第八章 春禄：稍纵即逝的希望(第171页-)
- 很多人认为，法国是在奠边府大败后（1954年5月7日）在巴黎输掉了战争。二十一年后，历史重演：驻越大使马丁（Ambassador Martin）在1986年私下告诉我们，美国是在华盛顿输给了西贡。他重申了十年前对美国国会所说的话：“南越政府军（ARVN）在春禄表现得极其英勇，但在**詹金斯山（Jenkins Hill）**的那场战斗已经输了。”詹金斯山，即现在被称为“国会山”（Capitol Hill）的地方。马丁补充道，当他这么说时，没有任何一位议员能够反驳。
- 在最后的时刻，美国国会议员们只援引波莱古（Pleiku）的大溃败，以此认为再多的援助也是徒劳。马丁在听证会上表示：“从第一、第二军区的撤退只是一次执行拙劣的失败撤退；实际上，这是由于缺乏战斗资源（因为国会削减了援助）而被迫进行的撤退，但它却被视为南越军队在北越军队进攻面前丧失了战斗意志。”相反，他认为在那个时刻，南越的政治局势依然稳定，军队仍在英勇作战：看看春禄之战就知道了。
- 「真心與否」在當時是個謎，但另一個謎團更令人費解。那就是福特總統在要求軍援時，竟規定國會只有9天的行動時間：截止日期是4月19日。國會必須在那天之前回覆「是否接受」他的提議。
- 【4月19日】
總統助理布倫特·斯考克羅夫特（Brent Scowcroft）在一次訪談中向我們透露：「提出軍援申請只是為了讓我們在努力救援這件事上顯得『真心實意』。實際上，我們當時只關心如何撤離和脫身。」（見《Khi Đồng Minh Tháo Chạy》第290-293頁）。
「真心與否」在當時是個謎，但另一個謎團更令人費解。那就是福特總統在要求軍援時，竟規定國會只有9天的行動時間：截止日期是4月19日。國會必須在那天之前回覆「是否接受」他的提議。
阮文紹總統對這個截止日期感到極度困惑。他問我為什麼選擇4月19日？我回答說我也不明白。隨後我致電馬丁大使詢問，他也含糊其辭，說沒什麼特別的。然而，當時到處流傳著一個謠言：「如果美國國會在截止日期前不批准軍援，全體美國人將在4月19日撤離。」馬丁大使不得不派艾倫·卡特（Alan Carter，美國新聞處處長）上電視解釋以安撫民眾。卡特解釋道：「4月19日只是給國會設定的一個行動日期，沒什麼大不了的。」
話雖如此，但那一天肯定非同尋常。為什麼就在4月19日截止期限的兩天前，基辛格（Kissinger）發電報催促馬丁：「軍方、國防部和中情局（CIA）的共同觀點是：必須立即、迅速地撤離。」（《KĐMTC》第356頁）。
如今，35年過去了，我們或許已經找到了關於「4月19日之謎」的答案：那一天正是北越軍隊原定進攻西貢的日子。
若各兵種能協同作戰
關於這場戰役，萊格羅上校在美國軍史評論中寫道：「訊息很明確，在隆慶（Long Khánh）的越南士兵為他們的國家戰至最後。這是步兵與空軍的協作，支撐了第18師、傘兵旅及別動軍的堅守。」由此可見，這場戰役證明了只要軍隊得到適當領導且各兵種協同作戰，成功的可能性是很高的。反之，若缺乏緊密有效的協調，則會失敗，例如波萊古的撤退。我們認為，如果軍事史學家重新審視南越軍隊的勝利，也會發現這一觀察是正確的。
南越軍隊在最後時刻做出了不小的貢獻：因為在春祿的英勇戰鬥，為大家多贏得了10天寶貴時間；守住頭頓口岸，則幫助馬丁大使避免了一場大災難。這一切都維持了局勢的穩定，幫助首批移民隊伍得以離開。
諷刺的是，南越軍隊不僅沒有劫持人質，反而幫助了「越南最真誠的朋友（依馬丁大使所言）安全離開」。這確實是一件值得被歷史銘記的事情。
这是一段关于越南战争末期（1975年）重要转折点——**春禄战役（Xuân Lộc）**的历史文献翻译。
(第171页) 第八章
春禄：稍纵即逝的希望
很多人认为，法国是在奠边府大败后（1954年5月7日）在巴黎输掉了战争。二十一年后，历史重演：驻越大使马丁（Ambassador Martin）在1986年私下告诉我们，美国是在华盛顿输给了西贡。他重申了十年前对美国国会所说的话：“南越政府军（ARVN）在春禄表现得极其英勇，但在**詹金斯山（Jenkins Hill）**的那场战斗已经输了。”詹金斯山，即现在被称为“国会山”（Capitol Hill）的地方。马丁补充道，当他这么说时，没有任何一位议员能够反驳。
在最后的时刻，美国国会议员们只援引波莱古（Pleiku）的大溃败，以此认为再多的援助也是徒劳。马丁在听证会上表示：“从第一、第二军区的撤退只是一次执行拙劣的失败撤退；实际上，这是由于缺乏战斗资源（因为国会削减了援助）而被迫进行的撤退，但它却被视为南越军队在北越军队进攻面前丧失了战斗意志。”相反，他认为在那个时刻，南越的政治局势依然稳定，军队仍在英勇作战：看看春禄之战就知道了。
关于春禄之战，许多作者已有详尽记述，但今天回顾35年前的历史，并基于新获取的文件，我们发现许多事件和变故是环环相扣的，特别是关于春禄、隆安（Long An）和头顿（Vũng Tàu）的深层意义。
战斗意志并未丧失
4月9日，北越军队进攻隆庆省首府春禄，该地位于西贡东北约60公里处的1号公路上。该省约有10万人口，以橡胶园闻名。北越集结了三个主力师进攻春禄，发射了数千发重炮，这是整个战争中最猛烈的炮击之一。在第一波进攻中，城市遭到严重破坏，但南越第18步兵师决心死守，等待第1伞兵旅前来解围。该旅从西贡增援至1号公路北侧，试图打通进入春禄的道路。在向西贡推进的九个师中，北越投入了三个师在这一战。要想进入南越首都，必须通过这个据点。
一周后，尽管南越军队战斗得非常英勇，但由于北越军队人数占绝对优势，第18师被迫撤退。然而，激烈的战局随后平息下来，相对趋于稳定。春禄是越南战争的最后一场大决战。
