/傲慢）”、“ruthless egocentricity（冷酷无情的自我中心）”、“对美国人使用过分、近乎疯狂的手段”等标签。
基辛格还写道，他感到“愤怒却无能为力，因为这是越南人用来折磨肉体上比自己强大的对手的一贯手段”。
阮文绍的回应：
“我不想回答他。他怎么写是他的自由。我更喜欢谈论美越之间真正发生的事情。”
基辛格之所以这样写，可能是因为他惊讶于要对付太聪明、太有能力的人；可能源于一个自命不凡者的自卑情结；他不敢相信一个越南朋友敢于面对像他这样自认为重要的人物。
中途岛会议上的椅子故事：会议室里三把矮椅一把高椅，尼克松坐在高椅上。阮文绍从餐厅拿了一把同样高的椅子，与尼克松平起平坐。基辛格从没料到阮文绍会是这样的人。
基辛格抱怨阮文绍对他个人太差：取消会议、去滑水。尼克松更过分，称阮文绍“son of a bitch（狗娘养的）”。阮文绍回应：“我不回应这些粗俗下流的字眼，我来自一个有教养的家庭。”
如果他没有见基辛格或邦克大使，是因为他们还没准备好继续讨论。他们花了四年时间，为什么非要求他一小时内给出答复？
美国人想要南越人当“唯命是从的人”，但阮文绍不是这样的人，越南民族不是这样的民族，南越国会也不是这样的国会。他必须征求他们的意见。
“仇恨”还是“爱国”：基辛格说他的态度最终被“恶毒的仇恨”支配。阮文绍说：“不，我只是捍卫我的国家利益。我的态度源于爱国。”
“同情”：基辛格说某种程度上“同情”阮文绍几乎不可能的位置。阮文绍说：“我没看到任何同情，我看到的只有来自美国政府的压力。”
全文中文翻译（续）
蓝山719行动
《明镜》周刊： 基辛格先生尖锐批评了1971年进攻老挝南部的行动。据基辛格说，您同意了这次旱季攻势是必要的。但最初是谁的主意？
阮文绍： 是美国人的主意。我们早就想这样做，但我们自己做不到。所以当美国提出时，我们立刻同意，作为更快结束战争的一种方式。这是一次美越联合行动，任务非常明确：南越军队将在老挝境内进行行动，美军将从越南和边境提供所有后勤支援。
《明镜》周刊： 为什么？因为美国国会（有法律）禁止美军进入老挝领土。
阮文绍： 是的，我想是的。其次，我们没有足够的后勤手段运送给部队，最重要的是运送伤员。这只能通过直升机实现，而只有美国才有足够的直升机。没有这些手段，我们绝不会同意在老挝领土上行动。
《明镜》周刊： 基辛格写道，例如，你们的部队在请求空中支援时遇到了问题，因为实际上没有会说英语的地面通讯人员。
阮文绍： 空中支援没有问题。缺乏空中支援也不是很必要的问题；我们可以用炮兵作战。然而，预料之外的是：行动开始三天后，美军直升机飞行员损失太多，他们在快速、适当地撤离伤员方面变得犹豫不决。这给南越军队造成了巨大障碍。
《明镜》周刊： 士气丧失？
阮文绍： 我们不能不带走阵亡的战士，也不能丢下伤员。美军不帮助撤离伤员不仅影响了士气，还拖慢了行动速度。
《明镜》周刊： 基辛格为失败提出了其他理由。他说，是您命令行动指挥官谨慎西进，并在损失约3000人时立即停止行动。基辛格写道，如果美国人知道这一点，他们绝不会批准这次行动。
阮文绍： 对一个军人来说，预先设定伤亡人数是不合理的。基辛格博士这样说，似乎非常妄想。我们无法向西推进太远，因为我们不能超出伤员的撤离能力范围。基辛格说我们撤军时没有通知他们。我们撤走一万多部队，怎么可能不通知他们？
《明镜》周刊： 所以您通知他们了？
阮文绍： 哦，当然通知了。让我给你讲个小故事。当时《时代》或《新闻周刊》登了一张照片，一名南越士兵吊在一架救援直升机上。底下标题写着“逃兵”。我只是嘲笑和鄙视这种事。你无法阻止一个士兵那样做，但仅仅这么一件事，美国媒体就指责南越军队是懦夫。与此同时，他们完全隐瞒了美军直升机飞行员在行动中缺乏斗志的事实。
美国的保证
《明镜》周刊： 美国人和南越人之间争论很多的一个话题是停火问题。根据基辛格的书，美国政府从1970年夏天就已达成共识，要提出就地停火的建议。基辛格说，您不仅同意了，而且还建议这样做。
阮文绍： 没错，我同意停火必须是实现和平协定的第一步，但我从未向基辛格同意过立即——我重复：立即——停火。我说必须仔细研究。在仔细考虑以下问题之前不能实施：谁来监督停火？如果发生违反停火的情况该怎么办？双方军队将在哪里？等等。
《明镜》周刊： 基辛格说：“我们一直认为我们与阮文绍的工作是协调一致的。”美国人没想到您对外国人使用了越南人“蒙混过关”的战术。
阮文绍： 作为一个小国，一切都依靠伟大的盟友，并在很长一段时间内继续请求帮助，我们从未想过我们有能力欺骗他们。
《明镜》周刊： 当美国人撤退、北越军队被允许留在南越时，您一定认为是输掉了战争？
阮文绍： 不完全是这样，如果我们能继续从美国获得足够的援助——正如美国政府在我们签署协定时所承诺的那样。即使在我们签署协定时，我也认为这可能只是一种虚假（可笑）的和平。但我们仍然相信我们有能力抵御北越的任何进攻，如果他们违反和平条约的话，原因有二：第一，我们有尼克松总统白纸黑字的正式承诺：如果北越违反和平协定，美国将作出强烈反应。
《明镜》周刊： 尽管他没有说明如何反应？
阮文绍： 第二，我们将获得足够的经济和军事援助来抵御北越的侵略。如果美国政府的承诺得到切实履行，也许直到现在战争仍在继续，北越永远不会占领南越。
《明镜》周刊： 或多或少，您和基辛格在这一点上是一致的。他写道，如果美国能够对北越违反和平协定的任何行为采取行动并充分援助南越，也许整个战略就会成功。那么是什么让它偏离了轨道？基辛格指出水门事件就是罪魁祸首，因为此后美国总统再也没有任何权力了。您认为水门事件真的应该为一切崩溃负责吗？
阮文绍： 很遗憾，我不是美国人。我不喜欢批评美国人的“家事”。但如果美国人尊重他们的承诺，就可以阻止北越的再次入侵，战争可能就会逐渐消亡……
《明镜》周刊： 如果美国遵守承诺，您认为条约最终会实现吗？
阮文绍： 我是这样认为的。
《明镜》周刊： 那么总的来说，《巴黎协定》也不算太差？
阮文绍： 对我们来说，它当然不是一个好协定。它是虚假的。但别无选择。你要明白，我们之所以签署，不仅因为我有美国政府的保证（如前所述），而且和平条约还有十二个国家和联合国作保证。
“无礼是弱者的武器”（基辛格语）
《明镜》周刊： 在他的书中，基辛格博士对所有政治领导人发表了非常尖刻的评论。但最卑鄙的言辞显然留给了您。虽然他夸您“聪明”、“勇敢”、“有教养”，但他也给您贴上了“行为过分”、“无礼”、“冷酷无情的自我中心”、“对美国人使用过分、近乎疯狂的手段”的标签。
最后，基辛格感到“愤怒但又无能为力，因为这是越南人总是用来折磨肉体上比自己强大的对手的手段”。您对基辛格回忆录中对您的这些描述有何回应？
阮文绍： 我不想回答他。我不喜欢批评他。他可以批评我，好坏随他喜欢。我更想谈论美越之间真正发生的事情。
《明镜》周刊： 您认为他为什么以如此冒犯的方式写您？
阮文绍： 也许他惊讶于要对付太聪明、太有能力的人。也许这源于一个自命不凡者的自卑情结。也许他不敢相信有一个越南朋友敢于面对像他这样自认为重要的人物。
让我再给你讲个小故事。
我在中途岛（会议）上觉得很好笑，因为我无法想象这样的人竟然如此平庸。当我们在中途岛的海军舰长住处见面时，有尼克松先生、基辛格先生、我的助理和我。有三把矮椅和一把高椅。尼克松先生坐在高椅上。
《明镜》周刊： 就像卓别林的电影《大独裁者》？在那里希特勒坐在高椅子上俯视坐在矮椅子上的墨索里尼。
阮文绍： 但我从餐厅拿了一把同样高的椅子，这样我就可以和尼克松平起平坐。中途岛之后，我也从我的美国朋友那里听说，基辛格从没想到阮文绍总统是这样一个人。
《明镜》周刊： 基辛格抱怨您对他个人太糟糕了；您取消了会议，转而去滑水。尼克松走得更远。据基辛格说，他（尼克松）称您为“狗娘养的”，然后会让您知道“什么叫残忍”。
阮文绍： 很遗憾，我无法回应尼克松的这句批评。我不屑回应这些粗俗下流的字眼，因为我来自一个有教养的家庭。
如果我没有见基辛格博士或邦克大使，那是因为我们还没准备好继续与他们讨论。他们已经花了四年时间，为什么非要求我一小时内给出答复？如果美国人可以慢慢来，为什么我不可以？
美国人希望我们只是唯命是从的人。但我不是唯命是从的人，越南民族也不是唯命是从的民族；我们的国会不是唯命是从的国会。我必须征求他们的意见。
《明镜》周刊： 正如基辛格博士所写，您对他的态度最终被您的“恶毒的仇恨”所支配。
阮文绍： 不。我只是捍卫我的国家利益。当然有一些非常激烈的讨论，但我的态度源于爱国。
《明镜》周刊： 基辛格写道，他确实“在某种程度上同情您几乎不可能实现的位置”。您看到过任何这种同情的迹象吗？
阮文绍： 没有，我没看到。我只看到来自美国政府的压力。
《明镜》周刊： 基辛格说，您从未“真正想从一开始就参与概念性的讨论”。他说您“以越南式的方式斗争：（意思是）间接地、绕圈子、以旨在消耗精力而不是明确解释的方式；总是讽刺挖苦但从不着手解决主要问题。”（第436页）
以下是 第20章第四部分（阮文绍是否始终知情？及采访结束）的中文重点总结，随后附 全文中文翻译。
中文重点总结（续完）
15. 阮文绍是否始终知情？
基辛格声称阮文绍会始终得到通报。阮文绍说：确实，他被告知了基辛格想让他知道的内容，但他曾相信盟友不会欺骗他、不会背着谈判、不会秘密出卖他的国家。
关键事实：1972年10月，基辛格决定前往河内前仅四天，才向阮文绍提交了一份即将在巴黎草签的英文版协定草案。两人逐条讨论。而这份草案不是南越和美国共同准备的，而是北越和美国准备的！
阮文绍质问：“这合理吗？合乎逻辑的做法应该是南越和美国先商定条款，然后如果北越提出修改，基辛格再回来与我们商量。他没有这样做，而是与北越起草了协定，然后拿英文版给我看。我们无法用我们自己的语言看到这份决定我们整个民族命运的条约，你能想象我们是什么感受吗？”
后来他收到了越文版，但发现越文版也是由一名美国人和北越方面翻译的。阮文绍说：“没有美国人能比越南人更懂越南语、写得更好。更没有美国人能比我们自己更能用越南语对付越南共产党。这就是盟友的诚实和真诚吗？”
16. “只需要一段看得过去的时间”
有美国高官称，基辛格追求的就是撤军与南越不可避免的崩溃之间的“一段看得过去的时间”。基辛格在书中否认。
阮文绍认为：无论美国人怎么说，美国政府的最终目标是在南越建立一个联合政府。这样他们可以自豪地“体面脱身”，对美国民众说“我们撤回了军队、拿回了战俘”，对国际社会说“我们在南越实现了和平，现在由南越人民自己决定。如果联合政府变成共产党控制的政权，那是他们的事。我们已体面地完成了任务。”
17. “美国不背叛盟友”
基辛格写道：“在所有谈判中，我们坚持的原则是：美国不背叛他们的盟友。”
