第七章：若發生一起綁架或騷亂（第 153 頁-170）
這段文字記錄了 1975 年 4 月下旬，西貢政權垮台前夕，南越軍方與美國撤僑行動之間極度緊張的對峙與不信任感。以下是中文譯文：
在《結束越戰》（Ending the Vietnam War）一書中，季辛吉仍提到，如果美國政府不要求追加軍援，情勢將變得多麼危險：「如果我們放棄這項要求，恐慌將會加劇，殘存的民選政府將會瓦解。屆時，受挫的南越軍隊可能會因自覺被美國背叛，而在絕望與憤恨中將槍口轉向剩餘的美國人。」(3)
記者問紹總統：「您是否曾想過要感謝美國人為幫助您的國家所做的一切？季辛吉在他的書中抱怨說：『感謝他人的付出並不是越南人的美德。』」
紹總統回答：「對於季辛吉在書中所說的話，我認為只有思想扭曲的人才會那樣說、那樣想像——只有心智發育遲緩的人才會如此。他在書中提到他害怕越南人會在被拋棄後報復留下的美國人。我們絕不會做出那種事——現在不會，永遠也不會。」（見第 20 章）
1975 年 4 月初，紹總統接獲許多報告，指美國人大張旗鼓地進行撤離，在多棟建築屋頂加建直升機停機坪，甚至連靠近獨立宮的嘉隆路 CIA 大樓頂部也建了一個。但他絕無任何過激反應，僅表現出對可能發生動盪的極大憂慮。他問我們是否了解這些行動？當然，我們也完全被蒙在鼓裡，只能回答說會去詢問馬丁大使。後來才知道，大使本人當時也反對這些做法，他的家人仍維持日常生活，未做任何撤離準備。
紹總統：「我們絕不會做出那種事」（第 153 頁）
福特（Ford）總統在 1979 年出版的回憶錄中，記述了 4 月 14 日一場應參議院外交委員會要求而召開的重要會議。福特召集了季辛吉（國務卿）、施萊辛格（國防部長）及斯考克羅夫特（安全顧問）一同參加。會議氣氛極其緊張。福特總統的親信、新聞秘書朗·內森（Ron Nessen）描述道：(2)
「季辛吉面帶倦容與憂色，向議員們報告一名西貢官員（可能是大使陳金鳳——編註）曾對他說：『如果你們撤走美國人，在我們危難之際棄之不顧，你們可能得跟南越軍隊的一個師打上一仗，才能殺出一條血路。』」
「福特總統進一步警告：『我無法保證，如果我們說「不再撥款」，紹總統會不會做出什麼完全失去理智的事情。』」
- 根據前總統助理阮文銀（Nguyễn Văn Ngân）在接受記者潘清心（Phan Thanh Tâm）採訪時憶述：「在一次與民主黨立法部門部分主席及核心議員討論提交參議院全體會議文件的會議中，有幾位議員提出應推翻紹總統並扣押馬丁大使，以此對美國施壓。」但他對此表示反對，認為：「美國犧牲了五萬名士兵仍決意撤走，又怎會在乎一個馬丁大使的性命？」
「勒內·赫羅住宅區」事件發生於 1945 年。該住宅區位於新定（Tân Định），就在從新山一機場進入西貢路上的右側，當時多為法國人與法越混血兒居住。據聞阮文衣（Nguyễn Văn Y）大校也曾住過那裡。那年夏天的西貢局勢極度動盪，日、法、越盟以及由英軍格雷西（D.D. Gracy）將軍指揮的盟軍之間衝突不斷。
根據史學家斯坦利·卡諾（Stanley Karnow）記載，1945 年 9 月 25 日凌晨，平川部隊（Bình Xuyên）襲擊了該住宅區，殺害了 150 名法國人及混血兒，另有 100 多人被綁架。但根據武御昭（Vũ Ngự Chiêu）記述，實際上僅有幾名法國人被殺，約 50 人被綁架後遇害。不過，「為了煽動國際輿論，法國宣傳機構將受害者人數誇大為『數百名』無辜法國僑民」。
「如果……就沒有任何越南人能上飛機」
「少將，我們是幾十年的盟友，在戰場上同生共死，」馬丁大使對平少將說，「現在到了結束的時候，我們必須讓它圓滿落幕（terminer en beauté）。」
第七章：若發生一起綁架或騷亂（第 153 頁）
那位美國飛行員嚇得魂飛魄散，瘋狂地對著無線電呼叫總部。此時夜色已深，季節更迭時那種悶熱沉重的氣氛籠罩著整座城市。機場內，只有沿著跑道的燈光在閃爍。巨大的運輸機發動機發出震耳欲聾的轟鳴聲，飛機正準備起飛。
突然間，跑道似乎出了狀況。機組人員打開艙門向外看，大驚失色！為什麼有一大群全副武裝的士兵包圍了飛機？
這是 1975 年 4 月 20 日（星期日）晚上 10 點，在新山一機場發生的場景。設在民用機場旁的美國武官處（DAO）撤僑行動中心接到了求救電話。德里加蒂（R.D. Delligatti）大校隨即驅車趕往現場。他剛跳下吉普車，潘奉仙（Phan Phụng Tiên）準將便悠閒地走上前來：
「這架飛機上有許多非法離境的越南人，」仙將軍冷笑著，一隻手威脅性地摩挲著掛在腰間的 .45 口徑手槍。
「先生，飛機上也有美國安保人員，如果有人強行闖入，他們會開火，」德里加蒂回擊道。說完，他用無線電向 DAO 主管霍默·史密斯（Homer Smith）將軍求援。「你守在那裡，我會處理必要的程序，」史密斯將軍回答。幾分鐘後，他回電給德里加蒂：「請告知仙將軍，平（Bình）少將已經批准飛機起飛。」仙將軍瞪了德里加蒂一眼，隨後示意士兵撤離。(1)
潘奉仙準將是空軍第 5 師司令；阮克平少將則是國家警察司令兼南越中央情報局局長。自前一天（4 月 19 日）起，大量 C-141 運輸機頻繁進出新山一機場，撤離美國人及部分為美方工作的越南人。
在經歷了峴港機場軍民瘋狂湧入跑道的慘象後，現在新山一機場也開始出現阻礙。五角大廈深感惶恐，加速推進撤離美國人的行動。正如《當盟友撤跑》一書中所述：當時華盛頓正籌劃一項代號為「常風行動」（Frequent Wind）的計畫，派遣美軍海軍陸戰隊進入西貢保護撤僑。該計畫的首選是從新山一機場空運。華盛頓並不擔心北越軍隊攻擊，因為已透過蘇聯大使阿納托利·多勃雷寧收到訊息。多勃雷寧轉告季辛吉，河內「不會干預美方迅速撤僑，且無意損害美國威信」。既然不擔心河內，派遣海軍陸戰隊主要是為了防範南越軍民的憤怒。這種憤怒在潘奉仙準將帶兵阻截撤僑班機時已露端倪。馬丁大使擔憂南越飛行員會有所反應，因為「他們可能是所有軍種中最憤恨的一群。為了報復，他們可能會攔截我們最後的撤離行動。」
誰曾警告過美國？
請讀者參考馬丁大使於 1975 年 4 月 15 日及 16 日發回華盛頓的兩份密電：