就在这场战斗进行期间，马丁大使向总统国家安全事务助理斯考克罗夫特（Brent Scowcroft）发回电报，表达了他的看法：白宫可能并不完全了解南越的军事现状，因为国防部出于某种原因没有提供清晰的报告。在他看来，春禄正清楚地证明了一件事：
4月13日 致：布伦特·斯考克罗夫特将军（白宫总统国家安全助理）
“我们在五角大楼的一些朋友有时受媒体新闻的影响超过了事实本身，因此他们没有将我们关于春禄的定期报告转交给您。我们知道‘一燕不成夏’（孤证不立），但无论最终是胜还是被压倒，南越军队目前的战斗已经使国会那些‘南越军队已丧失战斗意志’的反对比调变得毫无价值。我希望您能想办法将这些真实的信息传播出去……” —— 马丁
“我们正在赢得一场胜利？”
同日（4月13日），马丁又向白宫发了一份电报，转达了史密斯将军（Homer Smith）刚刚为五角大楼布朗将军（George S. Brown）起草的报告。史密斯将军是当时驻西贡的美国国防武官，布朗将军则是美军参谋长联席会议主席。在这份报告中，史密斯将军赞扬了南越军队在火力和人数处于极度劣势的情况下所表现出的勇气和战斗意志：
4月13日 史密斯将军 致 布朗将军 经由：太平洋司令部司令盖勒海军上将
“我们正在赢得一场胜利。在隆庆战场，尽管力量天平已完全向敌方倾斜，但南越军队表现出了明确的决心、意志和战斗勇气。虽然战斗才刚刚经过第一轮，但我们可以断言，南越军队已经赢得了第一回合。
“该战场旨在控制1号公路和20号公路。春禄镇的战斗始于4月9日，敌方动用了3000发重炮、火箭弹和迫击炮……
“今早进入战斗第五天，南越力量仍守住了指挥部……”
北越有九个师正向西贡推进，但也许正是因为春禄的顽强抵抗，北越军队才不得不暂时停下进行重新部署。这种可能性很高，因为根据美国情报：如果没有春禄这个据点，西贡正如随后提到的那样，会更早遭到攻击。
- 文件主題：越南撤僑：葛拉漢·馬丁大使證詞。
- 日期：1976 年1 月27 日，星期二。
- 機構：美國眾議院國際關係委員會調查專責小組委員會。
- 關鍵內容：馬丁大使為撤離行動辯護，認為員工表現出色，並討論了南越軍隊在缺乏物資的情況下依然奮戰。
眾議院
國際關係委員會
調查專責小組委員會
華盛頓特區
專責小組委員會於下午2:00 在雷本大廈2200 室召開會議，李·H·漢密爾頓議員（專責小組委員會主席）主持。
美國人民能算出結果。 他們能看到發生了什麼，以及什麼沒有發生。 當完整的故事被記錄下來時，毫無疑問會證明美國人民已經感覺到的——那是一項出色的工作。
(第175页)
以下是這部分內容的中文翻譯：
稍縱即逝的希望
在獨立宮（Dinh Độc Lập），阮文紹總統帶著一絲希望關注著春祿與隆安（Long An）的兩場戰事。回想他當時的所作所為，可以清楚地反映出他似乎突然看到了「隧道盡頭的一道微光」。
4月9日，正當春祿戰役打響之際，北越第5師從柬埔寨的柴楨（Svay Rieng）進攻隆安。隆安的省地方部隊（Địa Phương Quân）發起了猛烈反擊，並得到了第四軍區第7師部分單位的增援。隨後，根據萊格羅上校（Colonel LeGro）為美國軍史撰寫的記錄，第22步兵師在平定省經歷了「充滿決心、勇氣且領導有方」的戰鬥後，其餘部隊「儘管物資匱乏，仍被調往隆安增援」。
在4月11日於獨立宮舉行的一次會議上，阮文紹總統也說道（我們在筆記本中記錄得很清楚）：「至於歸仁（Quy Nhơn）：第22師戰至最後一人（從符吉出發），即便司令官臥病在床也堅持戰鬥。」
就在此時，4月10日，福特總統再次要求增加對南越的額外軍援（儘管如下文所述，這只是例行公事的要求）。阮文紹總統既看到了勝利，又聽到美國總統表現出對南越的同情，因此士氣稍有提振，認為仍有繼續戰鬥的可能：
4月11日，他在一份關於即將採取的行動的文件中做下記錄（根據馬丁大使的報告），並交給了我們（因文件尚存，我們將其附在後文）：
在電視和廣播中發表關於春祿、隆安勝利的演講；
將此與4月14日（週一）上午的新政府（阮伯瑾政府）就職儀式掛鉤；
總統前往視察勝利現場；
隨後他加註：「總統還能做些什麼？」
4月14日（即潰敗前的兩週），在阮伯瑾新政府的就職儀式上，儘管阮文紹顯得神情緊張、面色因接連不斷的變故而蒼白，但他仍談到戰鬥到底的決心，尚未絕望。
隨後，如第六章所述，他叫我們去他的辦公室，展示了阮進鴻（Nguyễn Tiến Hỷ）外長從倫敦發回的電報，報告其沙烏地阿拉伯之行在貸款方面取得了成功。
西貢 0700 緊急
1975年4月13日
發件人：大使葛拉漢·馬丁 (AMBASSADOR GRAHAM MARTIN)
- 我們在五角大廈的一些朋友，有時受新聞報導的影響更甚於事實，他們可能沒有向您轉達我們關於春祿戰役 (Xuan Loc fighting) 的持續報告。我非常清楚「一燕不成夏」（指不能僅憑單一事件下結論），但無論最終他們是獲勝還是被擊潰，最近越南共和國武裝部隊 (RVNAF) 的行動，都應該能平息國會山上對我們最毀滅性的論點——即越南共和國武裝部隊已經失去了「戰鬥意志」。希望您能想辦法把這個消息發布出去。我認為他們繼續戰鬥的機會甚至超過一半。
- 因此，我在下方轉發史密斯將軍最新的報告。
日期： 1975 年 4 月 13 日
主旨：隆慶戰役
- 勝利在望： 在隆慶戰役中，越南共和國陸軍（ARVN，南越軍）展現了堅定的決心、意志與勇氣。儘管形勢極其不利，但可以說南越軍已贏得了第一階段的勝利。
- 戰況進展： 戰鬥圍繞著關鍵公路（QL-1 與 QL-20）交匯點及省會春祿展開。4 月 9 日，敵軍（北越軍）發動了 3,000 發砲火攻擊，南越軍一度被趕出市區。然而，南越軍迅速反擊，在戰鬥第一天結束前就收復了大部分失地。