阮文绍反驳：“看看现在南越、柬埔寨和整个印度支那的处境。很多时候我们与美国代表讨论和平时，感觉他们就像在当对方的辩护律师。”
基辛格抱怨：“感恩不是越南人的特性。”阮文绍（笑）说：“只有心态扭曲、发育迟缓的人才能说出和想象出这种话。如果我们不是被背叛、被背后捅刀，越南民族会永远感恩。”
他举例说：如果基辛格能与北越谈判出真正的和平，南越会像韩国为麦克阿瑟立像一样为他立碑。可惜事与愿违。
18. 基辛格后悔了吗？
采访发表约一个月后，阮文绍收到基辛格一封未注明日期的信。基辛格写道：
“我能理解并同情您的苦涩。”
“我的书不断赞扬您的勇气和品格，并承认您基本上是对的。”
“如果我们1972年就知道后来美国会发生什么，我们就不会那样做了。”
“我同意停战条款过于苛刻。我们1972年的深刻两难困境是，我们已经接近国内能力的极限。”
“如果尼克松总统和我的意图是背叛您，我们早在1969年初就可以那么做了。”
“我不指望说服您。但至少我可以请求您相信我的悔恨和我仍然怀有的敬意。”
阮文绍对此信不予置评，也未回信。作者建议帮他起草回信，他说：“不必在这个人身上浪费时间了。”
全文中文翻译（续）
阮文绍是否始终知情？
阮文绍： 您不妨设身处地为我想想。从一开始，我就让美国政府与河内举行秘密讨论。基辛格说我始终会得到通报。是的，我被告知了他想让我知道的事情，但我曾相信我的盟友不会欺骗我、不会背着我和谈、不会秘密出卖我的国家。但您能相信吗？就在1972年10月他决定前往河内的前四天，基辛格才向我提交了一份他即将在巴黎草签的英文版协定草案。我们不得不逐条讨论那份英文草案。
而那份草案不是南越和美国准备的，而是北越和美国准备的。您能想象吗？合乎逻辑的做法应该是南越和美国先商定好和平协定的条款，然后如果北越提出修改，基辛格再回来与我们商量。他没有这样做。相反，他与北越拟定了协定草案，然后拿英文版给我看。您能想象我们无法用我们自己的语言看到那份决定我们整个民族命运的条约时，我们是什么感觉吗？
《明镜》周刊： 但您最终收到了越文版吗？
阮文绍： 是的。我们收到了。但之后他又做了很多修改，却没有给我们看越文版。到最后，他给了我们一份英文版。我们不得不自己翻译。然后我告诉他，我不能接受，因为有很多错误。于是他接受了，当然他心里是不愿意的。然后我们发现了很多陷阱。我问邦克大使和基辛格：“谁翻译的越文版？”他们说：“一个来自美国国际语言学院的非常优秀的美国人，和北越方面一起翻译的。”但没有哪个美国人能比越南人更懂越南语、写得更好。更重要的是，没有哪个美国人能比我们自己更能用越南语对付越南共产党。
这就是一个盟友的诚实和真诚吗？
[一段经阮文绍总统签字同意删除的内容]
只需要一段看得过去的时间
《明镜》周刊： 据报，美国高级官员当时说，基辛格寻求的正是撤军与南越不可避免的崩溃之间的“一段看得过去的时间”。在他的书中，基辛格否认了这一点。您如何评价？
阮文绍： 无论美国人怎么说，我认为美国政府的最终目标是在南越建立一个联合政府。
《明镜》周刊： 基辛格提出很多观点证明这不是事实。
阮文绍： 美国政府曾试图强迫我们按照他们的意愿行事。这样他们就可以自豪地“体面地脱手”。他们可以对美国民众说：“我们已经撤回了军队，我们已经拿回了战俘。”对国际社会说：“我们在南越实现了和平。现在由南越人民自己决定。如果联合政府变成共产党控制的政权，那是他们的事。我们已体面地完成了任务。”
《明镜》周刊： 基辛格写道：“在所有谈判中，我们坚持的原则是：美国不背叛他们的盟友？”
阮文绍： 不妨看看现在南越、柬埔寨和整个印度支那的处境。很多时候我们与美国政府代表讨论和平时，我们的印象是，他们表现得像在为对方当辩护律师。
《明镜》周刊： 您有没有想过应该感谢美国人为帮助您的国家所做的一切？基辛格在他的书中抱怨说：“感恩不是越南人的特性。”
阮文绍（笑）： 考虑到基辛格在他书中所说的话，我认为只有心态扭曲的人才能说出这种话、想象出这种事情——只有那些心智发育迟缓的人。他在书中提出，他害怕越南人会报复那些在抛弃我们之后还留在越南的美国人。我们绝不会那样做——现在不会，永远也不会。
《明镜》周刊： 您个人难道一点都不觉得应该感恩吗？
阮文绍： 说实话，如果美国政府没有背叛我们、没有在背后捅我们一刀，越南民族会永远感恩。在我们与基辛格就和平协定的内容进行激烈争论之后，我们政府中的一些工作人员说，如果基辛格对待北越像对待南越一样好，我们就太幸运了。我回答他们说，如果他能够与北越谈判出一个真正的和平，他在南越会有一座纪念碑，就像韩国为麦克阿瑟（将军）立像一样。不幸的是，结果并非如此。
我希望美国人自己去评判尼克松先生和基辛格先生为南越创造的和平的后果：集中营、饥饿、折磨、成千上万死在太平洋上的船民；还有柬埔寨的种族灭绝大屠杀，比任何地方都更加残酷、更加系统化和“科学化”。基辛格无法为他谈判出来的和平感到自豪。那是一座座坟墓的和平。
《明镜》周刊： 阮文绍先生，感谢您接受这次采访。
采访结束
基辛格后悔了吗？
表面上，直到今天，基辛格博士仍然一味地为自己的行为辩护，包括强迫阮文绍接受《巴黎协定》。但在内心深处，他的良心想必也受到了煎熬。也许阮文绍很有“心机”，选择《明镜》周刊接受采访是对的。这是一份我们从未听说过的德文周刊。除了少数在德国工作或生活的越南人，很少有越南人知道这份报纸。在德国（和欧洲），这份报纸非常普及。而德国正是基辛格先生的故乡。
文章发表仅约一个月后，就有了反应：阮文绍收到了一封基辛格先生的信（未注明日期）。阮文绍置之不理，没有回信。把这封信转交给我们时，阮文绍也没有做任何评论。读完后，我建议帮他草拟一封回信，他说：“不必在这个人身上浪费时间了。”
尽管我们已在《KĐMTC》一书中刊登了这封信，但为了帮助读者对战争与和平相关问题做出公正判断，我们在此重录几段：
亨利·基辛格
总统先生：
“我刚读到您接受《明镜》周刊的采访。我能理解您的苦涩，甚至还能同情这种苦涩。但我发现《明镜》周刊的采访故意制造一种印象，好像我的书是对您的攻击——这与事实完全相反。我的书不断地赞扬您的勇气和品格，并承认您基本上是对的……
“如果我们1972年就知道后来美国会发生什么，我们就不会那样做了……
“我同意（停战）协定的条款过于苛刻。我们1972年深刻的两难困境是，我们已经接近我们国内能力的极限……
“如果尼克松总统和我的意图是背叛您，我们早在1969年初就可以那么做了……
“我不指望说服您。但至少我可以请求您相信我的悔恨和我仍然怀有的敬意。
“致以最美好的祝愿，
（签名）亨利·基辛格”
读者可以将基辛格在回忆录中辱骂阮文绍和越南人的那些话（我们已在《KĐMTC》第336页总结）与这封信中的措辞进行比较。
舌头无骨，却曲折多变！（第441页）
- 此場景發生於1969 年6 月的Midway 島會談。
- 影像中正在握手的兩位領導人分別為美國總統尼克森與南越總統阮文紹。
- 當時美國國家安全顧問亨利·季辛吉也出現在畫面背景中，擔任關鍵的協調角色。
- 此會議標誌著美國開始探討減少在越南戰爭中直接軍事參與的政策。
1969 年6 月在中途島舉行充滿希望的會議後，尼克森總統與紹總統握手：在更遠的後方，『導演』季辛吉站在兩人中間。 (圖：國家檔案館)。
- 這張照片拍攝於1972 年5 月，當時美國總統理查·尼克森（Richard Nixon）與蘇聯共產黨總書記列昂尼德·布里茲涅夫（Leonid Brezhnev）在莫斯科進行峰會。
- 照片中正在慶祝簽署《限制戰略武器談判》（SALT I）條約，旨在遏制核軍備競賽。
- 此舉標誌著美蘇關係進入被稱為「緩和」（Détente）的時期，即緩和緊張局勢。
- 照片背景中有蘇聯部長會議主席阿列克謝·柯西金（Alexei Kosygin）。
- 尼克森總統與布里茲涅夫總書記舉杯慶祝「緩和」政策，1972 年5 月。 （圖片：國家檔案館）。
- 歷史場景：照片顯示阮文紹總統於1979年2月接受德國《明鏡周刊》（Der Spiegel）的專訪。
- 核心觀點：訪談主題圍繞在對美國政策的看法，阮文紹在訪談中表達了對美國的強烈不滿與失望。
- 語句解讀：標題「Die Amerikaner haben uns verraten」翻譯為「美國人背叛了我們」。
- 歷史脈絡：此訪談發生在南越倒台之後，反映了當時南越領導層對美國在戰爭後期撤軍及停止援助的看法。
- Die Amerikaner haben uns verraten：美國人背叛了我們。
- Hai nhà báo từ 'Der Spiegel' phỏng vấn TT Thiệu tháng 2, 1979: "Người Mỹ đã phản bội chúng tôi". (Hình: Der Spiegel)：《明鏡周刊》兩名記者於1979年2月專訪紹總統：「美國人背叛了我們」。 （圖片來源：《明鏡周刊》）。
先用中文寫出重點，在整篇翻譯成中文
CHƯƠNG 20
Người Mỹ Đã Phản Bội Chúng Tôi(P417)
“Die Amerikaner haben uns verraten”
Đó là đầu đề bài báo thật dài đăng trên một trong những
tuân báo lớn nhất Âu Châu. Tổng thống Thiệu đã không để
lại một di sản cho lịch sử, đặc biệt là về một vấn nạn quan
trọng nhất, đó là mối bang giao với đồng minh Hoa Kỳ trong
những năm cuối cùng. Nhiều đồng hương muốn tìm hiểu tâm
trạng và những suy nghĩ của ông sau khi ông đã giã từ vũ khí.
Ông Thiệu nghĩ gì về một cuộc chiến kéo dài, ông đã cản trở
hay đi tìm kiếm hòa bình? Và đồng minh đã đối xử với ông ra
sao? Như đã đề cập tới trong chương trước, khi Tiến sĩ Henry
Kissinger viết cuốn hồi ký thì ông Thiệu nói “7ôi sẽ nói lại
với... Kissinger.” Lúc ấy nhiều báo chí Mỹ cũng cố liên lạc