1. 阮玉鸞將軍 在回應華盛頓敦促儘快撤僑的密電（# WH 50679）中，馬丁首先提到了阮玉鸞（Nguyễn Ngọc Loan）少將：
1975 年 4 月 15 日 致國務卿亨利·季辛吉 發件人：大使葛拉漢·馬丁
「我的意圖是盡人力所能，迅速精簡在越美國人數，確保他們安全撤離。
此前，在『西貢 683』號電報中，我已告知國務卿關於（阮玉）鸞將軍對於美方全面撤僑後果的看法……
西貢因我們在華盛頓的舉動而產生的恐慌，以及我們在此地行動的性質、日益嘈雜的聲明和媒體評論，都讓我感到擔憂，其程度甚至超過了北越軍隊進攻的可能性，儘管後者也非常令人畏懼。」
雖然至今我們尚未看到「西貢 683」號關於鸞將軍「評論」的原文，但從電報語境來看，心直口快的鸞將軍顯然對美方發出了明確且坦率的警告。儘管當時鸞將軍已退休，但他依然擁有威望，且與空軍弟兄保持聯繫。如今他已故去，但他的親信、家屬或朋友定有人深知細節。
2. 阮高祺將軍 除鸞將軍外，馬丁在電報中還提到了空軍出身的阮高祺（Nguyễn Cao Kỳ）。在給白宮幕僚長斯考克羅夫特（Brent Scowcroft）的電報中，馬丁要求讓他冷靜安排西貢撤僑，千萬不要派海軍陸戰隊進來，因為：
1975 年 4 月 16 日 致布倫特·斯考克羅夫特 發件人：大使葛拉漢·馬丁
「……這是撤離此地最好的方式，可以避免美軍與我們以前的盟友交火，或傷及越南平民。
此事的嚴重性體現在我剛剛收到祺將軍的訊息中，內容如下：
『引文 1（訊息內容）』 『1975 年 4 月 15 日，前副總統兼前總理阮高祺少將表示，如果國會不給予任何軍援，局勢將在瞬間「分崩離析」。他提醒大使，如果美國不再提供軍援，在宣布此事時必須極其謹慎。
他為美國人的生命感到擔憂。他說福特總統宣布撤離為美方工作的越南家庭，激怒了南越軍隊的作戰官員；這些官員忠誠服務至今，祺將軍特別擔心他們會威脅到美國人的安全。』
『引文 2（訊息內容）』 『祺將軍希望至少能提供幾億美元的小額軍援，這能提升軍民的士氣與希望。最理想的情況是，如果美國能安排南越政府新的領導班子，並由大國向河內施壓，他相信一場有意義的談判是可以達成的。』結束。」
引述完祺將軍的話後，馬丁總結道： 「我會安撫祺將軍，也希望他能安撫他的作戰官員。但我無法忍受亨利（季辛吉）不在時國務院過多的干預。因此，如果部裡發來任何無意義的電報，我將予以忽略，直到能與你直接交流並確認那是總統的旨意為止。」
但除了空軍，馬丁大使還有其他憂慮。4 月 8 日，福特總統明確要求國會授權使用美軍以保護美國人撤離。聽到總統親口說出「使用武力」，馬丁再聯想到潘奉仙準將干擾機場航班的報告，嚇得魂飛魄散。「當時出現了多少瘋狂的計畫（crazy plans），我必須設法阻止。差一點就全盤崩潰，到時候誰也走不了，還會釀成巨大的災難，」馬丁大使於 1985 年向我們回憶道。
（第 160 頁）
- 撤离策略： 马丁大使提到他的“哲学”是在确保所有人安全的前提下，尽可能快地减少在西贡的美国人数。
- 面临的压力： 他提到了来自美国国内媒体和政界的压力，以及行动代号“Talon Vise”（牵引钳行动，后更名为“常风行动”）等机密信息的泄露。
- 引发恐慌： 电报下半部分的备忘录指出，南越政府（GVN）高层官员担心美国大使馆正在进行的撤离准备工作（如进行人员普查）正导致当地民众陷入严重恐慌。
- 日期：1975年4月15日。
- 內容：引述了前南越副總統阮高祺對國會援助停滯的擔憂，預測若無援助，局勢將立即崩潰。
- 關注：電文強調了對美國公民安全的擔憂。
- 決策：馬丁大使表示將安撫阮高祺，並對國務院的干擾表示不滿。
- Sender: 轉載自總統阮文紹心聲（Tâm tư Tổng thống Thiệu） • 159
- Sender: 轉載自WH 50694 號機密電文部分內容
- Recipient: 161120Z 四月1975 經由馬丁頻道僅限親啟
- Recipient: 西貢6707 即時
- Recipient: 立即送達
- Recipient: 1975年4月15日
- Recipient: 致：布倫特·斯考克羅夫特將軍
- Sender: 自：大使葛拉漢·馬丁
- Recipient: 參考：WH50694
- Recipient: 1. 您要求關於貝頓海軍上將評估的請求已在回覆國務院58473號電文中，由西貢1111和1112號電文涵蓋。
- Recipient: 4. 這一點的重要性由我今日收到阮高祺的以下訊息證實：
- Recipient: 引述：1. 1975年4月15日，前副總統兼總理阮高祺少將表示，如果國會無法提供任何軍事援助，局勢幾乎會立即“變成一場潰敗”。 他希望提醒大使，如果無法獲得軍事援助，應審慎宣布。 他擔心美國人的生命安全。
- Recipient: 5. 我會安撫阮高祺，並希望他對尉官們做同樣的事。 但亨利不在時，我無法處理國務院過多的干擾。 所以如果他們發出任何毫無意義的內容，我會忽略它，直到我與您核對，並且您向我確認它代表總統的意願。
- Recipient: 7. 致以熱切的問候。
- Recipient: 馬丁。
這段文字詳細記錄了南越政權末期，西貢領導層與美國官員之間對於「撤僑行動」所引發的恐慌、憤怒與誤解。以下是中文譯文：
紹總統：「我們絕不會做出那種事」（第 153 頁）
福特（Ford）總統在 1979 年出版的回憶錄中，記述了 4 月 14 日一場應參議院外交委員會要求而召開的重要會議。福特召集了季辛吉（國務卿）、施萊辛格（國防部長）及斯考克羅夫特（安全顧問）一同參加。會議氣氛極其緊張。福特總統的親信、新聞秘書朗·內森（Ron Nessen）描述道：(2)
「季辛吉面帶倦容與憂色，向議員們報告一名西貢官員（可能是大使陳金鳳——編註）曾對他說：『如果你們撤走美國人，在我們危難之際棄之不顧，你們可能得跟南越軍隊的一個師打上一仗，才能殺出一條血路。』」
「福特總統進一步警告：『我無法保證，如果我們說「不再撥款」，紹總統會不會做出什麼完全失去理智的事情。』」