- 敵軍意圖： 敵軍企圖不計代價摧毀守軍，並佔領通往邊和（Bien Hoa）的東部門戶。截至戰鬥第三天，敵軍已投入三個師的兵力。
- 目前局勢（第五天）：
- 南越軍仍堅守陣地。
- 已增援第 18 師的所有團、第 1 空降旅、兩個別動營、三個區域部隊營及兩個裝甲特遣隊。
- 南越空軍提供卓越的近距離支援。
- 敵軍損失慘重： 經核實，敵軍陣亡人數超過 1,200 人，相當於一個戰車營被殲滅；繳獲近 30 輛戰車、超過 200 件武器（包括 37 毫米砲、迫擊砲、無後坐力砲及 B-40 火箭筒）。
- 評價： 南越軍隊（特別是隆慶地方部隊）展現的勇氣與進攻精神，證明了只要裝備完善且領導有方，南越軍人並不遜於對手。這場戰鬥暫時回應了「南越軍是否還能戰鬥」的疑問。
- 結語： 此訊息由 DAO（武官辦公室）與 USSAG（美國駐東南亞支援活動小組）聯合發出。
這是越戰最後一場大規模戰役。儘管南越軍在春祿展現了頑強抵抗（被譽為「最後的據點」），但最終仍因孤立無援且敵我力量懸殊，春祿於 4 月 21 日淪陷，隨後西貢在 4 月 30 日易幟。
(第179頁)
以下是這部分內容的中文翻譯：
春祿之戰解開了「4月19日」之謎？
4月10日，正當春祿與隆安戰事激烈進行之際，福特總統向國會提出增加對南越軍援的要求。這是為了給南越軍隊提供補充物資嗎？並非如此，這僅僅是一個為了保全面子的姿態，用來掩人耳目罷了。後來，總統助理布倫特·斯考克羅夫特（Brent Scowcroft）在一次訪談中向我們透露：「提出軍援申請只是為了讓我們在努力救援這件事上顯得『真心實意』。實際上，我們當時只關心如何撤離和脫身。」（見《Khi Đồng Minh Tháo Chạy》第290-293頁）。
「真心與否」在當時是個謎，但另一個謎團更令人費解。那就是福特總統在要求軍援時，竟規定國會只有9天的行動時間：截止日期是4月19日。國會必須在那天之前回覆「是否接受」他的提議。
阮文紹總統對這個截止日期感到極度困惑。他問我為什麼選擇4月19日？我回答說我也不明白。隨後我致電馬丁大使詢問，他也含糊其辭，說沒什麼特別的。然而，當時到處流傳著一個謠言：「如果美國國會在截止日期前不批准軍援，全體美國人將在4月19日撤離。」馬丁大使不得不派艾倫·卡特（Alan Carter，美國新聞處處長）上電視解釋以安撫民眾。卡特解釋道：「4月19日只是給國會設定的一個行動日期，沒什麼大不了的。」
話雖如此，但那一天肯定非同尋常。為什麼就在4月19日截止期限的兩天前，基辛格（Kissinger）發電報催促馬丁：「軍方、國防部和中情局（CIA）的共同觀點是：必須立即、迅速地撤離。」（《KĐMTC》第356頁）。
如今，35年過去了，我們或許已經找到了關於「4月19日之謎」的答案：那一天正是北越軍隊原定進攻西貢的日子。
在4月16日發往白宮的一份密電中，馬丁大使寫道，美國情報顯示：北越將在4月18日或19日發動總進攻。但他同時認為不必過於擔憂，因為春祿和隆安之戰已經改變了這一計畫（粗體字為作者所加）：
1975年4月16日 致：布倫特·斯考克羅夫特將軍（白宮）
「你即將收到一份情報，稱西貢將在18日或19日遭到總進攻……然而，我相信南越在春祿和隆安的成功已經打亂了這個時間表（throw off balance the timetable）。我已經叮囑警察司令阮克平將軍和首都鎮守使明將軍，必須極其緊迫地對待此消息並做好準備。無論如何，我預計即便共產黨進攻，也無法打過嘉定（Gia Định）……」 —— 馬丁
若真如此，春祿與隆安戰役的影響極其深遠：它為所有人爭取了寶貴的時間。讀者可以試想，如果西貢在4月19日就遭到進攻會發生什麼？除了無法估量的破壞，肯定會陷入極度混亂。事實上，除了早前撤離的一部分孤兒外，最終可能誰也逃不掉。而在那時，阮文紹總統也還在位。
因為贏得了這段額外的時間，許多事情得以安排：從阮文紹辭職，到尋求政治解決方案，再到馬丁大使協助撤離。回顧這一事件，還發現它與另一件事巧合：同樣在4月19日，基辛格國務卿通過蘇聯大使多勃雷寧，轉達了福特總統致蘇聯總書記勃列日涅夫的信息，提議：「我們需要停火，以便撤離美國公民以及與美國有直接特殊聯繫的越南人。」
若各兵種能協同作戰
關於這場戰役，萊格羅上校在美國軍史評論中寫道：「訊息很明確，在隆慶（Long Khánh）的越南士兵為他們的國家戰至最後。這是步兵與空軍的協作，支撐了第18師、傘兵旅及別動軍的堅守。」由此可見，這場戰役證明了只要軍隊得到適當領導且各兵種協同作戰，成功的可能性是很高的。反之，若缺乏緊密有效的協調，則會失敗，例如波萊古的撤退。我們認為，如果軍事史學家重新審視南越軍隊的勝利，也會發現這一觀察是正確的。
在4月16日的報告電報中，馬丁大使寫道：
「回顧頭五天的交戰成果，史密斯將軍說：『南越軍隊的英勇精神與進取心，特別是隆慶省的地方部隊，清楚地證明了這些士兵如果裝備充足且領導有方，其單兵素質將遠超對手。春祿戰役在此時似乎已經回答了那個問題：「南越軍隊到底還會不會戰鬥？」』」
- 文件標題為「THE PRESIDENT MUST MAKE THESE POINTS」（總統必須提出這些觀點）。
- 內容包含手寫的註解和修改，主要涉及外交政策和武裝部隊的談判立場。
- 影像底部標註為「Những ghi chú của TT Thiệu vào thời điểm Xuân Lộc (11/4/1975)」，指出這是前越南共和國總統阮文紹在春祿戰役期間（1975年4月11日）的筆記。
- 標題：總統必須提出這些觀點
- 關鍵內容：
- 包括設立民族和解與和睦委員會。
- 即使對方（指北越）談判，也要實施...