để yêu cầu ông cho phỏng vấn, nhưng sau cùng ông đã chọn một tuần báo, không phải của giới truyền thông ở Mỹ, Pháp,
hay Anh, nhưng là ở nước Đức. Báo được ông đồng ý là tạp
chí “Der Spiegel” (“Tấm Gương'-“The Mirror”) xuất bản tại
Hamburg, với tổng số phát hành vào khoảng một triệu số mỗi
tuần (Wikipedia, 12/2005). Tuy ít người Việt Nam, kể cả tác
giả, biết đến báo này nhưng Tổng thống Thiệu muốn tìm một
tờ báo lớn ở bên Đức để cho phỏng vấn vì nước Đức là quê
hương Tiến sĩ Kissinger nên ông Thiệu cho rằng thế nào ông
ta cũng đọc. Mà đúng như vậy: bài báo chỉ vừa In ra được mấy
tuần là có phản ứng ngay. Ông Kissinger viết cho ông Thiệu:
“Tôi vừa mới được đọc bài phỏng vấn Ngài dành cho tờ Der -
Spiegel. Tôi có thể hiểu được sự cay đắng của Ngài, và quả
thực còn thông cảm được với sự cay đắng ấy. ”
Như một di sản chính trị
Chúng tôi giúp thu xếp và hỗ trợ ông chút đỉnh về việc
phỏng vấn, và đọc lại bản thảo cho kỹ để khỏi có chuyện sai
một ly đi một dậm, nhất là lúc ấy, ông đang rất buồn về một
bài bài báo ở Anh quốc (xem chương 1). Cuộc phỏng vấn được
thực hiện vào ngày 1 tháng 12, 1979. Từ ngày rời Việt Nam,
ngoại trừ một vài cuộc phỏng vấn lặt vặt hay mạn đàm, đây là
cuộc phỏng vấn duy nhất có quy củ và được chuẩn bị kỹ càng
về đề tài bang giao Việt-Mỹ. Nó nói lên một cách vấn gọn
nhưng khá đây đủ tâm tư của ông. Vì vậy ta có thể coi nó như
một di sản chính trị vì ông đã không viết Hồi Ký. Chúng tôi in
lại toàn bộ bài này bằng tiếng Anh trong phần Phụ Lục để
giới trẻ dễ đọc. Đây là bản dịch tiếng Anh và đánh máy do tạp
chí Der Spiegel đưa cho ông Thiệu đọc trước để chấp thuận.
Những chữ viết tay là của ông. Bài báo bằng tiếng Đức xuất
bản trong số ngày 10 tháng 12, 1979: “Die Amerikaner haben
uns verraten (Người Mỹ đã phần bội chúng tôi).
Bài này được in lại theo thứ tự nguyên thủy của các số
trang và các câu hỏi, nhưng chúng tôi phân chia ra thành từng phần và đặt thêm những tiểu để (chữ nghiêng và đậm) để bạn
đọc dễ theo dõi. Trong chương sau, chúng tôi cũng có ghi
thêm một số dữ kiện liên hệ tới tâm trạng của TT Thiệu về
những điểm nói tới trong bài phỏng vấn.(1)
Bối cảnh
Năm 1968, phong trào phản chiến lên đến tột độ, TT
Johnson chán nản và bỏ cuộc. Ông Richard Nixon ra tranh cử
trên lập trường giải quyết chiến tranh Việt Nam. Sau khi thắng
cử, tân Tổng thống quyết tâm đi tìm một “hòa bình trong danh
dự. VNCH hiểu rõ như vậy nên khi bắt đầu nhiệm kỳ của
Tổng thống Nixon, cả VNCH lẫn Hoa kỳ cùng đưa ra một lập
trường đàm phán về hòa bình. Ngày 7 tháng 4, 1969 TT Thiệu
đã để nghị một kế hoạch 7 điểm, và ngày 14 tháng 5, TT
Nixon cũng tuyên bố kế hoạch hòa bình tương tự. Nói chung,
hai lập trường đàm phán ăn khớp với nhau vì đặt ra hai nguyên
tắc căn bản là “triệt thoái song phương" (cả quân đội Bắc Việt
lẫn Hoa Kỳ), và quyền “tự quyết cho nhân dân Miền Nam”
Lập trường này được đưa ra bàn hội nghị “Hòa đàm Paris
Mở Rộng' đã bắt đầu từ ngày 25 tháng 1, 1969. Cả bốn phe Hoa Kỳ, VNCH, Chính phú VNDCCH, và Chính phủ CMLT
Miễn Nam mất nhiều công phu thương thuyết, bàn cãi dòng
dã bốn năm trời. Nhưng đây chỉ là màn kịch trên sân khấu.
Cuộc đàm phán thực sự lại xấẩy ra ở hậu trường giữa ông
Kissinger và đại diện Chính phủ VNDCCH. Cuộc họp mặt
đầu tiên giữa ông Kissinger và ông Xuân Thủy bất đầu ngày 4 tháng 8, 1969.
Bắt đầu cuộc phông vấn
Ông là trở ngại của hòa bình?
- SPIEGEL: Thưa ông Thiệu, từ năm 1968 đến năm 1973
Hoa Kỳ đã thương thảo một giải pháp hòa bình cho chiến tranh Việt Nam. Trong hồi ký của Henry Kissinger, thương
thuyết gia chính của Mỹ, ông ta đã dành nhiều trang để miêu
tả ông như vị Tổng thống của Nam Việt Nam đã cần trở những
nỗ lực của ông ta, nhằm đạt được hòa bình trong cuộc chiến
kéo đài quá lâu, đã làm thiệt mạng cả triệu người, và như
Tiến Sĩ Kissinger đã viết, “đang làm trái tim nước Mỹ tan
nát.” Tại sao ông đã cẩn trở những nỗ lực của ông ấy?
- THIỆU: Điều này hoàn toàn vô lý. Nếu tôi cẩn trở thì đã
không có hiệp định hòa bình nào năm 1973 - và ngay cả như
vậy, như mọi người đều biết, hòa bình đó không phải là một
giải pháp tốt; hậu quả của hòa bình ở Việt-Nam như thế nào
đã là bằng chứng hùng hồn cho lập luận này. Kissinger đại
diện cho chính sách và quyền lợi của Hoa Kỳ. Là Tổng thống
của Việt Nam, tôi phải bảo vệ quyền lợi về sự sống còn của
đất nước tôi. Nhiều lần, tôi đã nói với Tổng thống Nixon và
Tiến sĩ Kissinger rằng, là một cường quốc, Hoa Kỳ đôi khi
không đếm xỉa đến việc mất một vài quyền lợi nhỏ nhoi ở
một tiểu quốc như Việt Nam. Nhưng đối với chúng tôi, đây là
vấn đề sống chết cho cả một quốc gia.