在《結束越戰》（Ending the Vietnam War）一書中，季辛吉仍提到，如果美國政府不要求追加軍援，情勢將變得多麼危險：「如果我們放棄這項要求，恐慌將會加劇，殘存的民選政府將會瓦解。屆時，受挫的南越軍隊可能會因自覺被美國背叛，而在絕望與憤恨中將槍口轉向剩餘的美國人。」(3)
記者問紹總統：「您是否曾想過要感謝美國人為幫助您的國家所做的一切？季辛吉在他的書中抱怨說：『感謝他人的付出並不是越南人的美德。』」
紹總統回答：「對於季辛吉在書中所說的話，我認為只有思想扭曲的人才會那樣說、那樣想像——只有心智發育遲緩的人才會如此。他在書中提到他害怕越南人會在被拋棄後報復留下的美國人。我們絕不會做出那種事——現在不會，永遠也不會。」（見第 20 章）
1975 年 4 月初，紹總統接獲許多報告，指美國人大張旗鼓地進行撤離，在多棟建築屋頂加建直升機停機坪，甚至連靠近獨立宮的嘉隆路 CIA 大樓頂部也建了一個。但他絕無任何過激反應，僅表現出對可能發生動盪的極大憂慮。他問我們是否了解這些行動？當然，我們也完全被蒙在鼓裡，只能回答說會去詢問馬丁大使。後來才知道，大使本人當時也反對這些做法，他的家人仍維持日常生活，未做任何撤離準備。
紹總統的擔憂也是許多人的擔憂。4 月 13 日，新任總理阮伯瑾（Nguyễn Bá Cẩn）邀請我們在組建的新政府中留任計畫部長，並召開內閣諮詢會議。當天，阮總理及許多新閣員對美方的撤離行動感到非常不安、憂心，甚至可以說是憤怒。政府在維護治安秩序上感到極度困難。許多人也向我們反映了當時南越軍隊與各地警察的憤恨情緒。當時確實私下流傳著關於「綁架美國人當人質」的可能性。
以下是南越曾警告盟友撤離行動不要太過露骨的幾個例子。在第 WH 50679 號電報中，馬丁大使提到獨立宮的憂慮，這些意見是透過紹總統的軍事與安全特別助理鄧文光（Đặng Văn Quang）中將表達的，並由鄧中將要求民運（新聞）部長潘和協（Phan Hòa Hiệp）準將與美方交涉：
馬丁大使在密電中寫道：
1. 關於鄧文光中將：
「剛才我收到一份備忘錄（關於美越會議），強調了我們目前的行動對越南友人造成的嚴重影響。以下是該備忘錄內容：
致：大使先生 事由：南越高級官員對美國使館準備撤離美國及越南雇員之行動表示憂慮，此舉正引發人民恐慌。
『在 4 月 15 日（我們）與總統軍事及安全特別助理鄧文光中將及其一名助手的討論中，大部分時間都花在審視美國大使館最近的撤離準備工作。鄧將軍的助手提醒我們，他們知道大使館正在進行人員盤點，以決定哪些越籍與美籍雇員立即撤離。他在會中發言最多，表示許多親友因看到美館的行動而感到恐慌，並與他聯繫。』
『他還提醒我們，所有會說越南語的美國人都已告訴他們的越南雇員自己正準備離開。他接著說，民眾內心的焦慮正在加劇，他們在自問：為什麼「美國人要拋棄我們」，同時拋棄了政府與全體人民。』
『該助手強調：當民心士氣「極度低迷」且處於「非常危險的時刻」時，美國人怎能做出如此「瘋狂」的事？他補充說，人民將不再聽從政府，而只會看著美國人準備撤離，然後他們自己也想跟著走。』」
（編者註：此處關於鄧文光中將，他在國內外輿論中長期背負著「貪污、販賣海洛因、領 CIA 薪水、為紹總統收錢」等指控。這些指控令鄧將軍在 1975 年前後遭受了許多辛酸與苦難。2009 年底，一名 CIA 前雇員撰文指出，CIA 經調查發現「關於鄧將軍貪污的誣陷均查無實據」。文章總結道：「要彌補無稽之談給鄧將軍造成的傷害已太遲，但鄧將軍的例子或能幫助我們避免未來犯下類似錯誤」。）(4)
2. 關於潘和協準將： 潘和協準將當時兼任民運（新聞）部長：
「在此次討論後，鄧中將立即與新聞部長潘和協準將溝通。鄧中將向潘將軍複述美方正進行大規模撤離準備，這引發了恐慌。
鄧中將要求潘將軍就此事直接與美方對話——口氣要溫和但態度要堅決。潘將軍必須說明：伴隨著福特總統的演說，美國大使館的行動正引發恐慌並導致民心動盪。此外，潘將軍還須告知美方，當他們評估誰該撤離時，應「做得隱密些」，並「減少（露骨的）活動」，不要讓越南人知道（大使館內部）發生了什麼，因為「越南人會四處傳播消息」，屆時真正的恐慌將會發生。」
（馬丁電報結束）
（第 164 頁）
這段文字記錄了西貢陷落前夕，美越官員之間關於「綁架人質」的耳語，以及馬丁大使如何以「撤僑機會」為籌碼，要求南越警方確保最後一刻的秩序。以下是中文譯文：
綁架美國人當人質？
此外，根據前總統助理阮文銀（Nguyễn Văn Ngân）在接受記者潘清心（Phan Thanh Tâm）採訪時憶述：「在一次與民主黨立法部門部分主席及核心議員討論提交參議院全體會議文件的會議中，有幾位議員提出應推翻紹總統並扣押馬丁大使，以此對美國施壓。」但他對此表示反對，認為：「美國犧牲了五萬名士兵仍決意撤走，又怎會在乎一個馬丁大使的性命？」
這件事美方顯然也有所耳聞。由於收到大量類似情報，美國大使館對可能淪為人質一事極度憂慮。在情勢最緊張的時刻，美國中情局（CIA）駐越站長托馬斯·波格（Thomas Polgar）前去拜會平（Bình）少將。
波格試探道：「我們聽說有一些武裝團體打算綁架美國人當人質？」
平少將回答：「我想是有這種苗頭，但還沒有什麼具體的行動或組織化的計畫。」
波格：「我們知道這裡曾有過綁架法國人的先例。」
平少將：「什麼先例？」
波格：「少將應該還記得『勒內·赫羅住宅區』（Cité René Hérault）事件吧？」
平少將：「我記得，但請您別擔心。不過我也得告訴您，整個首都都在質疑：為什麼美國只允許極少數越南人撤離？」
波格：「我們會盡全力處理這件事。」
「勒內·赫羅住宅區」事件發生於 1945 年。該住宅區位於新定（Tân Định），就在從新山一機場進入西貢路上的右側，當時多為法國人與法越混血兒居住。據聞阮文衣（Nguyễn Văn Y）大校也曾住過那裡。那年夏天的西貢局勢極度動盪，日、法、越盟以及由英軍格雷西（D.D. Gracy）將軍指揮的盟軍之間衝突不斷。