- 越南語註解：阮文紹總統在春祿時間的筆記（1975年4月11日）。
- 日期：1975年4月16日，在西貢淪陷前不久。
- 關鍵情報：電報提到情報顯示預計在18日或19日對西貢發動大規模攻擊。
- 評估：馬丁認為北越的進攻時間表因南越在春祿的勝利而被打亂。
- 應對措施：他決定限制美國人員的行動並盡量讓他們保持隱蔽。
西貢0707 即時
立即送達
1975年4月16日
致：布倫特·斯考克羅夫特將軍
發自：大使葛拉漢·馬丁[簽名]
參考：WH50594
- 您關於本頓海軍上將評估的請求，已在西貢發出的5111和5112號電報中回復了國務院的86473號電報。
- 對本頓和奧伯格海軍上將印象深刻。 本頓試圖抑制檀香山的焦慮，不讓他按下恐慌按鈕，我希望您也能在您那邊做到。
- 您很快就會得到關於18日或19日對西貢發動大規模印度支那攻擊的情報。 我預計工作組會按下恐慌按鈕。 我已經認真研究了這點。 我相信這個時間表已被越南共和國軍在春祿和隆安的勝利所打亂。 我們已經敦促警察首長平將軍和負責首都地區的明將軍非常認真地對待報告，並做到充分準備。 然而，據我估計，即使這次攻擊發生，也不會超越嘉定。 然而，作為預防措施，我將讓美國人盡量減少活動並隱蔽起來。
- 致以誠摯的問候。
(第184頁)
以下是這部分內容的中文翻譯：
頭頓協助避免了一場大禍？
另一個重要的歷史細節是，馬丁大使曾極力反對華盛頓派遣海軍陸戰隊進入西貢撤離美國人的計畫。正如我們在《當盟友撤走》（KĐMTC）一書中所提到的，這是一個極其危險的計畫，因為美國士兵可能不得不為了殺出一條血路而與南越軍隊交火，從而釀成大禍。是什麼因素促使馬丁大使成功說服華盛頓放棄他所謂的「瘋狂計畫」（crazy plan）呢？
儘管直到現在仍鮮為人知，但正是在最後時刻駐守在**頭頓（Vũng Tàu）**的南越部隊貢獻了一份力量，協助馬丁大使達成了這一點。他安排並運作了部分傘兵（Dù）和海軍陸戰隊（TQLC）部隊前往頭頓鎮守，以保住這個海口，作為美國人的一個退路。由於已經有了南越軍隊，他向華盛頓呈報說，不再需要派遣美國士兵進入。在4月17日致國務卿基辛格的電報中，大使寫道（粗體字為作者所加）：
「我已計畫利用南越傘兵師和海軍陸戰隊的幾個精銳單位，由他們負責確保西貢美國人撤離的安全；這些單位將駐紮在頭頓及必要的碼頭點，以便（撤離）船隻靠岸。這樣一來，將可以減至最低限度對派遣美國海軍陸戰隊進入的需求，除少數留守船隻及上岸協助人群登船的人員外。」
他解釋說，此前在給國務院和國防部的電報中沒有提到這件事，是因為：
「我之所以沒有在給國務院和國防部的電報中記錄此事，是因為我極度擔心這個消息第二天就會出現在《紐約時報》或《華盛頓郵報》的頭版……」
是誰幫助馬丁大使運作這次調兵的？馬丁寫道：
「今天，我以『非正式方式』撤離了一位高級情報官員的妻子。他本人絕不會離開，但這樣一來我們就能始終掌握充分的資訊，且他本人也利用巨大的影響力介入了幾支最強大的部隊，說服指揮官們協助『越南最真誠的朋友安全離開』。」
作為回報，對於這些部隊，馬丁堅持即使沒有總統的許可，也要帶走他們的家屬。他將承擔全部責任，如果出問題，儘管歸咎於他。4月16日致斯考克羅夫特將軍的密電如下：
「如果我必須帶著這些士兵（傘兵和海軍陸戰隊）及其家屬離開，我會照做，事後再作交代。我不會向你申請許可，以免過早牽連白宮。你在回覆我時也不必提到這件事。然而，我希望你、亨利（基辛格）和總統都知道這件事。
如果出了什麼差錯，如果你們想的話，可以把我撇開，就說是我擅自行動。但這是目前撤離這裡的最佳方式，而不必動用美國武裝力量與我們之前的盟友交戰，或是殺害越南平民。」
最終，馬丁大使實踐了他的諾言，從頭頓撤離了一部分海軍陸戰隊員的親屬，總計250人。4月26日，他發出了以下電報：
馬丁大使 致 太平洋司令部總司令（CINCPAC）
「我已仔細審閱史密斯將軍正式提交給您的提議，即使用兩架 C-130 運輸機，於4月27日從頭頓接走250名海軍陸戰隊家屬。
我已批准此計畫並要求極其精確地執行。這是海軍陸戰師司令**蘭將軍（Tướng Lân）**的個人請求。他完全控制著頭頓機場……
由於機場內沒有南越空軍人員，且撤離人群尚未湧向機場，蘭將軍完全保證此行動的安全。
此外，還有非常重要的政治因素要求行動必須完美、精確且迅速：這是一個先例，是對未來使用頭頓（進行撤離）的一次測試，前提是我確信蘭將軍能為我們提供必要的保護……」 —— 馬丁
最終，南越軍隊在最後時刻做出了不小的貢獻：因為在春祿的英勇戰鬥，為大家多贏得了10天寶貴時間；守住頭頓口岸，則幫助馬丁大使避免了一場大災難。這一切都維持了局勢的穩定，幫助首批移民隊伍得以離開。
諷刺的是，南越軍隊不僅沒有劫持人質，反而幫助了「越南最真誠的朋友（依馬丁大使所言）安全離開」。這確實是一件值得被歷史銘記的事情。
(第186頁)
- 戰役主題：春祿戰役（被稱為西貢東面的「鋼鐵之門」）。
- 日期：1975 年 4 月 9 日至 21 日。
- 主要內容：地圖下方的越南文說明提到，這是 1975 年 4 月 9 日春祿戰役的圖表，當時南越陸軍第 18 步兵師正在擊退北越軍隊的首輪進攻。
- 來源：圖片上方顯示「TÂM TƯ TỔNG THỐNG THIỆU」（阮文紹總統的心思/感言），這是一本關於南越末任總統阮文紹的書籍頁面。
- 歷史事件：圖片描述了越南戰爭結束前夕，美國國會的辯論場景，特別是時任美國總統傑拉爾德·福特（Gerald Ford）請求為南越提供額外軍事援助。
- 關鍵人物：畫面中主要人物包括美國總統福特、副總統納爾遜·洛克菲勒（Nelson Rockefeller）以及眾議院議長卡爾·阿爾伯特（Carl Albert）。
- 文獻背景：文字由阮進興（Nguyễn Tiến Hưng）所撰寫，他是前越南共和國經濟規劃部長。
- 188 • 阮進興
- 詹金斯山（美國國會）陣地失守：同在14日。 福特總統要求增加對越南共和國的軍事援助，但徒勞無功（福特總統身後是洛克菲勒副總統——同時也是參議院議長，以及眾議院議長卡爾·阿爾伯特。圖片來源：福特圖書館）。
翻譯成中文
(P171)
CHƯƠNG 8
Xuân Lộc:
Niềm Hy Vọng Thoáng Qua
hiểu người cho rằng Pháp đã thất trận tại Paris trước
N" Biên Phủ (ngày 7 tháng 5, 1954). Hai mươi mốt
năm sau, lịch sử lại tái diễn: Mỹ đã thất bại ở Washington trước Sàigòn, Đại sứ Martin tâm sự với chúng tôi vào
năm 1986. Ông đã nhắc lại điều ông quả quyết với Quốc hội
Hoa Kỳ mười năm trước đó: “Quân đội VNCH đã chiến đấu
hết sức dãng cảm ở Xuân Lộc, nhưng trận chiến ở trên Đôi
Jenkins đã thất bại rồi. ? Đồi Jenkins hay “Jenkins Hi là nơi