- SPIEGEL: TS. Kissinger không phủ nhận rằng cuối cùng
ông đã chấp thuận, nhưng ông ta nói vấn để kéo đài quá lâu
chính vì ông cố tình cản trở, và rằng ông chỉ chấp thuận những
đề nghị của Mỹ vì ông nghĩ Hà Nội thế nào cũng bác bổ những
điều ấy.
- THIỆU: Điều đó không đúng. Trước hết, để chấm dứt
một cuộc chiến kéo dài gần 30 năm, không thể chỉ tốn hai hay
ba ngày, hoặc hai hay ba tháng. Tôi hiểu rằng đối với Hoa Kỳ,
đồng minh đã đến giúp chúng tôi, đây là cuộc chiến dài nhất
của họ. Cho nên họ đã vội vã. Chúng tôi thì muốn một nền
hòa bình lâu đài.
- SPIEGEL: TS. Kissinger đưa ra một giả thuyết là ông đã
thực sự không muốn một giải pháp hòa bình, và hơn thế ông hy vọng Bắc Việt cũng ngoan cố như vậy. Do đó, ông ta
(Kissinger) nói, ông chỉ chấp thuận đề nghị của Mỹ, đù trong
lòng thực sự không muốn, vì ông đã không tin rằng giải pháp
có thể thực hiện được. Có phải ông đã cố tình tháu cá y trong
vài giai đoạn của cuộc hòa đàm, hy vọng rằng ông không
phải lật con bài tẩy của mình lên?
- THIỆU: Không. Nói rằng một dân tộc chịu nhiều khổ sở
hơn 30 năm đã cố tình kéo dài chiến tranh là không đúng.
Kissinger muốn thúc đẩy mọi việc gấp rút cốt để Hoa Kỳ rút
quân và được trao trả tù binh, và có lẽ chính phủ Hoa Kỳ đã
muốn cuốn gói tháo chạy. Họ có thể cuốn gói tháo chạy, nhưng
chính chúng tôi là những người ở lại miền Nam Việt Nam.
Chúng tôi có quyền chính đáng để đòi hỏi một hiệp định hòa
bình thực sự, thông suốt, không chỉ hai hay ba tháng yên ổn và
rồi 30 năm nữa chiến tranh.”
Gặp nhau ở “Giữa Đường ”
(Bối cảnh: để có những hành động thống nhất theo như
lập trường này, một cuộc họp tại đảo Midway (Giữa đường)
một quần đảo tý hon (hai dậm vuông) vùng bắc Thái Bình
Dương được tổ chức vào ngày 8 tháng 6, 1969. Sau khi đã
giúp ông Nixon thắng cử, ông Thiệu chờ đợi cuộc họp này với
nhiều tự tín).
- SPIEGEL: Như vậy tại sao ông đã từng tiên đoán người
Mỹ và đã đề nghị, trong hội nghị Midway tháng 6 năm 1969,
về sự rút quân của người Mỹ, như Kissinger tường trình?
- THIỆU: Ngay trước hội nghị Midway, không có gì bí mật
cả về ý định của chính phủ Hoa Kỳ (thiếu một hàng)... rằng
trước hội nghị Midway nguồn tin là Mỹ có thể rút ngay một số
quân đội đã lan truyền khắp thế giới. Tại sao? Tôi đoán vì
chính phủ Hoa Kỳ muốn thả nổi một trái bóng, cố tình tiết lộ
cho ngành truyền thông, và thông báo cho chúng tôi như một sự kiện đã rồi.
- SPIEGEL: Như vậy là ông đã biết rồi?
- THIỆU: Đúng vậy. Ở hội nghị trên đảo Midway, có hai
để nghị chính. Đó là cơ hội cho hai vị Tổng thống tân nhiệm
có dịp biết nhau và thảo luận về Việt Nam. Thứ nhì, mục đích
rất cụ thể là thảo luận về đợt rút quân đội Mỹ lần đầu. Tôi đã
hiểu rõ và nắm vững tình hình. Tôi đã cảm thấy rất thoải mái
và rất tự tín.
- SPIEGEL: Khi ông đã đề nghị (cho Mỹ rút quân ...thiếu
một hàng) rằng ông một mình có thể điều hành và cuối cùng
thắng cuộc chiến - một cuộc chiến mà hơn 540 ngàn quân Mỹ
và guồng máy quân sự khổng lỗ của Hoa Kỳ đã không thể
thắng được? Điều đó thật khó tin.
- THIỆU: Không. Tôi không để nghị. Tôi chỉ đồng ý thôi.
Tôi chỉ đồng ý về việc rút quân Mỹ lần đầu, vì TT Nixon nói
với tôi họ đang có vấn đề trong nước và việc rút quân chỉ là
hình thức bể ngoài. Họ cần sự ủng hộ của dư luận và Quốc
hội. Nhưng tôi cũng nói với ông ta rằng: Ông phải đoan chắc
là Hà Nội không coi sự rút quân lần đầu như là một dấu hiệu
yếu kém về phía Hoa Kỳ.
Rút quân chỉ là về hình thức
- SPIEGEL: Và ông không nghĩ đây là bước khởi đầu của
cuộc rút quân toàn diện?
- THIỆU: Không. Tôi có thể tưởng tượng đây có thể là
bước đầu của một sự giảm quân, nhưng không bao giờ nghĩ
rằng người Mỹ muốn rút chân tháo chạy và bỏ rơi miễn Nam
Việt Nam. Tôi nói với TT Nixon là sự giảm quân nên tiến
hành từng bước, phù hợp với khả năng và sự tăng trưởng của
quân đội miền Nam Việt Nam - phù hợp với viện trợ kinh tế và quân sự cho miền Nam Việt Nam có thể tự lực cánh sinh. Quan trọng hơn nữa tôi đã nói với ông ấy là phải đòi hỏi Hà
Nội có hành động đáp ứng việc rút quân này. Người Mỹ đã
đồng ý với tôi trên mọi mặt về phương diện từng bước và đáp
ứng...
- SPIEGEL: ... và sự rút lui chỉ là về hình thức?
- THIỆU: Tôi đã nhận thức được rằng chiến tranh Việt Nam
trở nên vấn đề nội bộ tại Hoa Kỳ và TT Nixon nói với tôi ông
ta muốn có một cử chỉ hình thức để đáp ứng với vấn đề này.
Một tuần trước đó, tôi ở Hán Thành và Đài Loan, tôi đã
nói với TT Phác Chánh Hy và TT Tưởng Giới Thạch rằng tôi
hy vọng tôi sẽ thảo luận với TT Nixon tại đảo Midway về
cuộc rút quân tượng trưng, hình thức. Nhưng tôi cũng nêu rõ
nếu Hoa Kỳ thực sự muốn rút quân, chúng tôi cũng không
ngăn cản được. Tốt hơn là yêu cầu họ rút từ từ, trong khi đó
giúp chúng tôi xây dựng quân đội miền Nam Việt Nam hiện
đại và hùng mạnh để thay thế họ. Tôi không bao giờ có ý
tưởng quân đội Hoa Kỳ sẽ ở lại miền Nam Việt Nam vĩnh
viễn.
- SPIEGEL: Nhưng quân đội Hoa Kỳ đã ở lại Nam Hàn và Tây Đức.
- THIỆU: Nhưng chúng tôi rất tự hào. Như chúng tôi đã
nói trước đây, chúng tôi thiếu viện trợ, chúng tôi thiếu vũ khí,
nhưng chúng tôi không thiếu hy sinh xương máu.
Việt Nam Hóa: “Tôi giúp ông để ông giúp tôi?
- SPIEGEL: Ông đã phân tích tình hình lúc đó như thế
nào? Chỉ vài tháng trước đó, Bộ Trưởng Quốc Phòng Hoa-Kỳ
Melvin Laird đã đặt ra nhóm chữ «Việt-Nam hóa»
(Vietnamisation). Trước nữa, người Mỹ chỉ nói là «giắm Mỹ
hóa» (de-Americanising) chiến tranh. Không phải là chỉ tên
gọi thôi cũng chỉ ra ý định của người Mỹ muốn rút lui khá nhanh rồi sao?
- THIỆU: Khi ông Nixon đến Sàigòn tháng 7 năm 1969,
một lần nữa ông ta lập lại là ông ta cần duy trì sự ủng hộ của
quần chúng Mỹ. Tôi hiểu ông ấy. Nhưng ông ấy không bao
giờ nói với tôi rằng đó là lịch trình thời gian có hệ thống (để
rút quân) theo chủ động của Mỹ. Ông ấy chỉ nói với tôi về
những khó khăn trong nước ông đang gặp phải tại Hoa Kỳ và
yêu cầu tôi giúp đỡ. Ông ta nói với tôi: “Help us to help you”.
Tôi trả lời: “I help you to help us”. Trong buổi gặp gỡ đó,
chúng tôi lại nói về sự rút quân từ từ.
- SPIEGEL: Nhưng không nói về một lịch trình đứt khoát
nào?
- THIỆU: Không. Và ông Nixon cam kết rằng sự rút quân
như vậy bắt buộc phải có đáp ứng về phiá Bắc Việt, và nó
cũng tùy thuộc vào khả năng quốc phòng của Nam Việt Nam
và tùy thuộc vào sự viện trợ kinh tế và quân sự liên tục cho
miền Nam Việt Nam.
- SPIEGEL: Lúc đó ông có thấy rõ là Hoa Kỳ có khuynh
hướng nếu cần sẽ rút lui đơn phương không?