根據史學家斯坦利·卡諾（Stanley Karnow）記載，1945 年 9 月 25 日凌晨，平川部隊（Bình Xuyên）襲擊了該住宅區，殺害了 150 名法國人及混血兒，另有 100 多人被綁架。但根據武御昭（Vũ Ngự Chiêu）記述，實際上僅有幾名法國人被殺，約 50 人被綁架後遇害。不過，「為了煽動國際輿論，法國宣傳機構將受害者人數誇大為『數百名』無辜法國僑民」。
「如果……就沒有任何越南人能上飛機」
「少將，我們是幾十年的盟友，在戰場上同生共死，」馬丁大使對平少將說，「現在到了結束的時候，我們必須讓它圓滿落幕（terminer en beauté）。」他用低沉且誠懇的語氣接著說：
馬丁：「我會竭盡全力爭取讓盡可能多的越南人撤離，但我現在需要你幫一個最重要的忙。」
平少將：「請問大使，是什麼事？」
馬丁：「你必須確保西貢的治安直到最後一刻。最重要的是，絕對不能發生任何綁架美國人的事件，無論對方是軍人還是平民。」
平少將：「大使先生，首都的治安是我最關心的事。此時此刻，根據紹總統的命令，駐紮在陶丹公園（Vườn Tao Đàn）及首都各戰略要點的野戰警察部隊正由我直接指揮，晝夜執行這項任務。」
馬丁大使直視著平少將的眼睛，一字一頓地說：
「謝謝少將。因為如果發生哪怕一起綁架或騷亂，我向你保證，不會有任何一個越南人能踏上美國的飛機或船隻。」
交談幾句後，馬丁與平少將告別： 「我向你承諾，如果一切順利，我將是最後一個踏上飛機的人。」(6)
馬丁大使履行了他的諾言。1975 年 4 月 30 日凌晨 4 時 45 分，在福特總統的命令下，他是最後一位登上代號「Lady Ace 09」直升機的美國官員。如果當時他不肯離開，總統已下令將其強行帶走。
（第 167 頁）
- 歷史時間： 照片拍攝於越戰末期，記錄了當時的軍事佈局。
- 地點與內容： 畫面呈現了新山一空軍基地（新山一國際機場的前身），特別是美國國防武官處（Defense Attaché Office, DAO）的辦公區域。
- 影像資訊： 照片下方註明由Eric von Marbod 拍攝，來自阮進興（Nguyễn Tiến Hưng）的著作。
- 背景： 新山一機場在越戰期間是世界上最繁忙的軍用機場之一。
- 影像頂部： 168 • 阮進興
- 影像底部： 美國國防武官處DAO 在新山一機場的大院（在上方，左側）。 （照片：Eric von Marbod）
- 這幅影像出自書籍《Tâm tư Tổng thống Thiệu》（總統的心思）第169頁。
- 該書由阮進興博士與Jerrold L. Schecter合著，記錄了前南越總統阮文紹的心路歷程。
- 照片中的場景反映了戰爭結束時的混亂與恐慌，許多人試圖逃離即將被北越接管的南越。
- 此影像最初由波士頓出版公司（Boston Publishing Co.）在《南越的陷落》（The Fall of South Vietnam）一書中發表。
- 總統的心思。 169
- 美國人與部分越南人正在新山一等待飛機（圖：來自'The Fall of South Vietnam' - Boston Publishing Co.）。
- 歷史時刻：這張照片記錄了1975 年4 月30 日上午，美國駐南越大使葛拉漢·馬丁（Graham Martin）奉美國總統命令撤離的情景。
- 影像來源：該照片出自波士頓出版社出版的《南越的覆亡》（The Fall of South Vietnam）一書。
- 作者/書籍：頁面上方顯示作者姓名為阮進興（Nguyễn Tiến Hưng），他曾著有關於越戰外交歷史的書籍。
- 170 • 阮進興
- 1975年4月30日早上，馬丁大使奉總統命令離開（圖：取自《南越的覆亡》- 波士頓出版社）。
翻譯成中文
(P153)
CHƯƠNG 7
Nếu Chỉ Một Vụ Bắt Cóc
Hay Lộn Xộn
ết hồn, anh phi công Mỹ cuống cuồng gọi radio về
H- ương. Đêm đã về khuya, bầu không khí nóng
nực lúc giao mùa đang đè nặng lên thành phố. Ngoài
phi trường, chỉ còn ánh đèn leo lét dọc theo phi đạo. Động cơ
phản lực của chiếc máy bay vận tải khổng lồ rú lên ầm ầm.
Máy bay chuẩn bị cất cánh.
Bất chợt phi đạo hình như có vấn đề. Nhân viên phi hành
đoàn mở cửa ngó ra ngoài, hoảng sợ! Tại sao cả một toán lính
đông đảo và võ trang nặng lại bao vây lấy chiếc máy bay?
Đó là quang cảnh ở Tân Sơn Nhất vào lúc 10 giờ đêm
ngày Chủ Nhật, 20 tháng 4, 1975. Trung tâm điều hành di tản của cơ quan quân sự Mỹ DAO (sát bên phi trường dân sự)
nhận được cú điện thoại cầu cứu. Đại tá R.D. Delligatti vội
phóng xe tới nơi xem sao. Ông vừa bước xuống chiếc xe jeep,
Chuẩn tướng Phan Phụng Tiên thong thả tiến tới:
- “Có nhiều người Việt Nam ra đi trái phép đang ở trên
máy bay này,” Tướng Tiên nhếch mép. Một cách đe dọa, bàn
tay ông mân mê khẩu súng .45 ly đeo ngang hông.