được chọn để xây cất tòa nhà Quốc hội lấy tên là “US Capitol' (nên cũng gọi là “Capitol HiII'). Ông Martin thêm rằng khi
ông nói như vậy thì cũng chẳng có ông nghị nào cãi lại được.
Vào những ngày giờ cuối cùng, nghị sĩ dân biểu Mỹ chỉ
viện dẫn thảm bại Pleiku để cho rằng có viện trợ thêm cũng
vô ích. Ông Martin điều trần: “Sự rriệt thoái khỏi Quân đoàn
I và II chỉ là một cuộc rút lui thất bại vì đã thi hành bết bát;
thực ra đây chỉ là một cuộc rút lui bắt buộc phải làm vì lý do
thiếu phương tiện chiến đấu (vì chính Quốc hội đã cắt viện
trợ), nhưng nó lại bị coi là vì ý chí chiến đấu của quân đội
Miễn Nam đã sụp đổ trước cuộc tấn công của quân đội Bắc
Việ:.” Ngược lại, ông cho rằng vào thời điểm ấy, tình hình
chính trị ở Miền Nam vẫn còn ổn định và quân đội VNCH vẫn
còn chiến đấu anh dũng: hãy nhìn vào trận chiến ở Xuân Lộc.
Về Xuân Lộc thì nhiều tác giả đã viết chỉ tiết, nhưng ngày
nay nhìn lại lịch sử 35 năm trước và trên căn bản những tài
liệu mới có được thì chúng tôi thấy nhiều sự kiện, biến cố nó
nối kết với nhau, đặc biệt là về ý nghĩa sâu xa của Xuân Lộc,
Long An và Vũng Tầu.
Không mất ý chí chiến đấu
Ngày 9 tháng 4 quân đội Bắc Việt tấn công Xuân Lộc, thủ
phủ của tỉnh Long Khánh khoảng 60 cây số về phía Đông Bắc
Sàigòn trên quốc lộ 1. Tỉnh này có dân số chừng 100 ngàn
người và nổi tiếng về các đồn điền cao su. Ba sư đoàn chủ lực
BY tập trung đánh vào Xuân Lộc với từng ngàn quả trọng
pháo, một đợt pháo kích dữ đội nhất trong suốt cuộc chiến.
Đợt đầu tấn công, thành phố bị phá hủy nặng nể, nhưng Sư
đoàn 18 Bộ Binh của QLVNCH quyết tâm cố thủ, đợi Lữ đoàn
1 Nhảy Dù tới giải vây. Lữ đoàn này được tiếp viện từ Sàigòn
tới phía Bắc Quốc lộ 1 để mở đường vào Xuân Lộc. Bắc Việt
đã tung vào trận này ba trong số chín sư đoàn đang tiến về
Sàigòn. Muốn vào được thủ đô miền Nam thì phải đi qua điểm
chốt ấy.
Sau một tuần, dù chiến đấu thật dũng cảm, nhưng vì quân đội Bắc Việt quá đông áp đảo, Sư đoàn 18 phải rút lui, nhưng tình hình sôi động đã lắng xuống, tương đối ổn định(1) Xuân
Lộc là trận đánh lớn cuối cùng của chiến tranh Việt Nam.
Ngay lúc trận này còn đang tiếp diễn, Đại sứ Martin đã
gửi một công điện về cho Cố vấn An Ninh Tổng thống Ford để
nói lên ý nghĩ của ông. là có thể Tòa Bạch Ốc không biết rõ
tình hình quân sự ở Miền Nam là vì Bộ Quốc Phòng vì một lý
do nào đó đã không chịu báo cáo cho rõ ràng. Theo ông thì
thực ra Xuân Lộc đang chứng minh rõ một điều:
Ngày 13 tháng 4
Gửi Tướng Brent Scowcroft
(Cố Vấn An Ninh Tổng Thống, Tòa Bạch Ốc)
“Một số những người bạn của chúng ta ở Ngũ Giác Đài
đôi khi đã bị ảnh hưởng bởi những tin tức từ báo chí hơn
là sự thật, vì vậy họ đã không chuyển cho ông những báo
cáo thường xuyên của chúng tôi về Xuân Lộc. Chúng tôi
biết rằng 'một con chim sẻ chẳng làm nên mùa hè ) nhưng
dù rằng sau cùng họ sẽ thắng hay bị áp đảo, những chiến
đấu hiện nay của quân đội VNCH đã làm vô giá trị luận
điệu chống đối tại Quốc hội là “quân đội VNCH đã “mất
ý chí chiến đấu.” Tôi hy vọng ông sẽ tìm cách phổ biến
những tin tức xác thực này ra...”
Martin
“Chúng ta đang có một chiến thắng được thành hình?