- THIỆU: Tôi nghỉ ngờ điều đó. Nhưng lúc đó tôi rất tin
tưởng và trông mong nơi người đồng minh vĩ đại.
- SPIEGEL;: Có lẽ ông có thể (tin như vậy.) Điều khá rõ
ràng trong cuốn sách của Kissinger là chính quyền Nixon
không thể “bỏ rơi một công việc (hợp tác) đã liên hệ đến hai
chính quyền, năm quốc gia đồng minh và 31,000 người chết,
dễ như đổi kênh truyền hình”. Rõ ràng là họ muốn thoát ra
bằng thương thuyết, (hoặc) bằng rút lui đơn phưong nếu cần
thiết. Ông đã có lên tiếng yêu câu gì về vấn để thương thuyết
giữa Washington và Hà Nội không?
- THIỆU: Chúng tôi đã chán ghét chiến tranh và chúng tôi
cương quyết chấm dứt cuộc chiến bằng thương thuyết. Chúng tôi đã tuyên bố kẻ xâm lăng phải rút về, chỉ vậy thôi.
(P425)
先用中文寫出重點，在整篇翻譯成中文
Quân đội Bắc Việt ở lại Miền Nam
- SPIEGEL: Trong quá khứ ông đã phàn nàn rằng sự sụp
đổ của miền Nam Việt Nam năm 1975 căn bản chính vì sự
kiện quân đội Bắc Việt được chấp thuận ở lại miền Nam sau
khi ký hiệp định Paris. Ông đã xác nhận là ông chỉ đồng ý sự
hiện diện của họ trong khi đang thương thuyết và rằng sau đó
họ phải rút quân. Tuy nhiên trong cuốn sách của ông ta,
Kissinger đã quả quyết là Bắc Việt muốn ở lại miền Nam và
rằng cho đến tháng 10 năm 1972 ông đã không lên tiếng phản
kháng gì về những đề nghị tương ứng của người Mỹ.
- THIỆU: Nói rằng tôi đã đồng ý để quân đội Bắc Việt ở
lại miền Nam, quả là lời nói láo không xứng đáng từ Kissinger.
Nếu tôi đã đồng ý ngay từ đầu như Kissinger nói, tôi đã không
tranh đấu cực kỳ gay go lúc ông ta trình tôi bản dự thảo về
hiệp định hòa bình, trong đó không để cập gì đến việc rút
quân của quân đội Bắc Việt. Đó là điều quan trọng nhất tôi đã
tranh đấu ngay từ đầu cuộc thương thuyết hòa bình cho đến
lúc cuối cùng. Tôi yêu cầu Kissinger đòi hỏi Hà Nội phải rút
quân và tôi nói với ông ta rằng nếu quân đội Bắc Việt không
rút thì sẽ không có hiệp định hòa bình.
Sau nhiều ngày thảo luận căng thẳng, Kissinger cuối cùng
đã thú nhận với tôi: “Thưa Tổng Thống, không thể như thế
được. Nếu được thì tôi đã làm rồi. Vấn đề này đã được nêu
lên trước đây ba năm nhưng Nga Xô không chấp nhận.” Tôi
nhận thấy chính phủ Hoa Kỳ đã nhượng bộ những yêu cầu
của Nga, và đó là thất vọng lớn nhất của tôi.
- SPIEGEL: Có lẽ người Nga không thể làm khác hơn vì
Bắc Việt không thừa nhận Nam Việt Nam là một quốc gia
riêng biệt và từ lâu họ đã bác bỏ ngay cả vấn đề là có quân
đội chính quy trên đất nước của ông.
- THIỆU: Chúng tôi đã ở trong tình trạng chiến tranh hơn
20 năm và điều chúng tôi học được là không tin những gì Nga
Xô và Bắc Việt nói. Bắc Việt có quân đội ở Lào, Cam Bốt và
Nam Việt Nam, và tôi nghĩ là ngay cả người mù cũng nhìn
thấy được. Để chấm dứt chiến tranh chúng ta phải nhìn thấy
trên thực tế và không thể chỉ nghe những gì kẻ địch nói.
- SPIEGEL: Ông có bàn cãi như thế với TS. Kissinger
không?
- THIỆU: Chắc chắn là như vậy. Tôi cũng nói với Tướng
Haig. Tôi hỏi ông ta: “Tướng Haig, ông là một tướng lãnh. Tôi
là một tướng lãnh. Ông đã từng thấy trong lịch sử thế giới có
hiệp định hòa bình nào mà kẻ xâm lăng được chấp thuận ở lại
trên lãnh thổ họ xâm chiếm hay không?” Tôi hỏi ông ta: Ông
có chấp thuận quân đội Nga Xô ở lại trên đất Hoa Kỳ và nói
rằng ông đã đạt được hiệp ước hòa bình với Nga không?”
- SPIEGEL: Rồi ông ta trả lời như thế nào?
- THIỆU: Ông ta không thể trả lời. Làm sao ông ta có thể
- nó vô lý quá mà. Làm sao ông ta có thể trả lời được.
Đừng lo, rồi quân đội Bắc Việt cũng sẽ nhớ nhà và tàn lụi đi
- SPIEGEL: Kissinger trả lời trong cuốn sách của ông ta.
Ông ta nói không thể bắt Bắc Việt rút quân vì họ không sẵn
sàng từ bỏ trên bàn hội nghị những gì mà họ không mất trên
chiến trường. Nhưng ông ta nói có một điều khoản trong hiệp
định Paris nói rằng sẽ không xâm nhập thêm quân nữa. Rồi
ông ta kết luận: “Có thể dần dần loại bỏ quân đội Bắc Việt ở
miền Nam qua sự tiêu hao, tàn lụi đi”
- THIỆU: Khi đối phó với Cộng Sản, sau những kinh nghiệm
buồn thẩm năm 1954 giữa Pháp và Cộng Sản, chiến tranh ˆ
Triều Tiên, tôi nghĩ chính phủ Hoa Kỳ và đặc biệt là TS.
Kissinger đã không học được bài học nào hết cả. Họ không học được bài học nào khi thương thuyết về vấn để Lào và
Cam Bốt, về làm sao đối phó với Cộng Sản, về làm sao am
hiểu những chiến lược và chiến thuật của đối phương.
Bây giờ chúng ta trở lại vấn đề của TS. Kissinger, người
đại diện cho một quốc gia lớn và tự cho mình là một thương
thuyết gia tài giỏi nhất, ông ta tin tưởng là quân đội Bắc Việt
sẽ không xâm nhập thêm vào Nam Việt Nam. Làm sao ông ta
có thể tin tưởng điều đó được? Ông ta có thể kiểm soát từng
tấc đất một của biên giới Cam-Bốt, Lào và Nam Việt Nam
không? Ngay cả nếu chúng ta có một triệu kiểm sát viên quốc
tế, chúng ta cũng không có thể nói là chúng ta có bằng chứng
rằng sự xâm nhập đã không xảy ra. Làm sao ông ta có thể tin
những gì Bắc Việt nói? Có lẽ ông ta tin những người Cộng
sản, chúng tôi thì không. Đó là lý do chúng tôi kiên trì đòi hỏi
sự rút quân của Bắc Việt. Nếu họ thực sự mong muốn tìm
kiếm hòa bình, tại sao họ lại muốn ở lại đây?
- SPIEGEL: Rồi Kissinger trả lời như thế nào?
- THIỆU: Làm sao ông ta có thể trả lời được? Điều ông ta
và chính phủ Hoa Kỳ thực sự mong muốn là rút lui càng nhanh
càng tốt, là bảo đảm sự trao trả tù binh Hoa Kỳ. Hoa Kỳ tuyên
bố là họ muốn một giải pháp trong danh dự, nhưng thực sự họ
muốn rửa tay, và vội vã tháo chạy. Nhưng trong khi họ đang
rửa tay, tháo chạy, họ không muốn bị tố cáo bởi người Việt
Nam và cả thế giới là đã bỏ rơi chúng tôi. Đó là điều khó
khăn của họ.
- SPIEGEL: Trong cuốn sách TS. Kissinger nói rằng ngay
sau cuộc tổng tấn công mùa Xuân năm 1972 mọi vai trò dường
như thay đổi. Bây giờ Bắc Việt muốn tái lập cuộc thương thuyết
trong khi Nam Việt Nam muốn tiếp tục cho đến chiến thắng.
- THIỆU: Thật hoàn toàn vô nghĩa! Chiến thắng nghĩa là
gì, đối với TS. Kissinger? Bắc Việt vào Nam Việt Nam gieo
rắc chiến tranh. Chúng tôi muốn họ rút lui trở về. Đó có phải là chiến thắng không? Tôi không bao giờ đòi hỏi quân Bắc
Việt tự coi họ như là tù binh chiến tranh ở miễn Nam Việt
Nam. Tôi không bao giờ đòi hỏi Bắc Việt bổi thường chiến
tranh. Tôi không bao giờ đòi hỏi Bắc Việt nhượng cất phần
nào lãnh thổ. Tôi không bao giờ đòi hỏi để chia ghế trong
chính quyền Hà Nội. Như vậy Kissinger nói là chiến thắng
hay hoàn toàn thắng lợi là có ý nghĩa gì?
(Ghi thêm: khi ông Thiệu chống đối dữ dội việc quân đội
Bắc Việt đóng lại Miễn Nam, Kissinger còn cãi lại là đừng có
lo, trước hết trong Hiệp định đã có điều khoản là hai bên sẽ
giải ngũ theo nguyên tắc một bên này, một bên kia, ngoài ra
rồi nhiều lính Bắc Việt cũng sẽ nhớ nhà và trở về ngoài Bắc,
đó là điều mà ông gọi là “chiến tranh tiêu hao.")