- “Thưa ông, trên máy bay cũng có những nhân viên an
ninh Mỹ, và họ sẽ nổ súng nếu có ai lấn vào,” Delligati đáp
lại. Nói xong, ông gọi radio về cho Tướng Homer Smith, Chỉ
Huy Trưởng DAO để cầu cứu. “Anh cứ đứng chờ, tôi sẽ làm
những gì cần thiết; Tướng Smith trả lời. Vài phút sau, ông gọi
lại cho Delligatti: “Anh hãy thông báo cho Tướng Tiên biết
rằng Thiếu tướng Bình đã cho phép máy bay cất cánh” Quắc
mắt nhìn Delligatti, ông Tiên ra dấu hiệu cho toán lính giải
tán.(1)
Chuẩn tướng Phan Phụng Tiên là tư lệnh Sư đoàn 5 Không
Quân. Thiếu tướng Nguyễn Khắc Bình là Tư lệnh Cảnh sát
QG kiêm Tổng Giám đốc Trung ương Tình báo VNCH. Kể từ
ngày trước hôm đó, 19 tháng 4 có nhiều chuyến máy bay C141s lên xuống tấp nập ở phi trường Tân Sơn Nhất để di tản
người Mỹ và một số người Việt làm việc cho Mỹ.
Sau cái cảnh quân dân ào ạt kéo nhau ra sân bay phi trường
Đà Nẵng, bây giờ lại bắt đầu có khó khăn ở Tân Sơn Nhất,
Ngũ Giác Đài càng hoảng sợ và xúc tiến cho thật mau để
chớp nhoáng di tắn người Mỹ. Như đã thuật lại trong cuốn
“Khi Đồng Minh Tháo Chạy': vào thời điểm đó, Washington
đang bàn một kế hoạch di tẳn có mật hiệu là “7zion Vise” đưa
TQLC Mỹ vào Sàigòn để bảo vệ di tản. Lựa chọn thứ nhất
của kế hoạch này là di tản bằng máy bay từ Tân Sơn Nhất.
Washington không lo bị quân đội Bắc Việt tấn công vì đã nhận
được thông điệp của Nga Xô qua Đại sứ Anatoly Dobrynin.
Ông Dobrynin cho ông Kissinger biết là Hà Nội sẽ “không
can thiệp vào việc di tản người Mỹ để rút ra cho nhanh, và họ không có ý định làm tổn thương tới uy tín của Hoa Kỳ.” Hết lo
về phía Hà Nội, kế hoạch đem TQLC vào để bảo vệ di tản chỉ
là để phòng hờ sự phẫn nộ của quân, dân Miền Nam. Sự phẫn
nộ phần nào được phản ảnh qua việc Tướng Phan Phụng Tiên
dẫn quân tới dằn mặt chuyến bay di tấn tại phi trường Tân Sơn
Nhất. Đại sứ Martin e ngại phi công VNCH có thể phần ứng, vì
“Họ có lẽ là phần tử uất hận nhất trong các quân chủng. Và để
trả thù, họ sẽ ngăn chận cuộc di tẳn cuối cùng của chúng ta”.
Những ai cảnh cáo Mỹ?
Mời bạn đọc theo dõi thêm hai mật điện sau đây của ĐS
Martin đánh về Washington, để ngày 15 tháng 4 và 16 tháng
4, 1975:
1. Tướng Nguyễn Ngọc Loan.
Trong Mật điện số # WH 50679 để trả lời về việc Washington cứ hối thúc ông phải di tản cho thật lẹ, trước hết ông
Martin nói tới Thiếu tướng Nguyễn Ngọc Loan:
Ngày 15 tháng 4, 1975
Gửi Ngoại trưởng Henry Kissinger:
Người gửi: Đại sứ Graham Martin
“Ý định của tôi là sẽ thu gọn số người Mỹ tại Việt Nam
lại cho thật nhanh theo như sức người có thể để mang
được họ ra mà vẫn còn sống nguyên vẹn.
“Trước đây, trong công điện “Sàigòn 683”, tôi đã thông
báo cho ông Ngoại trưởng biết những lời bình luận cuả
Tướng (Nguyễn Ngọc) Loan về việc gì sẽ có thể xẩy ra
trong trường hợp Mỹ di tấn toàn bộ...
“Sự hoảng hốt ở Sàigòn vì những hành động của chúng ta
tại Washington, và bản chất những hành động của chúng ta tại đây, cũng như những lời tuyên bố ¡nh ổi ngày càng
gia tăng, những bình luận của báo chí, đều là mối lo lắng
cho tôi còn lớn hơn cả khả năng tấn công của quân đội
Bắc Việt, cho dù khả năng này là rất đáng ngại.”
Tuy cho tới nay, chúng tôi cũng chưa được xem mật điện
“Sàigòn 683” viết về những “bình luận” của Thiếu tướng Loan,
nhưng theo mạch văn của công điện trên và trong khung cảnh
lúc đó, chắc chắn là ông Loan, một con người trực tính, đã có
những lời lẽ cảnh cáo rõ ràng và thẳng thắn đối với phía Mỹ.
Dù lúc đó tướng Loan đã về hưu nhưng ông vẫn còn uy tín và
liên lạc nhiều với các anh em Không Quân. Giờ đây, ông đã đi
về thế giới bên kia, nhưng chắc chắn vẫn còn những cộng tác
viên hoặc gia đình hay bạn bè của ông biết rõ về chuyện này.
2. Tướng Nguyễn Cao Kỳ
Về phía không quân, ngoài ông Loan, ông Martin còn nói
tới ông Kỳ. Trong công điện số WH 50694 gửi về cho Chánh
Văn phòng Tổng thống Ford ở Tòa Bạch Ôc, ông yêu cầu là
cứ để cho ông bình tĩnh sắp xếp việc di tần ở Sàigòn vì ông đã
có cách, chớ có mang TQLC Mỹ vào, vì:
Ngày 16 tháng 4, 1975
Gửi Ông Brent Scowcroft
Người gửi: Đại sứ Graham Martin
“... Đây là cách tốt nhất để có thể rút ra khỏi nơi này
mà không phải dùng quân lực Mỹ đánh nhau với đồng
minh trước đây của chúng ta, hoặc sát hại những người
thường dân Việt Nam.
“Sự quan trọng của việc này được phản ảnh trong lời
nhắn dưới đây mà tôi vừa nhận được từ Tướng Kỳ, như
sau:
“Trích dẫn 1 (cuả lời nhắn)
“Ngày 15 tháng 4, 1975 Thiếu tướng Nguyễn Cao Kỳ,
nguyên Phó Tổng thống và Cựu Thủ tướng có nói rằng
nếu Quốc hội không chịu cấp bất cứ mức quân viện
nào thì tình hình sẽ “trở nên tan rã” hầu như ngay tức
khắc. Ông ta muốn lưu ý ông Đại sứ rằng nếu Mỹ không
cấp quân viện nữa thì cũng nên tuyên bố cho hết sức
cẩn thận.