__ Cùng ngày 13 tháng 4, ông Martin đánh thêm về Tòa Bạch
Ốc một công điện nữa để chuyển một báo cáo của Tướng
Smith vừa mới soạn thảo cho Tướng Brown ở Ngũ Giác Đài.
Tướng Homer Smith là Tùy viên Quốc phòng HK tại Sàigòn
(thay Tướng John Murray); Tướng George S. Brown là Tham
mưu trưởng Liên quân Hoa kỳ. Trong báo cáo này, Tướng
Smith khen ngợi lòng dũng cảm và ý chí chiến đấu của quân lực VNCH trong một tình thế vô cùng bất lợi về hỏa lực cũng
như quân số. Báo cáo của tướng Smith như sau:
Ngày 13 tháng 4
Tướng Smith
Gửi Tướng Brown
Qua Đô đốc Gayler, Tư lệnh Thái Bình Dương
“Chúng ta đang có một chiến thắng được thành hình. Tại
mặt trận Long Khánh, quân đội VNCH đã chứng tỏ rõ
ràng sự cương quyết, ý chí và lòng can đảm để chiến đấu
mặc dù cán cân lực lượng đã thiên hẳn về phía địch. Dù
rằng trận chiến chỉ mới qua vòng một, chúng tôi có thể
nói đứt khoát rằng quân đội VNCH đã thắng vòng mội.
“Mặt trận này là để kiểm soát được QL-1 và QL-20, và
thị trấn Xuân Lộc đã bắt đầu từ ngày 9 tháng tư với 3,000
quả trọng pháo, tên lửa và súng cối...
“Sáng nay bắt đầu ngày thứ năm của trận chiến, lực lượng
VNCH vẫn giữ được bản doanh...”
Chín sư đoàn Bắc Việt đang tiến về Sàigòn, nhưng có thể
vì Xuân Lộc mà quân đội Bắc Việt đã tạm ngừng để phối trí
lại? Khả năng này là cao vì nếu không có cái chốt ở Xuân
Lộc thì theo tình báo của Hoa Kỳ: Sàigòn đã bị tấn công
sớm hơn như đề cập dưới đây.
(P175)
翻譯成中文
Niềm hy vọng thoáng qua
Tại Dinh Độc Lập, TT Thiệu theo dõi hai trận chiến Xuân
Lộc và Long An với một niềm hy vọng. Hồi tưởng lại những
công việc ông làm lúc ấy thì thấy phản ảnh rõ ràng là ông
chợt thấy chút ánh sáng cuối đường hầm. Ngày 9 tháng 4 đang
khi trận Xuân Lộc bắt đầu thì Sư đoàn 5 BV từ Svay Rieng
(Kampuchia) tiến đánh Long An. Địa Phương Quân Long An
phản công đữ đội, được một số đơn vị của Sư đoàn 7 từ QÐ IV tiếp viện. Rồi số binh sĩ còn lại của Sư đoàn 22 sau khi đã
chiến đấu với “quyết tâm, can trường, và được lãnh đạo tốt ở
Bình Định,” theo lời Đại tá LeGro viết cho Quân sử Hoa Kỳ,
thì “dù bị thiếu thốn mọi thứ đã được điều động tới tiếp viện
cho Long An."(2)
Trong cuộc họp ngày I tháng 4 tại Dinh Độc Lập, Tổng
thống Thiệu cũng nói (và chúng tôi ghi lại thật rõ rằng vào
cuốn sổ): “Còn như ở Quy Nhơn: Sự đoàn 22 đánh tới chết (từ
Phú Cát), dù Tư lệnh bị bệnh cũng cứ đánh.” Vào chính lúc
đó, ngày 10 tháng 4, Tổng thống Ford lại yêu cầu tăng quân
viện phụ trội cho VNCH (dù chỉ là yêu cầu chiếu lệ như để
cập dưới đây). Tổng thống Thiệu vừa thấy chiến thắng, vừa
nghe chính Tổng thống Hoa kỳ tổ ra có thiện cảm với Miền
Nam nên ông lên tinh thần đôi chút, hy vọng vẫn còn khả
năng chiến đấu:
s« Ngày l1 tháng 4, ông ghi vào một văn bản (theo tờ
trình của đại sứ Martin) về những việc ông sắp làm, rồi
đưa cho chúng tôi (vì còn giữ được nên chúng tôi in
kèm theo đây):
o_Diễn thuyết trên truyền hình và đài phát thanh nói
về chiến thắng Xuân Lộc, Long An;
o_ Móc nối việc này vào lễ tấn phong chính phủ mới
(chính phủ Nguyễn Bá Cẩn) vào sáng thứ 2, ngày
14 tháng 4; và
o_ Tổng thống đi thăm chiến thắng:
o_Rồi ông ghi thêm “Tổng thống còn có thể làm gì
nữa?”
« Ngày 14 tháng 4 (tức là chỉ còn hai tuần trước Sụp đổ)
trong nghi lễ tấn phong tân chính phủ Cẩn, dù có vẻ
căng thẳng, vẻ mặt xanh xao vì những biến cố liên tục,
nhưng ông vẫn còn nói tới quyết tâm chiến đấu, chưa
tuyệt vọng;
© Ngay sau đó, như đã nhắc lại trong Chương 6, ông bảo
chúng tôi ghé văn phòng ông và đưa cho xem công
điện của Ngoại trưởng Bắc đánh từ Luân Đôn về báo
cáo đã thành công về chuyến đi Saudi Arabia để vay
tiền.
(P179)
翻譯成中文
Xuân Lộc trả lời bí ẩn 19/4?
Ngày 10 tháng 4 là ngày trận Xuân Lộc và Long An đang
tiếp diễn, Tổng thống Ford ra Quốc hội yêu cầu tăng quân
viện cho Miền Nam. Như vậy là để thêm tiếp liệu cho quân
đội VNCH? Không phải, vì đây chỉ là một nghĩa cử trông cho
đẹp, bịt mất thiên hạ mà thôi. Sau này, chính Phụ tá Tổng
thống Brent Scowcroft đã tiết lộ với chúng tôi trong một cuộc
phỏng vấn: “Việc xin quân viện như vậy chỉ là một cách làm
cho chúng tôi trông có vẻ thật lòng về những cố gắng ấy. Chúng
tôi chỉ quan tâm đến cách rút đi và giải kết mà thôi. ” (KĐMTC
trang 290-293).