Cả vú lấp miệng em
- SPIEGEL: Cho đến nay một thời biểu rất quan trọng về
sự rút quân của Bắc Việt là ngày 31 tháng 5 năm 1971, theo
Kissinger, khi người Mỹ bỏ những yêu sách về việc hai bên
cùng rút quân trong để nghị bí mật của họ. Ít nhất là ba lần
trong cuốn sách của ông ta, Kissinger nói rằng ông (TT Thiệu)
không những chỉ được thông báo điều này trước mà còn chấp
thuận điều đó nữa.
- THIỆU: Tôi không bao giờ chấp thuận về việc đơn phương
rút quân. Ngay khi từ (hội nghị) Midway tôi đã nhấn mạnh về
sự rút quân từ từ và cả hai bên. Hoa-Kỳ đã thay đổi thái độ và
cố tình ép buộc chúng tôi điều này, dùng những thủ đoạn thông
thường, bằng cách treo lủng lẵng trên đầu tôi thank kiếm của
Damocles, chẳng hạn như đề cập đến dư luận ở Hoa Kỳ và nói:
“Hình ảnh của ông ở Hoa Kỳ bây giờ tôi tệ lắm!” hay là “Quốc
Hội Mỹ sẽ cắt viện trợ”, vân vân. Họ dùng cùng những thủ đoạn và tiết lộ cho báo chí rồi đối chất tôi với những sự đã rồi.
Nếu tôi bác bỏ, dư luận sẽ trở nên chống đối tôi: “Ông ta
muốn quá nhiều, ông ta không bao giờ muốn người Mỹ rút quân và không bao giờ để tù binh Hoa Kỳ có dịp trở về”
Không muốn đi chăng nữa, tôi luôn luôn phải chấp thuận.
Làm sao tôi chống đối được mỗi khi họ bảo tôi: “Nếu ông
chống đối sẽ bị cắt giảm viện trợ”?
- SPIEGEL.: Kissinger nói rằng trong mọi quyết định người
Mỹ đều tham khảo ý kiến ông trước.
- THIỆU: Vâng, họ đã tham khảo, nhưng chắc chấn không
phải để nghe trả lời là Không, nếu những quyết định này phục
vụ cho quyền lợi của nước Mỹ. Chuyện họ đạt được tất cả
nhưng điều họ mong muốn bằng áp lực là điều rất thông
thường.
(P429)
先用中文寫出重點，在整篇翻譯成中文
Lam sơn 719
- SPIEGEL: Ông Kissinger đã lên tiếng phê bình một cách
cay đắng về cuộc tấn công Hạ Lào năm 1971. Theo Kissinger,
ông đã đồng ý cuộc tấn công mùa khô là điều khẩn thiết.
Nhưng thoạt đầu đó là ý kiến của ai vậy?
- THIỆU: Đó là của người Mỹ. Chúng tôi muốn thực hiện
điều này từ lâu nhưng chúng tôi không thể làm được một mình.
Cho nên khi Hoa Kỳ đề nghị, chúng tôi chấp thuận ngay như
là một cách để chấm dứt chiến tranh nhanh hơn. Đó là cuộc
hành quân phối hợp Việt Mỹ và có một nhiệm vụ rất rõ ràng:
quân đội Nam Việt Nam sẽ tiến hành cuộc hành quân trong
(nội địa) nước Lào và quân đội Hoa Kỳ sẽ cung cấp mọi phương
tiện tiếp liệu từ Việt Nam và biên giới.
- SPIEGEL: Tại sao vậy? Vì quốc hội Hoa Kỳ đã (có điều
luật) cấm quân đội Mỹ xâm nhập lãnh địa Lào Quốc.
- THIỆU: Phải, tôi nghĩ vậy. Và thứ nữa vì chúng tôi không
có đủ phương tiện tiếp liệu cho quân đội, và quan trọng nhất
là để tải thương. Điều này chỉ có thể thực hiện được bằng phi
cơ trực thăng, và chỉ Hoa Kỳ mới có đủ. Không có phương tiện này, chúng tôi không bao giờ chấp thuận tiến hành cuộc
hành quân trên đất Lào.
- SPIEGEL: Kissinger viết là, thí dụ như, quân đội ông đã
có vấn đề trong khi yêu cầu yểm trợ bằng không lực vì thực tế
là không có nhân viên truyễn tin từ dưới đất có thể nói được
tiếng Anh.
- THIỆU: Không có vấn để chút nào về không yểm. Vấn
để thiếu không yểm cũng không cần thiết lắm; chúng tôi có
thể chiến đấu bằng pháo binh. Bây giờ, điều ra ngoài dự tính
là: ba ngày sau khi bắt đầu cuộc hành quân, người Mỹ bị thiệt
hại quá nhiều trong số những phi công trực thăng, nên họ
không quyết đoán trong việc tiếp tục tản thương một cách
nhanh chóng và thích hợp. Điều này gây trở ngại lớn lao cho
quân đội Nam Việt Nam.
- SPIEGEL: Mất tinh thần chiến đấu?
- THIỆU: Chúng tôi không thể không mang theo những
chiến sĩ tử trận và chúng tôi cũng không thể bỏ lại các thương
binh. Việc Mỹ không giúp tản thương không những chỉ ảnh
hưởng đến tinh thần chiến đấu mà còn làm chậm lại tốc độ
của cuộc hành quân.
- SPIEGEL: Kissinger đưa ra lý do khác cho sự thất bại.
Ông ta nói, chính ông đã ra lệnh cho những vị chỉ huy hành
quân là phải cẩn thận khi tiến quân về phía Tây và phải ngưng
ngay cuộc hành quân khi các ông bị tổn thất khoảng 3000
người. Kissinger viết là nếu người Mỹ biết điều này, không
bao giờ họ chấp thuận cuộc hành quân.
- THIỆU: Đối với một nhà quân sự, ấn định trước về con
số thiệt hại nhân mạng là không hợp lý. TS. Kissinger có vẻ
rất hoang tưởng khi ông ta nói như vậy. Chúng tôi không thể
tiến qua xa về phía Tây vì chúng tôi không thể đi xa quá phạm
vi khả năng tải thương. Kissinger nói là chúng tôi đã rút lui mà không báo cho họ biết. Làm sao mà chúng tôi có thể rút
lui hơn 10 ngàn quân mà không báo cho họ biết được?
- SPIEGEL: Như vậy ông đã báo cho họ biết?
- THIỆU: Ô! chắc chắn là như vậy. Để tôi kể ông nghe
một câu chuyện nhỏ. Lúc đó trên tờ Time hay Newsweek có
đăng tấm hình một người lính Nam Việt Nam đang đeo trên
một chiếc trực thăng cứu cấp. Bên dưới đề là “Rabbit” (Thỏ
đế). Tôi chỉ cười và khinh bỉ điều đó. Ông không thể ngăn cẩn
chỉ một người lính làm điều đó, và chỉ một điều như vậy là
báo chí (Mỹ) tố cáo quân đội Nam Việt Nam là những kẻ hèn
nhát. Trong lúc đó họ hoàn toàn giấu kín sự thật về sự thiếu
tinh thần chiến đấu của các phi công trực thăng Mỹ trong cuộc
hành quân.
Bảo đảm của Hoa Kỳ
- SPIEGEL: Một đề tài được tranh luận nhiều giữa người
Mỹ và Nam Việt Nam là vấn đề ngưng bắn. Theo cuốn sách
của Kissinger, đã có sự đồng thuận của chính phủ Mỹ từ mùa
Hè năm 1970 về tiến hành đề nghị ngưng bắn tại chỗ. Kissinger
nói là ông không những chỉ chấp thuận mà còn khuyến nghị
điều đó.
- THIỆU: Đúng là tôi đã chấp thuận rằng ngưng bắn phải
là bước đầu tiên để thực hiện hiệp định hòa bình, nhưng tôi
không bao giờ chấp thuận với Kissinger về sự lập tức - tôi lập
lại : lập tức - ngưng bắn. Tôi nói là nó phải được nghiên cứu
kỹ càng. Nó không thể được thực thi trước khi xem xét cẩn
thận những điều: ai sẽ kiểm sát vấn để ngưng bắn, sẽ phải
làm gì nếu có sự vi phạm ngưng bắn, quân đội hai bên sẽ ở
đâu, vân vân.
- SPIEGEL: Kissinger nói: “Chúng tôi vẫn nghĩ chúng tôi
làm việc một cách đồng thuận (ăn khớp) với Thiệu.” Người
Mỹ không ngờ ông đã áp dụng những chiến thuật “qua mặt” của người Việt Nam dành cho những người ngoại quốc.
- THIỆU: Là một nước nhỏ mọi cái đều nhờ vào người
đồng minh to lớn và còn tiếp tục xin giúp đỡ trong một thời
gian đài, chúng tôi không bao giờ nghĩ là chúng tôi có đủ khả
năng đánh lừa (họ) chút nào.
- §PIEGEL: Khi người Mỹ rút lui và quân đội Bắc Việt
được phép ở lại miền Nam Việt Nam, chắc ông thế nào cũng
nghĩ là đã thua trận?
- THIỆU: Không hẳn như vậy, nếu chúng tôi tiếp tục có đủ
viện trợ từ Hoa Kỳ, như điều chính phủ Hoa Kỳ cam kết khi
chúng tôi ký hiệp định. Ngay cả khi chúng tôi ký hiệp định,
tôi đã nghĩ đây có thể chỉ là nền hòa bình giả tạo (khôi hài).
Nhưng chúng tôi vẫn còn tin tưởng chúng tôi có khả năng
chống trả mọi cuộc tấn công của Bắc Việt, nếu họ vi phạm
hiệp ước hòa bình, vì hai điều: Chúng tôi có cam kết trên giấy
tờ đàng hoàng từ Tổng thống Nixon là Hoa Kỳ sẽ phản ứng
một cách mạnh mẽ nếu Bắc Việt vi phạm hiệp định hòa bình.
- SPIEGEL: Tuy rằng ông ta không nói rõ phản ứng như
thế nào?