“Ông ta e ngại cho mạng sống của những người Mỹ.
Ông nói rằng việc TT Ford tuyên bố là sẽ cho những
gia đình người Việt làm việc cho Mỹ được di tắn đã
làm cho những sĩ quan tác chiến của quân lực VNCH
phẫn nộ; những người này là những người đã trung thành
phục vụ, và đặc biệt là do họ mà ông Kỳ lo lắng cho sự
an toàn của người Mỹ.
“Trích dẫn 2 (cuả lời nhắn)
“Tướng Kỳ hy vọng rằng một ít quân viện, tỷ như vài
ba trăm triệu sẽ được cung cấp. Việc này sẽ nâng cao
tinh thần và hy vọng của quân đội và nhân dân. Lý
tưởng nhất là nếu Hoa Kỳ có thể sắp xếp để có được
một nhóm lãnh đạo mới cho Chính Phủ VNCH và có
được áp lực từ phía các cường quốc đối với Hà Nội, thì
ông ta tin rằng một cuộc điều đình có ý nghĩa sẽ có thể
thành tựu. HÊT
Trích dẫn ông Kỳ xong, ông Martin kết luận:
“Tôi sẽ làm dịu lòng Tướng Kỳ xuống và hy vọng ông
ta cũng sẽ làm dịu lòng các sĩ quan tác chiến cuả ông
ta xuống. Thế nhưng tôi không chịu đựng được quá
nhiều những can thiệp từ Bộ Ngoại Giao khi ông Henry
(Kissinger) còn đi vắng. Cho nên, nếu Bộ có gửi những
công điện nào vô nghĩa thì tôi sẽ cứ lờ đi (không trả
lời) cho tới khi trao đổi được với chính ông, và ông khẳng định cho tôi rằng đó là ý muốn của Tổng thống.”
Nhưng ngoài không quân, Đại sứ Martin lại còn lo ngại
khác. Ngày 8 tháng 4, TT Ford yêu cầu rõ ràng với Quốc Hội
cho phép dùng quân lực Mỹ để thực hiện “một mục tiêu giới
hạn là bảo vệ mạng sống người Mỹ bằng cách đảm bảo cuộc
di tản của họ, nếu trở nên cân thiết. ” Nghe chính Tổng Thống
nói tới “dùng quân lực, ” bây giờ ông lại được báo cáo về việc
Tướng Phan Phụng Tiên can thiệp chuyến bay ở Tân Sơn Nhất,
ông Martin hết hồn. “Lúc đó đã có bao nhiêu những kế hoạch
điên rồ (crazy plans) được mang ra. Tôi phải cố ngăn chận lại.
Suýt nữa thì hoàn toàn đổ vỡ, chẳng ai đi được mà còn có thể
gây ra thẩm họa lớn,” Đại sứ Martin kể lại với chúng tôi vào
năm 1985.
(P160)
翻譯成中文
TT Thiệu: “Chúng tôi sẽ chẳng bao giờ làm như vậy ”
Trong hồi ký xuất bản năm 1979, TT Ford viết về một
cuộc họp quan trọng vào ngày 14 tháng 4 do chính Ủy Ban
Ngoại Giao Thượng Viện yêu cầu gặp tổng thống. Ông Ford
triệu tập cả Kissinger (Ngoại trưởng), Schlesinger (Bộ trưởng
Quốc phòng) và Scowcroft (Cố vấn An ninh) cùng tới dự. Buổi
họp diễn ra trong bầu không khí hết sức căng thẳng. Ron
Nessen, Phụ tá Báo chí, cũng là người thân cận với TT Ford
thuật lại (dùng chữ đậm là do tác giả):(2)
“Kissinger, với vẻ mặt mệt mỏi và phiền muộn, liền báo
cáo cho các nghị sĩ biết là có một quan chức Sàigòn (có
thể là đại sứ Trần Kim Phượng - lời tác giả) có nói với
ông: “Nếu các Ngài rút người Mỹ ra và bỏ rơi chúng tôi
trong hoạn nạn, các Ngài có thể sẽ phải đánh nhau với
một sư đoàn quân đội Miền Nam để có lối ra'. “
“TT Ford cảnh cáo thêm: “Tôi không thể bảo đảm được
rằng nếu chúng ta nói “không cấp tiền nữa? mà ông Thiệu..lại không có thể làm một chuyện gì hoàn toàn
phi lý nào đó ”.
Trong cuốn “Ending the Vietnam War'` Kissinger vẫn còn
nhắc lại nỗi lo ngại về tình trạng nguy hiểm nếu như chính
phủ Mỹ không yêu cầu thêm quân viện: “Nếu chúng tôi bỏ đi
yêu cầu này thì sự hốt hoảng sẽ chồng chất thêm và những øgì
còn lại của một chính quyền dân sự sẽ tan rã. Lúc ấy, đoàn
quân đã bị tổn thương của VNCH có thể quay súng vào số
người Mỹ còn lại trong sự tuyệt vọng và uất hận vì cho rằng
Hoa Kỳ đã phản bội”(3)
- Nhà báo hỏi TT Thiệu: “Có khi nào ông nghĩ là nên cám
ơn cho những việc người Mỹ đã làm để giúp nước ông không?
Kissinger than phiền trong cuốn sách cuả ông ta: 'Cẳm ơn
những việc người khác làm cho mình thì không phải là một
đức tính của người Việt-Nam.`
- Ông Thiệu trả lời: “Với những điều Kissinger nói trong
cuốn sách của ông ta, tôi nghĩ chỉ những người với đầu óc méo
mó mới có thể nói như vậy, mới có thể tưởng tượng ra như vậy
- chỉ những người đầu óc chậm phát triển. Ông ta nêu ra trong
cuốn sách của ông ta rằng ông ta đã sợ người Việt Nam sẽ trả
thù những người Mỹ còn ở lại sau khi họ đã bỏ rơi chúng tôi.
Chúng tôi sẽ chẳng bao giờ làm như vậy - không bây giờ và
không bao giờ. ” (xem Chương 20).