Thật hay không thật lòng là một bí ẩn lúc ấy, nhưng còn
một sự việc khác bí ẩn hơn nhiều. Đó là khi Tổng thống Ford
yêu cầu cấp thêm quân viện, ông lại ấn định một thời gian chỉ
có 9 ngày để Quốc Hội hành động: hạn chót là ngày 19 tháng
4. Ngày đó Quốc hội phải cho biết là 'có hay không chấp
nhận đề nghị của ông.
Tổng thống Thiệu hết sức thắc mắc về hạn chót này. Ông
hỏi tôi tại sao lại chọn ngày 19 tháng 4? Tôi trả lời thực sự tôi
cũng không hiểu. Sau đó tôi gọi Đại sứ Martin hỏi, ông cũng
chỉ nói lơ mơ là không có gì đặc biệt. Nhưng rồi tin đồn đi
khấp nơi là 'nếu Quốc hội Mỹ không chấp thuận quân viện
vào hạn chót thì toàn bộ người Mỹ sẽ di tẩn hết vào ngày 19
tháng 4.° Ông Martin phải cho ông Alan Carter (giám đốc Thông
Tin Hoa kỳ) lên tivi giải thích để mọi người an tâm. Carter
giải thích: “Ngày 19 tháng 4 chỉ là một ngày đặt ra cho Quốc
⁄À ÉX) hội hành động, chấng có gì quan trọng cả.
Nói thì nói vậy chứ chắc chắn là ngày này phải là ngày
quan trọng, nó không phải chỉ là một ngày như mọi ngày. Tại
sao chỉ hai ngày trước hạn chót 19/4 ông Kissinger đã đánh
điện thúc giục ông Martin: “Quan điểm chung của các giới
quân sự, Bộ Quốc Phòng, và CIA là phải rút ra cho lẹ và ngay
bây giờ.” (KĐMTC, trang 356).
Ngày nay, sau 35 năm, có thể là ta đã có được câu trả lời
về bí ẩn 19 THAnE 4: ngày đó chính là ngày mà theo như kế
hoạch ban đầu của quân đội Bắc Việt là sẽ tấn công vào Sàigòn.
Trong một mật điện gửi về Tòa Bạch Ốc ngày l6 tháng 4, Đại
sứ Martin viết là tình báo Hoa kỳ cho biết: sẽ có tổng tấn
công vào ngày 18 hay 19 tháng 4. Nhưng ông cũng cho rằng
không nên lo ngại vì trận Xuân Lộc và Long An đã làm thay
đổi kế hoạch này rồi (ghi chữ đậm là do tác giả):
Ngày 16 tháng 4, 1975
Gửi Tướng. Brent Scowcroft
Tòa Bạch Ốc
“Ông sắp sửa nhận được tin tình báo là sẽ có tổng
tấn công vào Sàigòn ngày 18 hoặc 19...Tuy nhiên tôi
tin rằng sự thành công của VNCH tại Xuân Lộc và
Long An đã đánh lạc thời biểu này rồi (throw off
balance the timetable). Và tôi cũng đã dặn Tướng
(Nguyễn khắc) Bình, Tư lệnh Cảnh sát và Tướng Minh,
Tổng trấn Thủ đô phải coi tin này hết sức khẩn trương
để chuẩn bị. Dù sao, tôi ước tính dù Cộng sản có tấn
công thì cũng không tiến quá được Gia Định...”
Martin
Nếu như vậy thì ảnh hưởng của Xuân Lộc, Long An thật
sâu xa: nó đã giúp mua được thời gian cho mọi người. Độc giả
cứ thử tưởng tượng nếu có cuộc tấn công Sàigòn vào ngày 19
tháng 4 thì sao? Ngoài sự tàn phá khôn lường, chắc chắn là sẽ náo loạn và thực tế là ngoài một số các em bé mồ côi đã được
chở đi trước đó, cuối cùng thì chẳng có ai đi tản được. Lúc ấy
thì cả Tổng thống Thiệu cũng còn đang tại chức.
Vì có thêm thời gian, nhiều việc được sắp xếp: từ việc
Tổng thống Thiệu từ chức, tới những giải pháp chính trị, tới
việc ông Martin giúp di tản. Kiểm điểm về biến cố này thì lại
thấy nó trùng hợp với một sự kiện nữa, đó là: cũng ngày 19
tháng 4, Ngoại trưởng Kissinger gửi một thông điệp của Tổng
thống Ford cho Tổng Bí thư Brezhnew qua Đại sứ Nga Dobrynin
để nghị là “Chúng tôi cần có một cuộc đình chiến để di tản
công dân Mỹ và những người Việt Nam có liên hệ trực tiếp và
đặc biệt với Mỹ.”
Nếu có sự phối hợp giữa các binh chủng
Về trận này, Đại tá LeGro viết cho Quân sử Hoa kỳ có
bình luận: “Thông điệp rõ ràng là những người binh sĩ Việt
Nam tại Long Khánh đã chiến đấu tới chết cho xứ sở của họ.
Đây là một sự nối kết cố gắng giữa Bộ Binh và Không Quân
giúp cho Sư đoàn 18, Lữ đoàn Dù, và Biệt Động Quân để cố
thủ”.(3) Như vậy, trận chiến này cho thấy khi nào quân đội
được lãnh đạo cho đúng mức, và có sự phối hợp giữa các binh
chủng thì khả năng thành công là cao. Và ngược lại khi không
có sự phối trí cho chặt chẽ, hữu hiệu thì thất bại, thí dụ như
cuộc rút lui từ Pleiku. Chúng tôi nghĩ rằng nếu các nhà quân
sử xem xét lại những chiến thắng của quân đội VNCH thì
cũng thấy nhận xét này là đúng.
Trong công điện báo cáo ngày 16 tháng 4, Đại sứ Martin
vIẾt:
“Duyệt lại thành quả sau năm ngày giao tranh đầu tiên,
tướng Smith nói: “Tinh thần dũng cảm cũng như sự xông
xáo của quân đội VNCH, nhất là những lực lượng Địa
Phương Quân Long Khánh, rõ ràng chứng minh rằng những
người lính này, nếu được trang bị đây đủ và lãnh đạo tốt, sẽ vượt trội hẳn đối thủ của họ nếu so sánh từng cá nhân.
Trận Xuân Lộc vào lúc này dường như đã trả lời được câu
hỏi “liệu quân đội VNCH sẽ có chiến đấu hay không?”
(P184)
翻譯成中文
Vũng Tầu giúp tránh đại họa?