- THIỆU: Hai là, chúng tôi sẽ nhận được đủ viện trợ về
kinh tế cũng như quân sự để chống lại sự xâm lăng của Bắc
Việt. Nếu cam kết đó được thực hiện một cách đúng đắn từ
chính phủ Hoa Kỳ, có lẽ cho đến bây giờ cuộc chiến vẫn còn
tiếp diễn, Bắc Việt sẽ chẳng bao giờ chiếm được Nam Việt
Nam.
- SPIEGEL: Dù ít dù nhiều, ông và Kissinger đã đồng ý
trên điểm này. Ông ta viết rằng nếu người Mỹ có thể hành
động chống lại mọi vi phạm hiệp ước hòa bình của Bắc Việt
và viện trợ Nam Việt Nam đầy đủ, có lẽ toàn bộ chiến lược đã
thành công. Vậy điều gì đã làm nó đi chệch hướng? Kissinger
chỉ ra Watergate chính là thủ phạm, vì sau đó Tổng thống Hoa
Kỳ không còn chút quyền lực nào cả. Ông có nghĩ là Watergate phải thực sự chịu trách nhiệm cho sự kiện mọi việc đã đổ vỡ
không?
- THIỆU: Rất tiếc tôi không phải là người Mỹ. Tôi không
thích phê phán về chuyện “nhà' của người Mỹ. Nhưng nếu
người Mỹ tôn trọng điều cam kết của họ, thì đã ngăn chận sự
tái xâm lăng của Bắc Việt và cuộc chiến có thể tàn lụi đi...
- SPIEGEL: Nếu Hoa Kỳ giữ điều cam kết của họ, ông
nghĩ là hiệp ước cuối cùng sẽ thực hiện được?
- THIỆU: Tôi nghĩ như vậy.
- SPIEGEL: Như vậy tựu trung hiệp định Paris cũng không
tệ lắm?
- THIỆU: Chắc chắn đối với chúng tôi nó không phải là
một hiệp định tốt. Nó là giả tạo. Nhưng không còn con đường
nào khác. Ông hiểu là chúng tôi chỉ ký vì không những chúng
tôi có sự bảo đảm của chính phủ Hoa Kỳ, như tôi đã nói trước
đây, mà hiệp ước hòa bình còn được bảo đảm bởi mười hai
quốc gia và cả Liên Hiệp Quốc nữa.
“ Xấc xược là khí giới của kẻ yếu ” (lời Kissinger)
- SPIEGEL: Trong cuốn sách của ông ta, TS. Kissinger đã
có những lời bình luận chua chát thực sự cho mọi các nhà lãnh
đạo chính trị. Nhưng những lời hèn hạ nhất rõ ràng là ông ta
để dành cho ông. Tuy ông ta khen ông là “thông minh", là 'can
đảm", là “có trình độ văn hóa", ông ta cũng gán cho ông là “cư
xử thái quá” (“outrageous conduct”), là “xấc xược' (“insolence'),
là 'vị kỷ một cách tàn nhẫn” (“ruthless egocentricity”), và là
'dùng những thủ đoạn quá mức, gần như là điên khùng, đối
với người Mỹ'.
Và cuối cùng Kissinger đã cảm thấy “giận dữ nhưng không
làm gì được vì cái mà người Việt Nam luôn luôn dùng để
hành hạ những đối thủ thân xác mạnh hơn mình'. Ông trả lời như thế nào về những điều miêu tả về chính ông trong cuốn
hồi ký của Kissinger?
- THIỆU: Tôi không muốn trả lời ông ta. Tôi không thích
phê bình về ông ta. Ông ta có thể phê bình tôi, tốt hay xấu tùy
theo ý thích của ông ấy. Tôi thích nói hơn về những gì thực sự
xảy ra giữa Hoa Kỳ và Nam Việt Nam.
- SPIEGEL: Ông có nghĩ vì lý do gì mà ông ấy viết về ông
một cách xúc phạm như thế không?
- THIỆU: Có lẽ ông ta đã ngạc nhiên khi phải đối phó với
những người quá thông minh và rất có khả năng. Có lẽ nó bắt
nguồn từ mặc cảm tự tôn của một người luôn dương dương tự
đắc. Có lẽ ông ta không thể tin được rằng có một người bạn
Việt Nam có thể đương đầu với một người thật quan trọng
như ông ta ngñĩ mình như vậy.
Để tôi kể cho ông một chuyện nhỏ khác.
Tôi thật buồn cười tại (hội nghị) Midway vì tôi không thể
tưởng tượng được rằng những người như thế mà lại quá tầm
thường. Khi chúng tôi gặp nhau tại tư thất (văn phòng?) Thuyền
trưởng Hải Quân ở Midway, có ông Nixon, ông Kissinger, người
Phụ tá của tôi và tôi. Có ba cái ghế thấp và một cái ghế cao.
Ông Nixon ngồi trên ghế cao.
- SPIEGEL: Giống như trong phim của Chaplin “Nhà độc
tài vĩ đại (The Great Dictator)? Ở trong phim đó Hitler ngôi
trên ghế cao nhìn xuống Mussolini ngôi ở ghế thấp.
- THIỆU: Nhưng tôi đi lấy trong phòng ăn một cái ghế
cũng cao như vậy để tôi có thể ngồi ngang hàng với Nixon.
Sau Midway, tôi cũng có nghe những người bạn Mỹ của tôi
nói là Kissinger đã không bao giờ tiên đoán Tổng thống Thiệu
là một người như vậy.
- SPIEGEL: Kissinger than phiền là ông đối xử với cá nhân
ông ta tệ bạc quá; ông đã hủy bỏ những buổi họp và thay vào đó, đi trượt nước. Nixon còn đi xa hơn nữa. Theo Kissinger
ông ấy (Nixon) gọi ông là “thằng chó đẻ" (son of a bitch), rồi
sẽ cho ông biết “thế nào là tàn nhẫn".
- THIỆU: Rất tiếc là tôi không thể trả lời câu phê bình đó
của Nixon. Nó không xứng đáng để tôi trả lời những chữ mất
dạy hay tục tu như vậy vì tôi xuất thân từ một gia đình có
giáo dục đàng hoàng.
Nếu tôi đã không gặp TS. Kissinger hay Đại sứ Bunker là
vì chúng tôi chưa sẵn sàng để tiếp tục thảo luận với họ. Khi
họ đã để bốn năm, tại sao tôi bị bắt buộc phải đưa những câu
trả lời trong vòng một tiếng đồng hồ? Nếu người Mỹ có thể từ
từ, tại sao tôi làm không được?
Người Mỹ muốn chúng tôi chỉ là những kẻ để sai bảo
(Yes-men). Nhưng tôi không phải là kẻ để sai bảo và người
Nam Việt Nam không phải là dân tộc để sai bảo; Quốc hội
của chúng tôi không phải là Quốc hội để sai bảo. Tôi phải
thỉnh thị ý kiến của họ.
- SPIEGEL: Thái độ của ông đối với ông ấy, như TS.
Kissinger viết, cuối cùng đã bị ngự trị bởi “lòng thù ghét độc
ác” của ông.
- THIỆU: Không. Tôi chỉ bảo vệ quyên lợi quốc gia của
tôi. Chắc chắn đã có vài buổi thảo luận rất gay gắt nhưng thái
độ của tôi bắt nguồn từ lòng yêu nước.
- SPIEGEL: Kissinger viết là ông ta thực sự “thông cảm ở
một mức độ nào đó cho vị thế gần-như-không-thể-thực-hiệnđược" của ông. Ông đã có nhìn thấy những dấu hiệu nào của
sự thông cảm đó không?
- THIỆU: Không, tôi không nhìn thấy điều đó. Điều tôi
chỉ nhìn thấy là áp lực từ phía chính phủ Hoa Kỳ.
- SPIEGEL: Kissinger nói rằng ông không bao giờ “thực
sự muốn tham gia trong cuộc thảo luận có tính cách khái nệm từ đầu (conceptual discussion)°. Ông ta đã nói ông “tranh đấu
kiểu Việt Nam: (nghĩa là) một cách gián tiếp, vòng vòng, bằng
những phương pháp có mục đích để làm kiệt sức hơn là để
giải thích minh bạch; luôn luôn châm chọc nhưng không bao
giờ đề cập đến vấn đề chính yếu.
(P436)
先用中文寫出重點，在整篇翻譯成中文
Ông Thiệu luôn được thông báo?
- THIỆU: Cứ thử đặt ông vào trường hợp của tôi. Từ đầu
tôi để chính phủ Hoa Kỳ nhóm họp những buổi thảo luận bí
mật với Hà Nội. Kissinger nói rằng tôi sẽ luôn luôn được thông
báo. Đúng, tôi được thông báo những gì mà ông ta muốn cho
tôi biết, nhưng tôi đã tin người bạn đồng minh không bao giờ
lừa dối tôi và thương thuyết qua mặt tôi; hoặc bí mật bán
đứng đất nước tôi. Nhưng ông có tin không, là chỉ bốn ngày
trước khi ông ta quyết định đi Bắc Việt vào tháng 10 năm
1972, Kissinger đệ trình tôi bản dự thảo hiệp định bằng tiếng
Anh mà ông ta sắp ký tắt vào (chuẩn chấp thuận) ở Paris.
Chúng tôi đã phải thảo luận bằng bản dự thảo tiếng Anh từng
điểm một.
Và bản dự thảo đó đã không được sửa soạn bởi Nam Việt
Nam và Hoa Kỳ, mà bởi Bắc Việt và Hoa Kỳ. Ông có tưởng
tượng được như vậy không? Điều hợp lý nhất là phải do Nam
Việt Nam và người Mỹ thỏa thuận trước về những điều khoản
của hiệp định hòa bình, và rồi Kissinger sẽ trở lại với chúng
tôi nếu Bắc Việt có những đề nghị sửa đổi. Ông ta đã không
làm như vậy. Thay vào đó ông ta đã phác thảo bản hiệp định
với Bắc Việt và đưa tôi xem bằng bản tiếng Anh. Ông có thể
tưởng tượng là chúng tôi đã có cảm giác thế nào khi chúng tôi
không thể nhìn thấy bản hiệp ước hòa bình, mà bản hiệp ước
ấy nó định đoạt toàn thể vận mệnh của dân tộc tôi bằng ngôn
ngữ của chúng tôi không?