Vào đầu tháng 4, 1975 thì TT Thiệu cũng nhận được nhiều
báo cáo về việc người Mỹ ồn ào di tản, xây nhiều bãi đậu
trực thăng trên nóc một số cao ốc, và một bãi trên tòa nhà
CIA ở Đường Gia Long, ngay gần Dinh Độc Lập, nhưng tuyệt
nhiên không thấy ông ô có phản ứng gì, chỉ tổ ra rất e ngại về
tình trạng bất ổn có thể xảy ra. Ông hỏi chúng tôi xem có biết
gì về những hành động này không? Dĩ nhiên là chúng tôi cũng
hoàn toàn trong bóng tối nên trả lời cho ông là sẽ hỏi ông
Martin. Sau này mới biết là chính ông đại sứ cũng đang chống
đối việc này, và gia đình ông cứ sinh hoạt như thường lệ, không thu xếp gì cả.
Sự e ngại của ông Thiệu cũng là sự e ngại của nhiều người.
Ngày 13 tháng 4, sau khi Tân Thủ tướng Nguyễn Bá Cẩn yêu
cầu chúng tôi tiếp tục giữ chức Tổng trưởng Kế Hoạch trong
chính phủ mới do ông thành lập, ông tổ chức một buổi họp để
tham khảo nội các. Hôm ấy, chính ông Cẩn cũng như nhiều
thành viên trong nội các mới rất băn khoăn, lo ngại, đi đến
chỗ có thể nói là phẫn nộ về sự việc này. Thật là khó khăn
cho chính phủ trong việc giữ an ninh, trật tự. Nhiều người
cũng kể lại cho chúng tôi nghe sự phẫn nộ vào lúc đó tại các
đơn vị quân đội VNCH cũng như Cảnh sát khắp nơi (như đã
thuật lại trong cuốn KĐMTC). Khả năng bắt Mỹ làm con tin
đã thực sự được người ta rỉ tai nhau.
Sau đây là vài thí dụ về việc VNCH đã cảnh cáo đồng
minh đừng quá lộ liễu. Trong điện số WH 50679, Đại sứ Martin nói tới sự e ngại từ Dinh Độc Lập được phát biểu qua Trung
tướng Đặng Văn Quang, Phụ tá Đặc biệt về Quân sự và An
Ninh của Tổng thống Thiệu, và việc Tướng Quang yêu cầu
Tổng trưởng Thông Tin Phan Hòa Hiệp làm việc với Tòa Đại
sứ Mỹ như sau:
Trong mật điện số WH 50679, ông Martin viết:
1. Về Trung tướng Đặng Văn Quang:
“Vừa mới đây, tôi có nhận được một Memorandum (về
một cuộc họp giữa Mỹ và VNCH) nhấn mạnh tới ảnh
hưởng trầm trọng của những việc chúng ta đang làm
đối với những người bạn Việt Nam. Sau đây là Bản
Ghi Nhớ:
Kính gửi: Ông Đại sứ
VỀ Việc: Sự lo ngại của giới chức cao cấp VNCH về những
hành động của Tòa Đại sứ chuẩn bị di tản người Mỹ và số
nhân viên người Việt, hiện đang làm cho nhân dân hốt hoảng.
“Trong buổi thảo luận ngày 15 tháng 4 (của chúng tôi)
với Phụ tá Đặc biệt về Quân sự và An ninh Tổng thống là
Trung tướng Đặng Văn Quang và một phụ tá của ông ta,
rất nhiều thời giờ đã dành cho việc duyệt xét lại những
hoạt động gần đây của Tòa Đại sứ Mỹ trong việc chuẩn
bị để di tản. Người phụ tá Tướng Quang lưu ý chúng tôi
rằng họ biết hiện đang có một cuộc kiểm kê tại Tòa Đại
sứ để quyết định xem những ai trong số nhân viên người
Việt và người Mỹ được ra đi ngay. Ông ta, người nói nhiều
nhất trong buổi họp, cho hay rằng một số bạn bè và họ
hàng đã liên lạc với ông vì bị hoảng hốt khi nhìn thấy các
hoạt động của Tòa Đại sứ Mỹ.
“Ông này còn lưu ý chúng tôi rằng tất cả những người Mỹ
nói được tiếng Việt đều đã cho nhân viên người Việt của
họ biết rằng họ đang sửa soạn ra đi rồi. Ông ta nói tiếp
rằng sự lo lắng trong lòng người dân đang gia tăng vì họ
tự hỏi tại sao “người Mỹ lại bỏ rơi chúng tôi,” bỏ rơi cả
chánh phủ lẫn toàn thể nhân dân.
“Người phụ tá nhấn mạnh: đang khi tinh thần người dân
“hết sức bết bát” và ở vào một “thời điểm rất nguy hiểm,”
mà người Mỹ lại làm những chuyện “điên rổ” như thế
này? Ông ta thêm rằng người dân sẽ không còn nghe lời
chính phủ nữa mà chỉ nhìn vào việc người Mỹ sửa soạn ra
đi, rồi chính họ cũng muối ra đi như vậy.
(Nơi đây, chúng tôi xin mở ngoặc để ghi thêm về Trung
tướng Quang: ông là người đã bị dư luận trong và ngoài nước
cáo buộc liên tục là “tham nhũng, bán bạch phiến, ăn lương
của CIA, và là người đi thâu tiền cho Tổng thống Thiệu.” Những
cáo buộc này đã gây ra cho ông Quang nhiều chua xót, khổ
cực trước và nhất là sau 1975. Cuối năm 2009, một cựu nhân
viên CIA đã viết một bài dài nói lên việc CIA đã điều tra và
thấy rằng “những vu khống về Tướng Quang tham nhũng cũng không chứng minh được.” Bài này kết luận: “Đã quá trễ để
lấy lại những tổn thương do những tin đồn vô căn cứ đã gây ra
cho Tướng Quang. Nhưng có thể thí dụ về Tướng Quang giúp
chúng ta tránh được lỗi lầm tương tự trong tương lai” (như
đang cáo buộc em TT Karzai ở Afghanistan là Ahmed Wali
Karzai giống như vậy)(4))
2. Chuẩn tướng Phan Hoà Hiệp:
Chuẩn tướng Phan Hoà Hiệp, lúc đó cũng là Tổng trưởng
Dân Vận (Thông Tìn):
“Tiếp theo cuộc thảo luận này, Tướng Quang đã lập tức
đặt vấn để với Tổng trưởng Thông Tin, Chuẩn tướng Phan
Hoà Hiệp. Ông Quang lặp lại với ông Hiệp rằng hiện Mỹ
đang có cuộc chuẩn bị qui mô cho việc di tẩn, và việc này
đang gây ra sự hốt hoảng.