Một điểm lịch sử quan trọng khác nữa là việc đại sứ Martin đã cực lực phản đối kế hoạch của Washington định đưa
TQLC vào Sàigòn để di tản người Mỹ. Như chúng tôi đã để
cập trong cuốn KĐMTC, đây là một kế hoạch hết sức nguy
hiểm vì binh sĩ Mỹ sẽ phải bắn nhau với quân đội VNCH để
tìm lối thoát, gây nên đại họa. Yếu tố nào đã giúp ông Martin
thuyết phục được Washington bỏ ý định về cái mà ông gọi là
“kế hoạch điên rô” (crazy plan)?
Dù cho tới nay, ít ai hay biết, nhưng chính những đơn vị
quân đội VNCH trấn đóng ở Vũng Tàu vào những ngày giờ
cuối cùng đã đồng, góp. phần nào giúp đại sứ Martin trong
việc này. Ông đã sắp xếp, vận động để có một số đơn vị Dù
và TQLC tới trấn đóng ở Vũng Tàu giúp giữ một cửa biển,
một lối thoát cho người Mỹ. Vì đã có quân đội VNCH rồi, nên
ông trình bày với Washington là khỏi cần phải đưa binh sĩ Mỹ
vào nữa. Trong công điện gửi Ngoại trưởng Kissinger đề ngày
17 tháng 4, ông Đại sứ viết (ghi chữ đậm là do tác giả):
“Tôi đã có kế hoạch dùng mấy đơn vị thiện chiến cuả Sư
Đoàn Dù và TQLC Việt Nam để họ bảo đảm an ninh cho
cuộc đi tản người Mỹ từ Sàigòn; những đơn vị này sẽ đồn
trú tại Vũng Tầu và những điểm cần thiết để tầu (di tản)
cập bến. Như vậy sẽ giảm thiểu được nhu cầu phải mang
quân đội TQLC Mỹ vào, trừ một số để bảo vệ trên tầu và
lên bờ trợ giúp đoàn người xuống tâu.
Ông giải thích là trước đó trong những công điện gửi cho Bộ
Ngoại giao và Bộ Quốc Phòng, ông không nói tới việc này là vì:
“Điều mà tôi đã không ghi ở trong công điện gửi Bộ Ngoại
giao cũng như Bộ Quốc Phòng vì tôi vô cùng e ngại rằng
tin này sẽ được in trên trang nhất cuả tờ New York Times
và Washington Post ngay ngày hôm sau...”
Ai là người đã giúp ông Martin vận động việc điều quân
này? Ông Martin viết:(4)
“Hôm nay tôi đã cho di tản một cách bất hợp pháp, bà vợ
của một viên chức tình báo cao cấp. Ông ta sẽ không bao
giờ ra đi, nhưng như vậy ta luôn có thông tin đầy đủ, và
chính ông ta cũng đã dùng ảnh hưởng lớn của mình can
thiệp với tư lệnh một vài đơn vị quân đội trong số những
đơn vị mạnh mẽ nhất để giúp cho “những người bạn trung
thực nhất của Việt Nam ra đi cho an toàn.”
Để đáp lại, thì đối với những đơn vị này, ông Martin nhất
quyết là sẽ mang gia đình họ đi dù không có phép của Tổng
thống. Ông sẽ lĩnh nhận hết trách nhiệm nên nếu có gì trục
trặc thì cứ việc đổ lỗi cho ông. Mật điện gửi Tướng Scowcroft
để ngày ngày 16 tháng 4 như sau:
“Nếu tôi phải mang những người lính (Dù và TQLC) này
cùng gia đình họ đi, tôi sẽ làm như vậy và sẽ trả lời sau về
việc này. Tôi không xin phép ông đâu, để khỏi làm phiền
luy tới Tòa Bạch Ôc quá sớm. Và ông cũng không cần nói
tới chuyện này khi ông trả lời cho tôi. Tuy nhiên, tôi muốn
cả ông, Henry (Kissinger) và Tổng thống đều biết việc
này.
“Nếu như có gì trục trặc xảy ra thì ông có thể tách các
ông rời ra khỏi tôi, và cứ đổ là tôi đã hành động khi không
có phép, nếu ông muốn. Nhưng đây là cách tốt nhất để có
thể rút ra khỏi đây mà không phải dùng quân lực Mỹ
đánh nhau với đồng minh trước đây của chúng ta, hoặc
sát hại những người thường dân Việt Nam.”
Cuối cùng ông Martin đã giữ lời hứa là di tản một số thân nhân của TQLC, tất cả là 250 người từ Vũng Tầu. Ngày 26
tháng 4, ông gửi công điện sau:(Š)
Đại sứ Martin gửi Tư lệnh Thái Bình Dương CINCPAC
“Tôi đã xem xét rất kỹ để nghị của tướng Smith chính
thức gửi tới ông là được dùng 2 chiếc C-130 để chuyên
chở 250 thân nhân của TQLC ra đi từ Vũng Tầu vào ngày
27 tháng 4.
“Tôi đã chấp thuận kế hoạch này và muốn được thi hành
cho hết sức chính xác. Đây là một yêu cầu cá nhân của
tướng Lân, Tư lệnh sư đoàn TQLC. Ông ta hoàn toàn kiểm
soát được phi trường Vũng Tầu...
“Vì không có mặt của Không Quân VN ở phi trường và
người di tắn cũng chưa kéo tới phi trường, nên tướng Lân
hoàn toàn bảo đảm an toàn cho công việc này.
“Cũng có yếu tố chính trị rất quan trọng nữa đòi hỏi phải
hành động cho thật hoàn hảo, chính xác và cho nhanh: đây
là một tiền lệ, một thử nghiệm về việc dùng Vũng Tầu trong
tương lai (để di tản) nếu tôi cảm thấy yên tâm rằng tướng
Lân có thể cung cấp cho ta sự bảo vệ cần thiết...”
Martin
Cuối cùng, quân đội VNCH đã đóng góp không nhỏ vào
thời điểm chót: vì đã chiến đấu đũng cảm ở Xuân Lộc nên
mua thêm cho mọi người được 10 ngày quý giá. Giữ được cửa
khẩu Vũng Tầu còn giúp cho ÐS Martin tránh được đại họa.
Và tất cả đã giữ được ổn định, giúp cho đoàn người di cư đầu tiên có thể ra đi.
Cái nghịch lý là quân đội VNCH chẳng những đã không bắt
con tin mà lại còn giúp cho “những người bạn trung thực nhất
của Việt Nam (theo lời Đại sứ Martin) được ra ẩi cho an toàn. ”
Thật là một điều đáng được ghi nhớ.
(P186)
留言
張貼留言