- SPIEGEL: Nhưng cuối cùng ông đã nhận được bản tiếng
Việt?
ng ông ta đã chấp nhận, dù chắc chắn là trong lòng không
muốn thế. Và rồi chúng tôi đã khám phá ra nhiều cạm bẫy.
Tôi hỏi Đại Sứ Bunker và Kissinger, “Ai đã viết bản tiếng
Việt?' Họ nói, 'Một người Mỹ rất giỏi từ trường Ngôn Ngữ
Quốc Tế tại Hoa-Kỳ cùng với phe Bắc Việt. Nhưng không có
người Mỹ nào có thể hiểu hết và viết tiếng Việt giỏi hơn người
Việt Nam. Hơn thế nữa, không có người Mỹ nào có thể đối
phó với những người Cộng Sản Việt Nam bằng ngôn ngữ Việt
Nam tốt hơn chính chúng tôi.
Đó có phải là sự lương thiện và lòng thành thật của một
người bạn đồng minh không?
[Một đoạn được đồng ý hủy bỏ với chữ ký của TT. Thiệu]
Chỉ cần một khoảng thời gian coi cho được
- SPIEGEL: Những viên chức cao cấp tại Mỹ được tường
trình đã nói lúc đó là điều mà Kissinger tìm kiếm chính là
một “gla1 đoạn coi được" giữa lúc rút quân và khi tình trạng
sụp đổ không thể tránh được của Nam Việt Nam. Trong cuốn
sách của ông ta, Kissinger đã bác bỏ điều đó. Ông đánh giá
điều đó như thế nào?
- THIỆU: Dù người Mỹ nói gì đi chăng nữa, tôi nghĩ là
mục tiêu tối hậu của chính phủ Hoa Kỳ là đạt được một chính
phủ liên hiệp tại miền Nam Việt Nam.
- SPIEGEL: Kissinger đưa ra nhiều điểm để chứng minh là điều đó không đúng.
- THIỆU: Chính phủ Hoa Kỳ đã cố bắt chúng tôi phải làm
theo họ. Để rồi họ có thể hãnh diện phủi tay với một “sự dàn
xếp trong danh dự'. Họ có thể nói cho dân chúng Mỹ: “Chúng
ta đã rút quân đội về, chúng đã đạt được việc trao trả tù binh
chiến tranh” Đối với quốc tế: “Chúng tôi đã tìm được hòa bình
tại Nam Việt Nam. Bây giờ là tùy người dân Nam Việt Nam định đoạt. Nếu chính phủ liên hiệp bị biến thành chính quyền
khống chế bởi Cộng Sản, Đó là vấn đề của họ. Chúng tôi đã
hoàn tất công việc trong danh dự.
- SPIEGEL: Kissinger viết là “Trong mọi cuộc thương
thuyết, chúng ta tranh đấu để giữ vững nguyên tắc: là Mỹ
không phản bội những đồng minh của họ?”
- THIỆU: Cứ thử nhìn xem tình trạng bây giờ ở Nam Việt
Nam, ở Cam Bốt, và ở toàn thể Đông Dương. Nhiều lần khi
chúng tôi bàn thảo hiệp ước hoà bình với các đại diện chính
phủ Hoa Kỳ, chúng tôi có ấn tượng họ làm như là luật sư biện
hộ cho phe địch.
- SPIEGEL: Có khi nào ông nghĩ là nên cám ơn cho những
việc người Mỹ đã làm để giúp nước ông không? Kissinger
than phiền trong cuốn sách của ông ta: 'Cảm ơn cho những
việc nhận được không phải là một đức tính của người ViệtNam.
- THIỆU (cười): Với những điều Kissinger nói trong cuốn
sách của ông ta, tôi nghĩ chỉ những người với đầu óc méo mó
mới có thể nói như vậy, mới có thể tưởng tượng ra như vậy -
chỉ những người đầu óc chậm phát triển. Ông ta nêu ra trong
cuốn sách của ông ta rằng ông ta đã sợ người Việt Nam sẽ trả
thù những người Mỹ còn ở lại sau khi họ đã bỏ rơi chúng tôi.
Chúng tôi sẽ chẳng bao giờ làm như vậy — không bây giờ và
không bao giờ.
- SPIEGEL: Cá nhân ông ông không cảm thấy chút gì là
phải biết ơn?
- THIỆU: Thành thật mà nói, nếu chính phủ Mỹ đã không
phản bội chúng tôi, hay đâm sau lưng chúng tôi, dân tộc Việt
Nam sẽ biết ơn mãi mãi. Sau khi chúng tôi trải qua một cuộc
tranh luận gay go với Kissinger về nội dung của bản hiệp định
hòa bình, vài nhân viên trong chính phủ chúng tôi đã nói nếu Kissinger đối xử với Bắc Việt cũng như đối xử với Nam Việt
Nam thì mình may mắn quá. Tôi trả lời với họ rằng nếu ông ta
có thể thương thuyết một nền hòa bình thực sự với Bắc Việt
thì ông ta có thể có một tượng đài ở Nam Việt Nam, giống như
Hàn Quốc đã dựng tượng (Tướng) Mac Arthur. Xui xẻo thay,
nó lại không như vậy.
Tôi muốn chính người Mỹ phê phán những hậu quả của
nền hòa bình mà ông Nixon và ông Kissinger đã tạo nên cho
miền Nam Việt Nam: những trại tập trung, những đói khát,
hành hạ, hàng nhiều ngàn thuyền nhân đã chết trên Thái Bình
Dương; rồi tại Cam Bốt là cuộc tàn sát diệt chủng, tàn nhẫn
hơn và có hệ thống và khoa học hơn. Kissinger không thể
hãnh diện về nền hòa bình mà ông ấy thương thuyết được. Đó
là nền hòa bình của những nấm mô.
- SPIEGEL: Thưa ông Thiệu, chúng tôi cám ơn ông về
cuộc phỏng vấn này.
Kết thúc cuộc phỏng vấn
*kx*x%
Kissinger hối hận?
Bề ngoài thì cho tới ngày nay, Tiến sĩ Kissinger vẫn một
mực bênh vực những hành động của ông, kể cả việc ép buộc
ông Thiệu chấp nhận Hiệp định Paris, nhưng bên trong thì
chắc lương tâm của ông cũng đã cắn rứt. Có thể là ông Thiệu
rất 'thâm' và đã tính toán đúng khi chọn tờ Der Sp¡iegel để cho
phỏng vấn. Đây là một tuần báo bằng tiếng Đức mà chúng tôi
chưa hề bao giờ nghe tới. Trừ một số người Việt làm việc
hoặc sinh sống bên Đức, cũng Ít người Việt biết tới tờ này. Ở
nước Đức (và Âu châu) thì tờ này rất phổ thông. Nước Đức lại
là quê hương của ông Kissinger.
Bài báo chỉ vừa xuất bản được chừng một tháng là đã có
phản ứng ngay: ông Thiệu nhận được một bức thư của ông
Kissinger (không để ngày). Ông Thiệu lờ đi, không trả lời.
Khi trao lại cho chúng tôi bức thư này, ông Thiệu cũng không
bình luận gì cả. Đọc xong, tôi để nghị để tôi soạn giúp ông
một thư trả lời thì ông nói 'khỏi cần mất thì giờ với tay này
nữa."
Dù đã ¡in bức thư trong cuốn KĐMTC, chúng tôi cũng lập
lại nơi đây vài đoạn để giúp độc giả nhận định phân minh về
những biến cố liên hệ tới vấn đề chiến tranh và hòa bình:
Henry Kissinger
Thưa Tổng Thống,
“Tôi vừa mới được đọc bài phỏng vấn Ngài dành cho tờ
Der - SPIEGEL. Tôi có thể hiểu được sự đắng cay của
Ngài, và quả thực còn thông cảm được với sự cay đắng
ấy. Nhưng tôi nhận thấy bài phỏng vấn của Der-Spiegel
đã cố tình tạo ra ấn tượng rằng cuốn sách của tôi là một
cuộc tấn công chống Ngài; điều đó trái ngược hẳn với sự
thật. Cuốn sách của tôi không ngớt lời ca tụng lòng can
đảm và tư cách của Ngài, và công nhận rằng, trong chủ
yếu, Ngài đã đúng...
'Giả như năm 1972, chúng tôi đã biết được những gì sẽ
xẩy ra cho Hoa Kỳ thì chúng tôi đã không tiến hành như
chúng tôi đã làm...
“Tôi đồng ý với Ngài rằng những điều khoản của (hiệp
định) ngưng chiến đã quá khắt khe. Cái thế tiến thoái lưỡng
nan bì thẳm của chúng tôi hôi 1972 là đã tới sát giới hạn
những khả năng quốc nội của chúng tôi...
“Nếu như ý định của Tổng thống Nixon và của tôi là phân bội Ngài, thì chúng tôi đã có thể làm như thế hồi đầu
1969 rồi...
“Tôi không trông đợi sự thuyết phục được Ngài. Ít nhất,
tôi có thể cố gắng xin Ngài tin tưởng ở lòng hối hận, và
kính trọng vẫn còn của tôi.
“Với những lời nguyện chúc tốt đẹp nhất,
(kt) Henry Kissinger
Độc giả có thể so sánh những câu ông Kissinger mạ ly
ông Thiệu và chính con người Việt Nam trong Hồi ký của ông
như chúng tôi đã tóm lại trong cuốn KĐMTC (trang 336) với
những lời lẽ trong thư này.
Cái lưỡi không xương thật nhiều đường lắt léo!
(P441)
留言
張貼留言