“Tướng Quang yêu cầu Tướng Hiệp nói thẳng với phía
Mỹ về vấn để này—tuy nói một cách nhẹ nhàng nhưng
phải cương quyết. Ông Hiệp phải nói rằng: cùng với bài
diễn văn của Tổng thống Ford, hành động của Tòa Đại sứ
Mỹ đang gây ra hoảng hốt và làm cho tinh thần người dân
hoang mang. Thêm nữa, ông Hiệp còn phải cho phía Mỹ
hay rằng khi họ tiến hành cuộc thẩm định ¡xem người nào
được ra đi thì nên làm cho kín đáo, và phải “giẩm bớt
những hoạt động (lộ liễu) xuống,” đừng để cho người Việt
Nam biết những gì đang ‹ diễn ra (bên trong Tòa Đại sứ), vì
“người Việt sẽ loan truyền tin tức đi khắp nơi” và sự hoảng
hốt sẽ thực sự xảy ra. HÊT,
Martin
(P164)
翻譯成中文
Bắt Mỹ Làm con Tin?
Ngoài ra, theo ông Nguyễn Văn Ngân (cựu Phụ Tá Tổng
thống) kể lại trong một bài phỏng vấn với ký giả Phan Thanh
Tâm thì “Trong một phiên họp với một số chủ tịch ủy ban và nghị sĩ nòng cốt của phân bộ Lập pháp của đảng Dân chủ để
thảo luận văn kiện đưa ra trước khoáng đại Thượng nghị viện,
có một số nghị sĩ đưa ý kiến phải lật đổ TT Thiệu và bắt giữ
Đại sứ Martin để làm áp lực với Hoa Kỳ,” nhưng ông đã bác
đi vì “Mỹ đã hy sinh 50,000 binh sĩ mà còn nhất quyết bỏ đi
thì đâu đếm xỉa gì một mạng của ông Đại sứ Martin.”
Chuyện này thì chắc phía Mỹ cũng phải biết. Nhận được
nhiều thông tin tương tự nên tòa đại sứ Mỹ hết sức lo ngại về
khả năng bị bắt làm con tin. Vào những giờ phút căng thẳng
nhất, ông Thomas Polgar, trùm CIA ở Việt Nam đến gặp Thiếu
tướng Bình.
- “Chúng tôi nghe thông tin là có những đoàn thể võ
trang định bắt người Mỹ làm con tin?” Polgar gạ hỏi.
- “Tôi nghĩ rằng có, nhưng chưa có gì là cụ thể, hay tổ
chức thành kế hoạch,” ông Bình trả lời.
- “Chúng tôi biết đã có một tiền lệ ở đây về việc bắt
Có”
- “Tiền lệ nào?”
- “Chắc Thiếu tướng còn nhớ vụ “Cité René Hérault?'”
- “Tôi nhớ, nhưng ông đừng lo. Dù sao, tôi cũng cho ông
hay là cả thủ đô đang đặt vấn đề tại sao Mỹ chỉ cho
một số nhỏ người Việt được di tản?”
-“Chúng tôi sẽ cố gắng hết sức về việc này.”
Biến cố “Cité René Hérault' xảy ra vào năm 1945. Cư xá
này nằm ở Tân Định, phía tay phải trên đường từ Tân Sơn
Nhất vào Sàigòn. Phần đông là nơi người Pháp và lai Pháp cư
ngụ. Tôi nghe nói là có lúc Đại tá Nguyễn Văn Y cũng ở cư xá
này. Tình hình tại Sàigòn vào mùa hè năm ấy hết sức sôi
động. Bao nhiêu tranh chấp giữa các phe phái: Nhật, Pháp,
Việt Minh, lực lượng Đồng Minh do D.D. Gracy (người Anh)
chỉ huy. Ngoài Việt Minh, lại còn các phe phái Việt Nam khác.
“Mỡ sáng ngày 25 tháng 9, lực lượng Bình Xuyên tấn công cư
xá. Theo sử gia Stanley Karnow, 150 người Pháp và lai Pháp
bị hạ sát, trên 100 bị bắt làm con tin.(Š5) Nhưng theo Vũ Ngự
Chiêu viết về diễn tiến tại Sàigòn (Đặc San “Mũ Đỏ' Xuân
Bính Tuất 2006) thì thực ra chỉ vài ba người Pháp bị giết, khoảng
50 người bị bắt làm con tin, rồi bị giết. Nhưng, “để hâm nóng
dư luận quốc tế, các cơ quan tuyên truyền Pháp phóng đại số
nạn nhân lên “hàng trăm" Pháp kiểu vô tội.”
S không một người Việt nào lèn máy bay hay tàu Mỹ
nếu...”
“Này Thiếu tướng, chúng ta là đồng minh đã mấy chục
năm, chết sống với nhau trên chiến trường,” Đại sứ Martin nói
với Tướng Bình, “Bây giờ đến lúc kết thúc, ta phải làm sao
cho êm đẹp, “ferminer en beauié`** Với một giọng nói nhỏ nhẹ
và chân thành, ông nói tiếp:
- “Tôi sẽ cố gắng tranh đấu hết sức của tôi để di tản một số
người Việt đông nhất có thể, nhưng tôi cần ông giúp một việc
quan trọng nhất lúc này.”
- “Việc øì, thưa Đại sứ?”
- “Ông phải làm sao giữ được an ninh tại Sàigòn cho tới
giờ phút chót. Và quan trọng nhất là chớ có để xảy ra vụ bắt
cóc người Mỹ, dù quân sự hay dân sự.”
- “Thưa Đại sứ, an ninh thủ đô là mối quan tâm lớn nhất
của tôi. Và giờ phút này, theo lệnh của Tổng thống Thiệu, lực
lượng Cảnh sát Dã Chiến đóng ở Vườn Tao Đàn và ở một số
các địa điểm chiến lược tại thủ đô đưới quyền điều khiển trực
tiếp của tôi đang làm việc ngày đêm cho công tác này.”
Đại sứ Martin nhìn thẳng mắt Tướng Bình, rồi dần từng
tiếng:
“Cám ơn Thiếu tướng, vì nếu có xảy ra dù chỉ một vụ
bắt cóc hay lộn xộn, tôi bảo đẳm với ông là sẽ không
một người Việt Nam nào bước lên máy bay hay tàu Mỹ. ”
Sau một vài trao đổi, ông Martin tạm biệt ông Bình:
“Tôi cam kết với ông rằng nếu mọi chuyện tốt đẹp, tôi
sẽ là người cuối càng bước lên máy bay. ” (6)
Đại sứ Martin đã giữ lời và ông là quan chức Mỹ cuối
cùng bước lên chiếc trực thăng mang bảng hiệu “Lady Ace
09” lúc 4 giờ 45 mờ sáng ngày 30 tháng 4, 1975 theo lệnh của
Tổng thống Ford. Nếu ông không chịu đi thì đã có lệnh của
Tổng thống là ông sẽ bị áp giải.
(167)
留言
張貼留言